Bijlage 2 Reactienota Uitnodigingskader Zonnevelden
Tekst van het document
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
Inhoudsopgave
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
1. Algemene reactie
4
2. Reactie per zienswijze
6
2.1 Ingezonden reactie 1
6
2.2 Ingezonden reactie 2
8
2.3 Ingezonden reactie 3
9
2.4 Ingezonden reactie 4
10
2.5 Ingezonden reactie 5
10
2.6 Ingezonden reactie 6
11
2.7 Ingezonden reactie 7
12
2.8 Ondernemersvereniging Ommen
12
2.9 Plaatselijk Belang Lemele
13
2.10 Ingezonden reactie 8
14
2.11 Ingezonden reactie 9
14
2.12 Vereniging voor Natuur en Milieu De Vechtstreek
15
2.13 Ingezonden reactie 10
17
2.14 LTO Noord
18
2.15 Pure Energie
19
2.16 Ingezonden reactie 11
20
2.17 Plaatselijk Belang Vilsteren
20
2.18 Ingezonden reactie 12
21
2.19 Enexis
21
2.20 Agrarische Natuurvereniging De Ommer Marke
22
1. Algemene reactie Enkele onderwerpen komen in meerdere zienswijzen terug. Om die reden wordt over die onderwerpen hierna een algemene reactie gegeven. Bij de reactie op de specifieke zienswijzen wordt dan vaak naar deze algemene reactie verwezen, dit om al te veel herhaling in deze reactienota te voorkomen.
Meerdere zienswijzen gaan over de plannen voor het realiseren van een zonneveld in het gebied De Driehoek. Daartegen zijn bezwaren, omdat dit gebied volgens sommigen nu al overbelast is. Daarbij wordt gewezen op de gerealiseerde windmolens en de Verlengde N36. Er is enige tijd geleden inderdaad een initiatief getoond voor een zonneveld in De Driehoek.
In een aantal zienswijzen wordt aangevoerd dat het Uitnodigingskader, dat betrekking heeft op zonnevelden, onvoldoende recht doet aan de zonneladder. Er zou meer moeten worden ingezet op panelen op daken en op andere mogelijkheden voor het besparen van energie.
Over dit initiatief is nog geen besluit genomen. Dit initiatief zal, net als andere initiatieven, kunnen worden meegenomen in het kader van het Uitnodigingskader. In dat geval zal dit initiatief, evenals andere initiatieven, door de beoordelingscommissie worden beoordeeld aan de hand van de in het Uitnodigingskader opgenomen criteria. Daarbij zullen ook de in de zienswijzen tegen het concept-Uitnodigingskader kenbaar gemaakte bezwaren tegen
Met de zonneladder is wel rekening gehouden. Het is ook niet zo dat de gemeente in het
een zonneveld in dit gebied worden betrokken.
kader van duurzame energieopwekking uitsluitend inzet op zonnevelden. Integendeel; zoals ook blijkt uit de Energievisie Ommen wordt ook ingezet op andere wijzen van
Verder zal bij de beoordeling van een initiatief voor De Driehoek, net als bij ieder ander
opwekking van lokale duurzame energie, zoals het inzetten van panelen op daken.
initiatief, rekening worden gehouden met de wijze waarop belanghebbenden bij de planvorming zijn en nog zullen worden betrokken en hoe er zoveel mogelijk rekening
Het inzetten van deze andere wijzen van duurzame energieopwekking zal naar verwachting
zal worden gehouden met de impact op de omgeving (zie onder 2.2.5 Betrokkenheid en
onvoldoende zijn om te bereiken dat Ommen in 2050 energieneutraal is. Om die reden
acceptatie omgeving).
wordt ook ingezet op zonnevelden. Daarbij ziet het Uitnodigingskader op het eerste deel van de in totaal 60 ha waaraan op dit moment wordt gedacht. Bij meer inzet van windenergie kan achter het aantal van 60 hectaren lager worden. Zie hiervoor ook de Energievisie van Ommen. Na afronding van deze eerste fase zal opnieuw worden bezien hoeveel hectare zonnevelden nog nodig zijn, en of de criteria zoals deze thans in het Uitnodigingskader zijn opgenomen, goed hebben gewerkt en nog aansluiten bij de wensen
In sommige zienswijzen wordt aandacht gevraagd voor de beperkte capaciteit op het huidige netwerk. In verband daarmee wordt soms ook opgemerkt dat initiatieven met een eigen energieopslag de voorkeur zouden moeten krijgen.
van dat moment. Beperkte of onvoldoende capaciteit op het huidige elektriciteitsnetwerk (de zogenaamde Overigens valt de zonneladder ook onder juridische aspecten waaraan ieder initiatief zal
netcongestie) is een terecht aandachtspunt. Om die reden komt dit aspect, eventueel in
(moeten) worden getoetst (zie onder 2.2.1 Kans van slagen).
combinatie met innovatieve technieken, ook terug in een van de beoordelingscriteria uit het Uitnodigingskader, te weten onder 2.2.1 (Kans van slagen). Hier en daar worden suggesties gedaan om extra beoordelingscriteria in het Uitnodigingskader op te nemen. Deze suggesties zijn overwogen en hebben niet tot aanpassing van het Uitnodigingskader geleid. Reden hiervoor is dat in de in het uitnodigingskader opgenomen criteria niet limitatief zijn. Dat is in alle onderdelen van de in hoofdstuk 2 van het Uitnodigingskader opgenomen thema’s ook benoemd.
4
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
5
2. R eactie per zienswijze 2.1 Ingezonden reactie 1 Ten onrechte wordt de indruk gewekt dat er niet valt te ontkomen aan een bod van 50 GWh (ca. 60 ha) zonneveld voor de concept Regionale Energie Strategie (RES). De RES kent geen wettelijke grondslag en er is hooguit sprake van een inspanningsverplichting (geen resultaatsverplichting). Bovendien wordt met de voorstellen die er al liggen, volgens informatie van de provincie al ruimschoots aan de totale opgave voldaan.
Het kaartje dat op blz. 8 is opgenomen onder ‘uitsluitingscriteria’ in onduidelijk. De geschiktheid van gronden is gebaseerd op grondsoort. Niet overal is de juiste grondsoort weergegeven, zoals voor het gebied De Driehoek. Bovendien laat het bestemmingsplan Buitengebied voor grote delen van de geschikt geachte gebieden geen zonneparken toe. Ook zijn niet alle gebieden voor weidevogelbeheer als zodanig aangegeven, waaronder ook De Driehoek. Onduidelijk is bovendien hoe acceptatie en draagvlak worden gemeten, en hoe het participatietraject eruit ziet. Wij hebben ons gebaseerd op landelijk beschikbare data. Het kaartje op bladzijde 8 is gebaseerd op de landelijke bodemkaart. Er zijn momenteel geen recentere landelijke bodemkaarten beschikbaar en de kaart kan op detail niveau mogelijk afwijken. Het
Ommen heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn, los van de vraag wat andere
weidevogelbeheerplan is gebaseerd op het Natuurbeheerplan 2020. Echter bij indiening
gemeenten en andere overheidsinstanties nastreven. Om deze ambitie te halen moet ook
van een concreet project zal de beoordelingscommissie de beargumentering bekijken
worden ingezet op zonnevelden. Om die reden wordt met dit Uitnodigingskader een eerste
en zal gekeken en specifiek worden ingezoomd op betreffende locatie. Het is aan de
fase opgestart voor het mogelijk maken van initiatieven voor zonnevelden. Na deze eerste
initiatiefnemers om een aanpak voor het participatieproces aan te leveren die tot acceptatie
fase zal opnieuw worden bezien hoeveel hectare nog moeten worden toegevoegd en welke
en draagvlak zal leiden.
beoordelingscriteria daarvoor gelden.
Zonneparken op landbouwgrond hebben blijkens verschillende publicaties een nadelige invloed op de biodiversiteit, tasten het landschap ernstig aan, nemen ruimte in die bestemd is voor de voedselproductie en het rendement is laag. De door indiener genoemde risico’s staan niet vast. Uit diverse andere onderzoeken (bron: Zonneparken in agrarisch gebied, effecten op bodemkwaliteit, CLM Onderzoek en
Indiener heeft bezwaren tegen zonneparken in De Driehoek, omdat daarmee na de verlenging van de N36 en het windpark De Veenwieken, voor de derde keer afbreuk zou worden gedaan aan het woonklimaat. Er ligt ook al een plan van Pure Energie voor een zonnepark van 20 ha in De Driehoek, onder windpark De Veenwieken. Alle bewoners van De Driehoekweg zijn tegen dit plan, waarmee er volgens punt 1.2.3 geen verdere beoordeling meer hoeft te volgen. Verzocht wordt om De Driehoek expliciet uit te sluiten van de aanleg van zonnevelden.
Advies, publicatienummer 970, September 2018) blijkt juist dat van onaanvaardbare risico’s geen sprake is. Ommen heeft de keuze gemaakt om ook in te zetten op zonnevelden.
Zie onder algemene reactie.
Biodiversiteit is overigens een aspect dat bij de beoordeling van de initiatieven zal worden betrokken (zie onder 2.2.4, Meerwaarde voor de biodiversiteit). Tot slot: zon op land betekent niet automatisch zon op landbouwgrond.
In het Uitnodigingskader wordt ten onrechte geen aandacht besteed aan de zonneladder, zoals opgenomen in de Handreiking zonnevelden van de provincie Overijssel d.d. 21 april 2021. Volgens deze ladder is landbouwgrond de laatste optie. De gemeente zou eerst een inventarisatie moeten maken van de mogelijkheden voor zonnepanelen buiten landbouwgrond. Zie algemene reactie.
6
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
7
2.2 Ingezonden reactie 2
2.3 Ingezonden reactie 3
(ingediend vanuit rol in Klimaatakkoord, partijgenoot CU en burger van Ommen)
Als bewoner van De Driehoek heeft indiener vooral bezwaren tegen blz. 8, hoofdstuk 2.2.1 Kans van slagen. Er is voor een zonneveld hier geen draagvlak, zo blijkt uit een petitie die in maart 2019 is aangeboden in verband met een initiatief voor een zonneveld van 20 ha onder de windmolens.
Uitnodigingskader voor zonnevelden op landbouwgrond bevreemdt tegen de achtergrond van de zonneladder: eerst op daken, dan op braakliggende terreinen en daarna pas op landbouwgronden. Ook omdat zonnevelden een lucratieve activiteit is, verdient deze ladder extra aandacht.
Zie onder algemene reactie. Zie onder algemene reactie.
Zonnevelden te dichtbij woningen (< 1 km) hebben een negatieve invloed op de waarde, zo blijkt uit recent onderzoek. Aanbevolen wordt in het kader op te nemen dat zonnevelden binnen 1 km van woningen niet zijn toegestaan, tenzij de eigenaren uitdrukkelijk instemmen met een zonneveld.
De Driehoek is te zwaar belast; als voorbeelden worden genoemd de Asfaltcentrale in Bovenveld, de verlengde N36, windmolens, het voornemen voor een inrichting voor 450.000 kippen. Zie onder algemene reactie.
Het is niet wenselijk om zonnevelden binnen de genoemde afstand van woningen per definitie uit te sluiten. Dat neemt niet weg dat de aanwezigheid van woningen in de nabijheid van een beoogde locatie voor een zonneveld een rol speelt bij de beoordeling
Het feit dat er hier reeds een electriciteitsnetwerk aanwezig is, kan geen reden zijn om hier een zonneveld te realiseren; dat kan overal.
van een initiatief. Of een zonneveld daar aanvaardbaar is, zal ook afhangen van de wijze waarop het in de omgeving wordt ingepast. Daar wordt rekening mee gehouden bij de
Hoe gebruik kan en wordt gemaakt van aanwezige infrastructuur voor aansluiting op het
beoordelingscriteria.
electriciteitsnet, is één van de criteria waarnaar wordt gekeken. Dat betekent niet dat het feit dat een electriciteitsnet aanwezig is, reeds maakt dat een zonneveld op een bepaalde locatie wordt toegestaan.
In het Uitnodigingskader zou ook aandacht moeten worden besteed aan de vraag hoe het zonneveld past binnen de energie-infrastructuur. De voorkeur zou moeten uitgaan naar zonnevelden met energieopslag zodat uitgestelde levering mogelijk is.
Verzocht wordt De Driehoek uit te sluiten als gebied voor zonnevelden. Wij zien geen reden op De Driehoek op voorhand uit te sluiten. Of een zonneveld op deze
Het Uitnodigingskader houdt rekening met dit praktische aspect. Verwezen wordt naar
locatie passend is en als een van de meest kansrijke initiatieven wordt gezien, staat op
de beoordelingscriteria die zijn genoemd onder 2.2.1 (Kans van slagen). Denkbaar is
voorhand niet vast. Dat zal afhangen van de wijze waarop dit initiatief wordt vormgegeven
daarbij zeker dat slimme oplossingen, zoals door indiener bedoeld, tot extra score leiden,
en (mede in relatie tot andere initiatieven) wordt beoordeeld.
vanzelfsprekend indien en voor zover deze oplossingen ook haalbaar zijn.
Aanbevolen wordt om op te nemen dat windturbines niet binnen 5 km van een recreatieve voorzieningen worden geplaatst. Dit Uitnodigingskader heeft geen betrekking op windturbines.
8
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
9
2.4 Ingezonden reactie 4
2.6 Ingezonden reactie 6
Het Uitnodigingskader is weinig concreet.
Indiener heeft bezwaar tegen een zonneveld in De Driehoek en verwijst naar een petitie die in 2019 is aangeboden. Naast de windmolens is dit hier te veel.
Deze mening wordt niet gedeeld. Concreet wordt in het Uitnodigingskader aangegeven op welke zes thema's de ingediende initiatieven zullen worden getoetst. Voor ieder van deze thema's volgt een score. Om die score te bepalen, geeft het Uitnodigingskader per thema
Zie onder algemene reactie.
een aantal beoordelingscriteria waarnaar dan bij het betreffende thema in ieder geval zal worden gekeken.
Er is sprake van gezondheidsrisico’s, ook in combinatie met windmolens en netbeheerders hebben geen ruimte voor stroom. Bij de mogelijkheden om restwarmte te benutten, mist indiener de melkfabriek aan de Bergweg.
Van wetenschappelijk bewezen risico’s voor de gezondheid is niet gebleken. Wij blijven uiteraard de onderzoeken op dit punt volgen die ook in het kader van de NP RES worden
Wij zien geen reden om dit in het Uitnodigingskader op te nemen, omdat het geen
uitgevoerd. Mocht daar aanleiding toe zijn anticiperen wij hierop. Met ruimte op het net
betrekking heeft op zonnevelden. De melkfabriek is overigens wel betrokken bij de
wordt rekening gehouden bij de beoordeling van een initiatief.
Energievisie Ommen.
Indiener mist andere mogelijkheden om energie te besparen, zoals het verbieden van terrasverwarming en bladblazers.
Voor wat betreft participatie wordt gevreesd voor een herhaling van de situatie bij de windmolens; daar was in feite alleen sprake van mee kunnen praten voor de bühne.
Het Uitnodigingskader ziet op het opwekken van energie door zonnevelden. Andere
De gemeente Ommen hecht aan burgerparticipatie. Ook bij de beoordeling van initiatieven
mogelijkheden van energiebesparing zijn er ook, en maken onderdeel uit van de
voor zonnevelden. Dit is dan ook een van de thema’s waaraan nadrukkelijk aandacht is
Energievisie van Ommen.
besteed in het Uitnodigingskader. Zie onder 2.2.5 (Betrokkenheid en acceptatie omgeving).
2.5 Ingezonden reactie 5
Landbouwgronden zijn nodig voor duurzame en biologische landbouw. Ook maken zonnevelden het gebied minder aantrekkelijk voor toeristen.
Indiener maakt zich als lokaal initiatief kenbaar en heeft interesse om een zonneveld te realiseren. Het gaat om 9 ha grond, regio Vinkenbuurt. Dit initiatief voldoet aan alle indieningsvereisten uit het Uitnodigingskader.
De gemeente is zich terdege bewust van het belang van behoud van en zorgvuldig omgaan met landbouwgronden. Dat neemt niet weg dat een beperkte inzet van landbouwgronden nu wel nodig is om de duurzaamheidsambities van de gemeente te realiseren. Echter zon op land betekent niet automatisch zon op landbouwgrond.
Deze zienswijze is voor kennisgeving aangenomen. Voor een beoordeling van het
Bij de beoordeling van de wijze waarop een initiatief wordt ingepast in de omgeving zal
initiatief is het nu te vroeg. Dat is een volgende stap, zoals ook in het Uitnodigingskader
waar nodig ook aandacht kunnen worden gegeven aan de wijze waarop rekening is
is aangegeven. Aanbevolen wordt om in de gaten te houden wanneer de termijn voor het
gehouden met het behoud van de aantrekkelijkheid van het gebied voor toeristen.
indienen van een initiatief wordt opengesteld.
10
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
11
Er zijn betere alternatieven voor verduurzaming, zoals zonnepanelen op daken en op grote industrieterreinen. Zie onder algemene reactie.
2.9 Plaatselijk Belang Lemele Het zou goed zijn wanneer het Uitnodigingskader voorziet in de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen bij de beoordelingscommissie. Bij de beoordeling van het initiatief wordt gekeken naar de wijze waarop belanghebbenden
Verzocht wordt om geen zonnevelden in Ommen toe te voegen, maar in ieder geval De Driehoek uit te sluiten van de mogelijkheden voor het realiseren van een zonneveld.
zijn betrokken. Daarbij zal – als het goed is - ook blijken wat zij van het initiatief vinden. Op die manier wordt bij de beoordeling van het initiatief ook kennisgenomen van die zienswijzen. Voor zover dat aanleiding tot vragen of opmerkingen geeft, heeft de Beoordelingscommissie daar ruimte voor.
Zie onder algemene reactie.
2.7 Ingezonden reactie 7
Onduidelijk is wanneer welke stappen uit het Uitnodigingskader zullen worden gezet. Dit standpunt wordt niet gedeeld. In hoofdstuk 1 is helder aangegeven (stapsgewijs) hoe de
Indieners hebben bezwaren tegen een zonneveld in De Driehoek. Dat zou naast de windmolens en de verlengde N36 een te grote belasting zijn.
procedure eruit zal zijn.
Zie onder algemene reactie.
Hoe wordt rekening gehouden met de belangen van toerisme? Het Uitnodigingskader geeft ruimte om rekening te houden met de inpassing van een
Het Uitnodigingskader doet geen recht aan de zonneladder; andere mogelijkheden zoals zonnepanelen op daken zijn onvoldoende uitgewerkt.
zonneveld, zodanig dat het gebied aantrekkelijk blijft voor toeristen.
Zie onder algemene reactie.
De vraag is of er afspraken zijn gemaakt met aangrenzende gemeenten over afstemming inzake initiatieven nabij de gemeentegrens (Lemele grenst aan de gemeenten Raalte en Dalfsen)? Dezelfde vraag rijst over afspraken met andere regio’s zijn gemaakt, nu Lemele ook grenst aan de gemeente Twenterand die onder een andere regio valt. Actie Eelerwoude. Kan hier passage uit RES worden opgenomen? Grensontkennende samenwerking?
2.8 Ondernemersvereniging Ommen Geadviseerd wordt om eerst te kijken naar zonnepanelen op (bedrijfs-) daken.
Voor de realisatie van windmolens en grootschalige zonneparken streven de gemeenten in de RES-regio West-Overijssel naar een gebiedsgerichte en grensontkennende aanpak. Dat
Zie onder algemene reactie.
houdt in dat voorafgaand aan de start van participatietrajecten buurgemeenten afspraken maken over het betrekken van inwoners bij energieprojecten in de grensgebieden van hun gemeente. In het kader van de RES 1.0 wordt dit nader uitgewerkt.
Uit een enquête onder leden van de vereniging blijkt dat er interesse is in panelen op daken, doch dat er knelpunten zijn, waaronder capaciteit van het netwerk. Geadviseerd wordt eerst te zorgen voor verhoging van de netwerkcapaciteit, om vervolgens meer panelen op daken te realiseren. Zie onder algemene reactie.
12
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
13
2.10 Ingezonden reactie 8 Indieners hebben bezwaren tegen een zonneveld in De Driehoek, nu daar ook al windmolens staan.
Zonnevelden zijn een aantasting van het landschap, vooral als deze niet goed groen worden ingepast. Het Uitnodigingskader kent als een van de thema’s waaraan wordt getoetst de inpassing in de omgeving (zie onder 2.2.2). Er zal dus nadrukkelijke worden gekeken naar de groene
Zie onder algemene reactie.
inpassing.
Landbouwgronden zijn bedoeld voor voedselproductie. Zonnepanelen zouden op daken moeten worden geplaatst.
Indieners vragen zich af of wel onderzoek is gedaan naar de cumulatie van geluid van windmolens en een zonneveld.
Zie onder algemene reactie.
Als een initiatief tot gevolg kan hebben dat er sprake is van cumulatie van geluid, dan is dat één van de aspecten van het initiatief waarmee rekening zal moeten worden gehouden. Hoewel dit aspect niet met zoveel woorden is genoemd, is er (met name op basis van het
2.11 Ingezonden reactie 9 Indieners zijn tegen een zonneveld in De Driehoek. Er is in 2019 een petitie aangeboden die ondertekend is door alle bewoners van de Driehoeksweg. Zie onder algemene reactie.
thema Kans van slagen onder 2.2.1) wel degelijk ruimte om er rekening mee te houden.
Indieners verzoeken om af te zien van het mogelijk maken van een zonneveld op ca. 100 meter van hun woning, waardoor het uitzicht voor altijd bedorven zou zijn. Gedoeld wordt hier op de plannen rondom De Driehoek. Zie onder algemene reactie
Er wordt geen recht gedaan aan de zonneladder, en de mogelijkheden voor zon op het dak zijn onvoldoende belicht. Zie onder algemene reactie.
Op het kaartje onder 2.2.1 is het gebied ten westen van de Driehoeksweg aangeduid als veengrond en een stukje natte grond, en daarmee geschikt voor zonnevelden. Deze aanduidingen zijn onjuist.
2.12 Vereniging voor Natuur en Milieu De Vechtstreek De Vereniging is voorstander van duurzame energie, maar maakt zich zorgen over de gevolgen voor natuur en landschap. De aantasting van het landschap en de landschappelijke inpassing zijn aspecten waarmee bij de beoordeling van een initiatief uitdrukkelijk rekening wordt gehouden.
Wij hebben ons gebaseerd op landelijk beschikbare data. Het kaartje onder 2.2.1 is gebaseerd op de landelijke bodemkaart. Er zijn momenteel geen recentere landelijke bodemkaarten beschikbaar en de kaart kan op detail niveau mogelijk afwijken. Echter bij indiening van een concreet project zal de beoordelingscommissie de beargumentering bekijken en zal gekeken en specifiek worden ingezoomd op betreffende locatie.
Voordat wordt ingezet op zonnevelden, moet worden onderzocht hoe op andere manieren aan energiebesparing en verminderen van CO2-emissies kan worden gewerkt. Hiervoor dienen burgers en ondernemers te worden gestimuleerd om – met hulp van subsidies – energiezuinige maatregelen te treffen. Zie onder algemene reactie.
14
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
15
Zonnepanelen zijn beter op daken (waarvan er echt veel geschikt zijn), op vuilnisbelt Bovenveld, op taluds van wegen en spoorwegen en op ‘verloren’ stukken grond zoals bij verkeersknooppunten. Ook combinaties in meervoudig ruimtegebruik verdienen het te worden onderzocht.
In het Uitnodigingskader wordt ten onrechte geen aandacht besteed aan wat er met zonnevelden gebeurt nadat hun levensduur erop zit. Vanzelfsprekend dient bij het eventueel opruimen van zonnevelden te worden bezien op welke wijze dat met zo weinig mogelijk schade voor het milieu geschiedt. De
Zonnevelden op de door indiener bedoelde gronden zijn zeker niet uitgesloten. Wanneer
milieuvoordelen die worden behaald met zonnevelden tijdens hun levensduur zijn zodanig,
daarvoor een initiatief wordt ingediend, zal deze zeker worden beoordeeld. Het gebruik
dat het feit dat er een moment komt waarop de panelen niet meer kunnen functioneren,
maken van gronden die geen andere functie hebben, kan reden zijn om het initiatief hoger
geen reden is om af te zien van het winnen van energie door zonnevelden.
te beoordelen.
Landbouwgronden zijn nodig voor duurzame landbouw.
2.13 Ingezonden reactie 10
De gemeente is zich terdege bewust van het belang van behoud van en zorgvuldig omgaan
Er is door indieners een principeverzoek ingediend voor een zonneveld. De oppervlakte beslaat ongeveer 20 ha. Er is contact met een deskundige partij om het park te ontwikkelen. Gehoopt wordt op een snel besluit op dit verzoek.
met landbouwgronden. Dat neemt niet weg dat een beperkte inzet van landbouwgronden nu wel nodig is om de duurzaamheidsambities van de gemeente te realiseren.
De ecologische effecten van zonnevelden op de bodem zijn onvoldoende bekend.
Ook de plannen voor dit zonneveld kunnen te zijner tijd als initiatief worden voorgedragen. Dit initiatief zal dan evenals andere initiatieven worden beoordeeld aan de hand van de in het Uitnodigingskader opgenomen criteria.
Vooralsnog is er geen reden om aan te nemen dat ecologische aspecten in de weg staan aan zonnevelden. Wanneer er bijzondere ecologische omstandigheden zijn op een locatie waarvoor een initiatief wordt ingediend, zal daarnaar bij de beoordeling worden gekeken.
Zonnevelden tasten de natuur en het landschap aan. Dat geldt voor gronden binnen NNN en Natura 2000, maar ook voor veenkoloniale en ontginningsgebieden. Ook hiervoor geldt dat er geen reden is om op voorhand aan te nemen dat veenkoloniale en ontginningsgebieden niet geschikt zijn voor zonnevelden.
Zonnevelden doen afbreuk aan de recreatieve uitstraling van Ommen.
Het mogelijk maken van meerdere kleinere zonnevelden vergroot het probleem van gebrek aan ruimte op het electriciteitsnet. Daardoor zal er ook geen plek zijn voor het aansluiten van panelen op bijvoorbeeld daken. Het verdient daarom aanbeveling in te zetten op grootschalige zonnevelden, die kunnen worden aangesloten op het hoogspanningssation (in plaats van op het middenspanningsnet). De ruimte op het middenspanningsnet blijft dan beschikbaar voor panelen op daken. Kleinere zonneparken leiden ook tot versnippering van het landschap. Het streven is om 50% van de eigendom van het park van het initiatief van indieners in lokale handen te laten. Aanbevolen wordt om deze aspecten bij het in te dienen initiatief mede onder de aandacht te brengen. Op die manier wordt bij de beoordeling van het initiatief ook met deze aspecten
Er zal rekening worden gehouden met de wijze waarop een initiatief zodanig wordt ingepast
uitdrukkelijk rekening gehouden.
dat een gebied aantrekkelijk blijft voor recreatie.
16
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
17
2.14 LTO Noord Zonnepanelen op landbouwgrond is niet wenselijk vanwege schaarste aan grond. LTO Noord, regio Oost heeft daarom niet getekend voor de concept-RES (brief is als bijlage meegestuurd).
Aanbevolen wordt om te kiezen voor het verlenen van tijdelijke vergunningen, gezien de levensduur van de panelen. De initiatieven die zijn gekwalificeerd en verder kunnen worden uitgewerkt, zullen uiteindelijk vergund moeten worden. De wijze waarop die vergunningverlening plaatsvindt, komt in dat stadium aan de orde. Op dat moment zullen alle juridische opties worden
De gemeente is zich terdege bewust van het belang van behoud van en zorgvuldig omgaan
bezien en afgewogen, en zal het plan worden vergund op de meest voor de hand liggende
met landbouwgronden. Dat neemt niet weg dat een beperkte inzet van landbouwgronden
wijze. Het verlenen van een tijdelijke vergunning kan op dat moment ook een keuze zijn.
nu wel nodig is om de duurzaamheidsambities van de gemeente te realiseren.
Onvoldoende is onderzocht of 60 ha wel nodig is naast het benutten van andere mogelijkheden, zoals panelen op het dak. Er zal in een eerste deel slechts een deel van 60 ha worden ingezet. Nadat deze initiatieven zijn gerealiseerd, zal worden bezien of nog steeds behoefte is aan meer zonnevelden en dus of de nu voorgenomen 60 ha inderdaad nodig is.
Het Uitnodigingskader zou bonuspunten moeten geven voor panelen in bebouwde kom. Panelen in de bebouwde kom is niet uitgesloten, maar ligt wat betreft benodigde oppervlakte minder voor de hand. Vandaar dat in het Uitnodigingskader vooral wordt ingezoomd op zonnevelden in het buitengebied.
Onduidelijk is welke gebieden nu precies zijn uitgesloten. De uitsluitingsgebieden zijn opgenomen in het kaartje op blz. 8, onder 2.2.1.
2.15 Pure Energie Samen met een grondeigenaar heeft indiener het initiatief genomen voor het realiseren van een zonnepark nabij de windmolens De Veenwieken. Op enkele punten wordt verzocht het Uitnodigingskader aan te passen of te verduidelijken, zodat uitwerking van het initiatief beter mogelijk is. Deze punten betreffen: 1. het opnemen van een regeling over verdeling van lusten en lasten (waarbij een bepaalde percentage (bijvoorbeeld 50%) eigendom moet zijn van een initiatief door de lokale omgeving), 2. het schrappen van de maximale omvang van 10 bladzijden voor de onderbouwing van het plan, 3. het toevoegen van de optie van cable pooling in par. 2.2.1 en de tabel op blz. 8, 4. het regelen dat het combineren van vormen van duurzame energieopwekking tot extra score leidt, 5. de term draagvlak vervangen door participatie, 6. het afzien van het hoger waarderen van collectieve initiatieven ten opzichte van projecten met één grondeigenaar, en 7. het afzien van het uitgangspunt van afwaarderen van landbouw naar natuur.
LTO heeft enkele aandachtspunten over de verschillende scenario’s, en vraagt zich bijvoorbeeld af of de eigenaar van percelen wel wordt gecompenseerd en of wel is gekeken naar fiscale aspecten.
Ten aanzien van de diverse punten is onze reactie als volgt:
Aspecten als hier door indiener genoemd komen aan de orde bij de beoordeling van de
2. Nemen we niet over, we vragen van initiatiefnemers een compacte onderbouwing,
kans van slagen van het initiatief. Verwezen wordt ook naar onderdeel 2.2.1, waar onder
3. De mogelijkheid van aansluiting op het bestaande openbare electriciteitsnetwerk is een
1. Dit aspect is in het Uitnodigingskader opgenomen en komt dus bij de beoordeling aan de orde (zie onder 2.2.6, Lokaal eigenaarschap en financiële participatie),
andere bekeken zal worden of het plan financieel haalbaar is.
van de aspecten waarnaar wordt gekeken bij de beoordeling van de kans van slagen van het initiatief (zie onder 2.2.1, Kans van slagen). Denkbaar is daarbij zeker dat slimme oplossingen, zoals door indiener bedoeld, tot extra score leiden, vanzelfsprekend indien en voor zover deze oplossingen ook haalbaar zijn. 4. zie onder 3,
18
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
19
5. Het doel dat gemeente Ommen wil bereiken is draagvlak. Middels het participatieproces
2.18 Ingezonden reactie 12
wordt dat doel nagestreefd. Participatie is immers geen doel op zich, maar een middel om bijvoorbeeld acceptatie, kwaliteit van besluitvorming of, in ons geval, draagvlak te behalen.
Er moet vooraf worden beoordeeld of wel voldaan wordt aan het 50% lokale eigendom vereiste.
6. Gemeente Ommen sluit hierbij aan bij de bouwsteen Lokaal Eigendom van RES West Overijssel. Hierin is aangegeven dat lokale collectieve initiatieven betekent dat bewoners
Dit aspect is in het Uitnodigingskader opgenomen, en komt dus bij de beoordeling aan de
en/of bedrijven uit de lokale gemeenschap eigenaar of mede-eigenaar zijn van een
orde (zie onder 2.2.6, Lokaal eigenaarschap en financiële participatie)
zonneveld of windmolen. Dat eigendom is vaak een collectief eigendom, vaak in de vorm van een coöperatie of en andere passende rechtsvorm. Soms is het collectief van bewoners en/of bedrijven voor 100% eigenaar van het zonneveld of windmolen, soms voor een gedeelte, waarbij er wordt samengewerkt met een commerciële projectontwikkelaar. In West-Overijssel hanteren wij de volgende definitie voor lokaal
Het is goed om de criteria beter te kwalificeren zodat er voor de deskundigen in de beoordelingscommissie meer houvast is voor een beoordeling.
eigendom: een collectief van lokale inwoners en/of lokaal gewortelde bedrijven die gezamenlijk (mede-)eigenaar zijn van zon- of windprojecten. 7. Wat er met de onderliggende bestemming gebeurt, zal te zijner tijd worden bezien als een initiatief in procedure wordt gebracht.
Het Uitnodigingskader biedt naar ons inzicht voor de deskundigen uit de beoordelingscommissie voldoende toetscriteria (met uitleg) om tot een goede beoordeling te komen. Er wordt geen reden gezien het Uitnodigingskader op dit punt aan te passen.
2.16 Ingezonden reactie 11
2.19 Enexis
Indiener meent dat kostbare landbouwgrond pas moet worden ingezet indien de daken vol zijn.
Er is sprake van transportschaarste voor teruglevering van elektriciteit. Daardoor zullen op korte termijn plannen voor duurzame opwekking van zonne-energie lastig aan te sluiten zijn. Het is tegen deze achtergrond ook raadzaam om goed te letten op slimme oplossingen om de electriciteitsnetten zo optimaal mogelijk te benutten.
Zie onder algemene reactie.
2.17 Plaatselijk Belang Vilsteren
De mogelijkheid van aansluiting op het bestaande openbare electriciteitsnetwerk is één van de aspecten waarnaar wordt gekeken bij de beoordeling van de kans van slagen van het initiatief (zie onder 2.2.1, Kans van slagen). Denkbaar is daarbij zeker dat slimme
Plaatselijk Belang meent dat de voorkeur moet worden gegeven aan panelen op daken en wil zich er sterk voor maken om inwoners van Ommen enthousiast te maken voor panelen op daken.
oplossingen, zoals door indiener bedoeld, tot extra score leiden, vanzelfsprekend indien en voor zover deze oplossingen ook haalbaar zijn.
Zie onder algemene reactie.
20
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
21
2.20 Agrarische Natuurvereniging De Ommer Marke Aanbevolen wordt om meer te richten op panelen op daken, m.n. op daken van agrarische en industriegebouwen. Zie onder algemene reactie.
Het is verstandig om technologie te faciliteren waarmee het netwerk wordt ontzien of vermeden (vanwege schaarste op het landelijke electriciteitsnetwerk). Zie onder algemene reactie.
Als zonnevelden nodig zijn, richt deze dan als eerste op langs infrastructuur in plaats van op landbouwgronden. Wanneer een initiatief wordt ingediend voor een zonneveld op gronden die in feite niet voor een andere functie kunnen worden ingezet, dan is goed voorstelbaar dat dit tot een extra score leidt bij de beoordeling van het initiatief. De verwachting is tegelijkertijd dat er langs infrastructuur niet voldoende geschikte gronden aanwezig zullen zijn om de zonnevelden aan te leggen waaraan behoefte bestaat.
Aanbevolen wordt om opgewekte energie zoveel mogelijk ter plekke te benutten en om lokale initiatieven waarbij de verdiensten in de regio blijven te bevorderen. De mogelijkheid van aansluiting op het bestaande openbare electriciteitsnetwerk is een van de aspecten waarnaar wordt gekeken bij de beoordeling van de kans van slagen van het initiatief (zie onder 2.2.1, Kans van slagen). Lokaal verbruiken van energie is daarbij aantrekkelijk. Denkbaar is daarbij zeker dat slimme oplossingen, zoals door indiener bedoeld, tot extra score leiden, vanzelfsprekend indien en voor zover deze oplossingen ook haalbaar zijn. Lokale initiatieven worden nadrukkelijk gevraagd plannen aan te dragen.
22
Reactie op zienswijzen concept Uitnodigingskader Zonnevelden Mei 2021
23