ChristenUnie - Algemene beschouwingen Kadernota 2026

Bijdrage kadernota 2026 ChristenUnie Ommen Voorzitter, het laatste jaar voor de verkiezingen is aangebroken. De laatste kadernota van deze bestuursperiode ligt voor. We gaan een beleidsarme periode in waarin de kadernota zich richt op het afronden en de voortgang van lopende projecten en zorgvuldig financieel beheer. We mogen terugkijken op de vele investeringen die we in Ommen hebben ingezet. Mooie initiatieven zijn ontplooid en momenteel ook nog worden uitgewerkt en afgrond. Voorzitter, na een tijd waarin van alles kon, komen we nu aan in een tijd dat er financieel minder kan. Incidenteel hebben we een mooie algemene reserve en kunnen we ons tot zekere hoogte uitgaven veroorloven. Maar structureel is de ruimte beperkt en al langere tijd hebben we aandacht gevraagd voor deze ontwikkeling. In de kadernota is er aangebrachte duiding van de onderwerpen met de 3 O’s (onontkoombaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar en de besluiten waar we politiek gezien echt wat van kunnen vinden). Dank aan het college voor de uitvoering van deze eerder gedane toezegging. In deze kadernota zien we een aantal uitdagingen op ons afkomen. Er zijn o.a. Extra middelen gereserveerd voor WMO en jeugdzorg waarbij er gewerkt met vaste bedragen voor de aankomende jaren. Maar de vergrijzing staat uiteraard niet stil.

Links of rechtsom als mensen langer thuis moeten wonen gaan de kosten in de nabije toekomst waarschijnlijk oplopen. In de commissie hebben we het college gevraagd of hij bij de begroting een financiële doorkijk en vertaling wil proberen te maken over de ontwikkelingen die we speciaal in Ommen met de dubbele vergrijzing, de aankomende jaren op ons af zien komen. Het lijkt ons goed om hier meer zicht op te krijgen zodat ook in de toekomst hier goed op geanticipeerd kan worden en we niet overvallen worden als kosten voor woningaanpassingen onverwachts hoger uitpakken. Naast begrote kosten zijn er diverse kosten voor o.a. het huis van de samenleving, hervormingsagenda jeugd en het doelgroepen leerlingen vervoer structurele PM posten

gezet. Kortom deze moeten bij de begroting nog vertaald worden. Daar bovenop komen er nog de nodige toekomstige aandachtspunten/ risico’s zoals bijvoorbeeld de tunnel op Balkerweg, die naar alle waarschijnlijkheid op een verdubbeling uitkomen en de ontwikkelingen van het gemeentehuis en dan hebben we het nog niet over ander vastgoed zoals bijvoorbeeld de molens. En dan laten we de uitdagingen op het gebied van veiligheid nog even buiten beschouwing. De ruimte binnen het huidige financiële kader dat we met elkaar hebben afgesproken raakt op. We hebben de afgelopen weken ook de nodige discussies gehad over wat financieel wel en niet kan en wat passend en wenselijk is tegen het einde van deze periode. We hebben daarom tegen onze principes in om incidentele dus niet structurele investeringen gevraagd voor het uitvoeringsprogramma sociaal domein, terwijl ons motto altijd is geweest, zorg gaat voor stenen. Kortom best een hard gelach, als we nu zien dat het amendement van het CDA over het sportpark toch in stemming wordt gebracht. Waarbij ook de door de KNVB gestelde normen ruimschoots worden opgerekt. Het is wat ons betreft echt een Nice to have en het doet een extra beroep om 118 K structureel extra te investeren. We kunnen dit voorstel op dit moment niet steunen. Niet omdat we het niet willen en clubs het niet gunnen maar gezien de huidige financiële situatie.

Door de onzekerheid over het huidige financiële plaatje zijn wij voorstanders aan het vasthouden van een financieel, stabiel beleid. Wij zouden het netjes vinden om eerst het financiële plaatje helder krijgen te weten waar de ruimte zit in de exploitatie en dan pas extra te gaan investeren. Daarmee hadden we ons dus ook kunnen vinden in het eerdere gedane raadsvoorstel van het college waarbij een bedrag van dik 100.000 was begroot voor de buitensport. Het leek ons een mooi bedrag voor een Nice to have voor een niet wettelijke taak. Daarbij vinden wij het tevens niet netjes om nu extra geld uit te geven en de volgende periode de coalitiepartijen met een bezuinigings- of ombuigingsopdracht op pad te moeten sturen. Wij vinden het dan ook bijzonder om te constateren dat partijen met verkiezingsslogans en beloften van geen lastenverhoging, in de commissie aangeven om nu wel aan de knoppen te willen draaien en daarbij van alles bespreekbaar is. Het puzzelt ons wel wat. Maar we bese en ons ook dat het amendement naar alle waarschijnlijkheid wel een meerderheid gaat krijgen in deze raad en de zoektocht naar financiële ruimte om gaten te dichten na 2027 accuut wordt.

En omdat we vinden dat we als raad dan ook hier verantwoordelijkheid in moeten nemen, hopen we dat de motie van VVD om op zoek te gaan naar exploitatieruimte en deze uit te werken voor de kadernota en begroting van 2027 aangepast kan worden.

We zouden graag zien dat we als raad gezamenlijk het college verzoeken om alvast voortvarend aan de slag te gaan met het in beeld brengen van globaal als los uitgewerkte opties en deze bij de begroting 2026 voor te leggen. We begrepen de verwerking in de begroting gelet op het tijdsbestek dan nog niet kan worden verwerkt. Maar dit helpt wel om in de financiële werkgroep het goede gesprek te voeren zoals de VVD dit voor ogen heeft. Is het dan alleen maar kommer en kwel? Nee, zeker niet. Incidenteel hebben we nog wel wat vet op de botten. Dat maakt dat we mede-indiener zijn van het amendement wat het CDA zometeen mede namens een aantal partijen gaat indienen om incidenteel te investeren in het zwembad, een onderzoek naar de preventie aanpak, het woonperspectief waarmee ook ingezet wordt om de ervaringen van de CPO-aanpak in Ommen te behouden en de volkshuisvesting te versnellen. Dit zijn afspraken die voortkomen uit het perspectief gesprek wat medio maart heeft plaatsgevonden en waar consensus over is gekomen en niet structureel op de begroting drukken. Het is dan aan de volgende raad om aan de hand van uitwerking hier keuzes in te maken om dit wel of niet te omarmen. Tot slot. Omdat het een beleidsarme kadernota betreft hebben we geen verdere inhoudelijke opof aanmerkingen.

Wel weten we dat er provinciale ontwikkelingen zijn op het gebied van de energie- en warmte opwek met eventuele regionale bedrijven. Is het college bereid om de raad daar de aankomende periode middels de klankbordgroep bij te praten? Ook blijven we natuurlijk graag geïnformeerd over het lokale isolatieprogramma. Tot zo ver.