2. Boardletter 2025
Tekst van het document
Gemeente Ommen Boardletter 2025
Jufferenwal 30 8011 LE ZWOLLE telefoon (079) 362 36 13 e-mail Audit@flynth.nl
VERTROUWELIJK Aan de gemeenteraad van de gemeente Ommen Postbus 100 7730 AC OMMEN
kenmerk
behandeld door
datum
51962507/SH/2374
S. Hof MSc RA
4 november 2025
Onderwerp
Boardletter 2025
Geachte leden van de gemeenteraad,
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole 2025 hebben wij onlangs de interim-controle voor uw gemeente uitgevoerd. Deze tussentijdse controle is gericht op onderwerpen die van belang zijn voor een goede en betrouwbare jaarverslaggeving. Naar aanleiding van deze interim-controle informeren wij u in deze boardletter over onze belangrijkste bevindingen. Wij vertrouwen erop met deze rapportage een zinvolle bijdrage te leveren aan het (verder) verbeteren van de interne beheersing van het planning & controle-instrumentarium binnen de gemeente Ommen. In deze boardletter hanteren wij de volgende indeling: 1. Introductie 2. Samenvatting 3. Algeheel beeld interne beheersing 4. Bevindingen interim-controle en aandachtspunten audit commissie 5. IT-omgeving 6. Aandachtspunten jaarrekeningcontrole 7. Actuele ontwikkelingen Wij willen de gemeente Ommen bedanken voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Hoogachtend, Flynth Audit B.V. Digitaal ondertekend door Sietse Hof
S. Hof MSc RA Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 - BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem.
1. Introductie
1. Introductie In het kader van de door uw gemeente verstrekte opdracht tot de controle van de jaarrekening 2025 brengen wij u verslag uit van onze belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze interim-controle die wij onlangs hebben uitgevoerd.
Het doel van de rapportage is u in staat te stellen om maatregelen te nemen zodat uw interne beheersing kan verbeteren en de betrouwbaarheid van de financiële informatie te borgen en/of te optimaliseren. Wij richten ons bij de interim-controle voornamelijk op de opzet, het bestaan en de werking van het stelsel van administratieve organisatie en de maatregelen van de interne beheersing.
Introductie
Introductie Samenvatting
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Onze interim-controle kijkt niet verder dan de noodzakelijke elementen voor de jaarrekening 2025. Daarbij beoordelen wij voornamelijk de opgenomen maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing binnen de belangrijkste processen, die zijn gericht op het waarborgen van een betrouwbare informatievoorziening zowel binnen uw gemeente als naar buiten toe aan derden. Wij beseffen ons dat onze boardletter in beginsel positief-kritisch is. Wij rapporteren enkel over de eventuele leemten of mogelijkheden ter verbetering van de financiële en administratieve processen, de administratieve organisatie daarvan en daarin opgenomen maatregelen van interne beheersing. Wij geven in onze boardletter aan hoe de administratieve organisatie en interne beheersing kan verbeteren. Wij lichten u graag onze zienswijze op de beheersmaatregelen in relatie tot de aanbevelingen en adviezen toe.
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Onze werkzaamheden zijn erop gericht een oordeel te kunnen geven over de jaarrekening 2025 van de gemeente Ommen en niet primair op het opsporen van fraudes of onregelmatigheden in uw gemeente. De rapportage is beperkt tot de punten die voortvloeien uit onze reguliere werkzaamheden. In onze controleverklaring bij de jaarrekening 2025 gaan wij nader in op de uitgevoerde controlewerkzaamheden met betrekking tot frauderisico’s. De managementletter waaraan deze boardletter is ontleend hebben wij op 27 oktober jl. besproken met de portefeuillehouder financiën en een ambtelijke afvaardiging.
51962507/SH/2374
4
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
2. Samenvatting
2. Samenvatting Aandachtspunten jaarrekeningcontrole
Procesmonitor • •
Het nieuwe verantwoordingsmodel van de WNT is beschikbaar. Wij adviseren u om deze 1 op 1 terug te laten komen in de jaarrekening 2025.
•
Start tijdig met de voorbereiding van de SiSa-verantwoording.
•
Actualisatie nota grondbeleid.
•
Actualisatie voorzieningen m.b.t. verlof.
•
Actualisatie onderhoudsvoorziening gebouwen, specifiek ten aanzien van het gemeentehuis.
• 2025
De jaarrekeningcontrole 2025 zal naar verwachting in maart 2026 starten.
Introductie
Introductie Samenvatting
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole
Actualisatie financiële verordening en controleverordening. IT-Omgeving
Rechtmatigheidsverantwoording Gemeente Ommen heeft de rechtmatigheidsverantwoording van het college aan de raad in voorgaande jaren grotendeels gebaseerd op de werkzaamheden van de verbijzonderde interne controle (VIC) die tot en met 2024 extern was ingehuurd.
•
•
Met ingang van 2025 voert uw business controller de interne controles uit. Wij constateren dat de VIC haar werkzaamheden verricht op basis van een deugdelijk interne controleplan. De werkzaamheden die in dit plan zijn opgenomen zijn bepaald op basis van een risico inschatting vooraf. Wij verwachten dat uw VIC voldoende in staat is om te komen tot de juiste werkzaamheden om de rechtmatigheid van het handelen van de gemeente Ommen te beoordelen. Wij zien daarmee de invulling van de rechtmatigheids-verantwoording door de gemeente Ommen ook in 2025 met vertrouwen tegemoet.
51962507/SH/2374
IT-Omgeving
Actuele ontwikkelingen De nieuwe Europese Network and Information Security richtlijn (NIS2) zal medio 2026 worden omgezet in de nationale Cyberbeveiligingswet. Ommen werkt aan een plan van aanpak om door te groeien naar de vereisten vanuit NIS2. Op 21 maart jl. zijn het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) en het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) aangepast. De aanpassingen hebben invloed op de door de raad vast te stellen goedkeuringstolerantie voor de jaarrekeningcontrole en de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording van het college. Het college heeft de wijzigingen reeds verwerkt en de geactualiseerde documenten worden binnenkort ter vaststelling aan de raad aangeboden.
6
Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
3. Algeheel beeld interne beheersing
3. Algeheel beeld interne beheersing Bedrijfsvoeringsprocessen
Onvoldoende
Voldoende
Goed
Planning & Control Introductie
IT en informatiebeveiliging Introductie
Aanbesteden Samenvatting
Inkopen & Betalingsverkeer Samenvatting Personeel (grotendeels via ONS) Algeheel beeld interne beheersing
Subsidieverstrekking
Algeheel beeld interne beheersing
Verhuur- en pachtopbrengsten Bevindingen interim-controle
SiSa/subsidiebaten Beheersing uitbestede activiteiten
Bevindingen interimcontrole
2025 IT-Omgeving
Wij constateren dat de kwaliteit van de administratieve organisatie en de interne beheersing (AO/IB) van de gemeente Ommen van een voldoende niveau is.
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
51962507/SH/2374
8
3. Algeheel beeld interne beheersing Kwalificatie Onvoldoende
Voldoende
Toelichting Bij een niet toereikende opzet en ontbreken van mitigerende aanvullende verbijzonderde interne controle (VIC) maatregelen scoort het proces onvoldoende. De opzet en het bestaan van de administratieve organisatie en interne beheersing hebben wij als voldoende beoordeeld indien:
Introductie
Introductie Samenvatting
•
Binnen het proces minimale functiescheiding aanwezig is en de interne beheersingsmaatregelen in opzet toereikend aanwezig zijn.
Samenvatting
•
Goed
Indien wij geconstateerd hebben dat de hiervoor genoemde voorwaarden niet binnen het proces aanwezig zijn, maar de belangrijkste risico’s binnen het proces worden gemitigeerd door aanvullende maatregelen, zoals verbijzonderde interne controlewerkzaamheden. De effectiviteit van een proces wordt op basis van onze beroepsregels op ‘goed’ gekwalificeerd indien de interne beheersingsmaatregelen zodanig binnen de processen zijn ingeregeld dat de accountant hierop kan steunen voor zijn controlewerkzaamheden. De controleaanpak van de accountant kan in dit geval systeemgericht ingestoken worden, echter in de praktijk is veelal een gegevensgerichte controle, in nauwe samenwerking met de verbijzonderde interne controle, de meest effectieve aanpak.
Leeswijzer bij de procesmonitor: Voor het bepalen van de effectiviteit hebben wij gekeken naar de opzet en het bestaan van de administratieve organisatie en interne beheersing binnen de bedrijfsvoeringsprocessen. Bij de kwalificatie van de processen zijn wij uitgegaan van de beoordeling zoals opgenomen in de bovenstaande tabel
51962507/SH/2374
9
Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
3. Algeheel beeld interne beheersing Het doel van onze jaarrekeningcontrole is het vormen van een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Aan de jaarrekening liggen processen ten grondslag die we hebben beoordeeld bij de interim-controle. We willen u ook graag informeren over het proces overstijgende beeld dat we hebben verkregen tijdens de uitvoeringen van onze werkzaamheden en de voor u relevante onderwerpen hieruit. Onderdeel
Introductie
Introductie
Toelichting Samenvatting
Conclusie ‘’administratieve organisatie en interne beheersing’
Risicoanalyse
In het kader van de controle van de jaarrekening controleren wij de opzet en het bestaan van de AO/IB van de bedrijfsvoeringsprocessen die resulteren in posten in de jaarrekening. Wij constateren dat de administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB) in de processen in de lijnorganisatie en IT-systemen van de gemeente Ommen voldoet aan de minimaal daaraan te stellen eisen. Wij attenderen u daarbij op het feit dat ons beeld van de processen gebaseerd is op de beoordeling van de opzet en het bestaan van de beheersmaatregelen van de processen ten tijde van de door ons uitgevoerde interim-controle. De beoordeling betreft een momentopname en kan dus afwijken van de werking van de beheersmaatregelen (1e lijn) gedurende het gehele jaar. Met name als gevolg van onze bevindingen in de IT, zie ook hoofdstuk 5, kunnen wij niet overal op de beheersmaatregelen steunen, wat betekent dat de controle (zowel door ons als door uw verbijzonderde interne controle) voornamelijk gegevensgericht zal worden ingestoken.
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Rechtmatigheidsverantwoording & Verbijzonderde Interne controle (VIC)
Gemeente Ommen heeft de rechtmatigheidsverantwoording van het college aan de raad in voorgaande jaren grotendeels gebaseerd op de werkzaamheden van de verbijzonderde interne controle (VIC) die tot en met 2024 extern was ingehuurd. Met ingang van 2025 voert uw business controller de interne controles uit. Wij constateren dat de VIC haar werkzaamheden verricht op basis van een deugdelijk interne controleplan. De werkzaamheden die in dit plan zijn opgenomen zijn bepaald op basis van een risico inschatting vooraf. Wij verwachten dat uw VIC voldoende in staat is om te komen tot de juiste werkzaamheden om de rechtmatigheid van het handelen van de gemeente Ommen te beoordelen. Wij zien daarmee de invulling van de rechtmatigheids-verantwoording door de gemeente Ommen ook in 2025 met vertrouwen tegemoet en blijven is de periode tot de jaarrekeningcontrole graag met u in gesprek over dit onderwerp. Voor de doorontwikkeling van de VIC willen wij u in overweging geven om de werkzaamheden uit te breiden met IT General Controls (ITGC’s). Met de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet (verwachting medio 2026), het steeds verder toenemende belang van data(kwaliteit) en de ambitie om meer systeemgericht te controleren wordt uw automatiseringsomgeving steeds belangrijker.
51962507/SH/2374
10
Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
4. Bevindingen Interim-controle
4. Bevindingen interim-controle In de managementletter hebben wij het college diverse aanbevelingen gedaan voor de verdere doorontwikkeling van de administratieve organisatie. Introductie
Wij hebben vanuit onze controle geen zwaarwegende tekortkomingen geconstateerd. Introductie Samenvatting
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
51962507/SH/2374
12
5. IT omgeving
5. IT-omgeving Tijdens de uitvoering van de interim-controle beoordelen we de IT-omgeving in relatie tot de jaarrekening. De inzichten die wij verworven hebben uit de IT-omgeving in het kader van de jaarrekening controle willen we graag met u delen voor logische toegangsbeveiliging en wijzigingen beheer op applicatie niveau en voor de continuïteit op organisatie niveau. Inhaalslag nodig op het gebied van informatiebeveiliging en privacy Met een relatief klein IVP (informatieveiligheid en privacy) team staat gemeente Ommen voor een grote uitdaging om het hoofd te bieden aan de toenemende risico’s en eisen ten aanzien van informatiebeveiliging en privacy. Wij zijn geïnformeerd over diverse initiatieven waarvan wij het belang willen onderstrepen. Zo is er een centraal risicoregister opgesteld waarin een vertaling is gemaakt naar concrete acties, tijdslijnen en eigenaren. Daarnaast beschikt het team over een jaarplanning met daarin de belangrijkste activiteiten, eigenaren en deadlines. Door middel van een wekelijks overleg vindt afstemming en opvolging van de acties plaats. Gemeente Ommen zoekt een actieve samenwerking met andere gemeenten binnen de regio om tijdswinst te behalen en van elkaar te kunnen leren. Tegelijkertijd zien wij dat een significant deel van de risico’s in het register nog niet zijn beoordeeld en voorzien van een passende reactie.
Ook zien we dat acties niet altijd worden opgepakt of afgerond binnen de afgesproken tijdslijn (zoals de impactanalyse op BIO2). Volwassen leveranciersmanagement, een fundament voor Gemeente Ommen als regiegemeente De gemeente Ommen positioneert zich als regiegemeente en maakt daardoor in belangrijke mate gebruik van externe dienstverleners, al dan niet via een tussenschakel zoals SSC Ons of Twenterand. Dit organisatiemodel vraagt om een volwassen inrichting van leveranciersmanagement, omdat de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening direct afhankelijk zijn van deze partijen. Wij constateren dat leveranciersmanagement nog niet structureel is geborgd. Beleidsdocumenten, procedures, vastlegging van evaluaties en een proces voor het beoordelen van assurance-verklaringen ontbreken. Hierdoor is onvoldoende inzicht of leveranciers voldoen aan afspraken en blijvend aansluiten bij de behoeften en risicobereidheid van de gemeente. Dit kan leiden tot risico’s voor de continuïteit, kwaliteit en beveiliging van de dienstverlening en indirect voor de betrouwbaarheid van de financiële verantwoording.
Wij adviseren gemeente Ommen om in te zetten op het verkrijgen van een volledig beeld van alle nodige verbeteracties. Een vervolgstap is om deze acties te voorzien van eigenaren en te prioriteren op basis van risico’s, inspanning en de risicobereidheid van de gemeenteraad. Om de voortgang te bewaken, raden wij u aan om hierover een periodieke rapportage op te stellen waarin indien nodig aandacht wordt besteed aan knelpunten.
51962507/SH/2374
14
Introductie
Introductie Samenvatting
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
6. Aandachtspunten jaarrekeningcontrole
6. Aandachtspunten jaarrekeningcontrole De constateringen uit onze interim-controle en externe ontwikkelingen hebben impact op uw activiteiten, uw jaarrekening 2025 en onze controle hiervan. Graag willen we uw aandacht hiervoor vragen om bij het opstellen van de jaarrekening 2025. Introductie
Aandachtspunt
Risico en aanbeveling
Planning jaarrekeningcontrole 2025
De controlewerkzaamheden met betrekking tot de jaarrekening 2025 verwachten wij uit te voeren in maart en april 2026.
Coördinatie jaarrekening
De financiële afdeling van de gemeente Ommen is bemenst met meerdere tijdelijke krachten en is daardoor kwetsbaar. De coördinator voor de jaarrekening 2025 is inmiddels gestart.
Inrichtingsvereisten jaarrekening
Wij hebben uw jaarrekening 2024 geanalyseerd en hebben geconstateerd dat deze op een aantal onderdelen niet volledig voldoet aan de eisen vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De aandachtspunten zijn met uw regisseur financiën afgestemd. Wij adviseren u om deze aandachtspunten mee te nemen bij het opstellen van de jaarstukken 2025.
Introductie Samenvatting
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
Verlofvoorzieningen
Op basis van de jaarrekening 2024 hebben wij geconstateerd dat de voorziening voor verlofrechten onvoldoende rekening houdt met de vereisten die de commissie BBV heeft vastgelegd in de notitie arbeidskosten gerelateerde verplichtingen. Het is namelijk voorgeschreven om ook een voorziening te treffen voor verlofstuwmeren en betaald ouderschapsverlof. Wij adviseren u om de voorziening in de jaarrekening 2025 op peil te brengen en zijn hierover reeds met uw medewerkers in gesprek. Indien mogelijk, dan adviseren wij u om het financiële effect voor het boekjaar 2025 nog in een begrotingswijziging te verwerken.
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Onderhoudsvoorzieningen
51962507/SH/2374
In de jaarrekening 2024 is een voorziening opgenomen voor groot onderhoud van de gemeentelijke gebouwen. Een aanzienlijk deel van de voorziening is bestemd voor groot onderhoud aan het gemeentehuis. Op dit moment is er nog geen concrete toekomstvisie voor het pand, waardoor groot onderhoud op de lange baan wordt geschoven. Mogelijk voldoet de gemeente Ommen hierdoor niet meer (volledig) aan de eisen die vanuit het BBV aan een onderhoudsvoorziening worden gesteld. Wij adviseren u om de onderbouwing van de onderhoudsvoorzieningen bij het opstellen van de jaarstukken 2025 te actualiseren en daarbij te beoordelen of aan de vereisten vanuit het BBV wordt voldaan.
16
Actuele ontwikkelingen
6. Aandachtspunten jaarrekeningcontrole Aandachtspunt Verantwoording uitbestede activiteiten
Risico en aanbeveling De gemeente Ommen maakt voor diverse activiteiten gebruik van de diensten van derden, waardoor GBLT (belastingopbrengsten), ONS (salarisadministratie) en SDO-support (sociaal domein).
Bij het opstellen van de jaarstukken 2025 is het van belang dat u tijdig zorgdraagt voor de benodigde aansluitingen van de verantwoordingen inzake de uitbestede activiteiten op uw administratie, alsmede de analyse van controleverklaringen van de accountants bij deze verantwoordingen. Actualisatie nota grondbeleid
WNT format 2025
De meest recente nota grondbeleid van de gemeente Ommen dateert van 2012. Gelet op de wijzigingen die zich voorgedaan hebben in de wet- en regelgeving rondom de grondexploitaties, alsmede diverse notities en uitspraken die gedaan zijn door de commissie BBV en de omgevingswet adviseren wij u om de nota grondbeleid op korte termijn te actualiseren, zodat deze weer aansluit bij de huidige wet- en regelgeving. Voor de openbaarmaking van de WNT-gegevens publiceert het ministerie van BZK jaarlijks een verantwoordingsmodel WNT. Het verantwoordingsmodel voor de openbaarmaking van de WNT-gegevens over kalenderjaar 2025 is inmiddels gepubliceerd en benaderbaar via de bijgevoegde link: https://www.topinkomens.nl/documenten/2025/04/24/verantwoordingsmodel-wnt-2025 Wij adviseren u kennis te nemen van het geactualiseerde WNT-verantwoordingsmodel en de verantwoording in de jaarrekening 2025 hier letterlijk op te baseren.
SiSa-verantwoording
Het kabinet wil het aantal specifieke uitkeringen terugdringen, echter vooralsnog blijft er sprake van veel SiSa-regelingen met een toenemende complexiteit. Wij adviseren u om tijdig met de voorbereidingen te starten, bijvoorbeeld door het monitoren van de juistheid en volledigheid van de beschikkingen in de te verantwoorden regelingen (https://teverantwoordenregelingen.rijksoverheid.nl/), verzamelen van de onderliggende gegevens, doornemen van de invulwijzer zodra deze beschikbaar is en tijdig afstemming te zoeken met uw controleteam van Flynth bij onduidelijkheden.
51962507/SH/2374
17
Introductie
Introductie Samenvatting
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
7. Actuele ontwikkelingen
7. Actuele ontwikkelingen Aanpassing BADO en BBV Op 21 maart jl. zijn eindelijk de beoogde aanpassingen in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) en Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) vastgesteld. Daarbij zijn ook het Waterschapsbesluit en het Besluit financiële verhouding 2001 aangepast. Met dit besluit is de onderliggende wetgeving met betrekking tot de rechtmatigheidsverantwoording, die sinds boekjaar 2023 op grond van de Gemeentewet al verplicht was, met ingang van boekjaar 2025 formeel ingebed in de onderliggende wet- en regelgeving. Daarnaast bevat de herziening van het BADO ook een aantal aanpassingen die betrekking hebben op de controle van de boekjaren 2025 en verder. Uw gemeenteraad stelt in het controleprotocol de maximale goedkeuringstolerantie voor de getrouwheidscontrole van de jaarrekening door de accountant vast. Tot op heden mocht de goedkeuringstolerantie voor de jaarrekening maximaal 1% van de totale lasten (inclusief dotaties aan reserves) en voor onzekerheden 3% van de totale lasten (inclusief dotaties aan reserves) bedragen. Met ingang van het boekjaar 2025 zijn er de volgende veranderingen: • •
• •
De afzonderlijke weging voor fouten en onzekerheden door de accountant komt te vervallen. De goedkeuringstolerantie geldt voor alle geconstateerde afwijkingen gezamenlijk. De grondslag waarop de goedkeuringstolerantie wordt gebaseerd betreft de totale lasten exclusief dotaties aan reserves, waar dit tot voorheen op de totale lasten inclusief dotaties aan reserves werd gebaseerd. De maximaal toegestane goedkeuringstolerantie stijgt van 1% van de grondslag naar 2% van de grondslag. De verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording mag maximaal 2% van de grondslag bedragen, waar dit tot en met boekjaar 2024 nog 3% van de grondslag mocht zijn. Wij merken hierbij op dat gemeente Ommen in 2024 een verantwoordingsgrens hanteerde van 1% van de lasten inclusief dotaties aan de reserves. Aangezien de dotaties aan de reserves niet langer meegenomen mag worden in de grondslag, dient dit aangepast te worden voor boekjaar 2025.
De wijzigingen in het BADO zijn door Ommen in overweging genomen bij het bepalen van de goedkeuringstolerantie voor de accountantscontrole en de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording. De geactualiseerde documenten, namelijk de financiële verordening en het controleprotocol, worden op korte termijn ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden.
51962507/SH/2374
19
Introductie
Introductie Samenvatting
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
7. Actuele ontwikkelingen Cyberbeveiligingswet (NIS 2) en BIO2 De NIS2-richtlijn is sinds 17 oktober 2024 geldig in de Europese Unie. In Nederland is het niet gelukt om deze EU-richtlijnen op tijd om te zetten in nationale wetgeving. De verwachting is dat de Cyberbeveiligingswet (Cbw) in het tweede kwartaal van 2026 in werking treedt.
De belangrijkste verplichtingen onder de Cyberbeveiligingswet • Zorgplicht (adequate maatregelen) Op basis van een risicoanalyse zijn entiteiten verplicht om passende maatregelen te nemen voor de beveiliging van hun netwerk- en informatiesystemen.
Introductie
Introductie Samenvatting
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
•
Bestuur (kennisniveau) De leden van het bestuur moeten de maatregelen goedkeuren en toezicht houden op de effectiviteit ervan. Om dit goed te kunnen doen, dienen zij een opleiding te volgen.
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
•
Registratieplicht (centraal register NIS2-entiteiten) Entiteiten die onder de wet vallen zijn verplicht zich te registeren in het entiteitenregister.
•
Meldplicht (significante incidenten) Entiteiten moeten significante incidenten onverwijld (zo snel mogelijk) en binnen 24 uur melden bij het Computer Security Incident Response Team (CSIRT) aan de toezichthouder.
BIO2 De BIO2 is de opvolger van de huidige BIO1.04 en wordt het nieuwe kader voor de overheid voor informatiebeveiliging. De nieuwe BIO volgt op de evaluatie van de huidige versie en valt samen met de ontwikkelingen rondom de Cyberbeveiligingswet. De aanpak van BIO2 is een passende manier om te voldoen aan de zorgplicht onder de Cyberbeveiligingswet. In de concept-Cyberbeveiligingswet staat dat aanvullende regels voor beveiliging via een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) kunnen worden gesteld. Het is zeer waarschijnlijk dat BIO2 op deze manier wettelijk wordt verankerd. Gemeenten en de Cyberbeveiligingswet De Cyberbeveiligingswet is nog niet definitief en in de praktijk is (zoals vaak bij wetswijzigingen) nog niet alles duidelijk. Een gemeente voldoet aan de criteria van een overheidsinstelling en valt daarmee onder de Cyberbeveiligingswet. Wij constateren dat de gemeente Ommen zich bewust is van de ontwikkelingen op dit gebied en reeds de nodige voorbereidingen heeft getroffen.
51962507/SH/2374
20
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
7. Actuele ontwikkelingen Realisatiestimulans Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft een Realisatiestimulans geïntroduceerd. De Realisatiestimulans is een generieke regeling met weinig administratieve lasten om de woningbouw in heel Nederland een impuls te geven. Gemeenten kunnen vanaf 2026 een bijdrage van € 7.000 ontvangen per betaalbare woning waarvan de bouw het jaar daarvoor (2025) is gestart. Daarbovenop kunnen voor sommige woningen nog opslagen (extra ondersteuning) komen.
Introductie
Introductie Samenvatting
Gemeenten kunnen betaalbare woningen waarvan de bouw dit jaar start vanaf het voorjaar van 2026 registreren. Zij ontvangen de bijdragen vervolgens in het najaar van 2026. De minister informeert gemeenten later dit jaar over de registratie van de woningen. De laatste bijdragen van de Realisatiestimulans worden verstrekt in 2030, voor betaalbare woningen waarvan de bouw in 2029 is gestart. Het Rijk heeft tot en met 2030 in totaal circa € 2,5 miljard beschikbaar voor deze realisatiestimulans. Extra ondersteuning is er voor specifieke bouwopgaven die hogere kosten en daardoor ook een hogere onrendabele top met zich meebrengen. De extra steun is beschikbaar voor woningbouw in kwetsbare gebieden, voor het realiseren van zorggeschikte en geclusterde woningen en voor het versterken van de gemeentelijke uitvoeringskracht. De hoogte van de aanvullende bijdragen wordt later dit jaar bekend. Woningen gerealiseerd door het beter benutten van bestaande gebouwen, komen ook in aanmerking voor de Realisatiestimulans. Denk daarbij aan woningen die ontstaan door splitsen, optoppen of transformaties. Hetzelfde geldt voor flexwoningen. Woningen waarvoor gemeenten eerder een bijdrage vanuit het Rijk hebben gekregen, komen niet in aanmerkingen voor de Realisatiestimulans.
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Aandachtspunten jaarrekening controle
Basisbijdrage Realisatiestimulans • De basisbijdrage per gemeente wordt bepaald aan de hand van het aantal gestarte betaalbare woningen binnen die gemeente in één kalenderjaar. Het gaat om het bruto aantal nieuwe woningen. Gesloopte woningen hebben geen gevolgen voor de bijdrage. • Woningen die gerealiseerd worden door overige toevoegingen zoals optoppen of transformeren tellen ook mee voor de Realisatiestimulans. Ook flexwoningen tellen mee. • Woningen die in het verleden een bijdrage hebben ontvangen uit een andere financiële regeling zoals de Woningbouwimpuls, de Startbouwimpuls de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen, Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen komen niet ook nog in aanmerking voor een bijdrage uit de Realisatiestimulans. Tijdens de Woontop zijn afspraken gemaakt over hoe de Realisatiestimulans zich verhoudt tot eerdere subsidieregelingen. Op deze manier landen de middelen daar waar de resterende opgave het grootst is. Wij adviseren u om kennis te namen van de Realisatiestimulans en te beoordelen of uw gemeente hiervoor in aanmerking kan komen. 51962507/SH/2374
21
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
7. Actuele ontwikkelingen Wet toekomst pensioenen – Overdracht wethouderspensioenen naar ABP Het Nederlandse pensioenstelsel ondergaat met de Wet toekomst pensioenen haar grootste verandering ooit. Uiterlijk op 1 januari 2028 moet de gemeente Ommen ook klaar zijn voor deze verandering. Introductie
Het bestuur van het ABP en de sociale partners hebben besloten over zowel de nieuwe pensioenregeling als de keuzes voor de overgang naar de nieuwe regeling. In het transitieplan zijn regelingen getroffen voor adequate compensatie welke (deels) verplicht zijn voor u. De door uw gemeente opgebouwde pensioenen (waarvoor in de jaarrekening een voorziening is opgenomen) zullen uiteindelijk via een collectieve waardeoverdracht worden overgedragen naar het ABP. Onlangs is er voor diverse gemeenten een onderzoek uitgevoerd om de gevolgen van de aanstaande waardeoverdracht in kaart te brengen, de gemeente Ommen heeft ook aan dit onderzoek meegedaan. De uitkomsten moeten nog worden geanalyseerd. De verwachting is dat de waardeoverdracht zal leiden tot extra kosten voor de gemeente, onder andere door de aansluiting op de dekkingsgraad van het ABP. De uiteindelijke waardeoverdracht zal daarnaast afhangen van de rentestanden op het moment van waardeoverdracht.
Het is daarom goed om de ontwikkelingen van de aanstaande waardeoverdracht te blijven volgen en hier indien nodig ook in uw begroting(swijzigingen) op te anticiperen. Wij zullen u informeren zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn.
Introductie Samenvatting
Samenvatting Algeheel beeld interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Bevindingen interim-controle
Bevindingen interimcontrole IT-Omgeving
IT-Omgeving Geactualiseerde BBV-notitie Verbonden Partijen De Commissie BBV heeft de notitie Verbonden Partijen uit 2016 aangepast. Dit mede als gevolg van de gewijzigde Wet Gemeenschappelijke Regelingen per 1 juli 2022. De nieuwe notitie gaat nader in op versterking van de positie van gemeenteraden bij besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen, introductie van aanvullende controle-instrumenten voor gemeenteraden en verbetering van de positie van gemeenteraden met betrekking tot het functioneren van de regeling. Daarnaast wordt er in het kader van bovenregionale afstemming en uitvoering steeds meer en intensiever samengewerkt via verbonden partijen. De complexiteit van de problematiek die in deze partijen worden ondergebracht kan van invloed zijn op het inzicht en de invloed die een gemeenteraad heeft en de wijze waarop de gemeenteraad zijn taken uit kan voeren. In de notitie worden handvatten uit het BBV en de Wgr toegelicht zodat het college en de raad in staat worden gesteld om hun verantwoordelijkheden na te komen. De nieuwe notitie verbonden partijen brengt geen inhoudelijke wijzigingen met zich mee. Ook de manier waarop de paragraaf verbonden partijen in de begroting en jaarstukken wordt opgesteld blijft in beginsel ongewijzigd, maar de Commissie BBV doet wel enkele aanbevelingen om de informatie in de paragraaf verbonden partijen uit te breiden.
51962507/SH/2374
22
Aandachtspunten jaarrekening controle
Aandachtspunten jaarrekening controle Actuele ontwikkelingen
Actuele ontwikkelingen
Disclaimer en beperking in gebruik en verspreidingskring Deze boardletter is alleen bestemd voor de gemeenteraad van de gemeente Ommen en mag niet in zijn geheel of gedeeltelijk worden verstrekt of aangehaald zonder onze schriftelijke toestemming vooraf. Er wordt geen verantwoordelijkheid aan een derde partij geaccepteerd, omdat dit verslag daar niet voor opgesteld en bedoeld is. Dientengevolge nemen wij geen enkele verplichting of plicht van zorg aan ieder ander persoon aan wie dit verslag getoond of in zijn handen komt, op ons. De in dit verslag aan de orde gestelde onderwerpen zijn door ons geconstateerd gedurende onze controleopdracht. Het is geen allesomvattend verslag van alle geconstateerde zaken en in het bijzonder kunnen wij niet verantwoordelijk worden gesteld voor het rapporteren van alle bedrijfsrisico’s of tekortkomingen in het systeem van interne beheersing. Elke conclusie, opinie of opmerking in dit verslag is verstrekt in de context van onze controleverklaring over de jaarrekening als geheel. Evenzo geldt dat de opmerkingen, bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot het systeem van interne beheersing niet gelezen dienen te worden als een afzonderlijke opinie van het systeem van interne beheersing en haar werking.