Bijlage 3 Sport- en preventieakkoord Samen Fitter Verder!
Tekst van het document
Sport- en Preventie akkoord Gemeente Ommen
Inhoud
2
3
4
5
16
18
Woord vooraf door de wethouder
Totstandkoming Sport- en Preventieakkoord – Samen Fitter Verder!
Hier gaan we voor
Dit zijn de spelers die het gaan doen
Zo gaan we het organiseren en uitvoeren
25
26
27
28
Monitoring en evaluatie
Contactgegevens
Bijlage 1: Lijst met betrokkenen
Bijlage 2: Format indienen plannen
Woord vooraf door de wethouder In tijden van Corona denk je niet direct aan Samen Fitter Verder!. Maar natuurlijk is het in deze tijd des te meer nodig. Ommen mag zich rijk rekenen met actieve verenigingen en instellingen die sport, bewegen en gezondheid stimuleren. Het is tijd om de handen ineen te slaan. Dat doen we met het akkoord ‘Samen Fitter Verder!’. ‘Samen Fitter Verder!’ is ambitieus. Veel verenigingen, zorginstellingen, scholen, kinderopvangcentra en de gemeente gaan zich samen inzetten voor sport, bewegen en gezondheid. Dit doen we met een concreet actieprogramma.
Ik heb er alle vertrouwen in dat dit gaat lukken. We hebben immers al de nodige initiatieven. Een woord van dank voor al diegenen die zich hebben ingezet voor dit akkoord is natuurlijk zeer op zijn plaats. Zij kwamen alvast in beweging en namen het voortouw. Nu gaan we er samen voor zorgen dat de rest van Ommen volgt. Want alleen dan komen we ‘Samen Fitter Verder!’
Ko Scheele Wethouder gemeente Ommen
3
1. Totstandkoming Sport- en Preventieakkoord Samen Fitter Verder! Intentieverklaring en start
Regiegroep
te benutten. Maar wie is dan eigenlijk ‘we’? ‘We’ heeft
In oktober 2019 is in de gemeente Ommen een inten-
Gedurende de ontwikkelperiode heeft een regiegroep
betrekking op iedereen die een bijdrage levert aan de
tie-verklaring getekend door Tennisclub Ommen,
bestaande uit vertegenwoordigers vanuit sport, zorg,
uitvoering van het akkoord. Zij zijn eigenaar van het
Sportrijk/Crossfit Ommen, VV Mariënberg en de gemeente
welzijn, onderwijs en gemeente intensief meegedacht over
akkoord. Het is dus niet een akkoord van de gemeente, het
Ommen. Daarmee hebben zij het startsein gegeven voor
het proces om te komen tot het lokale sport- en preventie-
is van ons samen. Niet iedereen hoeft daarbij overal aan
de ontwikkeling van dit sport- en preventieakkoord. Een
akkoord. De regiegroep heeft, waar nodig, keuzes gemaakt
mee te werken. Ieder draagt, naar eigen kunnen, een
belangrijk vertrekpunt daarbij was de koppeling tussen
voor projecten, activiteiten en programma’s. Ook heeft ze
steentje bij. Als aanvoerder, speler, supporter of sponsor.
sport, bewegen en gezondheid en de aansluiting met het
meegedacht over de wijze waarop de organisatie en
Hoe? Lees vooral verder…
Nationaal Sportakkoord en het Nationaal Preventie-
uitvoering van het akkoord zal plaatsvinden. Bij de
akkoord. De ambities die daarin zijn opgenomen vormen
uitvoering van het sport- en preventieakkoord speelt de
de basis voor dit sport- en preventieakkoord.
regiegroep een belangrijke rol.
Brede bijeenkomst en verdiepingsbijeenkomst
We staan aan het begin
We zijn gestart met een brede bijeenkomst. Breed in de zin
Met dit sport- en preventieakkoord maken we afspraken
dat sport- en beweegaanbieders, onderwijsorganisaties,
om samen uitvoering te geven aan de actiepunten om de
gemeente en maatschappelijke instellingen zijn
gestelde ambities te realiseren. We gaan bestaande
uitgenodigd om ambities te formuleren, ideeën in te
initiatieven verder uitbouwen, we gaan nieuwe projecten
brengen en aan te geven op welke wijze ze zouden willen
en programma’s opstarten en we gaan de samenwerking
bijdragen aan de realisering hiervan. In een verdiepings-
tussen organisaties verder vormgeven. Dit sport- en
bijeenkomst zijn de ambities en maatregelen besproken,
preventieakkoord zorgt daarmee voor een extra impuls om
gecategoriseerd en geprioriteerd.
sport, bewegen en gezondheid te versterken en de maatschappelijke functie van sport en bewegen optimaal
4
We gaan Samen Fitter Verder!
2. Hier gaan we voor
5 thema’s
5 ambities 40 maatregelen
Uitwerking Op de volgende pagina’s zijn de 5 thema’s uitgewerkt. Per thema worden de ambities en actiepunten gepresenteerd. Daarnaast wordt een globale inschatting gegeven van de volgorde waarin acties worden opgepakt en uitgewerkt. Dit tijdpad geeft een indicatie met welke acties we eerst aan de slag gaan en welke acties later aan bod komen. Per thema wordt ook kort de stand van zaken weergegeven en laten we enkele goede voorbeelden zien.
5
1. Ommen gaat voor gezonde inwoners in een gezonde omgeving Dit is onze ambitie
Voor kinderen is het belangrijk dat zij een goede introductie krijgen in wat een gezonde leefstijl is. Zo maken zij een start waar zij een leven lang profijt van hebben. Volwassenen gezondheid leven en fit hun pensioen halen. Dan kunnen ze langer blijven een belangrijke bijdrage aan leveren. En zo doen we dat…
Sportverenigingen, scholen, fysiotherapeuten, welzijnsorganisaties en huisartsen werken hierin samen om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk inwoners een gezonde leefstijl hebben.
Zo pakken we het aan
willen lang actief zijn, lang in goede
meedoen. In Ommen willen we daar
In de gemeente Ommen is een omgeving gecreëerd met aandacht voor een gezonde leefstijl.
* De tijdbalk geeft een indicatie wanneer acties uitgewerkt gaan worden
2020 2021
1. We gaan workshops op scholen en
bij gezondheidscentra organiseren voor
4. Scholen die zich willen inzetten om
een ‘Gezonde school vignet’ te behalen
5. We gaan sportieve inwoners uit de
kinderen, ouders en ouderen over
kunnen hiervoor een begeleidingstraject
als ambassadeurs voor sport, bewegen en
gezonde leefstijl, drugsgebruik, roken
aanvragen.
een gezonde leefstijl.
3. De gemeente Ommen en Vitaal
Vechtdal trekken samen op om aandacht
6. We willen jongerenwerkers en
richten op het thema ‘gezondheid’ kunnen
te besteden aan een gezonde leefstijl. Dat
voorlichting en activiteiten voor jongeren
ondersteuning krijgen om minimaal brons
doen we door vanuit bestaande projecten
gericht op sport, bewegen en gezondheid.
te halen op het thema ‘Gezonde
te kijken naar mogelijkheden voor door-
sportkantine’.
ontwikkeling en door samen thema-
7. We willen supermarkten betrekken
en een veilig sportklimaat.
2.Sportverenigingen die zich willen
gemeente Ommen (‘sporthelden’) inzetten
buurtsportcoaches betrekken bij
bijeenkomsten te (blijven) organiseren.
bij het opzetten van campagnes over gezonde leefstijl. 2022
6
Dit is de stand van zaken 1
Een paar goede voorbeelden
51%
•
51% van de volwassenen uit de gemeente Ommen heeft overgewicht. In Nederland is
De vereniging heeft daarom een omgeving gecreëerd waar gezond eten en drinken steeds
gemiddeld 48,9% van de volwassenen van
aantrekkelijker en makkelijker wordt, omdat dit bijdraagt aan de gezonde leefstijl van
19 jaar en ouder te zwaar.
de leden. •
12,6%
VV Mariënberg vindt het belangrijk dat het aanbod en de uitstraling in de kantine gezond is.
De gemeente Ommen heeft een aanpak waarbij iedereen in een wijk of dorp zich inzet om
In Ommen heeft 12,6% van de volwassenen
gezond eten en bewegen gemakkelijker en aantrekkelijker te maken. Buurtverenigingen,
obesitas. Landelijk ligt dat percentage op
sportverenigingen, scholen, supermarkten en bedrijven kunnen zich aansluiten bij dit
13,8%.
programma onder de naam Samen Fitter Verder!. In het verleden deden we dit onder de naam Gewoon Gezond. Vanaf heden gaan we verder met deze aanpak onder de naam
5
Ommen neemt deel aan 5 landelijke gezondheidsprogramma’s (JOGG,
Samen Fitter Verder!. •
De gemeente Ommen is sinds oktober 2014 aangesloten bij de landelijke JOGG beweging.
Gezonde School, Sport en Bewegen in de
Vanaf 2020 staat JOGG voor ‘Gezonde Jeugd – Gezonde Toekomst. Het is een aanpak waarbij
Buurt, Samenwerkingsverband aangepast
iedereen in een wijk of dorp zich inzet om gezond eten en bewegen voor jongeren gemakkelijk
sporten, Gezonde Sportkantine).
en aantrekkelijk te maken. De aanpak sluit aan bij Vitaal Vechtdal dat ideeën, mensen en organisaties verbindt om met elkaar gezondheid en de kwaliteit van leven in de regio te
1
In Ommen heeft 1 praktijk zich geregistreerd als gecombineerde leefstijlinterventie-
behouden en verbeteren. •
aanbieder.
17,2%
De gemeente Ommen is aangesloten bij samenwerkingsverband Vitaal Vechtdal dat zich inzet voor een gezonde, actieve regio, met vitale inwoners die economisch en maatschappelijk het verschil maken voor de regio. Huisartsen, gemeenten, GGD, onderwijs,
17,2% van de volwassenen van 19 jaar en ouder
werkgevers, verzekeraars en zorgverleners samen stimuleren inwoners, van jong tot oud,
geeft aan te roken. Landelijk is dat 20,5%
om actief aandacht te besteden aan de eigen gezondheid. Er wordt samengewerkt aan diverse projecten en campagnes.
35,4%
Van alle inwoners van 19 jaar en ouder geeft 35,4% aan geen of maximaal een glas alcohol 1
19 jaar en ouder geeft aan een overmatige
2016 van GGD’en, CBS en RIVM
drinker te zijn. Dit is gelijk aan het landelijk gemiddelde. 7
SMAP-data RIVM i.s.m. GGD’en; gebaseerd op de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen
per dag te drinken. 7% van de inwoners van
2. In Ommen kan iedereen meedoen met sport en bewegen Dit is onze ambitie
Meedoen aan sport- en beweegactiviteiten en hieraan plezier beleven is niet voor iedereen vanzelfsprekend, waardoor sommige mensen weinig of niet sporten of bewegen. Wij willen de sport- en beweegdeelname van iedereen, dus ook mensen met een beperking (lichamelijk, verstandelijk en/of
Alle inwoners van de gemeente Ommen, dus ook de inwoners die minder makkelijk kunnen meekomen (fysiek, financieel of anderszins) en wel mee willen doen, worden in de gelegenheid gesteld om te kunnen sporten of te bewegen.
Zo pakken we het aan * De tijdbalk geeft een indicatie wanneer acties uitgewerkt gaan worden
2020 2021
positie (bijv. financieel, cultureel of
aan te sluiten bij het Volwassenenfonds
1. We verkennen de mogelijkheden om
mensen in kwetsbare situaties naar de
4. We laten onderzoek doen onder
5. Sportverenigingen, scholen en
anderszins) vergroten. Ook
Sport & Cultuur. Dit fonds zet zich, net als
behoefte aan sport- en beweegactiviteiten
een gezamenlijke sportdag voor kinderen
hebben we aandacht voor de sociale
het Jeugdfonds Sport & Cultuur, in om
met daaraan gekoppeld het bekend maken
en volwassenen bij de sportverenigingen
participatie van deze groepen.
sportieve en culturele activiteiten mogelijk
van bestaand aanbod en vervoersmogelijk-
organiseren. Jongerenwerk en
En zo pakken we dat aan…
te maken, in dit geval voor inwoners van
heden voor mensen die geen zelfstandig
buurtsportcoach willen graag aansluiten.
18 jaar en ouder met een kleine beurs.
vervoer hebben. Tevens brengen we het
2. In het kader van het terugdringen
Participatiefonds onder de aandacht.
gedragsgerelateerd) of mensen in een kwetsbare maatschappelijke
van eenzaamheid willen we samen met
ouderen een sportief aanbod ontwikkelen en het bestaande aanbod beter onder de aandacht brengen.
3. We stimuleren en ondersteunen
andere maatschappelijke partners gaan
6. We gaan een samenwerkings-
verband opzetten tussen organisaties en verenigingen om kennis en ervaringen
initiatiefnemers om het aantal aangepaste
uit te wisselen en plannen te maken om
leen/huurfietsen te vergroten en
mensen in kwetsbare situaties (nog) meer
zichtbaar te maken waar deze kunnen
in beweging te krijgen.
worden geleend/gehuurd. stap 7
8
Dit is de stand van zaken 2
7. Initiatiefnemers die nieuwe
11,5%
11,5% van de inwoners heeft een beperking in activiteiten met betrekking tot horen, zien of mobiliteit =
6,4%
6,4% van de inwoners geeft aan dat zijn/haar beperking belemmerend werkt om te gaan sporten of
gemiddelde t.o.v. landelijke cijfers
bewegen. In Ommen zijn minimaal 10 sport- en beweegaanbieders die een aangepast aanbod hebben voor mensen met een beperking.
spelvormen of speelplekken willen ontwikkelen die toegankelijk zijn voor
De gemeente Ommen neemt deel aan het programma Iedereen Actief, dat aangepast sporten onder de
meerdere doelgroepen willen we
aandacht brengt in Overijssel.
ondersteunen. Voorbeelden hiervan zijn interactieve speelplekken of het gebruik van apps.
8. We stimuleren en ondersteunen
initiatiefnemers in het ontwikkelen van een challenge + app waarbij je verspreid in het centrum van Ommen punten kunt
Een paar goede voorbeelden •
De gemeente Ommen neemt deel aan het programma Sam& Overijssel. Kinderen en jongeren van 0-21 jaar in de gemeente Ommen die door geldgebrek thuis voorzieningen nodig hebben op het gebied van school, sport, cultuur,
verdienen door te bewegen.
vrije tijd, verjaardag en overige opties kunnen een beroep doen op Sam& Overijssel. Hierbij gaat het om bijvoorbeeld
2022
zwemles, een fiets of contributie voor sportverenigingen. •
Volwassenen die sociale, sociaal-culturele, sportieve of educatieve activiteiten niet zelf kunnen betalen, kunnen in Ommen in aanmerking komen voor een tegemoetkoming in de kosten uit het Participatiefonds.
2
9
Bron: sportopdekaart.nl
3. De sport- en beweeginfrastructuur in Ommen is toekomstbestendig ingericht Dit is onze ambitie
(Gemeentelijke) binnen- en buitensportaccommodaties zijn een belangrijke basis om sport en bewegen te kunnen faciliteren. Daarnaast benutten veel individuele
Sport- en beweegaccommodaties in Ommen zijn duurzaam, groen en toekomstbestendig ingericht.
Zo pakken we het aan
en ongebonden sporters de openbare ruimte steeds vaker voor hardlopen, wandelen of fietsen.
* De tijdbalk geeft een indicatie wanneer acties uitgewerkt gaan worden
Sporten en bewegen in de openbare ruimte wordt steeds populairder. In Ommen is dat niet anders. En hoe maken we daar gebruik van?
2020
1. We gaan gescheiden inzamelpunten
voor afval creëren voor GFT en PMD op
4. We verkennen welke mogelijkheden
er zijn om openbare beweegtuin(en) te
5. We willen een inventarisatie
het sportpark bij de diverse clubs.
realiseren voor alle doelgroepen.
centrale energieopslag op het sportpark.
2. We verkennen welke mogelijkheden
2021
3. We gaan meer inzetten op het
er zijn om watertappunten op het sport-
uitwisselen van kennis en ervaringen
park te realiseren.
tussen sportverenigingen in brede zin. Hierdoor werken sportverenigingen, gemeente en andere kennisdragers meer samen om het sportpark gezamenlijk te verduurzamen.
10
uitvoeren naar de mogelijkheden voor een
2022
Dit is de stand van zaken 3
34,8
Een paar goede voorbeelden •
34,8 sportaccommodaties per 10.000 inwoners
Bij Fysiotherapie De Carrousel is in 2016 een beweeg- en revalidatietuin gerealiseerd.
= hoge dichtheid t.o.v. landelijke cijfers
Het doel van de tuin is om met name ouderen, in de
1,2
1,2 sporthallen per 10.000 inwoners =
buitenlucht, te helpen bij het behouden en verbeteren
gemiddelde dichtheid t.o.v. landelijke cijfers
van het uithoudingsvermogen en kracht.
1,2
1,2 zwembaden per 10.000 inwoners = hoge dichtheid t.o.v. landelijke cijfers
•
Om haar duurzaamheidsambitie te realiseren heeft Tennis Club Ommen met een bijdrage van het rijk en van de
1,34
Afstand tot sportaccommodaties is gemiddeld
gemeente Ommen ledverlichting en zonnepanelen
1,34 km = zeer grote afstand
geïnstalleerd.
2,5
Afstand tot sporthal is gemiddeld 2,5 km =
2,5
Score 2,5 op het aantal speelplekken (op een
3
Score 3 op het aantal sport-, speel- en
5
Score 5 op het aantal routes (fiets- en
gemiddelde afstand
schaal van 1-5)
beweegruimtes (op een schaal van 1-5)
wandelpaden, buitenweggetjes) (op een schaal van 1-5)
11
3
Bron: sportopdekaart.nl
4. Kinderen in de gemeente Ommen zijn fit, vaardig en sociaal Dit is onze ambitie
De laatste jaren bewegen kinderen steeds minder en gaan de motorische vaardigheden van kinderen sterk achteruit. Uit onderzoek blijkt dat goede motorische vaardigheden van belang zijn voor het ontwikkelen van een actieve leefstijl. En dan gaat het niet alleen over sporten en bewegen, maar ook over gezonde voeding. In Ommen gaan we daarmee aan de slag.
Alle kinderen in de gemeente Ommen bewegen met plezier, bewegen voldoende en zijn motorisch vaardig.
Zo pakken we het aan * De tijdbalk geeft een indicatie wanneer acties uitgewerkt gaan worden
2020
1. We stimuleren en ondersteunen
6. We houden aandacht voor de
mogelijkheden om vakdocenten in te zetten
Kids ambassadeurs in te zetten voor
2. We gaan een sportkennismakings-
in het bewegingsonderwijs.
positieve sportcultuur/anti pestgedrag.
jongeren en volwassenen te laten proeven
5. Initiatiefnemers die een applicatie/ online tool om kinderen in beweging te
8. We willen samen met
aan sport (Ommenkids+).
krijgen (bijv. Pokémon) willen ontwikkelen,
enthousiasmeren om jeugdtrainer
3. We stimuleren en ondersteunen
gaan we ondersteunen.
te worden.
scholen om De Daily Mile te introduceren.
pakket samenstellen om kinderen,
sportverenigingen en scholen om meer
12
2021
4. We willen multisportprojecten
samen te werken en verenigingen te laten
opzetten en aanbieden aan kinderen en
lesgeven op scholen.
jongeren.
7. We kijken naar de mogelijkheid om
sportverenigingen jeugdleden
2022
Dit is de stand van zaken 4
Een paar goede voorbeelden
82%
•
82% van de kinderen en jongeren (PO en VO)
Voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar is de lesmethode ‘Lekker Fit!’ ontwikkeld. ‘Lekker fit!’
in Ommen sport regelmatig (minstens 40x per
gaat uit van een preventieve aanpak van overgewicht en te weinig beweging.
jaar) (Overijssel: 80%) •
69% 9%
De gemeente Ommen laat basisschoolleerlingen in contact komen met sport via het project
69% van de kinderen en jongeren (PO en VO) in
OmmenKids. Leerlingen van de groepen 3 tot en met 8 krijgen daarmee de mogelijkheid
Ommen is lid van een sportvereniging
kennis te maken met een groot aanbod van sport- en/of cultuuractiviteiten. Deze activiteiten
(Overijssel: 75%)
en cursussen worden georganiseerd door lokale verenigingen.
9% van de kinderen en jongeren (PO en VO)
•
In de gemeente Ommen draait het project WhoZnext. Dit is een participatieprogramma voor
in Ommen voldoet aan de Nederlandse Norm
jongeren tussen 12 en 18 jaar. Het biedt hen de kans om zelf mee te denken over de
Gezond Bewegen (Overijssel: 9%)
organisatie van een sportevenement of -activiteit in de buurt, op school of bij de sportvereniging inclusief de uitvoering.
64%
64% van de kinderen en jongeren (PO en VO) in Ommen voldoet aan de fitnorm (Overijssel: 65%)
30%
Lekker fit
30% van de kinderen en jongeren (PO en VO) in Ommen voldoet aan de groentenorm (Overijssel: 38%) en 20% voldoet aan de fruitnorm (Overijssel: 21%)
93%
93% van de kinderen en jongeren (PO en VO) in Ommen heeft een gezond gewicht (Overijssel: 90%), 5% heeft overgewicht (Overijssel: 8%) en 2% heeft ernstig overgewicht (Overijssel: 2%) 4
13
Bron: Jeugdsportmonitor Sportservice Overijssel 2016
5. Sport- en beweegaanbieders in Ommen zijn vitaal en toekomstgericht Dit is onze ambitie
Sport- en beweegaanbieders vervullen een belangrijke maatschappelijke functie door het aanbieden van sport- en beweegactiviteiten en het samenbrengen
Sport- en beweegaanbieders in Ommen zijn maatschappelijk georiënteerd, vitaal en toekomstbestendig en er heerst een prettige sfeer waar iedereen de kans krijgt om te sporten en/of te bewegen en zich sociaal veilig voelt.
Zo pakken we het aan
van inwoners. Daarom is het belangrijk dat we in Ommen vitale aanbieders hebben. Een vitale
* De tijdbalk geeft een indicatie wanneer acties uitgewerkt gaan worden
sport- en beweegaanbieder heeft de eigen organisatie op orde, speelt in op veranderingen, is op de toekomst en omgeving gericht met een
2020
1. We ondersteunen bestuurders van
activiteitenaanbod dat bijdraagt aan
sportverenigingen op het gebied van
het welzijn en de participatie van de
verenigingsmanagement. Daarbij wordt
inwoners van Ommen. Zo helpen we
o.a. gekeken naar het huidige vrijwilligers-
daar bij…
beleid en er zullen concrete plannen worden gemaakt voor een gezond en toekomstbestendig vrijwilligersbeleid.
2. We gaan sportverenigingen
4. We willen inzetten op het
vergroten van de ouderbetrokkenheid bij
5. Per jaar worden minimaal 2
sportverenigingen met aandacht voor een
sport- en beweegaanbieders. Daarbij
positief sportklimaat.
wordt kennis gedeeld, voorlichting
3. We gaan train-de-trainer trajecten
gegeven en kunnen inspiratiesessies
opzetten voor jonge sporters gericht
‘Tarieven en Subsidies’, ‘Financiën’,
themabijeenkomsten georganiseerd voor
worden gehouden. Thema’s die aan de orde kunnen komen zijn bijvoorbeeld;
op gezondheid en hoe om te gaan met
‘Duurzaamheid’ en ‘Opleiden trainers’.
ondersteunen om trainers/begeleiders te
kinderen met een beperking zoals ADHD/
scholen/trainen op didactisch vlak, zodat
Autisme.
6. We organiseren jaarlijks een
kinderen (nog beter) worden uitgedaagd op hun eigen niveau.
14
2021
‘Vriendjes en Vriendinnetjes Sportdag’ bij sportverenigingen.
7. We willen de samenwerking tussen
sportverenigingen, het vrijwilligerssteun-
Dit is de stand van zaken
punt en Larcom intensiveren om meer vrijwilligers te kunnen inzetten op specifieke taken en werkzaamheden en meer bekendheid geven aan het vrijwilligerssteunpunt.
8. We willen in samenwerking met creëren bij verenigingen.
9. We gaan in Ommen een
29,3%
Ten opzichte van landelijke cijfers is een iets hoger percentage inwoners lid van een sportvereniging
80%
80% van de sportverenigingen in Overijssel geeft aan over voldoende vrijwilligers te beschikken.
92 29%
Landstede en/of Deltion leerwerkplekken
5
(29,3% t.o.v. 25%)
In heel Nederland is dat 82%. Van alle verenigingen in Overijssel is 78% op zoek naar vrijwilligers. Van de verenigingen in Overijssel werkt 92% samen met andere verenigingen of organisaties. Van de sportverenigingen scoort 29% een goed op vitaliteit en daarnaast is 56% ‘voldoende’ vitaal.
we ervoor dat krachten, kennis en
Een paar goede voorbeelden
ervaring worden gebundeld en beter
•
Sportplatform oprichten. Hiermee zorgen
De verenigingen OVC ’21, OZC en JCO hebben in het voorjaar van 2019 een eenduidig vrijwilligersbeleid vastgesteld,
worden benut. In de eerste plaats willen
dat in 2020 verder wordt geïmplementeerd. Kern van het beleid is, dat je alleen lid kunt worden, wanneer je minimaal
we hiermee de organisatiegraad van ‘de
8 uur per jaar vrijwilligerstaken wilt uitvoeren. Dit geldt ook voor ouders/verzorgers van jeugdleden tot 16 jaar.
sport’ in Ommen naar een hoger niveau brengen, maar het platform kan daarnaast
•
Er is een gebruikersoverleg van voetbalverenigingen in de gemeente Ommen met de gemeente Ommen. Onderwerpen van gesprek zijn onder andere beheer, onderhoud en exploitatie.
een belangrijke rol spelen bij de uitvoering van het lokale sport- en preventieakkoord.
•
Jeugd Combinatie Ommen (JCO), een samenwerkingsverband van voetbalvereniging OVC ’21 en OZC heeft een trainersacademie opgezet voor vrijwilligers, leiders en trainers. Elke vrijwilliger, die op het veld staat met
2022
jeugdvoetballers wil graag een leuke en kwalitatief goede training kunnen verzorgen. De thema’s, die o.a. behandeld zijn de afgelopen twee jaar zijn ‘groepsdynamica’, ‘didactisch handelen’ , ‘omgaan met afwijkend gedrag’ en ‘grens- en scheidsrechtercursus’. 5
15
Bron: sportopdekaart.nl en Verenigingsmonitor Overijssel 2016
3. Dit is zijn de spelers die het gaan doen Intentieverklaring en start
Regiegroep
Dit lokale sport- en preventieakkoord heeft veel energie opgewekt door inbreng van
Om tot uitvoering van projecten en activiteiten te komen is het belangrijk dat een groep
een breed netwerk aan betrokkenen. Het is belangrijk om die energie te behouden.
vertegenwoordigers zich verantwoordelijk voelt om dit te begeleiden en aan te jagen.
De ondertekening van het sport- en preventieakkoord is daarin de eerste stap. Daarmee
Dit noemen we de regiegroep. In de regiegroep hebben de volgende mensen zitting:
zeggen organisaties dat ze de ambities uit het akkoord gezamenlijk willen realiseren.
•
Albert-Jan Greidanus
C.N.S. Ommerkanaal
Een organisatie die heeft getekend, werkt mee aan het realiseren van de ambities.
•
Berlinda de Braak-Tempelman
Fysiototaal
Dat doen we dus samen! Welke rollen zijn er?
•
Bram Hoving
T.C.O.
•
Carla Mastenbroek
Fysiototaal
Aanvoerders: trekken de kar, nemen het initiatief om een actie of speerpunt uit te
•
Ellen van der Vegte
Vitaal Vechtdal
werken. Dit kunnen ook mensen uit de regiegroep zijn (zie regiegroep)
•
Esther van der Kooij
Imminkhoeve
Spelers: helpen mee met het uitwerken van een actie of speerpunten, maken
•
Herman Maathuis
v.v. Mariënberg
bijvoorbeeld onderdeel uit van een werkgroep
•
Ivonne Saueressig
Wijz Welzijn en Volco Ommen
Supporters: juichen het sport- en preventieakkoord toe, zijn ambassadeur en
•
Marielle Kuik-Kamphuis
Fysiotherapie De Carrousel
proberen anderen enthousiast te maken om ook deel te nemen
•
Natascha Visser
Gemeente Ommen
Sponsoren: hebben geen inhoudelijke betrokkenheid, maar dragen bijvoorbeeld bij
•
Nienke Weijdeman
Gemeente Ommen
in het financieren of faciliteren van projecten of activiteiten.
•
Richard Smits
TCO
•
Silvia Gaasbeek
Sportrijk/Crossfit Ommen
• • • •
16
Na ondertekening van het akkoord is deze regiegroep de ‘hoofdeigenaar’ van het akkoord.6 De regiegroep heeft de volgende taken: •
Aanjagen, enthousiasmeren en betrekken van potentiële uitvoerders van acties en speerpunten
•
Bewaken en toekennen uitvoeringsbudget en services
•
Opstellen jaarlijkse uitvoeringsagenda
•
Organiseren van minimaal 1 evaluatiemoment per jaar met alle betrokkenen
•
Werven van betrokkenen die op een andere wijze een bijdrage willen leveren om de ambities/acties uit het van sport- en preventieakkoord te verwezenlijken, bijvoorbeeld financieel
•
Samen met de Adviseur Lokale Sport services toewijzen
•
Coördineren van de acties die afgesproken zijn in het sport- en preventieakkoord
•
Opstellen van een nieuwsbrief ten behoeve van communicatie
•
Toekomstbestendig maken van het sport- en preventieakkoord op langere termijn
6
aanjagen enthousiastmeren betrekken
Belangrijk om te vermelden is dat alle ondertekenaars ‘eigenaar’ zijn van hetsport- en preventiekakkoord en een gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen om de gestelde ambities te
realiseren. Er wordt gekozen voor een ‘hoofdeigenaar’ om de uitvoering te coördineren.
17
In de overgang van ondertekening naar uitvoering en de eerste periode van de uitvoering (september 2020 - juni 2021) zal een procesbegeleider de regiegroep ondersteunen bij het opzetten en uitvoeren van taken. Hiervoor is vanuit het sport- en preventieakkoord budget beschikbaar en gaat niet ten koste van uitvoeringsbudget.
De gemeente
Combinatiefunctionarissen
Adviseur Lokale Sport
De gemeente maakt onderdeel uit van de regiegroep
De combinatiefunctionarissen ondersteunen bij het
Sportaanbieders (vereniging, clubs en commerciële
en is als ondertekenaar één van de partijen die wil
ontwikkelen, aanbieden en organiseren van sport- en
aanbieders) in de gemeente Ommen kunnen
bijdragen aan het succes en zo veel mogelijk
beweegaanbod in de gemeente Ommen. Zij spelen een
gebruikmaken van services uit de sportlijn (uit het
initiatieven van partijen stimuleert en ondersteunt.
belangrijke rol bij de uitvoering van tal van acties die
Nationaal Sportakkoord) wanneer deze bijdragen aan
De gemeente laat daarmee zien actief te willen
zijn opgenomen in dit sport- en preventieakkoord.
het realiseren van de geformuleerde afspraken in het
bijdragen aan het succes en stimuleert partijen zo veel
Daarnaast zal voor de eerste fase van de uitvoering
sport- en preventieakkoord. De Adviseur Lokale Sport
mogelijk om met initiatieven te komen. Waar nodig zal
een procesbegeleider worden ingezet. Deze is
is hiervoor contactpersoon en werkt samen met de
de gemeente meedenken over en ondersteunen bij de
verantwoordelijk voor het opstarten van projecten, het
combinatiefunctionarissen van Ommen.
uitvoering van maatregelen.
betrekken van nieuwe partijen en het ondersteunen
De combinatiefunctionarissen zijn in eerste instantie
van de combinatiefunctionarissen.
aanspreekpunt voor de sportaanbieders. Hier kiezen we voor uit het oogpunt van borging. Zij kennen de gemeente en regio en kunnen daardoor efficiënte verbindingen leggen. Daar waar nodig en gewenst zoeken we contact met de verenigingsondersteuners van de sportbonden.
18
4. Zo gaan we het organiseren en uitvoeren Algemeen
7
Voor het realiseren van de ambities en speerpunten uit dit akkoord heeft de rijksoverheid
sportakkoorden. Gemeenten moeten jaarlijks een aanvraag doen om aanspraak te kunnen
uitvoeringsbudget beschikbaar gesteld. Voor Ommen is dat € 10.000,- per jaar voor de
maken op het uitvoeringsbudget.
De overheid stelt in principe voor 2 jaar geld beschikbaar voor de uitvoering van
periode 2020-2022.7 Het gaat hierbij om geoormerkt budget dat nergens anders aan In het geval nog niet duidelijk is hoe de financiering verloopt wordt dit aangegeven met
besteed kan worden. Daarnaast is voor de ondersteuning van verenigingen budget
8
beschikbaar in de vorm van deskundigheidsbevordering, begeleiding en scholing.
NTB (Nader te bepalen).
Dit zijn services en vertegenwoordigen een waarde van € 6.000,- per jaar voor de periode 2020-2022. Naast uitvoeringsbudget en geld voor services, wordt gekeken in hoeverre de gemeente een bijdrage kan leveren vanuit bestaande middelen en zal gekeken worden naar andere financieringsmogelijkheden (sponsoren).
Maar aan welke acties en ideeën wordt uitvoeringsbudget gekoppeld, aan welke ideeën koppelen we services en welke onderdelen neemt de gemeente voor haar rekening, uitgaande van beleidsmatige en financiële kaders? In de tabel op de volgende pagina’s wordt dat inzichtelijk gemaakt. 8
19
Actie en maatregelen
Actie/maatregel
Wijze van financiering
1. Ommen gaat voor gezonde inwoners in een gezonde omgeving 1.
We gaan workshops op scholen en bij gezondheidscentra organiseren voor kinderen, ouders en ouderen over gezonde
Service/GGD
leefstijl, drugsgebruik, roken veilig sportklimaat. 2.
Sportverenigingen die zich willen richten op het thema ‘gezondheid’ kunnen ondersteuning krijgen om minimaal brons te
rookvrije omgeving Service/JOGG
halen op het thema ‘Gezonde sportkantine’. 3.
De gemeente Ommen en Vitaal Vechtdal trekken samen op om aandacht te besteden aan gezonde leefstijl. Dat doen we
Gemeente
door vanuit bestaande projecten te kijken naar mogelijkheden voor doorontwikkeling en door samen themabijeenkomsten te (blijven) organiseren. 4.
Scholen die zich willen inzetten om een ‘Gezonde school vignet’ te behalen kunnen hiervoor een begeleidingstraject
GGD of Service
aanvragen. 5.
We gaan sportieve inwoners uit de gemeente Ommen (‘sporthelden’) inzetten als ambassadeurs voor sport, bewegen en
NTB
een gezonde leefstijl. 6.
We willen jongerenwerkers betrekken bij voorlichting en activiteiten voor jongeren gericht op sport, bewegen en
Gemeente
gezondheid. 7.
20
We willen supermarkten betrekken bij het opzetten van campagnes over gezonde leefstijl.
JOGG (AH en Aldi)
Actie/maatregel
Wijze van financiering
2. In Ommen kan iedereen meedoen met sport en bewegen 1.
De gemeente verkent de mogelijkheid om aan te sluiten bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Dit fonds zet zich, net
Gemeente
als het Jeugdfonds Sport & Cultuur, in om sportieve en culturele activiteiten mogelijk te maken, in dit geval voor inwoners van 18 jaar en ouder met een kleine beurs. Hierbij wordt ook gekeken naar aansluiting bij het Participatiefonds. 2.
In het kader van het terugdringen van eenzaamheid willen we samen met ouderen sportief aanbod ontwikkelen en het
Uitvoeringsbudget
bestaande aanbod beter onder de aandacht brengen. 3.
We stimuleren en ondersteunen initiatiefnemers om het aantal aangepaste leen/huurfietsen te vergroten en zichtbaar te
Uitvoeringsbudget
maken waar deze kunnen worden geleend/gehuurd. 4.
We laten onderzoek doen onder mensen in kwetsbare situaties naar de behoefte aan sport- en beweegactiviteiten met
NTB
daaraan gekoppeld het bekend maken van bestaand aanbod en vervoersmogelijkheden voor mensen die geen zelfstandig vervoer hebben. Hierbij staat de vraag centraal hoe het aanbod zo ingericht kan worden dat er geen kosten mee gemoeid zijn. 5.
Sportverenigingen, scholen en andere maatschappelijke partners gaan een gezamenlijke sportdag voor kinderen en
Uitvoeringsbudget
volwassenen, met en zonder beperking bij de sportverenigingen organiseren. 6.
We gaan een samenwerkingsverband opzetten tussen organisaties en verenigingen om kennis en ervaringen uit te
Uitvoeringsbudget
wisselen en plannen te maken om mensen in kwetsbare situaties (nog) meer in beweging te krijgen. 7.
Initiatiefnemers die nieuwe spelvormen of speelplekken willen ontwikkelen die toegankelijk zijn voor meerdere
Uitvoeringsbudget
doelgroepen willen we ondersteunen. Voorbeelden hiervan zijn interactieve speelplekken of het gebruik van apps. 8.
We stimuleren en ondersteunen initiatiefnemers in het ontwikkelen van een challenge + app waarbij je verspreid in het centrum van Ommen punten kunt verdienen door te bewegen.
21
Uitvoeringsbudget
Actie/maatregel
Wijze van financiering
3. De sport- en beweeginfrastructuur in Ommen is toekomstbestendig ingericht 1.
We gaan gescheiden inzamelpunten voor afval creëren voor GFT en PMD op het sportpark bij de diverse clubs.
NTB
2.
We verkennen welke mogelijkheden er zijn om watertappunten op het sportpark realiseren.
Gemeente/JOGG
3.
We gaan meer inzetten op het uitwisselen van kennis en ervaringen tussen sportverenigingen in brede zin. Hierdoor
Service
werken sportverenigingen, gemeente en andere kennisdragers meer samen om het sportpark gezamenlijk te verduurzamen. 4.
We verkennen welke mogelijkheden er zijn om openbare beweegtuin(en) te realiseren voor alle doelgroepen.
Uitvoeringsbudget
We volgen hierbij het voorbeeld van de beweeg- en revalidatietuin van Fysiotherapie De Carrousel en combineren dit met ontwikkelingen of plannen voor onderhoud in de openbare ruimte in de wijken en dorpen. 5.
We willen een inventarisatie uitvoeren naar de mogelijkheden voor een centrale energieopslag op het sportpark.
NTB
4. Kinderen in de gemeente Ommen zijn fit, vaardig en sociaal 1.
We stimuleren en ondersteunen scholen om De Daily Mile te introduceren.
Uitvoeringsbudget/JOGG
2.
We gaan een sportkennismakingspakket samenstellen om kinderen, jongeren en volwassenen te laten proeven aan sport
Uitvoeringsbudget
(Ommenkids+). 3.
We stimuleren en ondersteunen sportverenigingen en scholen om meer samen te werken en verenigingen te laten
Uitvoeringsbudget
lesgeven op scholen. 4.
We willen multisportprojecten opzetten en aanbieden aan kinderen en jongeren.
Uitvoeringsbudget
5.
Initiatiefnemers die een applicatie/online tool om kinderen in beweging te krijgen (bijv. Pokémon) willen ontwikkelen, gaan
Uitvoeringsbudget
we ondersteunen. 6.
We houden aandacht voor de mogelijkheden om vakdocenten in te zetten in het bewegingsonderwijs.
NTB
7.
We kijken naar de mogelijkheid om Kids ambassadeurs in te zetten voor positieve sportcultuur/anti pestgedrag.
NTB
8.
We willen samen met sportverenigingen jeugdleden enthousiasmeren om jeugdtrainer te worden.
NTB
22
Actie/maatregel
Wijze van financiering
5. Sport- en beweegaanbieders in Ommen zijn vitaal en toekomstgericht 1.
We ondersteunen bestuurders van sportverenigingen op het gebied van verenigingsmanagement. Daarbij wordt o.a.
Service
gekeken naar het huidige vrijwilligersbeleid en zullen concrete plannen worden gemaakt voor een gezond een toekomstbestendig vrijwilligersbeleid. 2.
We gaan sportverenigingen ondersteunen om trainers/begeleiders te scholen/trainen op didactisch vlak, zodat kinderen
Service
(nog beter) worden uitgedaagd op hun eigen niveau. 3.
We gaan train-de-trainer trajecten opzetten voor jonge sporters gericht op gezondheid en hoe om te gaan met kinderen
Service
met een beperking zoals ADHD/Autisme. 4.
We willen inzetten op het vergroten van de ouderbetrokkenheid bij sportverenigingen met aandacht voor een positief
Uitvoeringsbudget en Service
sportklimaat 5.
Per jaar worden minimaal 2 themabijeenkomsten georganiseerd voor sport- en beweegaanbieders. Daarbij wordt kennis
Platform Sport & Bewegen
gedeeld, voorlichting gegeven en kunnen inspiratiesessies worden gehouden. Thema’s die aan de orde kunnen komen zijn bijvoorbeeld; ‘Tarieven en Subsidies’, ‘Financiën’, ‘Duurzaamheid’ en ‘Opleiden trainen’ 6.
We organiseren jaarlijks een ‘Vriendjes en Vriendinnetjes Sportdag’ bij sportverenigingen.
Uitvoeringsbudget
7.
We willen de samenwerking tussen sportverenigingen het vrijwilligerssteunpunt en Larcom intensiveren om meer vrijwilligers
NTB
te kunnen inzetten op specifieke taken en werkzaamheden en meer bekendheid geven aan het vrijwilligerssteunpunt. 8.
We willen in samenwerking met Landstede en/of Deltion Leerwerkplekken creëren bij verenigingen.
NTB
9.
We gaan in Ommen een Sportplatform oprichten. Hiermee zorgen we ervoor dat krachten, kennis en ervaring worden
Service
gebundeld en beter worden benut. In de eerste plaats willen we hiermee de organisatiegraad van ‘de sport’ in Ommen naar een hoger niveau brengen, maar het platform kan daarnaast een belangrijke rol spelen bij de uitvoering van het lokale sport- en preventieakkoord. Denk hierbij aan het ontwikkelen van vrijwilligersbeleid bij verenigingen, kennis uitwisseling over training en coaching, scholing op het gebied van positief coachen, etc, etc.
23
Gebruik maken van services
1.
Aansluiting ambitie(s) lokaal sport- en beweegakkoord
Om gebruik te kunnen maken van services kunnen sport- en beweegaanbieders zich
In hoeverre sluit het plan/idee aan bij de ambities uit het lokaal sport- en
aanmelden. Alle sport- en beweegaanbieders die gebruik willen maken van de
preventieakkoord?
verschillende mogelijkheden kunnen dat kenbaar maken bij de regiegroep, de
2.
Doelstellingen en resultaten
combinatiefunctionarissen of de Adviseur Lokale Sport. De aanmeldingen worden
In hoeverre is inzichtelijk gemaakt welke doelen en resultaten worden bereikt
verzameld, waarna de Adviseur Lokale Sport ervoor zorgt dat de services worden
met het plan/idee?
aangevraagd. Daarna worden de gekozen workshops, inspiratiesessies en scholingen
3.
Plan van aanpak Hoe concreet is het plan van aanpak uitgewerkt (activiteiten, acties, projecten,
ingepland.
etc.)? Een voorbeeld van zo’n service is het ‘Duurzaamheidstraject voor sportverenigingen’.
4.
In hoeverre wordt inzichtelijk gemaakt hoe de organisatie en uitvoering van het
Zes verenigingen uit Ommen hebben zich hiervoor aangemeld en worden inmiddels
plan/idee eruit ziet? Welke organisaties of verenigingen zijn betrokken?
begeleid om hun sportaccommodatie te verduurzamen. Er worden scans uitgevoerd, plannen van aanpak gemaakt en financiële adviezen gegeven.
De organisatie en uitvoering
5.
Schaalbaarheid In hoeverre wordt aandacht besteed aan de omvang van het project? Ofwel,
Toekenning uitvoeringsbudget
kan het plan ook elders worden uitgevoerd, of met meer deelnemers/
En hoe gaat dat met het uitvoeringsbudget? Het uitvoeringsbudget wordt door de
activiteiten?
overheid uitgekeerd aan de gemeente. De regiegroep beheert het budget. Alle
6.
Borging van aanbod, samenwerking en kennis
betrokkenen die hebben deelgenomen aan de startbijeenkomst, de verdiepings-
In hoeverre wordt omschreven hoe het plan/idee na twee jaar zelfstandig
bijeenkomst en andere enthousiaste verenigingen en inwoners worden uitgedaagd om
kan blijven bestaan qua aanbod en samenwerking en hoe wordt de opgedane kennis verspreid?
een bijdrage te leveren. Zij worden door de regiegroep uitgenodigd om voor de actiepunten uit dit akkoord concrete plannen te maken waarna de regiegroep de
7.
Cofinanciering en financiële borging
middelen voor 2020 verdeelt. De deadline voor het aanvragen van uitvoeringsbudget
In hoeverre is aandacht besteed aan cofinanciering (gebruikmaken van andere
door lokale uitvoerders in 2020 is 1 oktober 2020. Deadlines voor 2021 worden nader
financiële middelen) en de financiële borging van het plan/idee na verloop
bepaald en gecommuniceerd.
van tijd?
Format en beoordeling
Aan alle bovenstaande criteria wordt door de regiegroep een score toegekend op een
Het aanvragen van budget kan worden gedaan middels een eenvoudige procedure.
schaal van 1-5 (1=onvoldoende, 2= matig, 3= voldoende, 4= goed, 5= zeer goed),
Voor het opstellen van een actieplan of projectplan is een eenvoudig format beschikbaar
waarna een totaalscore ontstaat en het budget al dan niet wordt toegekend.
waarin de actie of het project wordt beschreven (zie bijlage 2). In dit korte plan kan een onderbouwde aanvraag worden gedaan voor uitvoeringsbudget. Een projectplan of actieplan wordt aangeleverd bij de regiegroep. Elk ingebracht project en elke activiteit zal door de regiegroep worden getoetst aan de hand van de volgende criteria: 24
5. Monitoring en evaluatie
6. Contactgegevens
De regiegroep heeft de regie over de uitvoering van het sport- en
Nienke Weijdeman
preventieakkoord en het bijbehorende budget. Ze zorgen voor een evaluatie
Combinatiefunctionaris Sport gemeente Ommen
op het proces. Onderdeel van deze evaluatie is de borging van projecten na
nienke.weijdeman@ommen.nl
twee jaar. De project- of werkgroepen zijn verantwoordelijk voor een evaluatie op projectniveau. Verder deelt de regiegroep alle informatie richting alle betrokken partijen die aangegeven hebben op de hoogte te willen blijven.
25
Bijlage 1: Lijst met betrokkenen Sportcentrum Emsland
Dansstudio85 | Ommen
C.B.S. Het Koloriet
Graven golfclub
Volco Ommen
Medrie Regio Hardenberg
Yoga Ommen
S.C. Lemele
Imminkhoeve
O.B.S. De Dennenkamp
Tennisclub Ommen
Wijz welzijn
Voetbalvereniging O.V.C.'21
M.H.C. Ommen
GGD IJsselland
Tactus Verslavingszorg
Speel-en-werkplaats Nw. Weg
Buurtzorg Ommen Vechtvallei
CrossFit Ommen/ Sportrijk
v.v. Mariënberg
Vitaal Vechtdal
(Kinder)diëtist / Praktijkhoudster Van Asselt
Wijz en de Kern
Halt
Energy Ommen
Samen Doen team Ommen
St. Prokino Kinderopvang
O.B.S. Nieuwebrug
C.N.S. Ommerkanaal
Baalderborggroep
O.B.S. Het Palet
Fysio Ommen
O.Z.C.
Fysio Totaal
Fysiotherapie de Carrousel
De Bissingcrossers
Zwembad de Carrousel
Gemeente Ommen
26
Bijlage 2: format indienen plannen 1. Projectdefinitie
2. Achtergrond
Beschrijf in één of enkele alinea’s het project of initiatief
Beschrijf relevante informatie waarom dit project of initiatief relevant is
3. Doelstellingen Beschrijf wat het doel van het project is
27
4. Resultaten
6. Financiën
Beschrijf de resultaten die voortkomen uit de inspanningen van dit initiatief op project
Werk in deze paragraaf de financiën uit en geef aan hoe de kosten zijn opgebouwd. Maak hierbij onderscheid in materiaal en arbeid. Vermeld bij materialen altijd aantal eenheden en kosten per eenheid. Vermeld bij arbeid altijd het aantal uren en tarief. Geef ook aan hoe je e.e.a. wil bekostigen. Zijn er andere partijen die willen bijdragen in de bekostiging door het leveren van geld, materialen of arbeid, benoem deze dan.
5. Plan van aanpak
7. Betrokkenen
Beschrijf de wijze waarop het project zal worden uitgevoerd
Beschrijf wie zijn betrokken bij dit initiatief / project en beschrijf een ieders rol
28