10. Bijlage bij regels 2, Ruimtelijk kwaliteitsplan
Tekst van het document
ruimtelijk kwaliteitsplan Stegerdijk 15 Stegeren
Door:
dé Erfontwikkelaar b.v. Radewijkerweg 9 7791 RJ Radewijk
Telefoonnummer E-mail Internet Project Auteur Datum laatst gewijzigd Bestandsnaam Aantal pagina’s
06 24 88 38 28 herbert@erfontwikkelaar.nl www.erfontwikkelaar.nl 2417 H. Oldehinkel 7 augustus 2023 2417-RKP-STEGERDIJK15.indd 16
Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever en/of dé Erfontwikkelaar b.v.
INHOUDSOPGAVE 1 INTRODUCTIE
1
2 VIGEREND BELEID
4
2.1.
omgevingsvisie overijssel
4
2.2.
landschapsontwikkelingsplan ommen
4
2.3.
inspiratieboek ruimtelijke kwaliteit
5
3 B E S TA A N D E S I T U AT I E
6
4 RU I MT EL I J K K WA L I T EI T S P L A N
7
4.1.
7
onderbouwing inpassing
1 INTRODUCTIE De Erfontwikkelaar bv is gevraagd om een visie te geven op de inrichting als onderdeel van een bestemmingsplan wijziging, aan de Stegerdijk 15 te Stegeren. Het bestaande agrarische bedrijf inclusief wijngaard ‘Elkander’ uit jaar 2009 wil haar huidige bestemming als wijngaard gelegaliseerd zien middels toepassing van het overgangsrecht. Bij het vaststellen van het bestemmingsplan buitengebied Ommen is per abuis de bestaande wijngaard niet opgenomen. Tevens voorziet het plan de inpassing van een tweede bedrijfswoning in de bestaande bebouwing. Tot slot wil het agrarisch bedrijf expliciet genoemd hebben dat scholing, onderricht, instructie en demonstratie van nieuwe en bestaande technieken, zowel inpandig als buiten op het demo terrein, mogelijk moet zijn omdat dit bedrijf in samenwerking met Europe Forestry BV op Stegerdijk 13 een wereld wijde faam heeft opgebouwd op het gebied van renewable energy, het langer in de keten houden van hout en houtproducten en nieuwe technieken op gebied van Agroforestry. De gemeente Ommen wil hier in principe aan meewerken mits aangetoond wordt dat de ontwikkeling past in het landschap. Het plangebied ligt volgens het vigerende landschapsontwikkelingsplan in het zogenaamde essenlandschap. De weergegeven kenmerken en kwaliteiten vormen het toetsingskader voor dit ruimtelijk kwaliteitsplan. . 1
lo catie plangebie d
ijk
d ger Ste
7
H et b es t aan de agraris ch e b e drijf
6
b es t aat uit e en
4
b e drijf s wo n in g
5
(1) en e en s chuur.
1 3
(2) Van o o rs pro n g h ebb en er m e erder
2
s churen ges t aan die b oven gro n ds ges lo o pt zijn . (3) H et erf wo rdt o nts lo ten do o r é én in rit (4) H et erf wo rdt h ier afges ch erm d do o r e en waardevo lle b o men rij. (5) M o mente el is er e en klein s ch alige wijn gaard aanwezig . (6). Deze zal uitgebreid wo rden aan
2
lo catie plangebie d
de o os tzijde. (7)
plangebie d en omgeving rond 1920
plangebie d en omgeving rond 2020
3
2 VIGEREND BELEID
Het Overijsselse zandlandschap is van oorsprong kletsnat. In de laagtes van het zandgebied verzamelde zich het water. Hier
2.1.
OMGEVINGSVISIE OVERIJSSEL
ontwikkelden zich moerassen en broekbossen, waar het water
De Provincie Overijssel heeft het Streekplan, het verkeer- en
in de loop van het seizoen geleidelijk uit weg sijpelde naar de
vervoerplan, het waterhuishoudingsplan en het milieube-
lager gelegen delen, naar de beken en rivieren. Als ontwikkelin-
leidsplan samengevoegd tot de Omgevingsvisie. Het vormt
gen plaats vinden in of in de directe nabijheid van beekdalen
het provinciale beleidsplan voor de fysieke leefomgeving van
en natte laagtes, dan dragen deze bij aan extra ruimte voor de
Overijssel. De Provincie Overijssel stuurt op ruimtelijke kwali-
dynamiek van het stromende water en het vasthouden van
teit en duurzaamheid. Bestaande kwaliteiten moeten worden
water, aan versterking van de samenhang in het beeksysteem
beschermd en er moeten verbindingen worden gelegd tussen
en aan vergroting van de zichtbaarheid, bereikbaarheid en
deze bestaande kwaliteiten en nieuwe ontwikkelingen. Dat wil
beleefbaarheid van het water. Ten opzichte van omliggend es-
zeggen dat nieuwe ontwikkelingen moeten bijdragen aan de
sen- en hoevenlandschap zijn de landbouwontginningen relatief
verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Voor het behoud en
grote open ruimtes, deels omzoomd door boscomplex. Erven
het versterken van de ruimtelijke kwaliteit vormen essentiële
liggen als blokken aan de weg geschakeld. Wegen zijn lanen met
gebiedskenmerken het uitgangspunt.
lange rechtstanden. Vaak zijn het ‘inbreidings’landschappen met
dekzand
beekdalen en natte laagten
rommelige driehoekstructuren als resultaat. Als ontwikkelingen Gebiedskenmerken
plaats vinden in de agrarische ontginningslandschappen, dan
Middels een verdeling in 4 lagen zijn de gebiedskenmerken
dragen deze bij aan behoud en versterking van de dragende
binnen de Omgevingsvisie toegelicht:
lineaire structuren van lanen, bosstroken en waterlopen en ont-
De natuurlijke laag De laag van het agrarisch-cultuur landschap De stedelijke laag De laag van de beleving
ginningslinten met erven en de kenmerkende ruimtematen.
Toelichting: Maten- en flierenlandschap en jonge heide- en broekontginningslandschap met aan de zuidzijde natte laagten Het gebied ligt in de natuurlijke laag maten en flierenlandschap met het jonge heide- en broekontginningslandschap als agrarisch cultuurlandschap. De ontwikkelingspersectief is wonen en
natuurlijke laag
jonge heide- en broekontginningslandshap
2.2.
LANDSCHAPSONTWIKKELINGSPLAN OMMEN
Het landschapontwikkelingsplan (LOP) Ommen geeft aan hoe het landschap kan worden ontwikkeld, gebruikmakend van
maten- en
bestaande kwaliteiten en potenties. Het geeft de visie van de
flierenlandschap
gemeente op het omgaan met haar landschap voor de komende 10 jaar.Kenmerkend voor het Ommer landschap is de grote variatie in landschapstypen. Op relatief kleine schaal wisselen rivieren, bos, heide, open en halfopen agrarisch gebied elkaar af.
werken in het kleinschalige mixlandschap.
4
agrarisch cultuurlandschap
Concreet zijn de volgende landschappen te onder-schei-
van bermen. De landbouw heeft een functie die past binnen
den:
dit kleinschalige landschap. Tevens is er ruimte voor kleinhet rivierenlandschap; het essen- en kampenlandschap; het vlierenlandschap; het bos- en landgoederenlandschap; het jonge ontginningslandschap; het veenontginningslandschap.
Het plangebied ligt in het essen- en kampenlandschap dat de volgende karakteristieken kent: afwisselend landschapsbeeld gevormd door kleine- en grote ruimten, begrensd door bomenrijen, bebouwing, singels, houtwallen en bos; aanwezigheid van kleine- en grote essen met landschappelijke en cultuurhistorische waarden; relatief hoog en bolgelegen gebieden (essen) met veel microreliëf (steilranden) zijn landschappelijk waardevolle objecten; aanwezigheid van kleine buurtschappen, die een sterke verbondenheid hebben met het landschap zijn kenmerkend voor historie van de gebieden; bebouwing geclusterd in een buurtschap; onregelmatige verkavelingstructuur.
schalige functies, zoals Bed en breakfast, kamperen bij de boer en verkoop van eigen streekproducten 2.3.
INSPIRATIEBOEK RUIMTELIJKE KWALITEIT
Karakteristiek van de erven: oude erven en het landschap zijn met elkaar verweven erven liggen soms geclusterd, soms verspreid rondom de essen en kampen bebouwing ligt ordeloos gesitueerd ten opzichte van de weg; gebouwen gaan op in het landschap door hun situering een losse strooiing van hoofd- en bijgebouwen op het erf; jongere ensembles liggen meer als groene eilanden in het landschap.
Gebouwen op het erf karakteristieke historiche bebouwing, bijvoorbeeld kapschuren en hooimijten grote dakvlakken zadeldak met lage goten, evt. wolfseinden of een dakschild; in de loop van de tijd zijn meerdere bijgebouwn/schuren toegevoegd, maar niet op grote schaal Inrichting van het erf bescheiden siertuin op het voorerf in combinatie met de moestuin en fruitgaard, omgeven door een haag (meidoorn/beuk/liguster) Eiken (groepen) op het er, knot- en leilindes solitaire bomen op het erf, bijvoorbeeld kastanjeboom markante erfafscheidingen ontbreken.
Toekomstbeeld: Het landschap bestaat uit een ruimtelijke afwisseling van open en besloten delen met essen, kampen, boerderijen, bosjes en houtwallen. Deze afwisseling vormt een belangrijke landschappelijke kwaliteit dit landschap. De cultuurhistorische waarden in de vorm van oude landwegen, boerderijen en bijzondere objecten zijn herstelt en vormen een onderdeel van een lokaal ommetje. De ecologische waarden wordt vergroot door het behoud en versterken van landschapselementen, akkerranden en het verschralen 5
overzicht landschapstyp en
3 B E S TA A N D E S I T U AT I E Het plangebied was tot midden 20e eeuw totaal anders ingericht. Daar waar nu de Stegerdijk de ontsluiting van de erven is was dat vroeger anders. Er liep een pad vanaf de stuw bij Junne naar het zuiden. Middels een aftakking naar de Stegerdijk kwam men op het toenmalige erf. De boerderijen (van oorprong bevatte het erf twee boerderijen) stonden dus met de kop richting de Vecht. Ook was er een school. Het plan bestaat om de van oorsprong oude situatie met de kop richting de Vecht weer terug te brengen door de tweede bedrijfswoning op een bijzonder wijze te integreren in het voorgenomen gebouw. Een oude houtwal herinnert nog aan de toenmalige structuur. Daarnaast valt op dat in deze hoek van Stegeren de
b est aande ‘vo orzijde’ erf
verkaveling veel kleinschaliger was met boomgaarden en andere kleinschalige akkers en weilanden. Tweede helft van de 20e eeuw zijn er verschillende grote opstallen gebouwd en zijn de oorspronkelijke boerderijen verdwenen. Het erf kreeg een ontsluiting rechtstreeks op de zuidelijk gelegen Stegerdijk. Veel van de agrarische opstallen zijn wederom gesloopt en recent is er een nieuwe woning gebouwd. Een schuur bestaande uit damwand is het grootste volume op het erf. Deze valt vanuit de weide omgeving op aangezien er aan de noordzijde van het erf geen beplanting staat. Wel is er een poel gegraven en staat er enige wilgenopslag in het veld. Het erf ligt hoger in het landschap en met name de achterzijde kent een prachtig uitzicht. 6
het zicht vanaf de stuw in Junne
4 RUIMTELIJK K WA L I T EI T S P L A N Uitgangspunten initiatiefnemer: aanpassen bestemming t.b.v. het uitbreiden van een bestaande kleinschalige wijngaard naar een volwaardige wijngaard; realiseren tweede bedrijfswoning in het reeds vergunde volume.
vergunde bouwwerk een tweede bedrijfswoning realiseren.
worden over de verdwenen boerderijen van Stegeren. Het
De wijnmakerij en agrarische activiteiten buitenshuis heb-
vormt een bijzondere plek aan de diverse wandel- en fiets-
ben voortdurend zicht en toezicht nodig. Het is logisch om
routes die langs het erf gaan. De bestaande wilgen langs de
op de oorspronkelijke plek van de boerderijen weer een wo-
watergang schermen de wijngaard vanuit het noorden af.
ning te realiseren. Aangezien er nu een groot volume komt zal het een verbijzondering moeten zijn van het volume en
De wijngaard wordt maximaal 2,5 (m) hoog. De Stegerdijk
geen apart gebouw.
ligt (zoals de naam aangeeft) aanmerkelijk hoger dan de wijngaard (1 m boven maaiveld). Het zicht blijft daardoor be-
Het erf wordt vanuit de noordzijde bewust open gehouden
houden omdat je vanaf de weg over de ranken kijkt. Op oude
waarmee het een icoon aan de Vecht zal worden. Tesamen
kaarten is te zien dat hier van oorsprong een boomgaard
Uitgangspunten gemeente:
met de aanplant van bomen en struweel vormen ze een
is geweest. Ook in dat kader is het gebiedseigen dat op de
landschappelijk goed inpassen van de uitbreiding; enkel gebruik streekeigen beplanting; aansluiten op de gebiedskenmerken van het essen- en hoevenlandschap veilige oversteek.
eenheid in het landschap.
rand van het lagere Vechtdal en de hogere bewoonde essen in het landschap dergelijke functies voorkwamen die (zij het
Op het erf is tevens een ruimte opgenomen voor het
beperkt) impact hebben op de openheid van het landschap.
demonstreren en testen van machines. Deze ruimte wordt
Langs de Stegerdijk zal tevens een strook van minimaal 6 (m)
afgeschermd middels een robuuste houtwal. Ook rond de
vrij gehouden worden. De brede grasstroken voorkomen dat
Uitgangspunten provincie:
bestaande (minder passende) schuur wordt bosplantsoen
de wijngaard een onnodig verdicht beeld opleverd. Tevens
het erf moet aansluiten op de gebiedskenmerken (jongeheideontginningslandschap) volgens de Omgevingsvisie Overijssel; de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving is niet van toepassing.
aangeplant. Met het toevoegen van extra groen wordt het
wordt een onveilige verkeerssituatie voorkomen doordat er
bouwvlak beter ingepast. De wijngaard zal aangelegd wor-
op de kruising voldoende zicht blijft.
4.1.
den op het bestaande perceel. Door brede paden tussen de ranken te maken wordt de oorspronkelijke kleinschaligheid
Samengevat:
hersteld. (zie historische kaart). Een halfverhard pad door
bestaande erf wordt beter ingepast met struweel en bomen; reeds vergunde bebouwing wordt landschappelijk beter ingepast; inpandige tweede bedrijfswoning om een leefbaar platteland te scheppen, de oude situatie van voor 1950 terug te halen, om buiten kantooruren toezicht op processen en landerijen te houden; proeftuin schermt het erf van de westzijde op een natuurlijke manier af; halfverhard pad door de wijngaard voorkomt extra verkeersbewegingen; informatiepunt over de verdwenen boerderijen van Stegeren.
ONDERBOUWING INPASSING
de wijngaard zal voorkomen dat er onnodige verkeersbe-
Het huidige agrarische bouwvlak blijft behouden en
wegingen ontstaan. Al rijdend of lopend door de wijngaard
biedt voldoende mogelijkheden om de faciliteiten van de
komt men op het erf dat boven het maaiveld uitsteekt. Van
wijngaard een plek te geven. Er is reeds een omgevingsver-
hier een prachtig uitzicht over het Vechtdal. De westzijde
gunning afgegeven voor de bouw van een schuur/wijnma-
van het erf wordt gebruikt als proefveld van nieuw rassen.
kerij en opslag. (zie pag. 11). Initiatefnemer wil in dit reeds
Dit wordt de buitenruimte van het kenniscentrum. De wijnstruiken zullen deze minder fraaie zijde op een natuurljk manier afschermen. Bij de entree van het erf zal een informatieplek gemaakt
7
8
de wijngaard kent een beperkte impact op de openheid vanaf de Stegerdijk
9
de Stegerdijk ligt ruim hoger dan de wijngaard,
half verhard pad
zic
ht o
pd
bestaande struweel e st
uw
paden om kleinschalige oorspronkelijke structuur te herstellen
Jun
ne
wijngaard
ijk
erd
eg
St
erf open laten passend front gebouwen proeftuin het erf als een icoon aan de Vecht
10
concept
BO
UW
VL
AK
z ic h
11 t va naf/ op d e Ve c ht
uitzoom van het plan formaat a3
tekeningno 1 (3)
24 oktober 2022
datum
2417
project
Monument over de historie van Stegeren en de verdwenen bebouwing
5.
Extensieve buitenruimte
6.
Reeds vergunde stal
7.
Bestaande toegang
8.
Demo terrein houtchippers
9.
Aanplant struweel rondom
14
18 novemberg 2022
4.
datum
Wijngaard in oorspronkelijke structuur
a3
3.
4
formaat
Tuin bij bedrijfswoning
1 (3)
2.
tekeningno
Bestaande bedrijfswoning
project
16 1.
2417
Legenda
3 13 3
10. Proeftuin t.b.v kenniscentrum 11. Boomgroep op hoek erf 12. Centraal erf 13. Bestaande natte natuur 14. Wilgenstruweel behouden
11
15. Bestaande bomen behouden
9 16. Nieuw pad door de wijngaard (halfverharding)
6
17. Reeds vergunde wijnmakerij 18. Reeds vergunde opslag 19. Inpandige tweede bedrijfswoning 20. Tweede inpandige bedrijfswoning
3
19 8 5 12 20 17 18 10
1
15
2
12
7
inzoom van het plan
deze hoek wordt verbijzonderd en krijgt de functie tweede bedrijfswoning
reeds vergunde stal en wijnmakerij
13
impressie reeds vergunde stal en wijnmakerij
informatietafel over Stegeren
14
pad door de wijngaard
sfeerbeelden wijngaard en erf
Aanplant Alnus glutinosa - zwarte els Aanplantmaat 200-250 hoog Aantal 17 stuks
3.
Proeftuin bestaande uit druivenstruiken
4.
Aanplant walnoot - Juglans regia Aanplantmaat 12-14 Totaal 2 stuks Eindbeeld is een solitaire boom
2 3 1
1
4
3
15
15
landschapsmaatregelen
2417 a3
2.
formaat
Handelsmaat bosplantsoen 60-80 cm Aanplanten met 1 st/m2 in groepen van 5 Eindbeeld is een gesloten houtsingel van min. 8 (m)
1 (3)
datum
Alnus glutinosa - Zwarte els 15% Quercus robur - Zomereik 10% Crateagus mongyna - Meidoorn 15% Prunus spinosa - Sleedoorn 15% Acer campester - Veldesdoorn 15% Viburnum opulus - Geldersche roos 15% Corylus avalana - Hazelaar 10%
24 oktober 2022
Aanplant bestaande uit:
tekeningno
1.
project
Legenda