Presentatie afwegingskaders maatschappelijke initiatieven en burgerinitiatieven 12-2-2026 DEF

Klikken om de ondertitelstijl van het model te bewerken Afwegingskaders maatschappelijke initiatieven en burgerinitiatieven Presentatie raadsinformatiebijeenkomst 12 februari 2026

Opbouw presentatie • Welkom en aanleiding • Maatschappelijke initiatieven met voorbeelden • Burgerinitiatieven met voorbeeld

• Voorbeelden uit het land • Conclusies en aanbevelingen essay VNG

• In gesprek • Hoe verder/wat betekent dit voor gemeentelijk beleid

Welkom en aanleiding • Raadsbrief 5 november 2025: kanttekeningen huidige regeling • Onvoldoende duidelijke kaders ▪ risico verschillen

▪ beperkte transparantie toewijzingscriteria • Risico's continuïteit (o.a. beheer en onderhoud)

Definitie maatschappelijk initiatief Een initiatief van inwoners waarbij zij actief een bijdrage willen leveren aan de samenleving en dat aanspraak maakt op het initiatievenbudget in de begroting* De (in enige mate) georganiseerde vrijwillige inzet van particuliere burgers om zonder winstoogmerk bij te dragen aan maatschappelijke doelen, ten dienste van het algemeen nut of groepsbelangen, naast, samen en soms tegen de politieke wegen, maar met inzet van maatschappelijk geaccepteerde middelen**

* Verordening participatie en uitdaagrecht Ommen ** essaybundel lokale veerkracht Prof. Dr. Theo Schuyt & Dr. Jos Rath: Bekkers, Schuyt en Suijs, O.c.

1. Maatschappelijke initiatieven • Verordening participatie en uitdaagrecht Ommen, inwerkingtreding 27 maart 2024 • Ondersteuning van initiatieven waarbij inwoners actief een

bijdrage leveren aan de samenleving • Verschillende manieren: financiële ondersteuning, ondersteuning

in de vorm van beschikbaar stellen van ruimte en/of ambtelijke capaciteit • Jaarlijks budget

Lokale voorbeelden (1): Ommermars Initiatiefnemers

Start: werkgroep natuurliefhebbers, ondernemers en vertegenwoordigers recreatiebedrijven en scholen, boeren, kunstenaar en vertegenwoordiger OOG Nu: stichting

Toelichting

Veelzijdige ontmoetingsplek voor jong en oud waar natuur, recreatie en educatie centraal staan

Eigendomssituatie

Stichting landgoed Heidehof (noordelijk deel) en Staatsbosbeheer (zuidelijk deel)

Oppervlakte

Ca. 20-25 hectare

Cofinanciering

Divers

Gemeentelijke bijdrage

Subsidie incidenteel 2020 t/m 2027 (incl. Groen moet je doen): € 109.000 Structurele bijdrage berm- en taludbeheer Verzoek structurele bijdrage vanaf 2026

Lokale voorbeelden (2): beweegtuin Ommerkanaal Initiatiefnemers

PB Ommerkanaal, basisschool, kinderopvang

Toelichting

Realisatie van sportieve ontmoetingsplek voor jong en oud met speelen beweegvoorzieningen Duurzaam beweegaanbod

Eigendomssituatie

gemeente

Oppervlakte

3190 m2

Cofinanciering

Ca. € 30.000

Gemeentelijke bijdrage

Incidentele subsidie € 17.000 Vergoeding groenonderhoud: € 750 p/jaar

Lokale voorbeelden (3): buurttuin haven West Initiatiefnemers

Stichting beheer Buurttuin VE Ommen

Toelichting

Buurttuin met als doel versterken sociale samenhang, vergroten biodiversiteit in leefomgeving en bevorderen ontmoeting jong en oud

Eigendomssituatie

gemeente

Oppervlakte

Ca. 1.200 m2

Cofinanciering

-

Gemeentelijke bijdrage

Incidentele subsidie € 70.000

Lokale voorbeelden (4): buurttuin de Steenuil Initiatiefnemers

Stichting buurttuin de Steenuil

Toelichting

Buurttuin met als doel versterken sociale samenhang, vergroten biodiversiteit in leefomgeving en bevorderen ontmoeting jong en oud

Eigendomssituatie

gemeente

Oppervlakte

Ca. 400 m2

Cofinanciering

Ca. € 10.500

Gemeentelijke bijdrage

Incidentele subsidie € 90.500 Incidenteel (3 jaar) € 6.000

Lokale voorbeelden (5): rolstoelpad de Bollemaat Initiatiefnemers Toelichting

Op initiatief van de wijkvereniging Zeeheldenbuurt is aan de wethouder gevraagd om te onderzoeken of er een rolstoelpad aangelegd kan worden aan de zuidzijde van de Slagenweg. De route loopt voor een groot deel door het nieuw aan te leggen Natura 2000 gebied. Dit pad krijgt een aansluiting op zorgcentrum Oldenhaghen en op de Hardenbergerweg via een oversteek over de Coevorderweg. Het doel van het pad is dat iedereen van de natuur kan genieten. Het pad is geschikt voor mensen in een rolstoel en andere gebruikers. Daarnaast kan het pad worden gebruikt voor een lokaal ommetje en voor educatie, zoals informatie over de geschiedenis van het gebied.

Eigendomssituatie

Gemeente, Provincie Overijssel, div particuliere eigenaren

Oppervlakte

Het pad is ca 3 km lang

Cofinanciering

-

Gemeentelijke bijdrage

€ 24.000 (onderzoek) € 655.000 (realisatie)

2. Burgerinitiatief • Inwerkingtreding 7 januari 2016 • Mogelijkheid om rechtstreeks, zonder tussenkomst of medewerking

van raadsleden, een voorstel op agenda gemeenteraad te plaatsen • Ondersteuning door ten minste 25 inwoners van Ommen van 14 jaar en ouder • Geen jaarlijks budget, per project beschikbaar te stellen door de gemeenteraad

Voorbeeld (1): omheining honden losloopveld Initiatiefnemers

Inwoner/burgerinitiatief (minimaal 25 handtekeningen)

Toelichting

Semi-permanente omheining, creëren ontmoetingsplek en toegankelijker maken hondenlosloopveld Chevalleraustraat

Eigendomssituatie

Gemeente

Oppervlakte

5.400 m2

Cofinanciering

N.v.t.

Gemeentelijke bijdrage

Incidenteel € 40.000 Structurele onderhoudskosten ca. € 1.000 per jaar

Voorbeelden uit het land (1): GoereeOverflakkee (MIEP-subsidie) • Ondersteuning maatschappelijke initiatieven, gericht op het versterken van

sociale vitaliteit, leefbaarheid, erfgoed, cultuur en sport • Belangrijke uitgangspunten: aansluiting bij de visie, niet-commercieel (aanvraag via rechtspersoon: dorpsraden, verenigingen of stichtingen),

cofinanciering

Voorbeelden uit het land (2): Raalter Uitdaging • Maatschappelijke makelaar als bemiddelaar om middelen, materialen en menskracht te bemiddelen tussen bedrijven en non-profitorganisaties, zodat initiatieven zonder geld maar met wederdiensten gerealiseerd kunnen worden

Voorbeelden uit het land (3): Subsidie inwonersinitiatieven en 'Voor Apeldoorn' • Subsidie inwonersinitiatieven: kleinere initiatieven: max. € 5.000, grotere initiatieven 2x per jaar indienen • Voor Apeldoorn: crowdfunding- en participatieplatform

Conclusies essay lokale veerkracht – samenwerking gemeente & maatschappelijk initiatief * • Maatschappelijk initiatief is springlevend • Overheid kan het niet alleen: burgerinitiatieven en marktpartijen moeten actief meedoen om doelen te realiseren • Noodzaak gemengd sociaal model: samenleving leunt niet op één actor (overheid, markt of burgers), maar op een evenwichtige samenwerking • Gemengd financieringsmodel is essentieel: publieke diensten worden niet alleen door de overheid gefinancierd, maar ook door filantropie (fondsen/giften/nalatenschappen), eigen bijdragen (crowdfunding), maatschappelijke aandelen, etc. * essaybundel lokale veerkracht Prof. Dr. Theo Schuyt & Dr. Jos Rath

Aanbevelingen essay lokale veerkracht – samenwerking gemeente & maatschappelijk initiatief * • • • •

Maatschappelijk initiatief als volwaardige partner Stimuleren gemengde financiering en gemengd sociaal model Creëer infrastructuur en ondersteuning Integreer maatschappelijke initiatieven in strategisch beleid om gemeentelijke doelen te behalen

* essaybundel lokale veerkracht Prof. Dr. Theo Schuyt & Dr. Jos Rath

In gesprek

Stellingen debat • Maatschappelijke initiatieven moeten zichzelf na een aantal jaren kunnen financieren (al dan niet met behulp van markt en/of fondsen/giften/nalatenschappen) • De subsidieregeling moet sterker worden verbonden met andere

(beleids)instrumenten

Wat betekent dit voor het gemeentelijk beleid?

Bedankt voor uw aandacht! www.ommen.nl