4. Memo aanvullend onderzoek ontsluiting Aldi Ommen (1)
Tekst van het document
MEMO Onderwerp: Aanvullend onderzoek ontsluiting nieuwbouw Aldi Ommen
Kampen,
Projectomschrijving:
15 december 2020
Aldi, aanvullend onderzoek ontsluiting nieuwbouw Ommen
Aanvulling 18 feb 2021 Van:
Aan:
Roelof-Jan Pierik &
Aldi Ommen bv,
Robin Lieftink
T.a.v. Dhr. W. Vellinga
Aanleiding Begin 2020 heeft BonoTraffics aan de gemeente Ommen een onderzoek opgeleverd naar de ontsluitingsmogelijkheden van de nieuw te bouwen Aldi in Ommen. In grote lijnen ging het daarbij om de vraag of de Aldi kon ontsluiten op de rotonde of via de Nieuwelandstraat tegenover de politie-/brandweerkazerne. Het onderzoek leidde tot de slotsom dat een ontsluiting aan de Nieuwelandstraat verkeerskundig het beste scoorde, dat wil zeggen dat de gemiddelde verliestijd voor het verkeer bij de volledige-Nieuwelandstraat-ontsluiting lager is dan bij een volledige ontsluiting via de rotonde. De vertraging voor de rotonde speelt ook de brandweer en politie parten en de aanrijtijden richting Slagenweg en Balkerweg liepen ook op bij een ontsluiting via de rotonde. De brandweer en politie hebben zich uitgesproken tegen de ontsluiting aan de Nieuwelandstraat tegenover de kazerne. In een gesprek met de gemeente is het voorstel ontstaan om de middenberm op de Schurinkstraat te verlagen zodat in uitruksituaties de hulpdiensten langs de wachtrij kan rijden. Hierdoor werd de vertraging voor de brandweer en politie bij een ontsluiting op de rotonde verminderd. Het college heeft, met het voorgaande in gedachten, voorgesteld om Aldi te laten ontsluiten op de rotonde en de middenberm van de Schurinkstraat te verlagen.
De gemeenteraad heeft daarop aan Aldi gevraagd die varianten met de verlaagde middenberm nader te onderzoeken en in overleg te treden met politie en brandweer. BonoTraffics heeft op basis van twee varianten met behulp van Vissim het effect van de verlaagde middenberm onderzocht. De twee varianten betreffen een volledige ontsluiting op de rotonde en een variant met inrijden via de rotonde en uitrijden via de Nieuwelandstraat.
1
Afbeelding 1: locaties nieuw te bouwen Aldi.
Varianten In deze memo zijn twee ontsluitingsmogelijkheden onderzocht. Enerzijds de ontsluiting van de Aldi via de rotonde (Balkerweg – Schurinkstraat), waarbij het verkeer van en naar de Aldi via een vierde tak op de rotonde rijdt. Daarnaast zijn de effecten onderzocht op basis van een variant waarbij het verkeer via een vierde tak op de rotonde naar de Aldi rijdt en via de Nieuwelandstraat wegrijdt vanaf de Aldi. Deze twee varianten zijn ook in de vorige studie onderzocht. Aanvullend hierop is nu voor beide varianten de middenberm op de Schurinkstraat verlaagd, waardoor hulpdiensten zoals de brandweer exclusief gebruik kunnen maken van deze strook. Alle varianten zijn op basis van een werkdag-avondspits en een zaterdagspits doorgerekend. In het vervolg van de memo worden de varianten als volgt aangeduid: Variant 1 (verkeer van en naar de Aldi rijdt via de rotonde Balkerweg – Schurinkstraat). Variant 2 (verkeer naar de Aldi rijdt via de rotonde Balkerweg – Schurinkstraat) en verkeer vanaf de Aldi rijdt via de Nieuwelandstraat.
Verkeersintensiteiten Om een verkeerskundig oordeel te vellen over de twee varianten is gebruik gemaakt van de tellingen die voor de studie ‘Ontsluiting Aldi’ (30 januari 2020) zijn uitgevoerd. De verkeersintensiteiten zijn destijds inzichtelijk gemaakt middels tellingen bij de rotonde Balkerweg – Schurinkstraat – Slagenweg, het kruispunt Schurinkstraat – Van Reeuwijkstraat en het kruispunt Schurinkstraat – Nieuwelandstraat. Hier zijn middels het gebruik van camera’s op donderdag 17 oktober, vrijdag 18 oktober en zaterdag 19 oktober (2019) de verkeerstromen in beeld gebracht.
2
De verkeersgeneratie van de Aldi is bepaald aan de hand van de ‘Rekentool Verkeersgeneratie & Parkeren’ van het CROW. De verkeersgeneratie is eveneens overgenomen uit de studie ‘Ontsluiting Aldi’ In de simulaties is gerekend op basis van het drukste uur. Daarom is de verkeersgeneratie pet etmaal omgezet naar een uurwaarde. De rekentool van het CROW geeft aan dat een maatgevend uur voor een supermarkt 12% bedraagt. Aanvullend hierop is voor deze studie gerekend met de situatie van een zomerse dag, waardoor de verkeersstromen van en naar een supermarkt in Ommen 15% hoger zijn dan gemiddeld. Dat betekent dat op een gemiddelde werkdag 366 motorvoertuigen van en naar de supermarkt rijden en op een gemiddelde zaterdag zijn dit 513 motorvoertuigen.
Vissim Om te bepalen wat de effecten van de verschillende ontsluitingsvarianten zijn voor de doorstroming van het verkeer is gebruik gemaakt van Vissim. Dit is een microscopisch verkeerssimulatiepakket waarmee multimodale verkeersstromen gesimuleerd kunnen worden en biedt tot in het kleinste detail inzicht in de doorstroming, rijtijden en afwikkelingscapaciteit. Dit maakt het mogelijk om (toekomstige) infrastructuur al in een vroeg stadium verkeerskundig te toetsen. Vissim werkt met gekalibreerde voertuigeigenschappen voor onder andere de volgafstand, optrekken en afremmen. Voor deze studie is de gemiddelde verliestijd per motorvoertuig gemeten en is de rijtijd van de hulpdiensten gemeten. Dit is gedaan door een aantal vaste meetpunten aan te wijzen. Voor elk scenario zijn twintig simulatieruns uitgevoerd. Op basis hiervan is de gemiddelde rijtijd en gemiddelde verliestijd bepaald.
Verkeersafwikkeling Verliestijd netwerk In tabel 1 is de gemiddelde verliestijd per voertuig per variant en scenario weergegeven. Het beeld komt overeen met de eerder uitgevoerde studie. Gedurende de avondspits is sprake van beduidend meer verliestijd. De Aldi genereert op een zaterdag weliswaar meer verkeer, maar omdat het omliggend wegennet op de zaterdag een stuk rustiger is dan op een gemiddelde werkdag, is de gemiddelde verliestijd lager. Dit is met name van toepassing op de wegvakken richting de rotonde Balkerweg – Schurinkstraat. Daar lopen de wachtrijen aanzienlijk op, omdat de capaciteit van de rotonde niet voldoet aan de verkeersstromen. Dat is zowel het geval in de variant met in en uitrijden via de rotonde als in variant waar alleen via de rotonde richting de Aldi wordt gereden. In tabel 1 zijn de resultaten zichtbaar. Richting
Avondspits
Zaterdagspits
Variant 1
63 sec
19 sec
Variant 1 (verlaagde middenberm)
59 sec
19 sec
Variant 2
77 sec
15 sec
Variant 2 (verlaagde middenberm)
72 sec
14 sec
Tabel 1: gemiddelde verliestijd per voertuig per variant.
3
Vergeleken
met
de
rotonde
variant
scoort
de
eenrichtingsvariant
rotonde-in
en
Nieuwelandstraat-uit slechter. Dat heeft te maken met het feit dat het uitrijdende verkeer deels opnieuw via de Schurinkstraat de Aldi verlaat. De rijstrook richting de rotonde van de Schurinkstraat wordt dus dubbel belast. Rijtijd hulpdiensten Naast de gemiddelde verliestijd per variant is ook onderzocht wat de winst is voor de hulpdiensten bij het verlagen van de middenberm op de Schurinkstraat. Het gaat hierbij om de verbinding tussen de locatie van de brandweer en de (zuidelijke) Schurinkstraat, de verbinding met de Balkerweg en de verbinding met de Slagenweg. Zoals weergegeven op afbeelding 2.
Afbeelding 2: meetpunten simulatie.
In tabel 2 en tabel 3 zijn de verschillen in rijtijden voor de hulpdiensten weergegeven. Daarbij is het effect van het verlagen van de middenberm en het gebruik hiervan voor hulpdiensten zichtbaar. Gedurende de werkdagspits scheelt het verlagen van de middenberm ongeveer een minuut. De algemene verkeerssituatie verandert echter niet door de aanpassing aan de middenberm.
Rotonde in en uit Winst door verlaagde Richting
middenberm
Rotonde in – Nieuwelandstraat uit Winst door verlaagde middenberm
Hulpdiensten – Balkerweg
-56 sec
-71 sec
Hulpdiensten – Schurinkstraat
-1 sec
-21 sec
Hulpdiensten - Slagenweg
-58 sec
-60 sec
Tabel 2: verschil in rijtijd tijdens avondspits werkdag.
Gedurende de zaterdagspitsen is de rijtijdwinst beperkter. Weliswaar rijdt er meer verkeer van en naar de Aldi, maar omdat de verkeersstromen op het omliggend wegennet beperkter
4
zijn, kan de rotonde Balkerweg – Schurinkstraat zonder oplopende wachtrijen het normale verkeer verwerken. De verschillen tussen de situaties met en zonder de verlaagde berm bedraagt in deze situatie zo’n vijftien tot twintig seconden.
Rotonde in en uit Winst door verlaagde Richting
middenberm
Rotonde in – Nieuwelandstraat uit Winst door verlaagde middenberm
Hulpdiensten – Balkerweg
-16 sec
-16 sec
Hulpdiensten – Schurinkstraat
0 sec
0 sec
Hulpdiensten - Slagenweg
-19 sec
-19 sec
Tabel 3: gemiddelde rijtijd tijdens zaterdagspits.
Verkeerkundige conclusies Bovenstaande resultaten bevestigen de aanbevelingen uit de eerder uitgevoerde studie naar de ontsluiting van de Aldi. Een combinatie van inrijden bij de rotonde en uitrijden op de Nieuwelandstraat levert voor het normale verkeer meer verliestijd op dan een volledige ontsluiting op de rotonde. Dat wordt vooral veroorzaakt door de capaciteit van de rotonde en het feit dat in de eenrichtingsvariant verkeer dat de Aldi verlaat deels opnieuw over de Schurinkstraat moet rijden. De intensiteit op de Schurinkstraat richting het noorden is daardoor hoger dan in de volledige rotonde variant. In de eerste studie werd al duidelijk dat in de toekomstige situatie (2030) ook zonder Aldi (de referentiesituatie) de rotonde de grenzen van de capaciteit begint te overschrijden in de werkdag avondspits. Onderzoek naar het oplossen van dat knelpunt valt buiten de scope van dit onderzoek. Het verlagen van de middenberm van de Schurinkstraat heeft een substantieel gunstig effect op de aanrijtijden van de hulpdiensten (richting Slagenweg en Balkerweg).
Overleg Politie en Brandweer Op donderdag 10 december heeft overleg plaats gevonden tussen Aldi, politie, brandweer en BonoTraffics. In dat overleg zijn de voorlopige conclusies uit deze studie gedeeld. Bij het overleg was ook de verkeersadviseur van politie aanwezig. De verkeersadviseur van politie is gemandateerd om namens de korpschef politieadvies te geven bij verkeersbesluiten in het kader van artikel 24 BABW. Politie en brandweer constateren dat: De huidige situatie rond de Nieuwelandstraat een doorn in het oog is. De aansluiting van Nieuwelandstraat op de Schurinkstraat door de bochten in de Schurinkstraat lastig is op te rijden wat tot vertraging leidt Het toevoegen van verkeer op de Nieuwelandstraat door een aansluiting van de Aldi mede daarom niet acceptabel is
5
Het oostelijk fietspad beter kan worden opgeheven vanwege de belemmering op het kruispunt met de Nieuwelandstraat, de overgang bij de rotonde en het feit dat aan de westzijde een tweerichtingen fietspad ligt De enige acceptabele oplossing voor de ontsluiting van Aldi voor de hulpdiensten een in en uitgang via de rotonde is. Verder geeft de politieadviseur aan dat de toegang voor auto’s en fietsers naar Aldi niet gecombineerd zou moeten worden. Beter is een aparte fietsingang, eventueel vanaf de Nieuwelandstraat. Ook geeft de politieadviseur aan dat bij het ontwerp van de aansluiting op de rotonde aandacht besteed moet worden aan het haaks kruisen van het fietspad. Tot slot geeft de politieadviseur aan dat hij op een ontsluiting via de Nieuwelandstraat negatief zal moeten adviseren.
Advies Op basis van de eerdere studie, deze aanvullende studie en het overleg met brandweer en politie is het volgende te concluderen: Verkeerskundig levert een volledige aansluiting op de Nieuwelandstraat het minste verliestijd op voor het normale verkeer. Deze variant is echter niet acceptabel gebleken voor politie en brandweer. Van de varianten die in deze aanvullende studie zijn onderzocht, te weten: o
volledige aansluiting via de rotonde en
o
ingaand via de rotonde en uitgaand via de Nieuwelandstraat
levert variant 1, ontsluiting via de rotonde minder verliestijd op voor het normale verkeer dan variant 2. Het verlagen van de middenberm van de Schurinkstraat levert een substantiële bijdrage aan het verkorten van de uitruk tijden richting Slagenweg en Balkerweg. Voor brandweer en politie is elke ontsluiting via de Nieuwelandstraat niet acceptabel. Dat leidt tot het advies om van deze twee varianten te kiezen voor de variant ontsluiten via de rotonde en de middenberm van de Schurinkstraat te verlagen en deze bruikbaar en beschikbaar te maken oor de hulpdiensten.
6
Aanvullingen naar aanleiding van opmerkingen van overleggen De gemeente heeft een aantal vragen en opmerkingen gemaakt naar aanleiding van het laatste advies en ontwerp van de ontsluiting voor langzaam verkeer van Aldi. In deze aanvulling wordt ingegaan op die opmerkingen. Ten
eerste
is
gevraagd
om
een
nadere
toelichting
op
de
uitgangspunten
(verkeersgegevens/input) die ten grondslag liggen aan de conclusie dat in de variant rotonde erin en Nieuwelandstraat eruit de wachttijd toeneemt op de rotonde ten opzichte van een volledige ontsluiting via de rotonde.In onderstaande figuur is aangegeven hoe de verkeersverdeling van het bezoek van Aldi is opgenomen in de modellen en hoe het komt dat in de ene variant een langere wachtrij ontstaat op de Schurinkstraat:
Daarnaast is een aantal opmerkingen gemaakt met betrekking tot de toegankelijkheid voor langzaam verkeer, hieronder kort samengevat: Ontbreken van faciliteit op het parkeerterrein voor langzaam verkeer Niet via de Nieuwelandstraat ontsluiten voor fietsers Fietsers uit het noorden gaan tegen de richting in fietsen Verbinding maken tegenover de entree van de winkel Fietspad vanaf rotonde richting Aldi twee richtingen maken Bovenstaande punten zijn uitgewerkt in de onderstaande uitwerking:
7
8
Alternatief: Naast deze oplossing is ook een alternatieve oplossing uitgewerkt waarbij met name het langzaam verkeer vanuit het westen goed bediend wordt. In de tekening op de volgende bladzijde is dat alternatief opgenomen. Voordelen zijn dat de toegang voor langzaam verkeer richting Aldi directer is en de ingreep in de openbare ruimte is kleiner. Nadeel is dat de opstelplek op de (verlaagde) middenberm aan de smalle kant is en dat bij een uitruk van Brandweer en politie de hulpverleningsdiensten van de verlaagde middenberm gebruik maken en dus ook over de oversteek rijden.
9
Bestaande breedte fietspad behouden
Conform ontwerp toegang parkeerterrein
Bestaande breedte fietspad behouden
Bestaande breedte fietspad behouden Blauw asfalt ter attentie van overstekende kwetsbare verkeersdeelnemers
Middenberm verlaagd uitvoeren Asfalt met streetprint of open verharding
2.10
.00
2.10
0
3.0 R=
R=1
3.00
R= 2.0 0
10.00
Vervallen bushalte verwijderen 2.21
Bestaande breedte fietspad behouden en aansluiten op ontwerp voetpad
N
Ontsluiting fietsstructuur Aldi Ommen Onderdeel
Opdrachtgever
Variant 1
Kienhuis BM
Projectcode Getekend door M. Smit
Tekening nr. 101
Status Concept
Versie 01
Gecontroleerd door M. van Andel
Schaal 1:250
10
Vrijgegeven door R.J. Pierik
Formaat A1
Blad 1 van 1 Datum van uitgifte 2 februari 2021
www.bonotraffics.nl © BonoTraffics | Alle rechten voorbehouden