11. Bijlage bij motivering 8, Ecologisch werkprotocol

Ecologisch werkprotocol Sloop en nieuwbouw Prinses Julianastraat 8, Ommen

Opdrachtgever: Woningcorporatie Vechtdal Wonen T.a.v. J. Schoemakers Eskampweg 1 7731 TA Ommen

Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl

Projectnummer: Datum: Opgesteld door: Telefoonnummer:

205318 22-10-2024 N. Otten & R. Kosters 06-57321808 (N. Otten)

© 2024 Eelerwoude Dit rapport is enkelzijdig opgemaakt.

Inhoudsopgave 1

Aanleiding ................................................................................................................................................... 4

2

Beschermde soorten ................................................................................................................................... 7

3

Voorwaarden bij uitvoering ........................................................................................................................ 8

4

Maatregelen ................................................................................................................................................ 9

4.1

Gewone dwergvleermuis ........................................................................................................................9

4.2

Vogels ...................................................................................................................................................11

5

Werkzaamheden ecoloog ......................................................................................................................... 14

Bijlage 1 Tabel uitvoeringsperioden ...................................................................................................................... 15 Bijlage 2 Beschrijving beschermde soorten .......................................................................................................... 16 Bijlage 3 Faunavoorzieningen ............................................................................................................................... 18 Bijlage 4 Tekeningen nieuwbouw complex ........................................................................................................... 20

1 Aanleiding Woningcorporatie Vechtdal Wonen is voornemens om eind 2024 het pand aan de Prinses Julianastraat 8 (afbeelding 1) in Ommen te slopen ten behoeve van een nieuwbouw complex (afbeelding 2 en 3). In bijlage 4 zijn tekeningen te vinden van het nieuwbouw complex. In en rond het complex komen diverse beschermde diersoorten voor waar rekening mee moet worden gehouden bij de uitvoering van de sloopwerkzaamheden. Bij (mogelijke) verstoring of vernieling van verblijfplaatsen of dieren is voorafgaand aan de werkzaamheden een ontheffing Wet natuurbescherming nodig. Vechtdal Wonen heeft deze ontheffing (vergunning) verkregen op basis van een uitgebreid onderzoek naar beschermde soorten, uitgewerkt in het ‘Soortmanagementplan Vechtdal Wonen’ (SMP). De aannemer kan in opdracht van Vechtdal Wonen van deze ontheffing gebruik te maken. De werkzaamheden aan de woningen dienen volgens de voorwaarden uit de verleende ontheffing en het SMP uitgevoerd te worden. Dit ecologisch werkprotocol beschrijft welke acties en maatregelen noodzakelijk zijn om voor deze specifieke werkgebieden binnen de voorwaarden van de ontheffing te kunnen werken. Het is belangrijk dat deze strikt worden opgevolgd om overtredingen te voorkomen.

Indien dit leidt tot vragen of als er zich onverwachte situaties voordoen, dient zo snel mogelijk contact te worden opgenomen met de begeleidend ecologisch adviseur, Niek Otten van Eelerwoude. N. Otten zal de werkzaamheden in opdracht van Vechtdal Wonen begeleiden en is op werkdagen bereikbaar via bovenvermeld telefoonnummer.

Afbeelding 1: Ligging plangebied Prinses Julianastraat 8 (Esri, 2024).

Afbeelding 2: Ontwikkelingsplan voor de nieuw te realiseren woningen aan de Prinses Julianastraat 8 (Nijhoff Architecten, 2024).

Afbeelding 3: Ontwikkelingsplan voor de nieuw te realiseren woningen aan de Prinses Julianastraat 8 (Nijhoff Architecten, 2024).

2 Beschermde soorten Binnen het werkgebied komen een aantal beschermde (dier)soorten voor. Het gaat in deze situatie(s) om vleermuizen en broedvogels. Behalve de specifiek onderzochte soorten (huismus, gierzwaluw en huiszwaluw) gaat het ook om niet onderzochte soorten als spreeuw, witte kwikstaart en zwarte roodstaart, die graag in woningen nestelen. Bij deze vogelsoorten zijn de verblijfplaatsen alleen in het broedseizoen beschermd, als ze in gebruik zijn. Veel dieren wisselen van jaar op jaar en gedurende de seizoenen van hun verblijfplaatsen. Dat geldt in het bijzonder voor vleermuizen die gebruik maken van een netwerk van verblijfplaatsen in spouwmuren, achter gevelbetimmering of in het dakbeschot. Bij de uitvoering moet daarom ook rekening gehouden worden met soorten die in principe aanwezig kunnen zijn. Dat lijkt een onmogelijke opgave, maar valt in de praktijk gelukkig mee.

Afbeelding 4: Dwarsdoorsnede van een woning met plekken waar verblijfplaatsen van beschermde soorten zijn te verwachten van huismus (linksboven), gewone dwergvleermuis (rechtsboven), steenmarter (linksonder) en gierzwaluw (rechtsonder). Bron: Soortmanagementplan gebouwbewonende soorten Apeldoorn, Arcadis 2019.

3 Voorwaarden bij uitvoering In deze paragraaf worden de maatregelen opgesomd die gedurende de verschillende werkzaamheden in acht genomen dienen te worden om negatieve effecten op de gewone dwergvleermuis en overige flora en fauna te voorkomen.

3.1.1 Algemeen (zorgplicht) -

-

-

De vergunning is alleen geldig voor (medewerkers van) de vergunningshouder of haar rechtsopvolgers of in opdracht van de vergunninghouder handelende (rechts-)personen. De vergunningshouder of haar rechtsopvolgers blijven daarbij verantwoordelijk en aansprakelijk voor de juiste naleving van deze vergunning. Minimaal zeven werkdagen voor aanvang van de werkzaamheden wordt provincie Overijssel geïnformeerd over de startdatum door een e-mail te sturen. Wanneer er bij het uitvoeren van de werkzaamheden van het project andere beschermde soorten dan de genoemde worden aangetroffen dient er meteen contact te worden gelegd met provincie Overijssel. Als het voorkomen van overtreding van verbodsbepaling niet mogelijk is moet de activiteit direct gestaakt worden. De effecten van de activiteit voor de aangetroffen soorten moet de vergunningshouder in beeld brengen en doorgeven. Daarbij moeten ook de maatregelen worden meegenomen die nodig zijn om overtreding van verbodsbepalingen te voorkomen. Alleen na toestemming van de provincie mag het werk worden hervat. Als de vergunningshouder het voornemen heeft af te wijken van de uitvoeringsperiode, de voorgeschreven middelen of van de voorgenomen handelingen als weergegeven in de aanvraag, dan dient hij dit - voorafgaand aan de voorgenomen wijzigingen - ter goedkeuring voor te leggen aan de provincie.

Dit is nodig omdat voor deze wijzigingen opnieuw de effecten op de betrokken soorten beoordeeld moet worden. Alleen na schriftelijke toestemming van de provincie is de voorgenomen afwijking toegestaan.

4 Maatregelen 4.1 Gewone dwergvleermuis Algemeen • De kwetsbare periodes voor vleermuizen zijn de winterperiode, globaal tussen 1 november en 1 april, en de kraamperiode tussen 15 mei en 15 augustus. De sloop mag alleen plaatsvinden wanneer de woningen voor vleermuizen buiten deze kwetsbare periodes ongeschikt zijn gemaakt. Ongeschikt maken • De verblijfplaatsen worden minimaal 2 weken voor de aanvang van de werkzaamheden ongeschikt gemaakt, buiten de kwetsbare periode(n) van de gewone dwergvleermuis (1 november tot 1 april en 15 mei tot 15 augustus). Het ongeschikt maken vindt dus plaats tussen 1 april en 15 mei en 15 augustus en 1 november. • Het ongeschikt maken wordt gedaan door het dichten van openingen, zoals open stootvoegen, ruimtes onder dakbeschot, onder kozijnen, achter zinken daklijsten etc. waarbij om de meter een exclusion flap wordt geplaatst zodat de vleermuizen de ruimte nog kunnen verlaten (afbeelding 5). Tussen de flaps kan gebruik gemaakt worden met schuimrubber of ander vulmiddel (geen purschuim of ander zelfexpanderende vulmiddelen).

• Het ongeschikt maken vindt plaats in een periode waarbij de nachttemperatuur 10 graden Celsius is of hoger onder begeleiding van een ecologische deskundige op het gebied van vleermuizen • Na minimaal 3 dagen met geschikte vliegomstandigheden voor vleermuizen (minimaal 10 graden Celsius, droog of motregen, maximaal 4 Bft wind) vindt een ecologische controle plaats door de ecologische deskundige. Na goedkeuring van de ecologische deskundige, kunnen daarna de werkzaamheden beginnen. Indien het niet goedgekeurd wordt, dient het opnieuw te gebeuren. • Mochten er nog vleermuizen worden aangetroffen tijdens de werkzaamheden en niet uit zichzelf vertrekken, dient er contact te worden met de provincie over aanvullende maatregelen.

•

Afbeelding 5: Potentiële toegangswegen voor gebouw-bewonende vleermuizen in het gebouw.

Permanente maatregelen • Het wordt aanbevolen om grote inbouwkasten te realiseren aan weerzijde van het nieuw te bouwen complex. Het wordt geadviseerd om twee grote VMPMK1 kraamkasten te monteren in het nieuw te realiseren gebouw (bijlage 3). De kasten kunnen worden gerealiseerd aan de noord en zuidkant aan het linker deel van het gebouw (afbeelding 6).

Afbeelding 6: situatie tekening met de te monteren vleermuis inbouwkasten (aangegeven in rood -

).

4.2 Vogels Gierzwaluw Gierzwaluwen zijn koloniebroedende vogels en kunnen binnen een relatief klein gebied in grote aantallen voorkomen. Gierzwaluwen zijn zeer plaats trouw en keren jaarlijks terug naar dezelfde gebieden/wijken om in te broeden. Omdat in de omliggende omgeving diverse broedparen van gierzwaluw aanwezig zijn, met name in het centrum van Ommen. Het nemen van maatregelen voor gierzwaluw is hierom kansrijk. Vrijwel alle gierzwaluwen broeden hierbij onder de daken, op de panlatten. Met name woningen met blinde gevels zijn favoriet vanwege hun vaak vrije aanvliegroute. Hierbij hebben zij toegang via de overhangende gevelpannen, in potentie kunnen gierzwaluwen dan ook broeden binnen het plangebied. Goede alternatieven hiervoor zijn nestkasten van gierzwaluw welke ingebouwd kunnen worden in de gevels. Doordat gewerkt wordt buiten het broedseizoen is het nemen van preventieve en tijdelijke maatregelen niet aan de orde. In het kader van het SMP is het wel noodzakelijk om voorzieningen te treffen voor gierzwaluwen, bijvoorbeeld in de vorm van nestkasten. Preventieve maatregelen • Bij de planning van de werkzaamheden dient rekening gehouden te worden met de kwetsbare broedperiode van de gierzwaluw. De broedperiode van de gierzwaluw loopt van half april tot en met half augustus.

Afhankelijk van het seizoen en de weersomstandigheden kan de broedperiode langer dan wel korter zijn. De daken waaronder gierzwaluwen aanwezig kunnen zijn worden niet in de periode april - augustus gerenoveerd tenzij deze van tevoren ongeschikt zijn gemaakt.

•

In het pand zijn geen potentiële toegangspunten aanwezig voor gierzwaluw. Aanwezige toegangspunten welke door gewone dwergvleermuis gebruikt kunnen worden zijn te klein om te dienen als toegangspunt voor gierzwaluw. Derhalve is het niet benodigd om het pand ongeschikt te maken voor gierzwaluw.

Permanente maatregelen • Een efficiënte maatregel voor het realiseren van permanente broedlocaties voor gierzwaluw is het laten overhangen van de gevelpannen. Door de gevelpannen op alle (blinde) kopgevels maximaal 3,3 cm te laten overhangen op het onderliggende boeiboord, wordt het dak weer beschikbaar als dit zo was en anders in de nieuwe situatie wel beschikbaar. • Permanente voorzieningen voor gierzwaluw worden gerealiseerd via inbouwvoorzieningen. Hier wordt aanbevolen om de type GZP2 en GZP3 te gebruiken (bijlage 3) in het nieuw te realiseren gebouwen. • Aan de noordkant van het gebouw worden of aan beide kanten vijf inbouwvoorzieningen geplaatst (afbeelding 7)

Afbeelding 7: overzicht van de te monteren inbouwkasten van gierzwaluwen (aangegeven in blauw -

).

Huismus Algemeen Huismus komen zeer algemeen voor en broeden veel onder pannendaken. Bij de planning van de werkzaamheden wordt rekening gehouden met de kwetsbare broedperiode van de huismus. De broedperiode van de huismus loopt van 15 februari tot en met 1 september. Er worden geen sloopwerkzaamheden uitgevoerd in de periode van 15 februari – 1 september tenzij de nesten buiten deze periode reeds ongeschikt gemaakt zijn. Afhankelijk van het seizoen en de weersomstandigheden kan de broedperiode langer dan wel

korter zijn. Indien weersomstandigheden daar aanleiding toe geven kan de genoemde periode langer of korter zijn. De ecologisch deskundige bepaalt dit. Ongeschikt maken • In het pand zijn geen potentiële toegangspunten aanwezig voor huismus. Derhalve is het niet benodigd om het pand ongeschikt te maken voor huismus. • De werkzaamheden en werkwijzen worden tezamen met de ecologische deskundige beslist, uitgevoerd en gecontroleerd op hun effectiviteit. Permanente voorzieningen • Als permanente verblijfplaatsen worden ruimtes onder het dak in de nieuwbouw gerealiseerd in alle te bouwen woningen door het vogelschroot pas na de derde rij pannen te plaatsen, zodat het dak toegankelijk wordt als nestplaats voor huismus (bijlage 3). • Getroffen permanente voorzieningen worden beoordeeld door de begeleidend ecoloog om te bepalen of deze geschikt zijn als nestplaats voor zowel huismus

5 Werkzaamheden ecoloog De ecoloog zal: • Ecologische begeleiding verzorgen tijdens het ongeschikt maken: o Een kick-off sessie waarin de uitvoerder wordt ingelicht over de aanwezige natuurwaarden op het werkterrein en de te nemen mitigerende maatregelen. o Een tussentijdse beoordeling van de getroffen maatregelen. o Een bezoek na afronding van alle maatregelen waarbij de ecoloog controleert of de mitigerende maatregelen op de juiste wijze hebben plaatsgevonden. Indien akkoord wordt een ecologische vrijgave gegeven en wordt dit schriftelijk bevestigd. • Een logboek bijhouden van alle contactmomenten en afspraken. • Aanwezig zijn bij bezoek van het project door een handhaver (indien van toepassing). • Op de dagen dat werkzaamheden plaatsvinden binnen kantoortijden telefonisch bereikbaar zijn. • Zo spoedig mogelijk aanwezig zijn indien de situatie daar, naar inzicht van de ecoloog, om vraagt. • Een check naar vleermuizen uitvoeren om te controleren of het ongeschikt maken goed is uitgevoerd en er geen vleermuizen meer in het pand aanwezig zijn. Uw contactpersoon is N. Otten, mocht hij niet bereikbaar zijn dan kan contact worden gezocht met J. Veldman of het algemene telefoonnummer van Eelerwoude. Niek Otten 06-57321808 Jorn Veldman 06-45471160 Eelerwoude algemeen 088-1471100

Bijlage 1 Tabel uitvoeringsperioden actie / werkzaamheden

2022 maart april mei juni juli augustus september oktober november december 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 januari

februari

Gierzwaluw & huiszwaluw Kwetsbare periode Huismus Kwetsbare periode Vleermuizen Kwetsbare periode Broedvogels algemeen (bomen en struiken) Verwijderen klimplanten/struiken (indien van toepassing) geschikte periode voor uitvoering geschikte periode voor uitvoering, onder voorwaardes opgeschikte periode voor uitvoering

Sloop en nieuwbouw Prinses Julianastraat 8, Ommen | Eelerwoude | 15

Bijlage 2 Beschrijving beschermde soorten Naam: Soort: Formaat: Te verwachten in: Bijzonderheden:

Actie:

Naam: Soort: Formaat: Te verwachten in:

Bijzonderheden:

Actie:

Gewone dwergvleermuis Vleermuis Spanwijdte 18-24 cm Spleten en gaten groter dan 1 cm in bebouwing. Streng beschermd. Kenmerken: De vacht bestaat uit verschillende soorten bruin, borst geel tot roestbruin. Snuit, oren en vleugels zijn zwartbruin. Niet aanraken. Neem contact op met begeleidend ecoloog! Zelfstandig laten ontsnappen.

Laatvlieger Vleermuis Spanwijdte 32-38 cm Onder dakpannen, daklijsten, dakpannen en spouwmuren Streng beschermd. Kenmerken: De vacht is aan de bovenzijde donker rookbruin; de punten kunnen goudkleurig zijn en licht glanzen. De onderzijde is geelbruin; er loopt echter geen duidelijke grens tussen beide zijden. De oren en snuit zijn zwart en de brede vleugels zijn donkerbruin tot zwart. Niet aanraken. Neem contact op met begeleidend ecoloog! Zelfstandig laten ontsnappen.

Naam: Soort: Formaat: Te verwachten in: Bijzonderheden:

Actie:

Naam: Soort: Formaat: Te verwachten in:

Bijzonderheden:

Actie:

Naam: Soort: Formaat: Te verwachten in:

Bijzonderheden:

Actie:

Huismus Vogel Spanwijdte 20-22 cm Onder de dakgoot, onder de eerste rij dakpannen. Streng beschermd. Kenmerken: De vacht bestaat uit verschillende soorten kleuren roodbruin, grijs en brede witte vleugelstrepen. Zelfstandig laten ontsnappen.

Gierzwaluw Vogel Spanwijdte 40-42 cm Onder de dakgoot, onder de eerste rij dakpannen, achter regenpijp, dakkapel of gat in de muur. Streng beschermd. Kenmerken: Donkere kleur met moeilijk waarneembare lichte keelvlek. Zelfstandig laten ontsnappen.

Huiszwaluw Vogel Spanwijdte 29 cm Zelfgemaakte nestkommen onder dakgoten, veelal ter hoogte van regenpijpen. Streng beschermd. Kenmerken: Donkere rug met helder witte buik en stuit. Zelfstandig laten ontsnappen.

Mannetje

Vrouwtje

Bijlage 3 Faunavoorzieningen Gierzwaluw permanente gierzwaluw kasten

Gierzwaluwkast GZP2 van Unitura (maten 32 x 18 x 16,5cm). GZP2 | Gierzwaluwkast - Unitura

Gierzwaluwkast GZP3 van Unitura (maten 53 x 18 x 18cm). GZP3 | Gierzwaluwkast | Unitura

Huismus

Vogelmuisschroot (lengte 100 cm) en gripgaas zoals aangeboden door Unitura. VMS1 | Vogelmuisschroot Monier dubbele kam 65mm - Unitura

Vleermuizen (algemeen) Permanente vleermuis kasten

Drie laagse vleermuis inbouwkast van houtbeton type VMPMK1 (maten 48,7 x 88 x 11,3 cm). VMPMK1 | Vleermuiskast - Unitura

Exclusion flap

Exclusion flap zoals aangeboden door Unitura.

Bijlage 4 Tekeningen nieuwbouw complex

Tekening 1 nieuwbouwcomplex (Nijhoff Architecten, 2024).

Tekening 2 nieuwbouwcomplex (Nijhoff Architecten, 2024).

Tekening 3 nieuwbouwcomplex (Nijhoff Architecten, 2024).

Tekening 4 nieuwbouwcomplex (Nijhoff Architecten, 2024).

Tekening 5 nieuwbouwcomplex (Nijhoff Architecten, 2024).

Tekening 6 nieuwbouwcomplex (Nijhoff Architecten, 2024).