Document · PDF

Kadernota 2026 versie 10 juni 2025

Gemeenteraad 10 juli 2025, gemeente OmmenBij agendapunt: a. Kadernota 2026 (956301) (eerste termijn - volgorde sprekers volgens loting)9.043 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Kadernota 2026 -2029

10 juni 2025

Inleiding In het proces van planning en control is opgenomen dat wij in het voorjaar een kadernota of kaderbrief opstellen en dat u als raad deze behandelt in de vergadering van juli. Waar de kadernota de brede beleidslijnen en financiële ruimte vastlegt, is de kaderbrief vooral bedoeld om de financiële uitgangspunten vast te leggen voor het opstellen van de begroting. De besluitvorming van de raad over de kadernota of -brief wordt nader uitgewerkt in de conceptbegroting. Het is gebruikelijk om voor het programmajaar waarin gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden, geen nieuwe beleidskeuzes aan de raad voor te leggen, zodat vaak wordt volstaan met een kaderbrief. Om ruimte te geven aan het proces van het perspectiefgesprek, gezien de onduidelijkheden over de middelen die het Rijk beschikbaar stelt, en om u en de nieuwe raad na de verkiezingen maximaal te informeren, hebben wij ervoor gekozen een uitgebreide kadernota op te stellen.

Leeswijzer bij de Kadernota Deze kadernota 2026 bevat veel informatie. Zodoende geven we een korte toelichting hoe dit document is opgebouwd: - De bladzijden 2 t/m 6 laten de uitgangspunten zien die gebruikt zijn bij kadernota 2026 en geven duiding over de kadernota 2026 - De bladzijden 6 en 7 (financieel effect kadernota) laten de financiële effecten van de kadernota 2026 mutaties zien. Dit zijn de mutaties exclusief de effecten/financiële verwerking van het perspectiefgesprek en het raadsbesluit (en amendement) toekomstperspectief buitensport. - De detailinformatie over deze mutaties staan per programma vermeld vanaf bladzijde 12 t/m 27. - Op bladzijde 12 staan de effecten van de meicirculaire 2025 vermeld. - Op bladzijde 8 t/m 10 staan de financiële uitwerkingen van het perspectiefgesprek 2025 en het raadsbesluit (en amendement) toekomstperspectief buitensport vermeld. - Op bladzijde 11 staat het financiële perspectief (zowel incidenteel als structureel) vermeld inclusief de financiële uitwerkingen van het perspectiefgesprek 2025 en het raadsbesluit (en amendement) toekomstperspectief buitensport. - Op bladzijde 28 t/m 30 staan de toekomstige wensen en risico’s vermeld. Deze wensen zijn niet financieel verwerkt in deze kadernota.

Proces voor de Kadernota 2026 Bij het opstellen van de kadernota 2026 hebben we, in vervolg op vorig jaar, een iets ander proces gevolgd. Met de wens om als raad eerder in het proces betrokken te worden, heeft u het perspectiefgesprek gevoerd om de door u gewenste richting te duiden. Met deze richting heeft ons college gewerkt aan het tot stand komen van de kadernota, die is gebaseerd op het meest actuele beeld van de meicirculaire. Met uitzondering van de in het perspectiefgesprek besproken onderdelen, ligt de focus van deze kadernota vooral op het consolideren en afronden van deze raadsperiode, gelet op de verkiezingen komend jaar. Zo kan in een nieuwe raadsperiode de basis van de begroting stabiel en gezond zijn. Deze kadernota richt zich dan ook op: - Het afronden en de voortgang van lopende projecten, - Geen nieuwe beleidskeuzes maken die extra geld kosten, - Zorgvuldig financieel beheer.

Financiële Situatie en Vooruitzichten Een onzekere factor, ook ten tijde van het perspectiefgesprek, zijn de inkomsten die wij vanuit het Rijk kunnen verwachten. Hoewel met de meicirculaire 2025 van het Rijk enige helderheid is gekomen, geeft dit nog geen structureel duidelijk beeld vanaf 2028. Gemeenten blijven, met name op de langere termijn, onzekerheid houden over hun structurele inkomsten. De meircirculaire 2025 van het Rijk bevat belangrijke ontwikkelingen die directe gevolgen hebben voor gemeenten, waaronder Ommen. De belangrijkste punten met impact op gemeenten en de bijbehorende onzekerheden zijn: - Gemeenten ontvangen extra geld voor 2026 en 2027 om de terugval in het gemeentefonds te dempen en tekorten in de jeugdzorg aan te pakken. Vanaf 2028 zijn deze extra middelen niet meer beschikbaar. - Ondanks extra middelen blijven veel gemeenten kampen met structurele tekorten, vooral in het sociaal domein (jeugd en Wmo). - Stijgende kosten door inflatie en bevolkingsgroei zetten extra druk op gemeentelijke financiën. - Het is onduidelijk hoe toekomstige rijksbijdragen zich zullen ontwikkelen, wat planning en begroting voor gemeenten bemoeilijkt. De meicirculaire 2025 biedt op korte termijn (voor 2026 en 2027) verlichting, maar structurele uitdagingen blijven bestaan.

Voor Ommen betekent dit dat beschikbare middelen vooral worden ingezet om stijgende kosten te dekken, met weinig ruimte voor nieuwe investeringen. Ommen heeft ambities en er is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de samenleving. Op basis van onze huidige financiële positie, en met de uitkomsten van de meicirculaire, kunnen wij u ook in deze kadernota – rekening houdend met de uitzettingen – een sluitende meerjarenbegroting presenteren. Gezamenlijk bouwen we aan de toekomst binnen de financiële kaders die we zijn overeengekomen, zonder extra lastenverzwaring voor onze inwoners. Voor 2028 en verder lijken de financiële vooruitzichten wel degelijk zorgelijk. We zien bijvoorbeeld ook dat de algemene reserve verder blijft dalen.

Vormgeving bij de Kadernota Ommen heeft een goed voorzieningenniveau en investeert daar nog steeds in. Om dit niveau te behouden, zullen ook toekomstige investeringen nodig zijn voor renovatie of vervanging. Wij presenteren u deze kadernota in een iets andere vorm dan u gewend bent. Zowel het doorlopen proces met het perspectiefgesprek als het belang om de meicirculaire te verwerken maken dat wij de kadernota hebben 'ingedikt'. Verder is er in de raadsvergadering van 9 mei 2025 toegezegd dat per onderwerp wordt aangegeven of projecten wel of niet onder de 3 o-’s vallen: onontkoombaar, onvermijdbaar én onuitstelbaar. Onderwerpen die wel vallen onder 3 o’s worden toegelicht met één Vallen onder 3 o’s Vallen niet onder 3 o’s

Uitgangspunten Kadernota 2026 De uitgangspunten voor deze kadernota zijn gebaseerd op: 1. Een consoliderende begroting 2. Financieel technische uitgangspunten 3. Financieel effect kadernota (bestaand beleid) 4. De uitkomsten van het perspectiefgesprek 5. Toekomstige aandachtspunten/ wensen of ontwikkelingen

Uitgangspunten Kadernota 2026 Een consoliderende begroting Er wordt in hoofdlijnen uitgegaan van een consoliderende begroting waarin we in aanloop naar de verkiezingen geen grote nieuwe plannen of beleidsdoelstellingen opnemen, maar ons vooral richten op het afronden van lopende zaken en het waarborgen van stabiel financieel beheer. We hebben echter wel separaat het nieuw beleid met betrekking tot de uitkomsten van het perspectiefgesprek en het raadsbesluit (en amendement) opgenomen. We hebben dus bij het financieel effect kadernota regulierr beleid opgenomen en daarna de uitkomsten van het perspectiefgesprek en het raadsbesluit (en amendement) buitensport separaat verwerkt, zodat er een integrale afweging door de gemeenteraad genomen kan worden. Op onderdelen ontkomen we er niet aan om extra geld beschikbaar te stellen. Bij deze keuzes hanteren wij de 3xO-toets: een uitzetting moet onvoorzien, onontkoombaar én onuitstelbaar zijn. In onderstaande tabel laten we de belangrijkste financiële onderwerpen zien bij de kadernota 2026. 2026

2027

2028

2029

Omschrijving

STR

x% indexatie CAO Ambtenaren x% indexatie (kosten en opbrengsten) ROVA dienstverlening Wmo: dagbest/beg/opvang en aanbesteding 2025 Wmo: maatwerkvoorzieningen Wmo: huish. hulp inclusief aanbesteding 2025 Jeugd : budgetten verhogen Totaal belangrijkste kosten stijgingen bij kadernota 2026 (S)

-369.000 -485.000

-575.000 -485.000

-200.000 -290.000

-325.000

-458.000

-900.000

-3.027.000

-3.233.000

3.233.000

In onderstaande tabel laten we de belangrijkste financiële dekkingsbronnen zien die de plannen dekken.

Omschrijving Algemene uitkering (mutaties inclusief meicirculaire 2025) Vrijval energie verhoging (uit begroting 2023) Totaal belangrijkste dekkingsbronnen

2026

2027

2028

2029

STR

3.508.000

3.186.000

1.966.000

2.078.000

450.000 3.958.000

450.000 3.636.000

450.000 2.416.000

450.000 2.528.000

Financieel technische uitgangspunten Hieronder worden de technische uitgangspunten voor de totstandkoming van de meerjarenbegroting 2026-2029 opgenomen. De uitgangspunten worden verwerkt in de begroting 2026 en gebruikt voor de actualisering van het meerjarenperspectief 2027-2029. Mogelijk zullen ten behoeve van de begroting 2026 nog nadere bestuurlijke uitgangspunten worden geformuleerd. Indien er concrete aanleiding is om af te wijken van genoemde uitgangspunten, dan zullen wij dit bij de meerjarenbegroting 2026-2029 toelichten. Gemeentefonds Bij het opstellen van deze nota zijn de effecten van de meicirculaire 2025 verwerkt.

Bestaand beleid De begroting 2026 is een begroting bestaand (= reeds vastgesteld) beleid. Voorstellen nieuw beleid, waarvoor extra middelen nodig zijn, worden afzonderlijk aan de raad voorgelegd. Percentage voor prijsontwikkelingen In de meicirculaire 2025 is aangegeven dat het percentage ‘prijsontwikkeling bruto binnenlands product’ voor 2025 2,7% bedraagt. Dit percentage is gebaseerd op de laatste cijfers van het Centraal Planbureau. Tariefsaanpassingen Overeenkomstig het bestaande beleid, dat de verwachte inflatie gecompenseerd wordt, zal een stijging van de tarieven met 2,7% worden doorgevoerd. Voor tarieven die gebaseerd zijn op het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid, kan de tariefontwikkeling afwijken van dit inflatiepercentage. Percentage voor loonontwikkelingen Voor de loonstijging is de nieuwe cao-ambtenaren het uitgangspunt. De verschillende stijgingen hebben we verwerkt in de kadernota 2026. Rentepercentages Ofschoon we momenteel (mei) een liquiditeitsoverschot hebben, wordt als uitgangspunt een rente van 3,5 % gehanteerd voor het eventueel aantrekken van nieuwe, vaste geldleningen. Aan bestaande investeringen/boekwaarden van activa wordt een rente omslagpercentage toegerekend van 0,0%. Dit is gebaseerd op huidige leningenportefeuille en financieringspositie.

Voor nu kunnen wij uitgaan van lage rentekosten en hoge renteopbrengsten vanwege een ruim liquiditeitsoverschot. De aan de grondexploitaties toe te rekenen rente moet worden gebaseerd op de werkelijk betaalde rente over het gemeentelijke vreemde vermogen (de uitstaande geldleningen).

Financieel effect kadernota De voorgestelde wijzigingen uit deze kadernota zijn voor een deel al zo adequaat mogelijk ingeschat. De kadernota geeft richting voor de op te stellen begroting. Tussentijds is aanscherping of zijn aanvullingen mogelijk die definitief worden in de meerjarenbegroting 2026-2029. De onderstaande cijfers in de tabellen dienen in dat licht gelezen te worden. Bij de aankomende begroting leggen wij deze definitief aan u als raad voor. De nu al wel ingeschatte of bekende financiële effecten zijn structureel en incidenteel. Die hebben we per programma samengevat. Effecten beleidsvoornemens

2026

2027

2028

2029

Bedragen x € 1.

STR

Bestuur en bedrijfsvoering

2.690.308

2.144.933

924.933

1.036.933

-8.950

-148.401

-211.938

-175.267

-2.070.000

471.907

-145.955

-1.329.284

-1.217.284

Economie Omgevingskwaliteit Samenleving Totaal Effecten beleidsvoornemens

2026

2027

2028

2029

Bedragen x € 1.

INC

Bestuur en bedrijfsvoering

-53.000

Omgevingskwaliteit

-355.000

-315.000

-300.000

Samenleving

-264.200

-30.000

Totaal

-672.200

-345.000

-330.000

Economie

Het bijbehorende effect van bovenstaande cijfers op het meerjarenbeeld is, als het gaat om begroting en algemene reserve, als volgt: Stand na Kadernota 2026

2026

2027

2028

2029

Bedragen x € 1.

STR

Stand begrotingsaldo 2025

632.000

453.000

872.000

Voorlopige uitkomsten Kadernota

471.907

-145.955

-1.329.284

-1.217.284

1.103.907

307.045

-457.284

-345.284

Totaal structureel saldo *)

*) Toetsingskader toezichthouder provincie Overijssel

Stand na Kadernota 2026

2026

2027

2028

2029

Bedragen x € 1.

INC

Stand begrotingsaldo 2025

-1.311.000

-166.000

-69.000

-183.100

-672.200

-345.000

-330.000

-1.983.200

-511.000

-399.000

-183.100

-879.293

-203.955

-856.284

-528.384

Voorlopige uitkomsten Kadernota Totaal incidenteel saldo

Totaal incidenteel en structureel begrotingsaldo na kadernota 2026

Onderstaande tabel laat het verwachte verloop van de algemene reserve over de jaren 2025 t/m 2029 zien. Algemene Reserve

2025

2026

2027

2028

2029

Bedragen x € 1.000 Stand per 1 januari

17.860

18.339

17.460

17.256

16.399

Budgetoverheveling

-2.100

Resultaat jaarrekening

2.557

-879

-204

-856

-528

18.339

17.460

17.256

16.399

15.871

Begrotingssaldo Totaal

De uitkomsten van het perspectiefgesprek Op 20 maart 2025 hebben raadsleden in een gezamenlijke informele sessie het perspectiefgesprek gevoerd. Er is gekozen voor een korte behandeling van drie onderwerpen en een uitgebreide discussie over een vierde onderwerp: 1. Openluchtzwembad 'Olde Vechte' 2. Onderwijshuisvesting 3. Preventieaanpak 'versterken van partnerrelaties en terugdringen van (complexe) scheidingen' 4. Woonperspectief Daarnaast is als nummer 5 het scenario van het verstrekken van een lening aan TCO voor de aanleg van 4 padelbanen ook meegenomen. In deze paragraaf gaan we in op de stand van zaken c.q. mogelijke scenario’s en raming van de kosten. Deze kosten hebben we nu verwerkt in het financiële perspectief ná deze paragraaf.

1. Openluchtbad ‘Olde Vechte’ Voor de instandhouding van het Openluchtbad ‘Olde Vechte’ zijn de volgende scenario’s mogelijk. 1. Voor de huidige exploitatie, zonder extra personele ondersteuning, is ca 51k nodig (incl. aparte bijdrage klein onderhoud van 10k). Dit is exclusief de gemeentelijke kosten voor groot onderhoud. 2. De huidige exploitatie versterken met 0,25 beheerder en 0,25 toezicht betaald is ca 69k nodig (incl. aparte bijdrage klein onderhoud van 10k). Dit is exclusief de gemeentelijke kosten voor groot onderhoud. 3. Een keuzeoptie met extra opplussen van inrichting zwembad, zorgt voor extra kapitaalslasten en hierdoor een jaarlast van ca 105k 4. Idem aan 3 zorgt voor extra kapitaalslasten en hierdoor een jaarlast van ca 118k (structureel) Omschrijving Bedragen x €1 1: Openluchtbad ‘Olde Vechte’ Scenario 4: maximale variant

2026 STR -118.000 *)

2027 STR -118.000

2028 STR -118.000

2029 STR -118.000

*) We hebben nu rekening gehouden met de maximale variant. Dit is afhankelijk van de keuze die de gemeenteraad neemt. 2. Onderwijshuisvesting Met de schoolbesturen is bestuurlijk overleg geweest over hoe versnelling kan worden aangebracht in de verduurzaming van de schoolgebouwen. Uit dit overleg is naar voren gekomen dat als gevolg van financiële regelgeving in het onderwijs en vragen hieromtrent van de accountant van de schoolbesturen er nog een aantal zaken juridisch uitgezocht moeten worden over cofinanciering. De doelstellingen van verduurzaming blijven uiteraard ongewijzigd. Omschrijving Bedragen x €1 2 Onderwijshuisvesting

2026 STR PM

2027 STR PM

2028 STR PM

2029 STR PM

3. Preventieaanpak ‘versterken van partnerrelaties en terugdringen (complexe) scheidingen’ De succesvolle pilot van een relatie-en scheidingsteam in Zwolle laat zien dat een laagdrempelige aanpak met op- maat adviezen bij een relatie en/of echtscheidingsproblematiek grotere problemen helpt voorkomen. Daarbij staat het belang van het hele gezin voorop. Als er sprake is van kinderen dan worden deze nadrukkelijk meegenomen in het hele proces. Het college ziet de waarde in van de aanpak in oa Zwolle en gaat een verder onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden voor gemeentelijke samenwerking. Omschrijving Bedragen x €1 3 Preventieaanpak ‘versterk van partnerrelaties en terugdringen (complexe) scheidingen.

2026 STR PM

2027 STR PM

2028 STR PM

2029 STR PM

4. Woonperspectief Tijdens het perspectief gesprek zijn de volgende opdrachten voor het college geformuleerd: 1. Aan de slag te gaan met een ‘versnellingstafel’. 2. Te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om tot versnelling te komen om te bouwen op inbreidingslocaties in het centrum van Ommen, bijvoorbeeld door voorstellen om de onrendabele top af te dichten. 3. Te komen met een voorstel over hoe de opgebouwde kennis over het Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO bouwen) in Ommen kan worden behouden en toegankelijk gemaakt voor nieuwe initiatiefnemers. 4. Te komen met een voorstel over hoe medewerking kan worden verleend aan juridische verankering van verzoeken tot woningsplitsing (o.a. door een hardheidsclausule voor het college). Om deze opdracht uit te voeren én de bestaande projecten niet te vertragen is hiervoor een aanvullend budget nodig van € 40.000,-(incidenteel). Omschrijving Bedragen x €1 4: Woonperspectief: Aanvullend budget (i)

2026 INC -40.000

2027 INC -

2028 INC -

2029 INC -

Raadsbesluit (en amendement) toekomstperspectief buitensport Ommen Op 8 mei 2025 is er in de gemeenteraad het raadsbesluit (en amendement) toekomstperspectief buitensport vastgesteld. Daarin het verzoek de financiële consequenties inclusief amendement mee te nemen in integrale afweging bij de kadernota 2026. In totaal komen de investeringskosten op ca. € 1.708.100. De bijbehorende kapitaallasten bedragen ca € 184.875 per jaar en de extra onderhoudslasten € 23.000. Verder zijn de meerkosten voor de dryfield veld € 5.000 per jaar.

Investeringskrediet Omschrijving Bedragen x €1 Investeringskredieten variant 1 (incl. amendement)

2026 Krediet 1.708.100

2027

2028

2029

Omschrijving 2026 2027 2028 Bedragen x €1 STR STR STR 5: Afschrijvingslasten investeringen -184.875 -184.875 inclusief amendementen 5: Extra onderhoudslasten inclusief -28.000 -28.000 aanpassing naar dryfield 5: Renteverlies renteloze lening i.v.m. -6.400 -6.100 -5.800 aanleg padelbanen *) 5: Totaal extra structurele lasten raadsbesluit (en amendement) -6.400 -218.975 -218.675 buitensport *) Het verstrekken van een renteloze lening aan de TCO wordt nog juridisch getoetst.

2029 STR -184.875

Omschrijving Bedragen x €1 5:Locatie-en haalbaarheidsonderzoek Combibaan

2029 INC -

2026 INC -30.000

2027 INC -

2028 INC -

-28.000 -5.400 -218.275

Recapitulatie van financiële saldo ná perspectiefgesprek en raadsbesluit (en amendement) toekomstperspectief buitensport Ommen Stand na Kadernota 2026 Verwerking perspectiefgesprek en amendement Toekomstperspectief buitensport Ommen

2026

2027

2028

2029

Bedragen x € 1.

STR

Totaal structureel saldo *)

1.103.907

307.045

-457.284 -345.284

1: Openluchtbad ‘Olde Vechte’ Scenario 4: maximale variant 2: Onderwijshuisvesting

-118.000

-118.000 -118.000

3: Preventieaanpak ‘versterk van partnerrelaties en terugdringen (complexe) scheidingen.

5: Raadsbesluit en amendement buitensport

-6.400

-218.975

-218.675 -218.275

Totaal structureel saldo na extra besluiten

979.507

-29.930

-793.959 -681.559

Stand na Kadernota 2026 Verwerking perspectiefgesprek en amendement Toekomstperspectief buitensport Ommen

2026

2027

2028

2029

Bedragen x € 1.

INC

Totaal incidenteel saldo

-1.983.200

-511.000

-399.000

-183.100

4: Woonperspectief: budget (i)

-40.000

5:Locatie-en haalbaarheidsonderzoek Combibaan

-30.000

Totaal incidenteel saldo na extra besluiten

-2.053.200

-511.000

-399.000

-183.100

Totaal incidenteel en structureel begrotingsaldo na kadernota 2026 (inclusief perspectiefgesprekken en raadsbesluit buitensport)

-1.073.693

-540.930 -1.192.959

-864.659

Kadernota per programma Bestuur en bedrijfsvoering Indexatie verbonden partijen Bij de begroting wordt de indexatie toegepast, die is gebaseerd op de meicirculaire 2025. Voor een aantal verbonden partijen zijn er separate verhoging in deze kadernota 2026 verwerkt. Omschrijving Bedragen x €1 Indexatie verbonden partijen

2026 STR -100.000

2027 STR -100.000

2028 STR -100.000

2029 STR -100.000

Indexatie CAO Ambtenaren Voor de loonstijging is de nieuwe cao-ambtenaren het uitgangspunt. De verschillende stijgingen hebben we verwerkt in de kadernota 2026. Omschrijving Bedragen x €1 Indexatie CAO Ambtenaren

2026 STR -369.000

2027 STR -575.000

2028 STR -575.000

2029 STR -575.000

Indexatie (Kosten en opbrengsten) In de meicirculaire 2025 is aangegeven dat het percentage ‘prijsontwikkeling bruto binnenlands product’ voor 2025 2,7% bedraagt. Dit percentage is gebaseerd op de laatste cijfers van het Centraal Planbureau.

Omschrijving Bedragen x €1 Indexatie (kosten en opbrengsten)

2026 STR -485.000

2027 STR -485.000

2028 STR -485.000

2029 STR -485.000

Algemene uitkering Bij het opstellen van deze nota zijn de effecten van de meicirculaire 2025 verwerkt. Belangrijk is te vermelden dat het Rijk t/m 2027 extra geld beschikbaar heeft gesteld voor zowel jeugdzorg als Wmo. Voor 2028 en 2029 zijn deze extra middelen niet meer beschikbaar. Omschrijving Bedragen x €1 Algemene uitkering mutatie

2026 STR 3.508.000

2027 STR 3.186.000

2028 STR 1.966.000

2029 STR 2.078.000

Verloop (en bijstelling) van de algemene uitkering van 2025 tot en met 2029. Omschrijving Bedragen x €1 Algemene uitkering na decembercirculaire 2024 Mutatie meicirculaire 2025 Algemene uitkering na meicirculaire 2025

2025

2026

2027

2028

2029

43.751.000

41.791.000

42.237.000

42.707.000 43.174.000

884.000

3.508.000

3.186.000

1.966.000

44.635.000

45.299.000

45.423.000

2.078.000

44.673.000 45.252.000

Veiligheidsregio IJsselland Dit betreft de verhoging van de jaarlijkse bijdrage. Omschrijving 2026 Bedragen x €1 STR Veiligheidsregio IJsselland -74.692

2027 STR -74.692

2028 STR -74.692

2029 STR -74.692

Indexatie ROVA De indexatie voor 2025 betreft 5,61%. Dit wordt doorberekend in de DVO van 2026. Het betreft 200.000 euro structureel. Omschrijving Bedragen x €1 Indexatie ROVA

2026 STR -200.000

2027 STR -200.000

2028 STR -200.000

2029 STR -200.000

Inzet AI middelen, zoals mogelijkheid betaalde versie CoPilot, mogelijk ander AI-systeem Voor Ommen wordt gekeken naar de mogelijkheid om de betaalde versie van CoPilot in te zetten, omdat deze beter beveiligd is dan de niet-betaalde versie. De ontwikkelingen hierin volgen elkaar snel op en mogelijk komt er nog een ander AI-systeem die voor Ommen gebruikt wordt. Op dit moment zijn we in de opstartfase om hierin te investeren. Dit kan op termijn tot efficiency leiden. Omschrijving Bedragen x €1 Inzet AI systemen

2026 STR -36.000

2027 STR -36.000

2028 STR -36.000

2029 STR -36.000

Audit Suwinet-DigiD Jaarlijks is de externe audit voor Suwinet en DigiD aansluitingen verplicht in het kader van de ENSIAaudit. Dit werd jaarlijks samen met Hardenberg uitgevoerd en de kosten waren voor Ommen 25%. Het bedrag voor deze externe audit dienen wij vanaf 2025 zelf te bekostigen, omdat de registratie ook bij ons ligt. Omschrijving Bedragen x €1 Audit Suwinet-DigiD

2026 STR -14.000

2027 STR -12.000

2028 STR -12.000

2029 STR -12.000

Doorontwikkeling zaak gericht werken in het Zaaksysteem Er wordt hard gewerkt om nog beter Zaakgericht te werken hiermee de interne en externe dienstverleningen te verbeteren. Om hier goede stappen in te zetten willen we het Zaaksysteem door ontwikkelen. Hiervoor zijn een aantal investeringen nodig. Dit bestaat uit een office koppeling, digitaal ondertekenen en extra licenties voor het anonimiseren. Als er een koppeling komt tussen het Zaaksysteen en de MS-office pakketten wordt het voor de medewerkers makkelijker om documenten vanuit het Zaaksysteem te bewerken. Dit bevordert het gebruik van het Zaaksysteem. Daarnaast willen we ook de stap gaan zetten om brieven digitaal te gaan ondertekenen en gebruik te gaan maken van de berichtenbox mijnoverheid.nl. Hierdoor kunnen de inwoners die dat zelf hebben aangegeven de brieven van de gemeente voortaan via de digitale weg (MijnOverheid) ontvangen. Hiervoor moet een applicatie aangeschaft worden. In verband met de AVG en privacy regels moeten er steeds vaker documenten geanonimiseerd worden. Het aantal collega’s dat gebruik maakt van de applicatie is gestegen, daarom zijn er extra licenties nodig. Omschrijving Bedragen x €1 Doorontwikkeling zaak werken in het Zaaksysteem

gericht

2026 STR -10.000

2027 STR -10.000

2028 STR -10.000

2029 STR -10.000

ISMS-systeem NIS2/ Cyberbeveiligingswet Een Information Security Management System (ISMS) is verplicht gesteld vanuit de NIS2/Cyberbeveiligingswet. Een ISMS is een gestructureerde aanpak voor het beheren en verbeteren van informatiebeveiliging binnen een organisatie. Op moment dat de Cyberbeveiligingswet in werking treedt dient een gemeente te beschikken over dit systeem en zorg te dragen voor bewustwording en training van de organisatie. Omschrijving Bedragen x €1 ISMS-systeem NIS2/Cyberbeveiligingswet

2026 STR -7.000

2027 STR -7.000

2028 STR -7.000

2029 STR -7.000

Software contract NotuBiz De licentiekosten van het NotuBiz zijn sterk gestegen. Zodoende dient dit structurele budget opgehoogd te worden. Omschrijving Bedragen x €1 Software contract NotuBiz

2026 STR -15.000

2027 STR -15.000

2028 STR -15.000

2029 STR -15.000

Verhogen onderzoekskosten rekenkamer Conform besluitvorming dienen de kosten van onderzoek opgehoogd te worden. Omschrijving Bedragen x €1 Verhogen rekenkamer

onderzoekskosten

2026 STR -9.000

2027 STR -9.000

2028 STR -9.000

2029 STR -9.000

Gemeenteraad: aanschaf devices Dit betreft aanschaf van nieuwe uniforme devices voor raads- en commissieleden met ingang van nieuwe raadsperiode inclusief de bijbehorende licentiekosten. Investeringskrediet Omschrijving Bedragen x €1 Gemeenteraad: aanschaf devices

2026 Krediet -77.500

2027

2028

2029

Omschrijving Bedragen x €1 Gemeenteraad: aanschaf devices Afschrijving en licentiekosten

2026 STR

2027 STR -19.375

2028 STR -19.375

2029 STR -19.375

Gemeenteraad: fractievergoedingen Indexatie van de fractiebudgetten vindt alleen plaats bij aanvang van nieuwe raadsperiode, dan wordt de hoogte van het basisbedrag en het variabele bedrag per raadszetel vastgesteld (nu € 600 per fractie en € 200 per raadszetel). Omschrijving Bedragen x €1 Fractievergoedingen

2026 STR PM

2027 STR PM

2028 STR PM

2029 STR PM

Kosten gemeenteraadsverkiezingen (voor en na) Dit betreft de kosten voor zowel de voorbereiding als de kosten na de gemeenteraadsverkiezingen (o.a. lijsttrekkersavond en overhandiging overdrachtsdocument) , afscheid huidige raad, installatie nieuwe raad en kosten formateur en informateur. Omschrijving Bedragen x €1 Kosten gemeenteraadsverkiezingen

2026 INC -25.000

2027 INC

2028 INC

2029 INC

Griffie Dit betreft het formaliseren van het budget van tijdelijke uitbreiding griffie naar vast. Omschrijving Bedragen x €1 Griffie

2026 STR -30.000

2027 STR -30.000

2028 STR -30.000

2029 STR -30.000

Gemeenteraad: training nieuwe raadsleden Deze kosten hebben te maken met de begeleiding van nieuwe raadsleden in 2026. Dit betreft o.a. het inwerkprogramma nieuwe gemeenteraad, een tweedaagse, cursussen- en congressen, trainingen en inhuur gespreksleiders. Omschrijving Bedragen x €1 Gemeenteraad: training nieuwe raadsleden

2026 INC -20.000

2027 INC

2028 INC

2029 INC

Vergoeding bezwaarschriftencommissie Deels heeft dit te maken met verhoging van vergoeding voor de leden van de bezwaarschriftencommissie en deels door overschrijding van voorgaande jaren op deze kostenplaats. Omschrijving Bedragen x €1 Bezwaarschriftencommissie

2026 STR -10.000

2027 STR -10.000

2028 STR -10.000

2029 STR -10.000

WOO-platform Met het publicatieplatform kunnen wij op een eenvoudige en efficiënte wijze geanonimiseerde documenten actief publiceren en openbaar maken. Dit is een belangrijk middel om te voldoen aan de openbaarheidsverplichting van de Wet open overheid. Omschrijving Bedragen x €1 WOO platform implementatiekosten

2026 INC -8.000

2027 INC

2028 INC

2029 INC

Omschrijving Bedragen x €1 WOO platform licentiekosten

2026 STR -8.000

2027 STR -8.000

2028 STR -8.000

2029 STR -8.000

Temporisering afschrijving investeringen In de begrotingscirculaire 2026 heeft de provincie Overijssel aandacht gevraagd voor het realistisch begroten van de investeringen en de bijbehorende kapitaallasten. Zodoende hebben we op basis van de ervaringscijfers van de afgelopen jaren (onderuitputting van de afschrijvingslasten), de afschrijvingen structureel met € 100.000 verlaagd. Omschrijving Bedragen x €1 Temporisering afschrijving investeringen

2026 STR 100.000

2027 STR 100.000

2028 STR 100.000

2029 STR 100.000

Vrijval verhoging energielasten Bij de begroting 2023 zijn door de sterke stijging van de energielasten, de budgetten met € 450.000 verhoogd. Bij de jaarrekening 2024 blijkt dat deze stijging een incidenteel karakter hebben gehad, mede ook doordat er ook besparingen zijn gerealiseerd door het gebruik van LED verlichting in de openbare ruimte. Zodoende willen we deze budgetten verlagen tot het oude niveau voor de energiecrisis. Omschrijving Bedragen x €1 Verlaging energielasten

2026 STR 450.000

2027 STR 450.000

2028 STR 450.000

2029 STR 450.000

Financieel overzicht bestuur en bedrijfsvoering 2026

2027

2028

2029

Omschrijving

STR

x% indexatie verbonden partijen

-100.000

x% indexatie CAO Ambtenaren

-369.000

-575.000

x% indexatie (kosten en opbrengsten) Algemene uitkering (algemeen meicirculaire) Veiligheidsregio Ijsselland

-485.000

3.508.000

3.186.000

1.966.000

2.078.000

-74.692

ROVA dienstverlening ICT Inzet AI middelen, zoals Co-Pilot ICT Audit Suwinet-DIGID ICT: doorontwikkeling zaakgericht werken in Zaaksysteem ICT: ISMS systeem NIS2

-200.000 -36.000

-14.000

-12.000

-10.000

-7.000

Software Griffie (notubiz)

-15.000

Onderzoeksbudget rekenkamer Nieuwe devices gemeenteraad (afschrijvingen) Fractiebudgetten verhoging Formaliseren personeel naar vast Griffie Ophogen vergoeding bezwaarschiftencommissie ICT: publicatieplatform WOO Afschrijving: temporisering investeringen Vrijval energie verhoging (uit begroting 2023) Totaal

-9.000

-19.375

p.m.

-30.000

-10.000 -8.000

100.000

450.000 2.690.308

450.000 2.144.933

450.000 924.933

450.000 1.036.933

2026

2027

2028

2029

INC

Omschrijving Verkiezingen budget raad (voor en na)

-25.000

Training en begeleiding nieuwe raad

-20.000

ICT: publicatieplatform WOO

-8.000

Totaal

-53.000

Economie Realisatie voetpad Lemelerberg Vanuit het coalitieakkoord (CUP) is een investering van 200.000 euro voorzien voor het realiseren van een voetpad van Lemele naar de top van de Lemelerberg. In 2024 is een variantenstudie uitgevoerd en blijkt een tracé parallel langs de Kerkweg het meest haalbaar. Vanwege wet- en regelgeving moet dit pad emissie loos uitgevoerd worden, waardoor de uitvoeringskosten toenemen. Ook inflatie ten opzichte van de inschatting in 2022 speelt een rol. Er is 268.000 euro extra investering noodzakelijk. Dit zorgt voor een aanvullende jaarlijkse afschrijvingslast van € 8.950 (30 jaar).

30 jaar afschrijven Investeringskrediet Omschrijving Bedragen x €1 Aanvullend investeringskrediet voetpad Lemelerberg

2026 Krediet -268.000

Omschrijving Bedragen x €1 Extra afschrijvingslasten voetpad Lemelerberg

2026 STR 0

2027

2028

2029

2027 STR -8.950

2028 STR -8.950

2029 STR -8.950

Financieel overzicht Economie Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Bedragen x €1

STR -

STR -8.950

-8.950

Extra afschrijvingslasten Lemelerberg Totaal Omschrijving Bedragen x €1

voetpad

2026

2027

2028

2029

INC

Geen mutaties

Totaal

Omgevingskwaliteit Onderhoud voorziening kapitaalgoederen Bij de jaarrekening 2024 is gebleken dat de jaarlijkse storting in de voorziening groot onderhoud te laag is. Zodoende is een (structurele) ophoging van de storting in de voorziening groot onderhoud noodzakelijk. Omschrijving Bedragen x €1 Storting voorziening groot onderhoud

2026 STR -100.000

2027 STR -100.000

2028 STR -100.000

2029 STR -100.000

Verkeersstructuur centrum Bij de vaststelling van de verkeersstructuur centrum is geen rekening gehouden met structurele kosten voor beheer en onderhoud voor verkeerstoegangssysteem en parkeerverwijssysteem. Omschrijving Bedragen x €1 Verkeersstructuur centrum

2026 STR -50.000

2027 STR -50.000

2028 STR -50.000

2029 STR -50.000

CADAC Compass, software m.b.t. omgevingswet Nieuw contract met softwareleverancier CADAC ivm loskoppeling van het gemeenschappelijk contract met Hardenberg. Omschrijving Bedragen x €1 CADAC Compass, software m.b.t. omgevingswet

2026 STR -25.000

2027 STR -25.000

2028 STR -25.000

2029 STR -25.000

Omgevingsdienst IJsselland Route naar een robuuste Omgevingsdienst IJsselland. Bijdrage voor het actualiseren van vergunningen en het herstellen van de balans in de toezichtscapaciteit van de Omgevingsdienst IJsselland. Vergroting van de capaciteit is onderdeel van het plan ‘Route naar een robuuste Omgevingsdienst IJsselland’ om te voldoen aan de landelijke opgave van het programma IBP/VTH. In de Kadernota 2025 en begroting 2026 heeft de gemeenteraad hiervoor al € 100k gereserveerd. Dit is een aanvulling op dit bedrag. Omschrijving Bedragen x €1 Omgevingsdienst IJsselland

2026 STR -44.401

2027 STR -60.938

2028 STR -86.767

2029 STR -86.767

Leges en kosten omgevingsplannen In het kader van de Omgevingswet werken we nu met een Omgevingsplan. Een groot verschil met het bestemmingsplan is dat er één gebiedsdekkend Omgevingsplan is voor de gemeente. Dit betekent dat initiatiefnemers niet, zoals in het verleden, zelf een Omgevingsplan kunnen aanleveren dat digitaal beschikbaar gesteld kan worden. Hiervoor heeft Ommen een afspraak met een bureau voor een poortwachtersfunctie. Dit bureau bewaakt het Ommense Omgevingsplan. Initiatiefnemers leveren een ruimtelijke onderbouwing aan conform de eisen in het gemeentelijk handboek en het bureau

bouwt dit om naar een wijziging van het gemeentelijk Omgevingsplan. Dit betekent dat de kosten van de initiatiefnemer lager zijn (hoeft geen volledig bestemmingsplan te laten maken) en de kosten voor de gemeente hoger. Om deze verdeling aan te passen zullen in de begroting de leges voor het in behandeling nemen van een wijziging van het Omgevingsplan verhoogd worden. Deze extra opbrengsten zullen gebruikt worden om de poortwachtersfunctie te betalen. Per saldo heeft dit in de begroting geen of nauwelijks effect. Voor een initiatiefnemer betekent dit dat de leges hoger worden, maar de kosten voor het opstellen van het plan lager. Omschrijving Bedragen x €1 Omgevingsplannen

2026 STR p.m.

2027 STR p.m.

2028 STR p.m.

2029 STR p.m.

Omgevingsdienst bouw- en sloopvergunningen Uit de jaarrapportages blijkt dat de laatste jaren structureel extra bijdrage is geleverd voor de uitvoering van de bouwtaken. Uitbreiding van de omvang voor de uitvoering van bouwtaken en aanverwante taken die voortvloeien uit de Omgevingswet. Voorbeeld casemanagement BOPA, kap en inrit/uitrit vergunningen. Hier tegenover staat dat er de laatste jaren structureel meer legesinkomsten zijn. Omschrijving Bedragen x €1 Omgevingsdienst IJsselland bouw en sloopvergunningen

2026 STR -40.000

2027 STR -40.000

2028 STR -40.000

2029 STR -40.000

Inrichting Kop van de Haven De gemeenteraad heeft op 20 april 2023 een amendement aangenomen waarin beschreven staat het burgerinitiatief ‘Buurttuin Vechtdal Experience’ ter uitvoering in handen van het college te leggen waarbij verdere uitwerking samen met de initiatiefnemers plaatsvindt en waarbij de financiën, continuïteit en eigen inzet randvoorwaardelijk zijn, en de raad hierover te informeren. Het genoemde burgerinitiatief is niet het enige initiatief wat op de Kop van Haven (kruizing Haven Oost/West – Hardenbergerweg) een plek moet krijgen. Ook is een maatschappelijk initiatief van de stichting 75 jaar Vrijheid Ommen om een Anne Frankboom en bijbehorend kunstwerk te plaatsen in deze groenstructuur gehonoreerd. In de gesprekken met genoemde initiatiefnemers en het Ommens comité 4 en 5 mei is ook benoemd om een verkenning te starten om ook het gemeentelijk herdenkingsmonument mogelijk te verplaatsen naar deze plek. In een zorgvuldig proces met de verschillende belanghebbende is de afgelopen maanden gewerkt aan een integraal ontwerp voor de herinrichting van deze openbare ruimte. In dit ontwerp krijgen de verschillende initiatieven een plek, worden met elkaar verbonden en versterken elkaar. De visie zit nu in een afrondend stadium en wordt binnenkort voorgelegd voor besluitvorming. Investeringskrediet Omschrijving Bedragen x €1 Inrichting kop van de Haven

2026 Krediet -1.000.000

2027

2028

2029

Omschrijving Bedragen x €1 Inrichting kop van de Haven (afschrijvingslasten)

2026 STR

2027 STR -40.000

2028 STR -40.000

2029 STR -40.000

Openbaar Gebied: schouw Het gaat hier in eerste instantie om iets te doen met de uitkomsten van de toegezegd schouw openbare ruimte (wegen en groen). In de motie waar de toezegging op is gebaseerd werd gevraagd om concreet maatregelen te nemen. Omschrijving 2026 2027 2028 2029 Bedragen x €1 INC INC INC INC Openbaar gebied schouw PM PM PM PM

Openbaar Gebied: knelpunt Schurinkhof-Hamsgoren-Smitsstraat Daarnaast is in het project Schurinkhof een stresstest riolering gedaan. Hieruit is naar voren gekomen dat er maatregelen in de Smitstraat genomen moeten worden. Aanleg nieuwe leiding. Investeringskrediet € 2,25 miljoen. Dekking € 750.000 uit rioleringsfonds. Restant € 1,5 miljoen. Dit restant resulteert in een aanvullende structurele afschrijvingslast van € 37.500. Omschrijving Bedragen x €1 Knelpunt Schurinkhof-HamsgorenSmitsstraat

2026 Krediet

2027 INC -1.500.000

2028 INC

2029 INC

Omschrijving Bedragen x €1 knelpunt Schurinkhof-HamsgorenSmitsstraat

2026 STR -

2027 STR -

2028 STR -37.500

2029 STR 37.500

Onderhoud bruggen en tunnels. Het budget voor bruggen en tunnels is de afgelopen 5 jaar geïndexeerd met het reguliere percentage in de begroting. In dit werkgebied zijn personeel- en materiaalprijzen naar verhouding sterker gestegen dan de gebruikelijke indexatie. Het budget is niet meer toereikend met de praktijk. Door onderhoud te plegen is vervanging vaak nog uit te stellen en daarom van cruciaal belang. Hiervoor is echter wel meer budget nodig, dan momenteel beschikbaar is vanuit de huidige begroting. Omschrijving Bedragen x €1 Klein onderhoud civiel.

2026 STR -39.000

2027 STR -39.000

2028 STR -39.000

2029 STR -39.000

Uitvoering fietsverbindingenplan 2026 -2028 Het huidige plan loopt af en wordt dit jaar geactualiseerd. Naar verwachting is voor de uitvoering van maatregelen extra budget nodig. We gaan uit van een jaarlijks bedrag van € 300.000 voor 3 jaren incidenteel. Omschrijving Bedragen x €1 Fietsverbindingenplan

2026 INC -300.000

2027 INC -300.000

2028 INC -300.000

2029 INC

Parkeerbeleid De parkeerdruk in het centrum neemt oa toe door het transformeren van winkels naar woningen en het ontwikkeling van inbreidingslocaties. Het is wenselijk om het parkeren in beeld te brengen zodat een evenwichtig beeld ontstaat naar de toekomst. Voorstel is daarom het huidige parkeerbeleid te evalueren en te actualiseren. Omschrijving Bedragen x €1 Parkeerbeleid

2026 INC -40.000

2027 INC

2028 INC

2029 INC

Herstel brug Het Laar De toegangsbrug in de gracht (voorzijde) van Het Laar moet vervangen/gerestaureerd worden. Deze is onderdeel van het rijksmonument. In 2024 is het nodige onderzoek gedaan. Er is zowel een draagkracht probleem, als dat het monument hersteld moet worden om deze te kunnen behouden. Op voorhand is daarom subsidie aangevraagd om te kijken of gemeente medefinanciering konden krijgen. Dit is gelukt. Het onderhoud is aanvankelijk geschat op 50.000 euro, maar doordat het o.b.v. het onderzoek veel meer behelst gaat het om 700.000 euro. De helft daarvan is subsidie toegekend. Er is vanuit de gemeente 350.000 euro krediet nodig om dit mogelijk te maken. Voor behoud van Het Laar is uitvoering noodzakelijk. Investeringskrediet Omschrijving Bedragen x €1 Investeringskrediet herstel brug Het laar

2026 Krediet -350.000

Omschrijving Bedragen x €1 Afschrijvingslasten herstel brug Het Laar

2026 STR -

2027

2028

2029

2027 STR -7.000

2028 STR -7.000

2029 STR -7.000

Juridische handhaving actualiseren alcoholwet vergunningen Al langer bestaat de wens om de Alcoholwet vergunningen te controleren en waar nodig te laten actualiseren. Verspreid over enkele jaren zullen de horeca en paracommerciële horeca gecontroleerd worden en waar nodig zal hier juridische opvolging op plaatsvinden. Omschrijving Bedragen x €1 Handhaving alcoholwet vergunningen

2026 INC -15.000

2027 INC -15.000

2028 INC PM

2029 INC PM

Leges bestemmings- en omgevingsplannen Naast de extra kosten die reeds in de najaarsrapportage 2024 zijn bijgeraamd, betekent dit ook dat de leges voor de toetsing van de vergunningen structureel meer worden. Omschrijving Bedragen x €1 Extra leges

2026 STR 150.000

2027 STR 150.000

2028 STR 250.000

2029 STR 250.000

Financieel overzicht Omgevingskwaliteit Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Bedragen x €1

STR

-100.000 -50.000

-25.000

-44.401

-60.938

-86.767

PM.

-40.000

P.M.

-37.500

-39.000

-7.000

150.000

250.000

Totaal Omschrijving

-148.401 2026

-211.938 2027

-175.267 2028

-175.267 2029

Bedragen x €1

INC -15.000

INC

Handhaving alcoholwet vergunningen Uitvoering fietsverbindingsplan 20262028 Evaluatie parkeerbeleid en actualisatie

INC -15.000 -300.000

-300.000

Totaal

-355.000

-315.000

-300.000

Voorziening groot onderhoud gebouwen(stortingen) Verkeersstructuur centrum CADAC compass software m.b.t. omgevingsvisie Omgevingsdienst Ijsselland milieutaken Omgevingsdienst Ijsselland omgevingsvergunningen Omgevingsdienst Ijsselland bouwtoetsing Inrichting kop van de Haven (afschrijvingslasten) Openbaar gebied (schouw) Knelpunt Schurinkhof-HamsgorenSmitsstraat Onderhoud bruggen en viaducten Afschrijvingslasten herstel brug Het Laar Omgevingsdienst Ijsselland extra leges

-40.000

Samenleving Wmo De eigen (inkomensafhankelijke) bijdrage Wmo wordt van 2026 naar 2027 uitgesteld. Zodoende zien we (ook op basis van de stijgende tarieven en de groei van het aantal cliënten) een sterke stijging van de kosten voor zowel de Wmo dagbesteding/begeleiding en kortdurende opvang, huishoudelijke hulp als de maatwerkvoorzieningen. We hebben voor alle drie onderdelen toegelicht wat de structurele effecten zijn per taakveld. Daarnaast wordt er landelijk gesproken over mogelijke compensatiemaatregelen vanuit het Rijk. We verwachten dat als er compensatie gaat komen, dit mogelijk budgetneutraal zal gaan worden uitgevoerd. Zodoende hebben we bij de kadernota 2026 dit financieel niet verwerkt. Verder is de doelstelling dat we binnen het wettelijk kader aan kostenbeheersing blijven werken bij de Wmo, in samenwerking met andere (regio)gemeenten.

Wmo dagbesteding/begeleiding/kortdurende opvang Bij de begeleiding zien we een stijging van het aantal cliënten, waardoor de kosten zijn toegenomen . De complexiteit van de indexaties is groter geworden, waardoor de kosten ook toenemen. Daarnaast gaan we in 2025 deze diensten ook nieuw aanbesteden. Hierbij verwachten we ook een stijging van de tarieven van 6%. Voor de dagbesteding zal dit zelfs ca. 18% gaan bedragen. Omschrijving Bedragen x €1 Wmo dagbesteding/begeleiding/kortdurende opvang

2026 STR -290.000

2027 STR -290.000

2028 STR -290.000

2029 STR -290.000

Wmo maatwerk voorzieningen We zien de afgelopen jaren een sterke stijging van het aantal cliënten (ook conform het Wmo voorspelmodel van de VNG) als ook een sterke stijging van de kosten voor de maatwerkvoorzieningen. Zodoende verwachten we voor de komende jaren een sterke stijging van deze kosten. Omschrijving Bedragen x €1 Wmo maatwerkvoorzieningen

2026 STR -325.000

2027 STR -325.000

2028 STR -325.000

2029 STR -325.000

Wmo huishoudelijke hulp Bij de huishoudelijke hulp zijn er de afgelopen jaren sterkere CAO stijgingen geweest dan gemiddeld. Dat betekent dat hier de tarieven sterker zijn gestegen dan voorzien. Daarnaast zien we ook een stijging van het aantal cliënten (ook conform het Wmo voorspelmodel van de VNG). Dit jaar vindt de aanbesteding plaats. Het kostprijsonderzoek Wmo laat zien dat ook voor 2026 de tarieven met 6,6% gemiddeld gaan stijgen. Omschrijving Bedragen x €1 Wmo huishoudelijke hulp

2026 STR -458.000

2027 STR -458.000

2028 STR -458.000

2029 STR -458.000

Aanbesteding doelgroepenvervoer Dit jaar vindt de aanbesteding van het doelgroepenvervoer plaats. De verwachting is dat dit leidt tot hogere kosten. Omschrijving 2026 2027 2028 2029 Bedragen x €1 STR STR STR STR Aanbesteding Doelgroepenvervoer PM PM PM PM

Jeugdzorg De kosten voor jeugdzorg zijn de afgelopen jaren (landelijk) sterk gestegen door stijging van de tarieven en van het aantal cliënten en omzetting naar maatwerk voorzieningen. Zodoende stellen we de kosten van de jeugdzorg bij. Hier tegenover staan wel hogere compensaties vanuit het Rijk voor de jaren t/m 2027. Verder is de doelstelling dat we binnen het wettelijk kader bij jeugdzorg aan kostenbeheersing blijven werken, in samenwerking met andere (regio)gemeenten. Omschrijving Bedragen x €1 Stijging kosten jeugdzorg

2026 STR -900.000

2027 STR -900.000

2028 STR -900.000

2029 STR -900.000

Zorg- en Veiligheidshuis Het Zorg en Veiligheidshuis was tot op heden altijd een zelfstandige netwerkorganisatie en samenwerkingsverband. In de afgelopen periode is onderzoek gedaan naar een meer passende en toekomstbestendige manier van organiseren. Er is een keuze voor de gemeente Zwolle als nieuwe beheersorganisatie. Dit betekent dat het Zorg- en Veiligheidshuis per 1 juli 2025 volledig wordt ondergebracht bij de gemeente Zwolle. Dit brengt extra kosten met zich mee. Omschrijving Bedragen x €1 Verhoging veiligheidshuis

2026 STR -5.000

2027 STR -5.000

2028 STR -5.000

2029 STR -5.000

Huis van de Samenleving De gemeente Ommen heeft in haar begroting voor 2024 opgenomen dat ze onderzoek wil doen naar het bundelen en centraliseren van de integrale huisvesting van het welzijnswerk. Daarbovenop is een motie raadsbreed aangenomen, die het college verzoekt onderzoek te doen naar hoe een informatieen ondersteuningspunt voor een integrale aanpak van voorliggende voorzieningen in het domein, waaronder armoedebestrijding, kan worden ingericht. Deze verschillende onderwerpen, moeten vorm gaan krijgen in één breed concept: het ‘Huis van de Samenleving’. De visie hiervoor is nu in ontwikkeling, besluitvorming moet nog plaatsvinden. Omschrijving Bedragen x €1 Huis van de Samenleving

2026 STR PM

2027 STR PM

2028 STR PM

2029 STR PM

Hervormingsagenda Jeugd Deze agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken. Een ander doel is het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar maken voor de toekomst. In het kader van deze agenda is recent de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg aangenomen. Deze wet verplicht gemeenten om regionaal samen te werken bij de inkoop van specialistische jeugdzorg. Deze maatregel moet bijdragen aan een betere beschikbaarheid van deze schaarse zorg. De financiële consequenties van de Hervormingsagenda zijn nog onbekend. Echter komen er bij de meicirculaire voor de jaren 2025 t/m 2027 hiervoor extra gelden binnen. Omschrijving 2026 2027 2028 2029 Bedragen x €1 STR STR STR STR Hervormingsagenda jeugd PM PM PM PM

Digitaal archiveren – Burgerzaken In i-burgerzaken, de applicatie die door team burgerzaken wordt gebruikt staan veel digitale dossiers die digitaal gearchiveerd moeten worden conform archiefwet. I-burgerzaken is geen archiefwaardig systeem, waardoor het op een andere plek gearchiveerd moet worden. Het digitaal archiveren van alle documenten in i-burgerzaken kan in i-Archief of door een koppeling met het Zaaksysteem. In 2025 gaan we onderzoeken en beslissen welke optie het beste is. Er is een incidentele en structurele investering nodig om dit in 2026 te kunnen implementeren. Omschrijving Bedragen x €1 Digitaal archiveren van dossiers uit iburgerzaken

2026 INC -34.200

2027 INC

2028 INC

2029 INC

Omschrijving Bedragen x €1 Digitaal archiveren van dossiers uit iburgerzaken

2026 STR -22.000

2027 STR -22.000

2028 STR -22.000

2029 STR -22.000

Uitvoeringsprogramma sociaal domein Eind vorig jaar is de visie sociaal domein vastgesteld. Het uitvoeringsplan is in de raadscommissie van 22 mei besproken. De raadscommissie heeft geadviseerd het onderwerp te behandelen als bespreekstuk in de raadsvergadering van 19 juni 2025. Omschrijving Bedragen x €1 Uitvoeringsplan sociaal domein

2026 INC -200.000

2027 INC

2028 INC

2029 INC

Uitvoeringsplan cultuur en erfgoed Het huidige uitvoeringsplan cultuur en erfgoed loopt dit jaar af. Voor de uitvoering van dit plan waren incidenteel middelen beschikbaar gesteld. Het college werkt aan een nieuw uitvoeringsplan. Om hiervoor voldoende slagkracht te houden voor uitvoering wordt wederom een incidentele bijdrage gevraagd. Omschrijving Bedragen x €1 Uitvoeringskosten cultuur en erfgoed

2026 INC -30.000

2027 INC -30.000

2028 INC -30.000

2029 INC

GGD IJsselland De bijdrage voor deelname voor de GGD IJsselland moet verhoogd worden. Omschrijving Bedragen x €1 GGD IJsselland

2026 STR -55.000

2027 STR -55.000

2028 STR -55.000

2029 STR -55.000

Verkiezingen In verband met stijgende kosten voor de organisatie van verkiezingen wordt voorgesteld om het jaarlijkse budget structureel te verhogen met € 15.000,-. Omschrijving Bedragen x €1 Verkiezingen

2026 STR -15.000

2027 STR -15.000

2028 STR -15.000

2029 STR -15.000

Financieel overzicht Samenleving Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Bedragen x €1

STR

-290.000 -325.000

-458.000

p.m. -900.000 -5.000

p.m. p.m. -22.000 -55.000 -15.000 -2.070.000 2026 INC -30.000 -34.200 -200.000 -264.200

p.m. p.m. -22.000 -55.000 -15.000 -2.070.000 2027 INC -30.000

p.m. p.m. -22.000 -55.000 -15.000 -2.070.000 2028 INC -30.000

p.m. p.m. -22.000 -55.000 -15.000 -2.070.000 2029 INC

-30.000

Wmo: dagbest/beg/opvang en aanbesteding 2025 Wmo: maatwerkvoorzieningen Wmo: huish. hulp inclusief aanbesteding 2025 Doelgroepen/ leerlingenvervoer incl. aanbesteding 2025 Jeugd : budgetten verhogen Veiligheidshuis Huis van de Samenleving (nog besluitvorming) Hervormingsagenda jeugd ICT: I-burgerzaken (Archivering) GGD IJsselland Kosten verkiezingen Totaal Omschrijving Bedragen x €1 Uitvoeringsplan cultuur en erfgoed ICT: I-burgerzaken (Archivering) Uitvoeringsplan sociaal domein Totaal

Toekomstige aandachtspunten Bij het opstellen van de kadernota zijn er altijd nog mogelijke beleidsinitiatieven, verwachte uitzettingen van beleid of autonome ontwikkelingen die nog niet geconcretiseerd zijn of kunnen worden. Omdat deze (meerjarig) wel van invloed kunnen worden nemen we deze in deze bijlage op. Het betreft hier overigens geen limitatief beeld.

Klein onderhoud civiel Het budget voor groot onderhoud aan wegen is de afgelopen jaren structureel verhoogd. Door de snelle inflatie is deze verhoging deels teniet gedaan, waardoor de budgetten nog steeds onder druk staan. Door klein onderhoud te plegen aan met name wegen met elementenverharding (bestrating) is groot onderhoud vaak nog uit te stellen. Hiervoor is echter wel meer budget voor nodig, dan momenteel beschikbaar is vanuit de huidige begroting.

Opvangen tegenvallers uit overeenkomsten ROVA, Sweco en Staatsbosbeheer Hoewel aan de voorkant is getracht alle voorkomende werkzaamheden uit de openbare ruimte en gegevensbeheer te beleggen bij ROVA, Sweco en Staatsbosbeheer, kan het voorkomen dat een taak is vergeten en binnen de begroting niet is op te lossen. Als de taak wel moet gebeuren en er geen meevallers zijn, dan dient dit alsnog begroot te worden. Naast de dienstverlening kan vanuit de nieuwe samenwerking ook blijken dat een bepaalde investering of groot onderhoudsmaatregel noodzakelijk is en uitgevoerd moet worden. Uitgangspunt is dat de raad hier vroegtijdig per raadsbrief over geïnformeerd wordt.

ICT/ Software De algemene tendens in ICT land is dat de kosten van onze bedrijfs software (licentiekosten) en externe ondersteuning sterker stijgen dan de inflatie. Verder zijn we een deel van de schaalvoordelen (gezamenlijke inkoop software met de gemeente Hardenberg) kwijt. Dat betekent dat deze kosten voor software ook hoger gaan uitvallen.

Beleidsmatige acties vanuit het Bomenbeleidsplan De herziene versie van het Bomenbeleidsplan wordt in 2025 vastgesteld. Het regulier beheer is reeds in de raming van ROVA opgenomen. Er zijn echter ook eenmalige activiteiten gepland, waaronder een actualisatie van de kaart beschermwaardige bomen en het opstellen van een boomstructuurkaart. Voorafgaand hieraan dient een inventarisatie te worden uitgevoerd.

Beheerdata op orde Ten tijde van de samenwerking met Hardenberg is het beheersysteem voor de openbare ruimte steeds verder op orde gebracht. Door de samenwerking met o.a. ROVA en Sweco komt naar voren dat dit systeem een steeds belangrijker instrument en schakel wordt om beheerdata met elkaar te delen en actueel te houden. Dit vergt een nadere verdieping van de huidige data in het systeem. Ook weten regelgeving verlangt steeds nauwkeurige data, als het gaat om verkeersgegevens, waaronder weginrichting en bebording. Een deel wordt vanuit de bestaande dienstverleningsovereenkomsten bekostigd, echter dit is niet volledig te dekken.

Uitkomsten wegeninspectie 2025 In 2025 worden alle asfaltwegen in Ommen opnieuw geïnspecteerd op hen technische kwaliteit. Dit uitkomsten worden getoetst aan ons IBOR beleid en de uitkomst is input voor ons wegenbeheerplan 2026-2028. Gezien de budgetten voor het groot wegenonderhoud ook de afgelopen jaren onder druk hebben gestaan, ligt het reëel in de verwachting dat er meer vraag is naar onderhoud, dan binnen het bestaande budget inpasbaar is. Hierin vindt vervolgens nog prioritering plaats en waar mogelijk wordt wegenonderhoud uitgesteld en doorgeschoven naar een volgende planperiode. Dit kan echter niet oneindig. De verwachting is dat er ook dan een tekort uit zal volgen.

Bermversteviging Vanaf grofweg 2014 zijn er in Ommen stappen gemaakt met het aanleggen van bermversteviging in het buitengebied. In 2026 is vooralsnog het laatste jaar dat er een krediet beschikbaar is gesteld voor het aanleggen en vernieuwen van bermversteviging. Hoewel er ook tegenstanders zijn van bermversteviging (angst voor toename snelheid verkeer) is er over het algemeen positieve ervaring met bermversteviging. Ook vanuit de Plaatselijke Belangen zijn er altijd nog veel klachten over kapotte en kwetsbare bermen. Het aanleggen van bermversteviging draagt bij in een oplossing, al zal het niet mogelijk zijn hele wegareaal te voorzien. We blijven ons daarom focussen op de kwetsbare bermen die intensief gebruikt worden.

Tunnel Balkerweg In de begroting is 5 miljoen euro gereserveerd voor de aanleg van een fietstunnel bij de Balkerweg/Slagenweg. In 2024 is een eerste verkenning uitgevoerd, die o.a. laat zien dat de inpassing complex is. De huidige rotonde zal moeten worden verlegd en tevens is verzocht ook de voetgangers positie te geven in de tunnel. Mede op basis van ervaring van de tunnel Slagenweg is de verwachting dat de uitvoeringskosten totaal tussen de 7,5 en 10 miljoen zullen uitkomen. Dit is hoger dan momenteel voorzien is in de begroting. Om realisatie mogelijk te maken is een hogere reservering noodzakelijk.

Asielzoekers/Oekraïners De tegemoetkomingen vanuit het Rijk voor de bijdragen en tarieven voor asielzoekers en Oekraïners dalen de sterk. In de eerste jaren leverde dit per saldo een bate op voor de gemeente Ommen. Echter zien we dat de kosten en opbrengsten nu in evenwicht komen. Zodoende lopen we hier een risico dat de kosten hoger worden dan de opbrengsten.

Preventie middelen gebruik jongeren Met het Vechtdal college en overige samenwerkingspartners wordt gewerkt aan een meerjaren preventieprogramma op het Vechtdal college. Besluitvorming is voorzien in het vierde kwartaal.

Volkshuisvestings programma In 2026 zijn gemeenten verplicht een volkshuisvestingsprogramma vast te stellen. Dit programma geeft aan hoeveel, waar en voor welke doelgroepen (waaronder aandachtsgroepen als zoals ouderen en studenten) woningen gebouwd gaan worden. Het volkshuisvestingsprogramma is een onderdeel van de Wet Versterking regie volkshuisvesting. De wet zorgt ervoor dat het Rijk, de provincies en de gemeenten verplicht samenwerken om een goede verdeling van woningen te bereiken, met name betaalbare woningen. Het volkshuisvestingsprogramma zal onder andere de volgende zaken bevatten: Aantal woningen, locaties en voor welke doelgroepen gebouwd gaat worden. Het gaat dan om de doelgroepen ouderen, jongeren, uitstromers uit instellingen, uitstroom uit detentie en forensische zorg, stoppende sekswerkers, mantelzorgverleners- en ontvangers, mensen met een lichamelijke verstandelijke of zintuigelijke beperking of psychische kwetsbaarheid, (dreigend) dakloze mensen, arbeidsmigranten, studenten, woonwagenbewoners en statushouders.

Vervolg op stedenbouwkundige visie Lemele De stedenbouwkundige Visie Lemele is de basis voor het opstellen van een Omgevingsplan. Hierin wordt juridisch vastgelegd waar woningen gebouwd kunnen worden en hoe de inrichting van de woongebieden er uit ziet. Onderdeel van het plan zijn de uitkomsten van de uit te voeren milieuonderzoeken (Bodem, geluid, flora Fauna, stikstof c.a.). Dit Omgevingsplan zal onder participatie tot stand komen. Gemaakte kosten kunnen na vaststelling van het omgevingsplan worden verhaald op de ontwikkelende partijen. Onderdeel van het vervolg op de stedenbouwkundige visie is het sluiten van een samenwerkingsovereenkomst tussen gemeente en de ontwikkelende partijen.

Visie en locatiestudie gespecialiseerd onderwijs In de eerste fase van het IHP Onderwijs staat nieuwbouw voor het gespecialiseerd onderwijs op de planning. Tegelijkertijd zien we de landelijke ontwikkeling van inclusief onderwijs. Dit is ook onderdeel van de LEA. Om de impact hiervan op de huisvestingsopgave scherp te krijgen is een lokale visie op inclusief onderwijs van belang. Dit vormt de basis voor de huisvestingsopgave en locatiestudie voor de nieuwbouwopgave.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15652608/1