Beschouwingen Perspectiefnota 2021

Overzicht inbreng raadsfracties 4 maart 2021 t.b.v. Perspectiefnota 2021 Alleen de gesproken tekst geldt

Perspectiefnota 2021 PvdA

Na een beleidsneutrale begroting ligt er dan nu de perspectiefnota. Deze nota is ook een uitwerking van de unaniem aangenomen motie van 2 juli 2020 “Ommen er bovenop “. In die vergadering werd tevens de PvdA motie “stop lokale bezuinigingen” aangenomen. Hierover later meer. De PvdA kan zich vinden in de gestelde financiële uitgangspunten: duurzaam financieel beleid, waar mogelijk en noodzakelijk investeren en geen lastenverhoging. Wel zijn er een redelijk aantal pm kosten. Wij zullen dan ook deze “ter herinnering” weer terugzien. Één van de onzekerheden bij de begroting was de herijking van het gemeentefonds. Dit zal zeker bij de aanstaande verkiezingen een rol spelen.Wij zijn blij dat de Pvda kiest voor forse investeringen in het gemeentefonds, waaronder WMO en jeugdzorg, armoedebestrijding, bibliotheekvoorzieningen en onder andere begeleiding in de bijstand. Voor versterken communicatie en dienstverlening worden er zowel incidenteel als structureel extra middelen ingezet. Met name op het gebied van burgerparticipatie valt hier nog heel wat te doen, in het bijzonder communicatie en verwachtingsmanagement. En hoe denkt de portefeuillehouder de overheidsparticipatie te stimuleren? Hetzelfde geldt voor de digitalisering. Hiervoor worden ook extra middelen ingezet.

De PvdA ondersteunt de vertaling van de duurzame ontwikkelingsdoelen op het gebied van armoede, onderwijs en de klimaatcrisis naar eigen samenleving en gemeente. Voor wat betreft het huis van de gemeente en de toekomst van landgoed het Laar zien wij uit naar de strategische vastgoed visie. In 2020 zijn de eerste contouren van een promotie- en marketingorganisatie in Ommen opgezet. Wat is hier de staand van zaken van en met welke partners werkt de gemeente samen? Beleidsvoornemens. De uitbreiding sanitaire voorziening centrum vraagt wel om een forse investering van 50.000 euro.

Er komen een aantal belangrijke thema’s aan de orde: notitie intensieve veehouderij, wij zijn benieuwd naar de toekomstige (on) mogelijkheden die het college hiervoor ziet in onze gemeente. Andere belangrijke thema’s zijn de huisvesting van arbeidsmigranten en de mogelijkheden voor het bouwen van zogenaamde tiny houses, welke erg geschikt kunnen zijn voor jonge éénpersoonshuishoudens. Over de ontsluitingsstructuur is al het nodige gezegd en geschreven. Het voorstel van het college om de Vechtkade volledig vrij te maken van gemotoriseerd verkeer houdt de gemoederen bezig. Er worden door tegenstanders zelfs reclameborden bij de toegang naar de Vechtkade bij de brug gezet. De herinrichting van de Chevalleraustraat met vrijliggend fietspad heeft in ieder geval onze volledige instemming. Dit geld took voor de aanleg van een fiets tunnel aan de slagen weg. De PvdA is verheugd dat de reeds in 2017 aangenomen motie voor aanpassing kruispunten nu uitmondt in realisatie van de plannen. De PvdA is groot voorstander van een duurzaamheidsfonds voor de energietransitie. De starterslening is één van de middelen die je kunt gebruiken om jongeren makkelijker toegang te verlenen op de woningmarkt. Dit neemt niet weg dat er veel jongeren zijn, ook in Ommen, die überhaupt niet denken aan een koopwoning maar wachten op een betaalbare huurwoning.

Voor de PvdA dus niet alleen de focus op koopwoningen, maar ook op betaalbare huurwoningen. Extra inzet voor schuldhulpverlening. De begrote 26.000 euro is ons inziens een laag bedrag, vooral ook vanwege de door de coronapandemie verwachte toename van het aantal inwoners met problematische schulden. Kan de portefeuillehouder hier meer duidelijkheid over geven? Onderzoek naar de haalbaarheid van een hospice in Ommen is voor de Pvda aanleiding geweest een motie hierover voor te bereiden. Tevens hebben wij een motie voorbereid over de gemeentegids die elk jaar wordt verspreid in onze gemeente. Tot slot willen wij aandacht vragen voor de ingezonden brief van het plaatselijk belang Ommerkanaal, waarin gevraagd wordt op korte termijn te kijken naar de mogelijkheden voor het realiseren van een gymnastieklokaal in Ommerkanaal. Tot zover de eerste termijn, Namens de PvdA Ommen, Hilbert Moerman

Bijdrage ChristenUnie – Perspectief nota Raad 4 maart 2021 MdV, we maken toch eigenlijk best wel een bijzonder moment mee vandaag. Geen Begroting, geen Kadernota, maar een Perspectiefnota. Een nadere uitwerking van onze Begroting 2021. Het voelt bij ons ook wel een beetje aan als een naar voren getrokken Kadernota 2022, maar we houden het toch maar op het eerste. Zoals eerder gezegd, een goed en duidelijk te lezen document, complimenten daarvoor. MdV, op blz 6 en 7 staat de financiële samenvatting van deze nota. We stellen vast dat het rapport Berenschot goed geholpen heeft met het vinden van structurele ombuigingen. Het college heeft dit vertaald naar deze Perspectiefnota. Daarbij zijn politiek gevoelige ombuigingen buiten beschouwing gelaten. De uitkomst is toch zodanig positief dat we extra beleid kunnen uitzetten en niet onbelangrijk, ook inhoud kunnen geven aan de ‘corona’ motie ‘Ommen er bovenop’. Daarnaast houden we structureel ca 5 ton over in de komende jaren voor mogelijke tegenvallers. In dit kader noemen we het Gemeentefonds, de laatste berichten zijn weer niet zo slecht als we dachten. Dit alles doen we ook nog eens zonder op kort termijn de lasten te verhogen, anders dan de inflatiecorrectie. Tenslotte hebben we een algemene reserve van ca 11 mln. MdV, er zijn gemeenten die het veel slechter doen.

Eén punt van kritiek hebben we hierbij wel, want betrekken we ook de incidentele uitgaven erbij, dan wordt het totaal plaatje voor dit jaar en volgend jaar wel een stuk minder rooskleurig. Deze structurele positie maakt het desondanks mogelijk om juist ook in deze tijden anticyclisch te investeren. Daar zijn we voorstander van, maar we roepen het college wel op om hier een win-win situatie van te maken. Dus als we investeren, denk dan zoveel mogelijk aan uitbesteding aan lokale ondernemers, want zo snijdt het mes aan twee kanten. We horen graag de reactie van de portefeuillehouder hierover. We steunen ook de nieuwe beleidsvoornemens die opgenomen staan op blz 32-35. Sommige zijn ook onvermijdelijk, we hebben geen keus, maar de extra aandacht of middelen voor het Taalpunt, inloophuis, schuldhulpverlening en het haalbaarheidsonderzoek naar een hospice heeft onze instemming. MdV, de gemeente Ommen is bezig zich te ontwikkelen tot een regie-netwerkgemeente. Dat is een lastig proces. Het betekent ook omschakelen van taakgericht naar vraaggericht werken. We zijn blij dat we met de Radboud Universiteit een traject zijn gestart om dit handen en voeten te geven. De verandering betreft niet alleen college en ambtenaren, maar heeft ook zeker gevolgen voor ons functioneren als raadsleden.

Ook wij ervaren dit als een spannend traject omdat we het gevoel hebben dat dit alles kwalitatief en kwantitatief meer van raadsleden gaat vragen. Onderdeel van het opgave gericht werken is ook om vraagstukken die op ons afkomen integraal, maar ook via participatie op te pakken. Ook daar moeten we nog veel leren. Ik hoef hier alleen maar te verwijzen met wat we de afgelopen jaren hebben meegemaakt met het betrekken van klankbordgroepen. Maar ook ons leerproject Het Laer, waar we participatie beogen op de hoogste spurt van de participatieladder, namelijk onze inwoners gaan uiteindelijk beslissen wat er met Het Laer gaat gebeuren en wij als raad laten dat los. Ook dat proces verloopt moeizaam. We kwamen veel te laat op gang en nu gooit corona roet in het eten. Intussen hadden we maar slecht in de gaten dat participatie op andere spurten van de ladder, zoals raadplegen, adviseren, co-produceren en meebeslissen de afgelopen jaren regelmatig heeft plaatsgevonden. Deze Perspectiefnota maakt dat ook inzichtelijk en de voorstellen om die initiatieven onder de post Maatschappelijke initiatieven te scharen steunen wij.

MdV, we zijn blij met de toezegging van de portefeuillehouder tijdens de commissie dat er een informatie avond belegd gaat worden met als onderwerp Omgevingswet en alles wat daarmee samenhangt. Het gaat ons niet alleen om een update waar we staan. We gaan er vanuit dat er die avond ruimte wordt ingebouwd om over de positie en de rol van de raad bij de uitvoering van de Omgevingswet te praten. Ook uit informatie van de VNG blijkt dat de Omgevingswet ons als raad veel mogelijkheden biedt om onze kaderstellende rol in te vullen. De raad moet zich daarvan dan wel bewust zijn. Over dat stukje bewustwording, daar zouden we graag over willen spreken. Kan de portefeuillehouder ons nog eens bevestigen dat ook met name dit laatste punt aan de orde zal komen? MdV, deze Perspectiefnota kent een relatief hoog aandeel in wat wij in de fractie wel eens ‘stenen’ onderwerpen noemen. Een forse verhoging van het budget wegenonderhoud, bermversteviging, de ontsluiting van Ommen, fietstunnel Aldi, kruisingen nabij Kindplein West, wandelpaden, zebrapaden, fietspad Dante, fietspad Stuwepad en de introductie van een fietsplan. Allemaal plannen die onze steun hebben, een aantal van de voornemens hebben we immers ook met elkaar afgesproken bij aanvang van deze raadsperiode. De fractie van de ChristenUnie is blij met de middelen die gereserveerd worden voor het fietsplan.

We zijn er sterk voorstander van om alle wensen die er liggen integraal af te wegen, waarbij verkeersveiligheid een belangrijk criterium moet zijn. Wij zijn benieuwd naar de uitwerking die wij voor de zomer gaan krijgen. We spreken de hoop uit dat fietspaden die al zo vaak ter sprake zijn gekomen, soms ook al toegezegd zijn en die ook een hoog veiligheidsrisico met zich meedragen, hoog op dat lijstje zullen eindigen. Daarbij doelen we o.a. op het fietspad aan de Westenweg in Beerzeveld; maar ook de Arriërveldsweg wordt steeds vaker genoemd, ook omdat de wijk Vlierlanden zich sterk aan het uitbreiden is. MdV, daar waar we over het algemeen positief verrast waren over de uitkomsten van het Berenschot rapport, vielen ons de overige kosten rond personeel en de materiële kostenverlening derden wel rauw op het dak. Het gaat hier om een structureel bedrag van maar liefst € 290.000,=. We vinden het erg jammer dat dit zo uit de kast komt rollen. Dit waren toch kosten die we echt veel eerder hadden moeten opmerken. MdV, afgelopen jaar ging veel aandacht uit naar de RES en de energietransitie maar laten we niet vergeten dat de klimaatopgave breder is. De transitievisie warmte komt dit jaar naar ons toe ter besluitvorming. We zijn benieuwd naar deze visie. Verder speelt klimaatadaptatie, het aanpassen aan een veranderend klimaat, een belangrijke rol.

Belangrijke vragen daarbij zijn, hoe we ons voorbereiden op hittegolven, wateroverlast, droogte en overstromingen. De stresstesten zijn gedaan in 2019 begin 2020. Het wordt nu zaak om keuzes te maken op beleidsniveau hoe we met deze onderwerpen om gaan. MdV, hoewel we instemmen met al de plannen die er liggen aan wat we willen ‘verspijkeren’ aan onze infrastructuur én de bijbehorende financiën, maken we ons wel zorgen over de ontwikkelingen in het Sociaal Domein. Denk o.a. aan de dubbele vergrijzing die op ons afkomt, de stijgende kosten in de jeugdzorg, waarbij Ommen het op dit moment slechter doet dan omliggende gemeenten. Wat het hier ook zo onzeker maakt, zijn de almaar wisselende signalen die we krijgen vanuit de landelijke politiek. Krijgt de jeugdzorg er nu 300 miljoen bij, er is ook als eens 1,8 miljard genoemd. Je hoort van alles, maar voordat we een nieuw kabinet hebben is niets zeker. We zullen voor het Sociaal Domein blijvend aandacht moeten houden. De transformatie agenda die we straks nog gaan vaststellen kan ons daarbij flink behulpzaam zijn. Sterk gericht op preventie en veel meer samenwerking in de keten. Eindelijk ook een sociale kaart. In dit kader zijn we ook erg blij met de komst van een Praktijkondersteuner Huisarts-Jeugd. Het is incidenteel maar wel voor drie jaar, hierna volgt evaluatie.

MdV, investeren in stenen is mooi als je het kunt doen, soms moet het ook, maar veel

daarvan neigt ook naar een ‘nice to have’. Maar het is voor ons een absolute ‘must have’ als we het hebben over beleid dat direct gericht is op het welzijn van onze medemens. MdV, ik kom aan het eind van mijn betoog in eerste termijn. De coronapandemie trekt een zware wissel op onze samenleving, ook op die van de Ommer samenleving. Er zijn levens te betreuren, er is grote psychische nood, bij ouderen, eenzaamheid, maar net zo goed bij jongeren. Ook economisch raakt het ons hard en vele ondernemers in Ommen hebben al een jaar lang geen droge boterham meer kunnen verdienen. Op 2 juli 2020 hebben we als raad de motie ‘Ommen er bovenop’ unaniem aangenomen en uitgesproken om op acht punten actie te ondernemen om de samenleving in de gemeente Ommen zoveel mogelijk te ondersteunen. Naast landelijke regelingen heeft Ommen € 285.000,= uitgetrokken voor extra maatregelen, wij steunen dat en daarnaast is binnen de algemene reserve nog eens 1,5 mln euro opzij gezet voor het geval deze pandemie blijft voortduren. We zien in deze Perspectiefnota ook die punten verder uitgewerkt worden. Het spreekt voor zich dat de fractie van de ChristenUnie er sterk voorstander van is om iedereen die het moeilijk heeft te ondersteunen, zeker nu. Deze opdracht sluit ook nauw aan op onze Bijbelse opdracht om onze naaste lief te hebben als onszelf.

Dat is één van de grondbeginselen wat ons drijft, ook in ons politieke werk. Wij bidden de raad en het college Gods zegen toe om ook in deze moeilijke tijd de juiste keuzes te maken die in het belang zijn van de Ommer samenleving.

Perspectiefnota 2021 Ommen

Bij de behandeling van de kadernota 2021 in juli vorig jaar heeft u al aangegeven dat er voor de lange termijn ombuigingen noodzakelijk waren om op lange termijn een sluitende begroting te kunnen realiseren. Met behulp van het rapport van bureau Berenschot bent u erin geslaagd om een perspectiefnota te presenteren waarin u laat zien waar de financiële ruimte ligt voor de komende jaren. Daarnaast bent u met onze ambtelijke organisatie gaan kijken waar verder ruimte zat in de begroting, door ‘Zero Based Budgeting’ zijn er flinke stappen voorwaarts gemaakt. In het verleden had dit voornamelijk een conservatieve stijl. De herverdeling van het gemeentefonds kan een behoorlijke invloed hebben op deze nota, we gaan ervan uit dat de portefeuillehouder ons hierover op de hoogte houdt. We zijn als VVD zeer tevreden over de leesbaarheid van deze nota, de beantwoording van de technische vragen alsook de raadsinformatiebijeenkomst. Tijdens de behandeling in de commissievergadering van 16 februari is deze nota uitgebreid aan bod geweest en hebben de desbetreffende portefeuillehouders de vele vragen beantwoord. Hierdoor hebben we als VVD een helder beeld gekregen over de voorgenomen richting. Toch hebben we de behoefte om dieper op enkele aspecten van deze nota in te gaan. In de inleiding wordt als vraag gesteld: “Doen we dingen goed en doen we de goede dingen”.

Als VVD hebben we gevraagd om deze meetbaar en inzichtelijk te maken, hierin hebben we een toezegging ontvangen dat het meetbaar maken wordt meegenomen in de financiële werkgroep. Dit stemt ons positief. Tijdens een werksessie heeft de VVD aangegeven om anticyclisch te gaan investeren en mooi dat dit woord inmiddels verankerd is in deze nota en dat hier een start mee is gemaakt. De reserves nemen dan wel direct af, maar hierdoor ontstaat ruimte voor andere structurele zaken in de komende jaren. De gemeentelijke woonlasten liggen in Ommen relatief hoog in vergelijk met de buurgemeentes. Tijdens de commissievergadering gaf de portefeuillehouder aan dat hier de komende jaren mogelijk snel verandering in kan komen. Dit doordat wij als Ommen deze kosten dit jaar alleen inflatoir verhogen, terwijl de landelijke trend een ander beeld laat zien. In hoeverre wil de portefeuillehouder een toezegging doen om de eerstvolgende jaren de gemeentelijke woonlasten alleen inflatoir te verhogen? De structurele verhoging van overige personeelskosten van eigen organisatie en de materiële kosten dienstverlening worden veroorzaakt door de ontvlechting. Tijdens de behandeling in de commissievergadering gaf de portefeuillehouder aan dat deze kosten onvoorzien waren. Deze 2 posten gezamenlijk bedragen 20% van de

ombuigingsoperatie. Kan de portefeuillehouder een inschatting maken van financiële risico’s die bij de verdere ontvlechting boven tafel kunnen komen? Al vaker heeft onze fractie vragen gesteld ten aanzien van het duurzaamheidsniveau van het Gemeentehuis. Nu een behoorlijk deel van het Gemeentehuis op ander wijze wordt ingevuld en het steeds meer thuiswerken van ambtenaren, vragen wij ons af of het dan nog verantwoord om te gaan investeren in dit pand. Op welke termijn verwacht de portefeuillehouder met een plan te komen om te kunnen voldoen aan de opgelegde eisen? Kindplein Oost vindt onze fractie een prima voorbeeld van anticyclisch investeren en voorkomen dat er desinvesteringen gepleegd worden. Het aanbrengen van de voorgestelde verbeteringen van Kardoen en Fluitekruid zijn een lapmiddel. Beter kiezen voor een structurele oplossing voor lange termijn. Mits de randvoorwaarden ook op de juiste wijze worden ingevuld. Met name de veiligheid en bereikbaarheid van de nieuwe locatie blijven we scherp op toezien. Op welke termijn verwacht de portefeuillehouder groen licht te krijgen voor de aankoop van dit beoogde terrein? Zowel de kosten voor uitbreiding Boslustschool alsook het leerlingenvervoer zorgen voor een flinke structurele verhoging. Mooi om te zien dat we voldoende passend onderwijs kunnen bieden aan deze groep leerlingen binnen onze gemeente.

Uit ervaring weten we dat het niet alleen leerlingen betreft die binnen onze gemeentegrens woonachtig zijn. Is de portefeuillehouder voornemens om over compensatie met buurgemeentes het gesprek aan te gaan? De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in het centrum en deze heeft een duidelijke metamorfose ondergaan. Helaas heeft het oostelijk deel van het centrumgebied hier niet van mee kunnen profiteren en heeft geleid tot leegstand. Dit is een doorn in het oog en gelukkig wordt er hard gewerkt aan nieuwe plannen. Als VVD willen we inzetten op andere inzet van deze lege panden, denkend aan stadswoningen en eventueel starterswoningen of kamerbewoning. Hoe kijkt de portefeuillehouder naar deze mogelijkheden? De ondernemers hebben het in deze periode al lastig genoeg, hiervoor worden ze gelukkig deels gecompenseerd. Echter niet genoeg om het hoofd boven water te houden. De mogelijke afsluiting van de Vechtkade zou voor veel ondernemers een doodsteek kunnen zijn. De gevolgen van een dergelijke impact op het centrum zal groot zijn en zal de toerist niet ontgaan. Het sneeuwbaleffect hiervan kan grote vormen aannemen. Gelukkig wordt er wel geld beschikbaar gesteld voor extra openbaar toiletvoorzieningen. Het bevreemdt ons wel enorm dat een vergelijkbare motie, die VOV en VVD hebben ingediend op 28 mei jongstleden, het niet haalde en dit nu als voorstel wordt voorgelegd.

Is de druk van het OOG hier debet aan en is het reëel om dit in te passen in het nieuwe plan van de voormalige HEMA? Het buitengebied wordt nog wel eens als ondergeschoven kindje ervaren. Voor de leefbaarheid van deze kernen is de verkeersveiligheid essentieel, vandaar dat de VVD het amendement van CDA aangaande bermversteviging omarmt. Voorzitter, tot zover in 1ste termijn.

Fractie van de VVD Richard Smits Robbin Hutten Egbert Veldhuis

Bijdrage CDA raad 4 maart 2021 Voorzitter, Voor ons ligt de perspectiefnota 2021 van de gemeente Ommen. Een heel goed leesbaar en duidelijk document. De fractie van het CDA wil het college en de ambtenaren bedanken voor alle inspanningen die zij hebben gedaan om dit te bereiken. Er is hard gewerkt en het is goed te constateren dat er invulling is gegeven aan het bestuursakkoord. Complimenten! Op dit moment hebben we allemaal nog volop te maken met de coronapandemie. Dit vraagt veel van ons allemaal. Onduidelijkheid en onzekerheid over de toekomst houdt ons bezig. Het laat ons zien hoe kwetsbaar we zijn en dat de wereld niet maakbaar is. Des te belangrijker is het om naar elkaar om te zien en er voor elkaar te zijn. Iets dat voor het CDA vanzelfsprekend is. Vanuit de ommer samenleving horen we regelmatig dat men uitkijkt naar het moment dat we weer het “normale” leven op kunnen gaan pakken. Als het zover is, zijn we er als gemeente dan klaar voor? De fractie van het CDA vindt het een goed idee om de ommer samenleving te blijven ondersteunen vanaf het moment dat de coronapandemie achter ons ligt door een positieve flow te faciliteren op sociaal, cultureel en sportief gebied, zodat de inwoners en het verenigingsleven opnieuw kunnen worden geactiveerd als dat nodig is. De CDA fractie vraagt het college met een “post-coronaplan” te komen waarin dit tot uiting komt.

Daartoe heeft de CDA fractie een motie voorbereid. Deze motie wordt mede ingediend namens de fractie van D66. De CDA fractie is blij met deze perspectiefnota. Ofschoon nog niet alles duidelijk is, is er sprake van een meerjarig structureel sluitende begroting. De belastingen worden, m.u.v. de jaarlijkse inflatie, niet verhoogd, we houden de voorzieningen in Ommen op peil en iedereen kan gebruik maken van de zorg die nodig is. Kortom de CDA fractie kan zich over het algemeen goed vinden in de voorgestelde keuzes. Wel kiest de CDA fractie ervoor om de komende jaren de hand enigszins op de knip te houden om eventuele structurele tegenvallers te kunnen opvangen. Dit onder andere met het oog op de uitwerking op termijn van de herverdeling van het Gemeentefonds.

Voorzitter, Ik zal nu kort ingaan op de vier hoofdprogramma’s. Allereerst Bestuur en Bedrijfsvoering. Als gemeente staan we voor een behoorlijke uitdaging. Er is een toename van taken, zowel in omvang als in complexiteit maar we moeten het met minder middelen doen. De bedoeling is dat er meer opgave gericht gewerkt gaat worden. De gemeente wordt hierin ondersteund door de Radbout Universiteit. Zij doet een onderzoek naar de ontwikkeling van Ommen als lerende organisatie. Goed dat hier aandacht voor is. Bij de ontvlechting is geen rekening gehouden met de overige personele kosten zoals opleidingen en reiskosten. Dit werd betaald uit het ontwikkelbudget van de eigen organisatie. Voorzitter, hoe staat het met de doorontwikkeling van Ommen 4.0? Is het een optie dat we binnen afzienbare tijd (als het weer mag) een bijeenkomst beleggen waarin de gemeentesecretaris de raad bijpraat over deze doorontwikkeling? We horen graag een reactie van de portefeuillehouder. Voorzitter, Vooruitlopend op de vastgoednota is de toegankelijkheid van de openbare gedeelten van het gemeentehuis voor mensen met een beperking onderzocht. Heeft de CDA fractie het goed begrepen

dat er aanpassingen aan het gemeentehuis worden uitgevoerd om de toegankelijkheid te verbeteren? Iets dat het CDA in een motie in 2019 al heeft gevraagd.

Voorzitter, vervolgens iets over de economie. De coronapandemie zal ook zijn uitwerking hebben op de ondernemers van Ommen. Wat de gevolgen hiervan in het centrum zullen zijn, is op dit moment niet te zeggen. De één weet creatiever met de huidige situatie om te gaan dan de ander. De CDA fractie vindt het belangrijk dat er oog is voor onze ondernemers. “Kooplekkerlokaal” is een initiatief dat het CDA van harte ondersteunt. Een aantrekkelijk en bruisend centrum bevordert de lokale economie. Echter er is leegstand in het centrum en dat terwijl er in Ommen ook behoefte is aan woningen voor bijv. jongeren. En wellicht zou het allemaal wat groener kunnen of moeten. We lazen dat het college met een integraal plan voor het centrum komt waarin alle facetten worden meegenomen. Kan de portefeuillehouder aangeven wanneer we dat plan tegemoet kunnen zien en wat de financiële consequenties zijn van dit plan? In de motie van 2 juli 2020 “Ommen er bovenop” lezen we dat er niet bezuinigd moet worden maar juist anticyclisch geïnvesteerd moet worden. Door een versnelling van de woningbouw in Ommen en in het buitengebied door te voeren trekken we investeringen aan in Ommen. Maar voorzitter in hoeverre is de stikstof problematiek van invloed om hier gevolg aan te geven? Daarnaast zijn er ook allerlei regionale ontwikkelingen die kansen bieden.

Eén ervan is de verstedelijkingsstrategie in de regio Zwolle. Er ligt een woonopgave die de regio rondom Zwolle (22 gemeenten) mogelijk moet gaan oppakken. Hetzelfde geldt voor bedrijventerreinen. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de strategische agenda / de omgevingsvisie voor Ommen zelf en voor Ommen als onderdeel van het Vechtdal? Graag horen we hierover een reactie van de portefeuillehouder.

Voorzitter, In het gedeelte dat gaat over omgevingskwaliteit is vooral aandacht voor de bereikbaarheid van Ommen. Binnenkort zullen daartoe de nodige raadsvoorstellen, zoals de ontsluitingsstructuur van Ommen, fietstracé Dante, kruispunten in relatie tot Kindplein West, in deze raad de revue passeren. De toekenning van de budgetten met de daarbij behorende kapitaallasten worden dan in die raadsvergadering besloten. We willen graag van de portefeuillehouder vernemen of de CDA fractie dit goed heeft begrepen. Voorzitter de CDA fractie zal hier verder niet op ingaan maar zal daar bij de behandeling van deze voorstellen in de raad op terugkomen. Toch willen we niet onvermeld laten dat we als CDA blij zijn met de investeringen die we beogen te doen. We denken daarbij aan het uitvoeren van (achterstallig) onderhoud aan de wegen zoals bijvoorbeeld in de Laarakkers en de Strangen, de aanleg van een fietspad langs de Chevalleraustraat en de aanleg van de Slagentunnel. Zaken waar het CDA al jaren voor pleit. Voorzitter, Op 7 november 2019 hebben we een motie ingediend over wandel- en fietspaden in Ommen. We zijn blij dat in deze perspectiefnota een begin is gemaakt met de uitvoering van deze motie. Voor het CDA betekent dit dat er ook naar de paden in de kernen en de buitengebieden gekeken moet worden.

We hebben hier regelmatig aandacht voor gevraagd, zoals bijvoorbeeld een fietspad langs

de Stegerdijk. Binnenkort zien we de behandeling van het fietspadenplan, waarin we als raad een integrale afweging kunnen maken, met belangstelling tegemoet. In een door ons ingediend amendement in nov 2019 is het college gevraagd met een voorstel te komen voor bermversteviging in 2022 en de jaren daarna. In de nota lezen we dat er in 2022 geen bermversteviging zal worden uitgevoerd omdat er in 2022 geen hiervoor geschikte wegen zijn terwijl er vanaf 2023 wel weer rekening wordt gehouden met bermversteviging. Op door ons gestelde vragen werd aangegeven dat er alleen wegen in aanmerking komen wanneer ook andere werkzaamheden aan die weg moeten worden uitgevoerd (werk met werk). Maar voorzitter als een berm slecht is en er vinden in de eerstkomende jaren geen andere werkzaamheden aan deze weg plaats, moet er ook nu kunnen worden gehandeld. Reden waarom het CDA een amendement indient om bermversteviging ook in 2022 doorgang te laten vinden. Dit amendement dienen we mede in namens de fracties van de LPO, VVD en D66 In de begrotingsvergadering vorig jaar heeft het CDA een motie aangehouden waarin gevraagd werd te onderzoeken of er ruimte is voor het initiëren van een duurzaamheidsfonds. Een fonds waarbij met name lokale initiatieven worden gefaciliteerd die het lokale eigendom oppakken.

Goed dat dit is opgepakt en dat dit niet beperkt blijft tot alleen zonne-energie maar ook geldt voor windenergie, mits de raad daarvoor groen licht geeft. Voorzitter als CDA hechten we aan een leefbaar platteland. Een van de peilers waarop we dit mogelijk maken is een goede rood voor rood regeling. Wanneer kunnen we de nieuwe aangepaste regeling tegemoet zien?

Samenleving Voorzitter, De CDA fractie vindt het belangrijk dat er zorg moet zijn voor iedereen die dat nodig heeft. Samen met maatschappelijke partners is er een transformatieagenda opgesteld. Deze wordt vanavond ook in deze raadsvergadering behandeld. Reden waarom ik daar nu niet verder op zal ingaan. Hetzelfde geldt voor de behandeling van het Kindplein Oost. Voorzitter, De vergrijzing zal ook in Ommen de komende jaren toenemen. Daarnaast is de verwachting dat er op termijn onvoldoende zorgmedewerkers zullen zijn om in adequate zorg te kunnen voorzien. We zullen meer op elkaar aangewezen zijn. We gaan van een verzorgingsstaat naar een participatiemaatschappij. Verstandig om hier nu al rekening mee te houden en dat er afspraken zijn gemaakt met Vechtdal Wonen over het bouwen van levensfase gerichte woningen. Voorzitter en dan nog iets over het naoberschap en ondersteuning. De CDA fractie is heel blij met de ondersteuning van het inloophuis. Dit is naar onze mening een belangrijke plaats waar mensen elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten en op die manier ook meehelpt om eenzaamheid te voorkomen. Ook is er sprake van een onderzoek naar een hospice. Het CDA ondersteunt dit van harte. In dit licht lazen we onlangs een persbericht over de Baron Mulertstichting.

In dat bericht werd onder andere aangegeven dat het bestuur van de stichting gaat onderzoeken of het mogelijk is dichter bij de oorspronkelijke doelstelling van de baron te blijven: meer gericht op zorg en minder op andere maatschappelijke activiteiten. Daarnaast werd aangegeven dat het pand waarin zij verblijven niet meer aansluit bij de doelstelling van de stichting waarvoor het was bedoeld en derhalve verkocht

mag worden. Voorzitter, is het een idee om dit pand bij het onderzoek te betrekken? Graag horen we een reactie van de portefeuillehouder. Voorzitter, Er komt een onderzoek naar wat nodig is aan sportvoorzieningen op dit moment en op lange(re) termijn. Nu hebben we vernomen dat er vanuit de Buurtschap Ommerkanaal al eerder is aangegeven dat er behoefte is aan een gymzaal. Is de portefeuillehouder hiervan op de hoogte? Wordt dit meegenomen in genoemd onderzoek en is er al iets te zeggen over de planning van dit onderzoek? We horen graag een reactie van de portefeuillehouder. Tenslotte voorzitter, In de nota worden een aantal ombuigingsdoelstellingen weergegeven. De CDA fractie kan zich vinden in hetgeen wordt voorgesteld. Wel heeft de CDA fractie de brief van de Stichting Ommer Molens gelezen en de inspraak van hen tijdens de commissievergadering gehoord. We waarderen de betrokkenheid bij de ommer molens van deze stichting zeer. Naar onze mening voeren zij het beheer over de ommer molens goed uit. En voorzitter hoe gaan we hier in de toekomst nu mee om. Graag horen we een reactie van de portefeuillehouder. De CDA fractie wenst het college bij hun uit te voeren werkzaamheden veel inzicht en wijsheid maar bovenal Gods zegen.

Meneer de Voorzitter, Vandaag behandelen wij de Perspectiefnota 2021. Dat is niet gebruikelijk dat we in maart een document behandelen wat eigenlijk de begroting over 2021 is. De begroting over 2021 is reeds vastgesteld, maar omdat het onderzoek van Berenschot nog niet gereed was, was dat slechts een formaliteit om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen. Op basis van die begroting hebben we akkoord gekregen van de provincie. Berenschot heeft een aantal voorstellen gedaan om onze financiële ruimte te vergroten. Daarbij is de begroting geleand, oftewel alle spek op de botten weggestreept, zijn subsidies geschrapt, wat eufemistisch “verplaatst” wordt genoemd, waardoor en voor de raad minder ruimte is om te schuiven. Maar laten we de begroting en de perspectiefnota naast elkaar leggen. Hadden we volgens de begroting eind 2021 een Algemene reserve van € 12.081.000,-, is dat al geslonken tot onder de € 12 miljoen volgens de perspectiefnota. Bijzonder, je zoekt ruimte, doet een aantal dingen niet of laat een post vervallen en toch houden we minder over. Meneer de Voorzitter, dan is er volgens de Perspectiefnota nog niet eens rekening gehouden met de z.g. PM posten, waarvan nu al duidelijk is dat die in de meeste gevallen negatief zullen uitvallen, zo staat in de nota beschreven. De belangrijkste is de bijdrage uit het gemeentefonds, maar ook de gevolgen van COVID 19.

Meneer de Voorzitter, omdat er geen spek meer op de botten zit in de begroting, is dat niet meer te compenseren door hier en daar nog met een kaasschaaf er doorheen te lopen. D66 moet dus constateren dat, ook na de doorlichting van Berenschot, de begroting van Ommen op de lange termijn niet sluitend is. Maar laten we een aantal beleidsvelden doorlopen. Bedrijfsvoering. Bij de bedrijfsvoering staat de bijdrage uit het gemeentefonds als PM genoemd. Bij het tekort op de begraafplaatsen staat “los van de overschrijdingen op de kosten”, dus weer een negatief bedrag. Ook de ontwikkelingen m.b.t. ICT staan niet stil, bijvoorbeeld door de beweging naar Common Ground. Dat zal niet zonder extra investeringen te realiseren zijn. Economie. In de Perspectiefnota staat op blz. 17 dat vele bedrijven noodgedwongen zijn hun deuren te sluiten. Maar daar gaat i.h.a. nog een fase aan vooraf, n.l. dat ondernemers in de schulden raken. Vanaf 1 januari is de gemeente verantwoordelijk voor de schuldhulpverlening van ondernemers. Ook dat is niet gratis, maar ziet D66 niet terug in de begroting.

Op pagina 20 wordt gesproken over wandelpaden. Meneer de Voorzitter, D66 vraagt het college met klem om niet alleen te kijken naar de wandelpaden, maar ook naar de fietspaden en dan met name bij de ontsluiting van en aansluiting bij de nieuwe woonwijken. Landwegen die de ontsluiting voor wandel en fietsverkeer zijn nu heel erg onveilig. Richt ze in als 30km zone! Omgevingskwaliteit. Onderdeel hiervan is duurzaamheid. Een aantal jaren geleden hebben wij als gemeente een stap naar voren gedaan om de openbare verlichting te verledden. Dat is gedeeltelijk ook gebeurd, maar juist de meest energieonvriendelijke straatverlichting in de wijken is nog niet aangepakt. Dat zijn namelijk de parasollantarenpalen. D66 heeft daarom een motie voorbereid. MOTIE Verledden OV In de Perspectiefnota staat dat het budget voor het wegenonderhoud wordt verhoogd. Dat is ook wel hard nodig. In het centrum zou de kwaliteit volgens de IBOR normen niveau A moeten zijn, als niveau G zou bestaan, zou het centrum zelfs daar niet aan voldoen. In bijna alle wijken zie je dat er rondom rioleringsputten zand wegspoelt en de straat verzakt. Riolering zal dus op korte termijn aangepakt moeten worden, wil de schade niet erger worden. Daarbovenop, meneer de Voorzitter, een maand geleden heeft het stevig gevroren. En net als bij het sterretje in je voorruit wordt de schade ineens veel erger bij vorst.

Kijk bijvoorbeeld naar het gat in de Danteweg. Over de ontsluiting van Ommen zeggen we nog even niets. We wachten de resultaten van de consultatie af. Samenleving. Het staat wel niet in de Perspectiefnota, maar wordt vanavond wel behandeld in de Transformatieagenda, is de “Rood voor Zorg” regeling als uitbreiding op de “Rood voor Rood” regeling. D66 is daar heel blij mee omdat zij daar het initiatief voor heeft genomen. Over Kindplein Oost komen we vanavond nog terug, Maar het Palet wordt nu nog slechts voor een gedeelte gebruikt, terwijl wel wordt geinvesteerd in Fluitekruid met een afschrijving over 10 jaar! Tot slot meneer de Voorzitter. De sociale, culturele en sportverenigingen. Het smeermiddel van onze samenleving. Dat moeten we koesteren om het te behouden. D66 heeft het dan niet alleen over de sportverenigingen, maar met name de culturele verenigingen. Die hebben het afgelopen jaar nagenoeg geen inkomsten gehad, terwijl de kosten wel door bleven lopen. Het is dus een goed initiatief om middelen daarvoor ter beschikking te stellen. D66 heeft daarover twee vragen, n.l. hoeveel is er nu al geclaimd? En hoe rigide moet het Ganzenbord spel uit Nieuws uit Ommen van vorige week lezen? Bijvoorbeeld “de vereniging kan geen gebruik maken van andere voorzieningen vanuit de overheid of heeft deze al benut”.

Stel dat eenvereniging bij het Rijk een tegemoetkoming heeft ontvangen voor de

verliezen over 3 maanden, en dat potje is nu leeg, hebben zij dan geen recht meer op een compensatie uit de gemeente? De verliezen lopen nu nog steeds door. Daarom heeft D66 een motie voorbereid. MOTIE Ondersteuning verenigingen. Meneer de Voorzitter, Tot zover in eerste termijn

Voorzitter, De Perspectiefnota 2021. De conclusie die we kunnen trekken is dat Ommen er financieel goed voor staat. De LPO is blij dat de exercitie met Berenschot zoveel financiële ruimte heeft opgeleverd dat we in staat zijn invulling te geven aan de motie van juli 2020 waarin de gehele raad vraagt om anticyclisch investeren om daarmee Ommen weer perspectief te bieden. Waar veel gemeenten om ons heen grote problemen hebben om het huishoudboekje op orde te krijgen, kan Ommen het zich permitteren om te investeren. Daar verdient dit college de complimenten voor. Berenschot heeft een aantal suggesties gedaan om financiële ruimte te maken om daarmee te kunnen investeren. De LPO vindt het belangrijk om te benadrukken dat het verhogen van de lasten momenteel niet in beeld kan zijn. Gelukkig kunnen we de woonlasten (als enige gemeente in Overijssel) zelfs met 1,2% laten dalen. In deze coronatijd hebben inwoners en zeker ook ondernemingen het al moeilijk genoeg. Daarom zou de LPO graag zien dat het college het initiatief ondersteunt om naast de voedselbank ook te komen tot de oprichting van een kledingbank. Graag horen we hier de mening van de portefeuillehouder over. Gelukkig is het gelukt door scherper begroten en beter in kaart brengen van een aantal posten om financiële ruimte te creëren. De cijfers zijn al uitgebreid besproken dus daar wil de LPO maar 1 vraag over stellen.

Dat betreft de OZB nietwoningen en dan specifiek de windmolens. Bij eerdere vragen hierover hebben wij het antwoord gekregen dat het een omissie betrof dat deze niet waren opgenomen. Er heeft echter geen correctie plaatsgevonden. Daarom nogmaals de concrete vraag: heeft de gemeente Ommen OZB-inkomsten ontvangen voor de windmolens en zo ja hoeveel? Veiligheid is een belangrijk thema de komende jaren. Daar wordt dan ook veel geld aan uitgegeven. Extra BOA-capaciteit, intensivering ondermijning, drugsaanpak en daarnaast wordt er geïnvesteerd in de veiligheid in het verkeer. Met name de kwetsbare verkeersdeelnemers moeten beter beschermd worden. De LPO wil graag benadrukken dat zowel de objectieve veiligheid als het veiligheidsgevoel omhoog moeten. Ommen gaat de komende jaren fors investeren. Met name in scholenbouw en verkeer. Kindplein West, Kindplein Oost, Boslustschool, Vechtkade en ontsluiting Ommen. En als het aan de LPO ligt wordt er ook fors geïnvesteerd in woningbouw. Vraag en aanbod zijn in Ommen niet in balans. Versneld uitvoeren van Vlierlanden fase 2, het Havengebied en het aanpakken van een aantal plekken in het centrum staan hoog op onze verlanglijst. Al vaker heeft de LPO aandacht gevraagd voor woningen voor starters, jongeren en sociale huurwoningen. Dit geldt voor de kern Ommen maar ook voor de kleine kernen.

Daar waar mogelijk moeten jongeren en ouderen in hun eigen kern kunnen blijven wonen. De LPO heeft ook een motie over ingediend voor een starterslening die we aangehouden hebben. De LPO kijkt daarom bijzonder uit naar de behandeling van het woonprogramma en komen dan zeker terug op de starterslening. De investeringen die genoemd worden in de perspectiefnota zijn voor een heel groot deel in de kern van Ommen. Begrijpelijk maar de LPO heeft ook oog voor de vragen en wensen vanuit de kleine kernen. De LPO is in ieder geval blij dat de verbreding van het Stuwepad in Vilsteren gerealiseerd gaat worden en dat daarmee invulling wordt gegeven aan de motie van de LPO van november 2019. Maar er leven meer wensen in de kleine kernen. Om te beginnen het initiatief uit Beerzerveld. Dit gaan we in de komende bespreken in de commissie van 18 maart. We zien ernaar uit.

Vanuit Lemele is er de wens van een waterput bij de schaatsbaan. Voor Ommen wordt er 25.000 euro vrij gemaakt voor de renovatie van de ijsbaan. Dan komt Lemele in onze ogen ook in aanmerking voor een financiële bijdrage. We vinden dit een mooi voorbeeld van een burgerinitiatief en verzoeken de initiatiefnemers dan ook om het verzoek in te dienen. De steun van de LPO heeft het. Hetzelfde geldt voor het opknappen van het speeltuintje in Lemele dat hoognodig aan renovatie toe is. Ook zou het goed zijn om het fiets- en wandelpad naar de top van de Lemelerberg aan te pakken. Het levert nu nog gevaarlijke situaties op die we niet moeten willen. Hetzelfde geldt voor de fietsverbinding tussen Ommerkanaal en Ommen. Er bestaat de behoefte van een veilige fietsverbinding met Ommen. Al eerder heeft de LPO een motie ingediend voor een vrij liggend fietspad langs de Arriërveldsweg. We rekenen erop dat er in het fietspadenplan voldoende aandacht gegeven zal worden aan deze fietsroutes. Uit het fietspadenplan zullen vast nog meer suggesties naar voren komen. Daarnaast voorzitter maakt de LPO zich jarenlang sterk voor de bermversteviging in het buitengebied. We vinden het daarom een gemiste kans als er pas vanaf 2023 extra geïnvesteerd wordt in bermversteviging. We snappen de uitleg van het “werk met werk” maken.

Toch zijn er voorbeelden van noodzakelijke bermversteviging die niet passen binnen het “werk met werk” principe en die dus beter direct uitgevoerd kunnen worden. Daarom zijn we mede-indiener van de motie die het CDA al heeft ingediend. De LPO maakt zich bijzonder veel zorgen over de binnenstad van Ommen. De ondernemers beleven zware tijden en dat zal gevolgen hebben. Detailhandel stond al zwaar onder druk en de horeca beleeft ten gevolge van de coronapandemie ongekend negatieve tijden. Het college is al wel de maatschappelijke organisaties financieel tegemoetgekomen en komt er een promotiecampagne. Maar de LPO is benieuwd wat het college nog meer richting onze ondernemers kan doen? Zo heeft er onlangs bijvoorbeeld een artikel in de krant gestaan over groenvoorziening die gedaan zou kunnen worden door lokale ondernemers. Scholierenvervoer dat gedaan kan worden door lokale ondernemers. Realiseren van nieuwbouwwoningen door lokale ondernemers. Aanleggen fiets- en wandelpaden door lokale ondernemers. Aan welke concrete stappen denkt het college? Misschien kan dit ook wel gelden voor het beheer van de begraafplaatsen in samenwerking met inwoners die daar een bijdrage aan willen leveren. Elk jaar zien we dat de gemeente geld toelegt op het beheer van de begraafplaatsen. Dat wordt steeds bijgepast uit de algemene reserve.

In de ogen van de LPO een onwenselijke situatie die niet kan blijven duren. Daarom een MOTIE om hier een oplossing voor te zoeken. Er wordt een fors bedrag uitgetrokken voor een sanitaire voorziening in het centrum. 50.000 euro voor de realisatie en 12.500 euro per jaar voor het beheer. Over de noodzaak en realisatie heeft ook overleg plaatsgevonden met de lokale horeca. Wat is daar uitgekomen? Is er geen andere oplossing voor handen? De Ommer molens. In de commissie hebben we het al uitgebreid gehad over de Ommer molens in relatie tot beheer en onderhoud hiervan. Gezien de summiere tekst en het feit dat er nog niet over gesproken was snap ik de reactie vanuit de Ommer molenstichting. Ik denk dat er al veel duidelijk is geworden. Als dat nog niet het geval is dan hierbij de opvatting van de LPO: Het beheer is en blijft bij de Ommer molenstichting. Voor het onderhoud zal er gekeken moeten worden naar andere oplossingen op het moment dat de gemeente Hardenberg deze taak niet meer verricht.

Op het gebied van de omgevingskwaliteit liggen er grote projecten voor ons. Denk hierbij aan de omgevingsvisie, bereikbaarheid van Ommen en de Ommer energievisie. Projecten die we graag participatief aangepakt willen zien. Al realiseren we ons hierbij heel goed dat dat soms heel lastig is, zeker in deze coronatijd. Tot slot voorzitter: Ondanks een aantal onzekerheden heeft de LPO het volste vertrouwen in een goed 2021. Als gemeente staan we er financieel goed voor en gaat er dit jaar weer veel gebeuren. We gaan volop investeren in een nog mooier Ommen. In stenen en wegen maar ook in de samenleving. Laten we ervoor zorgen dat iedereen daarvan kan mee profiteren. Tot zover.