Kaderbrief 2022 Ommen

Kaderbrief 2022

Inleiding Het is gebruikelijk dat wij in het voorjaar de Kadernota opstellen en dat u als raad deze behandelt in de vergadering van juni. Daarin leggen wij een aantal belangrijke beleidskeuzes aan u voor, die op basis van uw besluitvorming vervolgens nader uitgewerkt worden in de begroting. Dit jaar is er een uitzondering op dit proces. Uw raad heeft namelijk in maart jl. de Perspectiefnota 2021 al behandeld. Dit was éénmalig onder andere in verband met het Berenschot onderzoek. Naast het presenteren van de resultaten van een grondige financiële doorlichting met ombuigingsmogelijkheden, zijn in dat document de belangrijke beleidskeuzes voor de komende periode al aan u voorgelegd. U heeft daar vervolgens een besluit over genomen. In feite is daarmee de Kadernota naar voren geschoven en in goed overleg is dan ook besloten dit jaar geen Kadernota op te stellen. Wel blijft het gewenst dat uw raad een besluit neemt over de zogenaamde ‘technische uitgangspunten’ voor de begroting 2022. Deze uitgangspunten vormen normaal gesproken een onderdeel van de Kadernota. Bij afwezigheid daarvan, leggen wij de technische uitgangspunten thans aan u voor in de vorm van een Kaderbrief. Kaderbrief 2022 In deze kaderbrief worden de technische uitgangspunten voor de totstandkoming van de (meerjaren) begroting 2022-2025 opgenomen.

De uitgangspunten worden verwerkt in de begroting 2022 en gebruikt voor de actualisering van het meerjarenperspectief 2023-2025. Mogelijk zullen ten behoeve van de begroting 2022 nog nadere bestuurlijke uitgangspunten worden geformuleerd. Indien er concrete aanleiding is om af te wijken van genoemde uitgangspunten, dan zullen wij dit bij de begroting 2022 toelichten. Gemeentefonds Ten tijde van het opstellen van de Kaderbrief 2022 was de meicirculaire net uitgebracht. De herverdeling van het gemeentefonds vraagt meer tijd dan aanvankelijk was voorzien. Dit komt onder andere doordat voor één van de verdeelmaatstaven in het sociaal domein inmiddels een betere bron beschikbaar is gekomen. De huidige planning is dat er in juni een aangepast verdeelvoorstel ligt. Daarna volgt de bestuurlijke consultatie. Het is de verwachting dat deze vlak vóór of vlak ná de zomer zal zijn. Vervolgens is het aan het nieuwe kabinet om een besluit te nemen over de invoering van de nieuwe verdeling. De nadere toelichting op de uitkomsten van de meicirculaire vindt u in de bijlage. Effecten Corona De uiteindelijke financiële gevolgen van de coronacrisis en de (meerjarige effecten) op onze begroting zijn op dit moment nog niet te ramen. We zien ons geconfronteerd met incidentele kosten maar ook zullen er mogelijk structurele kosten ontstaan.

Deze zullen voor een deel gecompenseerd worden door de rijksoverheid. De verwachting is dat de compensatie in 2021 wordt afgebouwd en dat wij in 2022 het post-corona tijdperk ingaan. Wat dit allemaal gaat inhouden is nog onzeker. Wat de financiële effecten zijn voor de 2

gemeente is daarom nog niet aan te geven. Wel zien wij een aantal risico’s ten aanzien van de corona: • Grondzaken. Onder meer door corona (financiële onzekerheid) bestaat het risico op verandering van de vraag naar woningen en bedrijfslocaties, waardoor grondopbrengsten afnemen. • Hogere kosten voor bijstand, armoede en schuldenproblematiek. Het risico bestaat op een sterke toename van de doelgroep als gevolg waarvan de uitgaven stijgen. Verder is als gevolg van de coronacrisis, landelijk de verwachting dat het aantal aanvragen voor schuldhulpverlening gaat toenemen. Verder bestaat de kans dat ook meer ondernemers (zoals ZZP-ers) zich tot de gemeente wenden met verzoeken om steun. • Lagere inkomsten gemeentefonds. Hoewel thans sprake is van bevriezing van het accres en opschorting van de opschalingskorting, bestaat nog steeds een risico van dalende inkomsten mede door de fors oplopende staatsschuld. • Noodsteun. Het risico blijft dat we noodsteun moeten geven aan bijvoorbeeld culturele instellingen en sport indien de aanwezige buffers ontoereikend worden. • Tot slot is het risico aanwezig dat uitstel van diverse betalingen als huur en belastingen deels tot oninbaarheid gaat leiden. Bestaand beleid De begroting 2022 is een begroting bestaand (= reeds vastgesteld) beleid. Voorstellen nieuw beleid, waarvoor extra middelen nodig zijn, worden afzonderlijk aan de raad voorgelegd.

Percentage voor prijsontwikkelingen In de meicirculaire 2021 is aangegeven dat het percentage ‘prijsontwikkeling bruto binnenlands product’ voor 2022 1,6% bedraagt. Dit percentage is gebaseerd op de laatste cijfers van het Centraal Planbureau. Conform voorgaand jaar wordt voorgesteld om de prijsontwikkeling achterwege te laten met uitzondering van tarieven, subsidies en bijdragen aan verbonden partijen. Tariefsaanpassingen Overeenkomstig het bestaande beleid, dat de verwachte inflatie gecompenseerd wordt, zal een stijging van de tarieven met 1,6% worden doorgevoerd. Voor tarieven die gebaseerd zijn op het uitgangspunt van 100 procent kostendekkendheid, kan de tariefs ontwikkeling afwijken van dit inflatiepercentage. Percentage voor loonontwikkelingen Voor de loonstijging is de cao-ambtenaren het uitgangspunt. De huidige cao heeft een looptijd tot 1 januari 2021. Het is onduidelijk of en zo ja in welke mate er per die datum een aanpassing komt. De loonsomcompensatie bezien wij de komende maanden, ook op grond van de landelijke cao-ontwikkelingen. 3

Rentepercentages Ofschoon we momenteel (juni 2021) een ruim liquiditeitsoverschot hebben, wordt als uitgangspunt een rente van 0,50 % gehanteerd voor het eventueel aantrekken van nieuwe, vaste geldleningen. Aan bestaande investeringen/boekwaarden van activa wordt een renteomslagpercentage toegerekend van 0,2%. Dit percentage is t.o.v. vorig jaar neerwaarts bijgesteld als gevolg van de herfinanciering van BNG-leningen. Overigens is het op grond van landelijke voorschriften verplicht dit percentage jaarlijks te actualiseren. Begroting in één oogopslag Onderstaand treft u het financieel perspectief voor Ommen, waarbij rekening gehouden is met: • •

Uitkomsten van de 1e bestuursrapportage 2021 Uitkomsten meicirculaire 2021

(bedragen x € 1.000) Structureel Saldo na 1e bestuursrapportage 2021 Uitkomsten meicirculaire Nieuw structureel saldo

2021

2022

2023

2024

1.231 207 1.438

637 428 1.065

166 144 310

243 -41 202

Incidenteel Saldo na 1e bestuursrapportage 2021 Uitkomsten meicirculaire Nieuw incidenteel saldo

-1.416 28 -1.388

-1.824 51 -1.773

-488 52 -436

-163 52 -111

50

-708

-126

91

Begrotingssaldo

Hieruit blijkt dat sprake blijft van een meerjarig sluitende begroting. De begrotingssaldi worden verrekend met de algemene reserve. Deze zal als gevolg van deze saldi het volgende verloop kennen: (bedragen x € 1.000) Stand per 1 januari Resultaat jaarrekening 2020 Budgetoverheveling Begrotingssaldo na meicirculaire Stand per 31 december 2021

2021 15.943 3.476 -2.475 50 16.994

2022 16.994

2023 16.286

2024 16.160

2025 16.251

-708 16.286

-126 16.160

91 16.251

59 16.310

Behalve als financiële buffer om begrotings-/rekening tekorten te dekken, heeft de algemene reserve ook als belangrijk doel dat het de mogelijkheid biedt om financiële risico’s en onzekerheden op te kunnen vangen. De som van de risico’s is momenteel € 3,895 miljoen (zie jaarrekening 2020). Dit afgezet tegen de algemene reserve resulteert in een ratio van 4,3 (en wordt gezien als uitstekend).

4

Planning begroting De begroting 2022 zal u medio september 2021 worden aangeboden. De 1e behandeling door de raad staat gepland in de raad rond medio oktober (rekeningcommissie in aanwezigheid accountant) en de vaststelling op 11 november 2021.

Bijlagen: • Notitie bij de meicirculaire 2021 • Meicirculaire 2021

5