1. Fietsverbindingenplan Ommen - beleidsdocument

Fietsverbindingenplan Ommen

BELEIDSDOCUMENT 23 SEPTEMBER 2021

Fietsverbindingenplan

Inhoud Inleiding ............................................................................................................................................ 2 Aanleiding ..................................................................................................................................... 2 Doelstelling .................................................................................................................................... 3 Werkwijze....................................................................................................................................... 3 Leeswijzer ..................................................................................................................................... 4 Relevant Fietsbeleid ...........................................................................................................................5 Provinciaal fietsbeleid ....................................................................................................................5 Strategisch plan verkeersveiligheid 2020-2030 (SPV) .....................................................................5 Gemeentelijk beleid ......................................................................................................................

6 Fietsnetwerk buitengebied................................................................................................................ 9 Huidig fietsnetwerk en ontbrekende schakels buiten de kern ....................................................... 11 Wenselijk fietsnetwerk buiten de kern .......................................................................................... 17 Fietsnetwerk binnen de kern Ommen ..............................................................................................22 Huidig fietsnetwerk binnen de kern .............................................................................................. 23 Wenselijk fietsnetwerk binnen de kern ......................................................................................... 23 Prioritering benodigde werkzaamheden ......................................................................................... 29 Beoordelingswijze verbindingen.................................................................................................. 29 Meenemen van wensen vanuit de omgeving ................................................................................ 30 Prioriteitenlijst..............................................................................................................................

32 Bijlagen ............................................................................................................................................ 34 1.

Ontwerpprincipes fietsvoorzieningen (Provincie Overijssel) ................................................. 34

2.

Intensiteiten autoverkeer per etmaal (Verkeersmodel) ......................................................... 35

3.

Richtlijnen voor toepassing fietssuggestiestroken ................................................................ 37

4.

Fietsongevallen overzicht gemeente Ommen....................................................................... 38

1

Fietsverbindingenplan

Inleiding Het is van belang dat inwoners en bezoekers van de gemeente Ommen zich op een aangename en veilige wijze kunnen verplaatsen. In het bijzonder is het daarbij wenselijk dat de verplaatsingen per fiets goed gefaciliteerd worden. Het goed faciliteren van deze verplaatsingen per fiets, kan gedaan worden door te voorzien in; − − −

een compleet fietsnetwerk; een verkeersveilig fietsnetwerk; en een comfortabel fietsnetwerk.

Door zowel op de verbindingen tussen kernen onderling, als het netwerk binnen de kern van Ommen hierin te voorzien, wordt er bijgedragen aan het stimuleren van het fietsverkeer binnen de gemeente. Dit draagt bij aan een beter milieu, betere gezondheid en minder autoverkeer op de wegen in Ommen, wat de leefbaarheid binnen de gemeente ten goede komt. Ook wordt hiermee invulling gegeven aan de ambities van de gemeente Ommen ten aanzien van het fietsnetwerk die zijn uitgesproken in de Verkeersvisie Ommen 2030 en ook in de discussie rondom de ontsluitingsstructuur een belangrijke rol spelen. In dit plan ligt de focus op het utilitaire fietsnetwerk en de directe verbindingen, om de verplaatsingen waarbij er sprake is van een doel, anders dan enkel een recreatief doel, beter te faciliteren voor de fietser. ▪

Hoofdfietsnetwerk Binnen de bebouwde kom betreft het de verbindingen op wijkniveau, die zorgen voor de ontsluiting van alle wijken en buurten en belangrijke functies (‘gebiedsontsluitingspaden’); buiten de bebouwde kom betreft het de verbindingen tussen kernen, dorpen, steden en belangrijke functies. Deze routes moeten fietsers de maximale kwaliteit bieden en (op drukke locaties en trajecten) berekend zijn op hoge aantallen fietsers.

▪

Snelle fietsroutes Dit zijn regionale hoofdfietsroutes die hoogwaardig zijn ingericht om efficiënte en comfortabele fietsverplaatsingen mogelijk te maken voor snelle fietsers over langere afstanden (tot circa 30 km). Het zijn als het ware snelwegen voor fietsers. Snelle fietsroutes zijn bedoeld om op regionaal niveau de fiets in reistijd te laten concurreren met de auto. Ze worden aangelegd op in dat opzicht relevante trajecten en hoeven niet per se een samenhangend netwerk te vormen.

Doordat het plan zich richt op het verbeteren van verbindingen per fiets en niet enkel gaat over het aanleggen van nieuwe vrijliggende paden, is gekozen voor de benaming van een Fietsverbindingenplan in plaats van Fietspadenplan. Er zijn namelijk meerdere type fietsvoorzieningen mogelijk om verbindingen te verbeteren voor fietsers.

Aanleiding Op 7 november 2019 is een motie aangenomen voor een inventarisatie van nieuwe fietspaden en verbetering van bestaande fietspaden. Hiermee is er vanuit de gemeenteraad de wens en ambitie uitgesproken om het fietsnetwerk binnen de gemeente daar waar wenselijk uit te breiden en te verbeteren. Middels dit fietsverbindingenplan wordt aan deze wens en ambitie invulling gegeven. In

2

Fietsverbindingenplan de perspectiefnota is voor de komende 3 jaar 300.000,- euro per jaar beschikbaar (exclusief subsidie) ter verbetering van het fietsnetwerk.

Doelstelling De doelstelling van dit fietsverbindingenplan is om een wenselijk fietsnetwerk vast te stellen, en vervolgens tot een concreet uitvoeringsprogramma te komen ter besteding van het beschikbaar gestelde budget. Het uitvoeringsprogramma moet leiden tot een verbetering van het fietsnetwerk middels het verbeteren van verbindingen, door het treffen van maatregelen en/of het realiseren van aanvullende (fiets)voorzieningen.

Werkwijze In kaart brengen huidige netwerk en voorzieningen Om tot een wel overwogen en gedragen uitvoeringsprogramma te komen, is allereerst het huidige fietsnetwerk in kaart gebracht. Dit voor de verbindingen tussen de kernen en het fietsnetwerk binnen de kern van Ommen. Hierin fungeert het Kernnet fiets, dat in samenwerking tussen provincie Overijssel en alle gemeenten is opgesteld, als basis voor het fietsnetwerk binnen de gemeente. Bij de inventarisatie is vervolgens in kaart gebracht welke voorzieningen aanwezig zijn op het hoofdfietsnetwerk binnen de gemeente. Hiermee wordt het inzichtelijk op welke trajecten er sprake is van fietsvoorzieningen en waar er sprake is van het ontbreken van een goede fietsvoorziening en daarmee het netwerk dus incompleet is.

Figuur 1: Overzichtskaart Kernnet fiets gemeente Ommen (rode lijn zijn de hoofdfietsverbindingen in het kernnet)

In kaart brengen van het wenselijke netwerk met bijbehorende voorzieningen Daaropvolgend is op theoretische wijze het huidig aanwezige fietsnetwerk beoordeeld en op basis daarvan een wenselijk fietsnetwerk in kaart gebracht waarin de ontbrekende schakels worden ingevuld. Een wenselijk fietsnetwerk houdt in dat er op het gehele netwerk sprake is van aanwezige fietsvoorzieningen, passend bij de functie en gebruik van de betreffende verbinding.

Betrekken stakeholders en ophalen wensen vanuit de omgeving Middels het voeren van gesprekken met de Plaatselijke Belangen verenigingen is opgehaald hoe de omgeving het huidige netwerk ervaart. Hiermee wordt gewaarborgd dat de theoretische benadering/beoordeling van het huidige fietsnetwerk overeenkomt met de beleving vanuit de omgeving. Bij het komen tot een uitvoeringsprogramma is er ook aandacht voor de wensen vanuit de omgeving, zodat niet enkel op basis van de theoretische benadering geprioriteerd wordt. Deze wensen zijn eveneens opgehaald in de gesprekken met de Plaatselijke Belangen verenigingen. Hiermee is een compleet wensenoverzicht van de gehele gemeente inzichtelijk gemaakt, waar in dit plan aandacht voor is.

3

Fietsverbindingenplan

Komen tot een prioriteitenlijst en uitvoeringsprogramma Middels het beoordelen van het huidige netwerk, het opstellen van een wenselijk netwerk en dit te koppelen aan wensen vanuit de omgeving, is een prioriteitenlijst en uitvoeringsprogramma opgesteld. In het uitvoeringsprogramma wordt op een slimme manier gezocht naar koppelkansen, om met de beschikbare financiële middelen zoveel mogelijk wenselijke fietsvoorzieningen te kunnen realiseren. Hierbij moet gedacht worden aan mogelijke subsidies en onderhoudsgelden.

Leeswijzer In het eerste hoofdstuk van dit document wordt de inleiding van dit document behandeld. Hierin wordt de aanleiding omschreven, de doelstelling geformuleerd en de werkwijze behandeld. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op relevant bestaand fietsbeleid, wat als basis dient voor dit plan. In hoofdstuk 3 wordt het fietsnetwerk in het buitengebied van Ommen behandeld. Hieronder vallen de verschillende kernen en verbindingen tussen deze kernen. Allereerst wordt het huidige netwerk beschouwd, waarna vervolgens het wenselijke netwerk behandeld wordt en welke wijzigingen daarbij gewenst zijn. Hoofdstuk 4 betreft het fietsnetwerk binnen de kern van Ommen. Net als bij de beschouwing voor het buitengebied, wordt ook hier eerst het huidige netwerk beschouwd, waarna vervolgens een wenselijk netwerk behandeld wordt. In hoofdstuk 5 wordt er prioritering aangebracht ten aanzien van het wenselijke netwerk. Hierin wordt bepaald welke wijziging meer en welke wijziging minder prioriteit hebben. In hoofdstuk 6, tevens het laatste hoofdstuk van het document, komt het uitvoeringsprogramma aan bod. Hierin wordt bepaald welke werkzaamheden uitgevoerd gaan worden en in welk tijdsbestek.

4

Fietsverbindingenplan

Relevant Fietsbeleid Provinciaal fietsbeleid Provincie Overijssel heeft het Koersdocument Fiets opgesteld (2016). Haar visie is: ‘De fiets is een belangrijk middel om de bereikbaarheid van stad en platteland te verbeteren. In de stad draagt de fiets bij aan een vermindering van de overlast veroorzaakt door files, luchtvervuiling en geluid. Op het platteland draagt de fiets bij aan het verbinden van dorpen met steden, zeker ook op plekken waar het openbaar vervoer geen bruikbare oplossing is. Verder helpt de fiets bij het verbeteren van de gezondheid van de inwoners en bezoekers van de regio’s. Ook zorgt de fiets voor een groot deel van de opbrengsten in de vrijetijdseconomie en versterkt de fiets het imago van de (groene) regio.’ Hoe kan het beleid van meer en veiliger fietsen vorm krijgen? De zogenaamde behoeftenprimade Fieters geeft hierop antwoord: investeren in de samenhang van infrastructuur, de mens (gedrag, cultuur) en bestaande of nieuwe vervoersmiddelen, zoals de e-bike / speed-pedelec. Aan de onderkant van de piramide staan de dissatisfier: veiligheid en snelheid zijn basisvoorwaarden om redelijk te kunnen fietsen. Daarboven staan de satisfiers gemak, comfort en beleving. Zij zorgen voor stimulering van het aantal fietsers. Figuur 2: Behoeftenpirmade fietsers (Koersdocument Fiets)

In september 2018 heeft de provinciale Staten de Integrale Netwerkvisie Overijssel (INO) vastgesteld. Hierin staat het beleid voor alle netwerken van alle modaliteiten (trein, bus, fiets, auto) en de verbindingen (hubs) tussen alle modaliteiten. Als rode draad door alle beleidsstukken speelt dat slimme en duurzame mobiliteit enerzijds en verkeersveiligheid anderzijds goed aan bod moeten komen. Kortom: veiligheid, comfort en beleving zijn alle drie belangrijk om fietsgebruik te stimuleren. Middels dit fietspadenplan wordt tegemoet gekomen aan het verbeteren van deze aspecten binnen de gemeente Ommen.

Strategisch plan verkeersveiligheid 2020-2030 (SPV) Eind 2018 is door de Minister van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) in samenwerking met IPO, VNG en regio’s het Strategisch Plan Verkeersveiligheid uitgebracht. Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid is een nieuwe aanpak die gezamenlijk door het Rijk, provincies, gemeenten en vervoersregio’s uitgedacht en beschreven is. Het idee achter deze aanpak is om risico gestuurd verkeersveiligheid aan te pakken. Dit wordt gedaan door locatie specifieke data aan elkaar te koppelen, waardoor verkeersveiligheidsknelpunten in beeld kunnen worden gebracht per gemeente. Vervolgens kan de gemeente op basis hiervan met plannen komen om de verkeersonveiligheid aan te pakken.

De fiets in het SPV De fiets vormt één van de belangrijke thema’s binnen het SPV. De aspecten die worden benoemt in het kader van het SPV, wat betreft fysieke maatregelen, worden meegenomen bij de prioritering

5

Fietsverbindingenplan van te nemen maatregelen. De volgende aspecten worden hierin apart benoemd (Factsheet-SPV2030-factsheet-6-Fietsers): − − − − −

Scheiden van fietsers en zwaar/snelverkeer; veiliger inrichten van 30- en 50 km/uur-wegen; verwijderen van (stalen)fietspaaltjes; herkenbaar, vergevingsgezind en obstakelvrij maken van fietsroutes; fietsroutes als eerste strooien bij gladheid.

Met uitzondering van het strooibeleid, worden alle genoemde bovenstaande aspecten meegenomen in dit fietsverbindingenplan.

Gemeentelijk beleid Binnen de gemeente zijn er twee beleidsstukken die relevant zijn voor het fietspadenplan. Dit zijn; Verkeersvisie Ommen 2030 en de Analyse Ontsluitingsstructuur Ommen. In beide documenten vormt de fiets één van de belangrijke thema’s en is er een eerste richting gegeven wat betreft een wenselijk fietsnetwerk, waar middels dit Fietsverbindingenplan verder uitwerking aan gegeven wordt.

Verkeersvisie Ommen 2030 In de Verkeersvisie Ommen 2030 wordt een visie gegeven op het wenselijke fietsnetwerk voor 2030. Dit voor zowel het buitengebied, als het fietsnetwerk binnen de kern van Ommen. In de visie wordt gesteld dat het netwerk van Ommen bestaat uit hoogwaardige fietspaden, waar verkeersveiligheid en het faciliteren van fietsverkeer de hoogste prioriteit heeft. Daarbij worden de fietspaden in principe in rode asfaltverharding uitgevoerd met een breedte passend bij de fietsintensiteiten, en snelheden van het toekomstige fietsverkeer (in één of twee richtingen conform de C.R.O.W. richtlijnen). Ook is er een voorschot gedaan op de snelfietsroute, die tussen Zwolle en Hardenberg, ook door Ommen gaat. In onderstaand kaartoverzicht het fietsnetwerk in het buitengebied van Ommen volgens de Verkeersvisie Ommen 2030.

Figuur 3: Visie op fietsnetwerk buitengebied Ommen uit de verkeersvisie 2030 (Verkeersvisie Ommen 2030)

6

Fietsverbindingenplan Voor het fietsnetwerk binnen de kern van Ommen ligt de focus in de verkeersvisie op het feit dat de fiets het meest aantrekkelijke vervoersmiddel moet worden. Van belang hierbij is dat er een fijnmazig netwerk met aantrekkelijke fietsverbindingen gerealiseerd wordt vanuit woonwijken naar de publiek aantrekkende voorzieningen zoals het centrum, onderwijsinstellingen, sportvoorzieningen en het treinstation. Daarbij moeten de voorzieningen vanwege de hogere aantallen fietsers in de kern, in staat zijn grote groepen fietsers veilig en comfortabel te verwerken. Het doel is dat verplaatsingen per fiets in veel gevallen sneller zijn dan verplaatsingen per auto. In onderstaand kaartoverzicht het fietsnetwerk binnen de kern van Ommen volgens de Verkeersvisie Ommen 2030.

Figuur 4: Visie op fietsnetwerk kern Ommen uit de verkeersvisie 2030 (Verkeersvisie Ommen 2030)

Principebesluit Analyse Ontsluitingsstructuur Ommen Eveneens wordt in de Analyse Ontsluitingsstructuur Ommen een wensbeeld geschetst van het fietsnetwerk in Ommen en worden er knelpunten/ontbrekende schakels benoemd die aangepakt moeten worden. Hierbij ligt in dit document de focus op de kern Ommen, omdat zich daar het knelpunt afspeelt m.b.t. de afwikkeling van grote hoeveelheden (doorgaand)verkeer. Uitgangspunt van dit document is dat in de toekomst de ontsluitingsstructuur van de fiets zoveel als mogelijk gescheiden dient te worden van de ontsluitingsstructuur voor gemotoriseerd verkeer. Aanpassingen aan het fietsnetwerk die benoemd worden binnen de kern van Ommen in het kader van de ontsluitingsstructuur zijn: − − − − −

Vrijliggend fietspad Chevalleraustraat; Verbeteren verbinding centrum Ommen <-> Station; Realisatie van een vrijliggende fietsverbinding tussen Ommen en Dedemsvaart; Ongelijkvloerse fietsoversteek snelfietsroute Zwolle – Hardenberg onder de Hessel Mulertbrug door; Noordelijke aftakking van de snelfietsroute middels de fietstunnel onder de N48; 7

Fietsverbindingenplan − −

Ongelijkvloerse fietsoversteek Haarsweg-Slagenweg; Aanpassen kruispunt Vechtkade-Julianastraat-Coevorderweg-Hessel Mulertbrug op basis van keuzes op de Vechtkade, Julianastraat Schurinkstraat en fietsverbinding over de Vecht.

Op onderstaande afbeelding een schematische weergave van de wenselijke ontsluitingsstructuur fiets binnen de kern van Ommen volgens Analyse Ontsluitingsstructuur Ommen.

Figuur 5: Gewenste ontsluitingsstructuur fiets in de kern van Ommen (Analyse Ontsluitingsstructuur Ommen)

8

Fietsverbindingenplan

Fietsnetwerk buitengebied In dit hoofdstuk wordt het fietsnetwerk buiten de kern van Ommen beschouwd. De fietsverbindingen buiten de kern van Ommen zijn van belang om de bereikbaarheid van de kernen per fiets te waarborgen. Daarnaast is het zaak om de relaties die de kern Ommen heeft met omliggende kernen, dorpen en steden door middels van een goede fietsbereikbaarheid te versterken. Op onderstaande kaart de relaties van de kern Ommen en de belangrijkste relaties van de andere grotere kernen (Beerzerveld en Lemele) op schematische wijze weergegeven.

Utilitair Beperkte schaal Figuur 6: Schematische weergave relaties Ommen met omliggende dorpen, kernen en steden

Omdat het gebied buiten de kern een uitgestrekt gebied betreft met een grote hoeveelheid kernen (achttien in totaal), plus enkele relevante kernen buiten de gemeentegrens, is de beschouwing verdeeld over de gebieden; noord Ommen, oost Ommen en zuidwest Ommen. Op deze wijze kan er overzicht behouden worden in het document. Per gebied wordt het huidige netwerk weergegeven en worden de ontbrekende schakels aangestipt. Op de volgende pagina, middels een kaartoverzicht, de verdeling van de gebieden met daarbij de kernen die binnen het betreffende gebied vallen.

9

Fietsverbindingenplan

Dedemsvaart, Arriërveld, Balkbrug, Witharen, Vinkenbuurt, Ommerschans, Ommen

Oudleusen, Varsen, Vilsteren, Lemelerveld, Giethmen, Dalmsholte, Lemele, Nieuwebrug, Archem, Ommen

Den Ham, Eerde, Besthmen, Beerzerveld, Mariënberg, Beerze, Junne, Stegeren, Hardenberg, Hoogengraven, Arriën, Ommen

Figuur 7: Globale verdeling gemeente Ommen in 3 deelgebieden

Op de volgende pagina’s wordt per gebied het huidige netwerk en de ontbrekende schakels in kaart gebracht. Vervolgens wordt het wenselijke fietsnetwerk behandeld.

10

Fietsverbindingenplan

Huidig fietsnetwerk en ontbrekende schakels buiten de kern NOORD Dedemsvaart, Arriërveld, Balkbrug, Witharen, Vinkenbuurt, Ommerschans, Ommen

Op onderstaand kaartoverzicht zijn de verbindingen en aanwezige fietsvoorzieningen weergegeven tussen de verschillende kernen in het noorden van Ommen en de verbinding van deze kernen met de kern van Ommen.

Ommerschans

Vinkenbuurt

Met uitzondering van verbinding met Vinkenbuurt, over gehele tracé een vrijliggend fietspad

Arriërveld Witharen Nauwelijks sprake van fietsvoorzieningen tussen Ommen en Dedemsvaart

Hoog

Figuur 8: Overzichtskaart huidige fietsvoorzieningen op de verbindingen tussen kernen in noord Ommen

Op basis van bovenstaande kaart kunnen de volgende twee hoofdfietsverbindingen worden onderscheiden: • •

Balkbrug – Ommerschans – Vinkenbuurt – Witharen – Ommen Dedemsvaart – Ommerkanaal - Arriërveld – Ommen

Hieronder en op de volgende pagina per verbinding een toelichting op de aanwezige infrastructuur waar de fietser gebruik van moet maken op de verbinding. In het kaartoverzicht zijn de belangrijkste aspecten middels de tekstwolkjes uitgelicht. Per verbinding is weergegeven van welk type fietsvoorzieningen de fietser, in de huidige situatie, gebruik dient te maken op de route. Hierbij is te zien dat op de route Balkbrug – Ommerschans – (Vinkenbuurt) – Witharen – Ommen, er bijna op de gehele verbinding (Balkerweg) sprake is van een 11

Fietsverbindingenplan vrijliggende fietsvoorziening. Dit met uitzondering van de aansluitende route (KoloniedijkWoestenweg) van en naar de Vinkenbuurt. Op de route Dedemsvaart – Arriërveld – Ommen valt daarentegen op dat er nauwelijks sprake is van fietsvoorzieningen (Ommerkanaal Oost – Arriërveldsweg). Binnen de gemeentegrens zijn er in Arriërveld, nabij de basisschool, op een korte afstand fietssuggestiestroken aanwezig. De route via de Arriërveldsweg, waar geen sprake is van een fietsvoorziening, sluit daarbij aan op vrijliggende fietspaden op respectievelijk de Sportlaan en Het Arriërflier. Ontbrekende schakels fietsnetwerk noord Ommen ➢ Koloniedijk ➢ Ommerkanaal-Arrierveldsweg

12

Fietsverbindingenplan

OOST Den Ham, Eerde, Besthmen, Beerzerveld, Mariënberg, Beerze, Junne, Stegeren, Hardenberg, Hoogengraven, Arriën, Ommen

Op onderstaand kaartoverzicht zijn de verbindingen en aanwezige fietsvoorzieningen weergegeven tussen de verschillende kernen in het oosten van Ommen en de verbinding van deze kernen met de kern van Ommen. Hardenberg Vrijliggend fietspad tussen Hardenberg en Ommen

Hoogengraven

Nieuw fietspad langs de Wolfveldseweg en door het Bos tussen Stegeren en Hoogengraven * Stegeren

Arriën

Fietspaden en fietsstroken tussen Beerzerveld en Mariënberg

Junne Beerze Zeesse

Besthmen

Veelal sprake van gemengde rijbaan op de verbinding Beerzerveld <-> Beerze/Junne

Mariënberg

Beerzerveld Eerde Vrijliggende fietspaden aanwezig langs de gehele verbinding Den Ham - Ommen

Vanaf de Beerzerhaar een vrijliggend fietspad aanwezig langs de Junnerbaan/Junnerdijk richting Ommen

Figuur 9: Overzichtskaart huidige fietsvoorzieningen op de verbindingen tussen kernen in oost Ommen

Op basis van bovenstaande kaart kunnen de volgende drie hoofdfietsverbindingen worden onderscheiden: • • •

Den Ham – Eerde – Besthmen – Ommen Beerzerveld – Mariënberg – Beerze -Junne – Zeesse – Ommen Hardenberg - Stegeren – Hoogengraven – Arriën – Ommen

Op de volgende pagina per verbinding een toelichting op de aanwezige infrastructuur waar de fietser gebruik van moet maken op de verbinding. In het kaartoverzicht zijn de belangrijkste aspecten middels de tekstwolkjes uitgelicht.

13 *Het fietspad door het bos tussen Stegeren en Hoogengraven is op dit moment eigendom van Waterschap Vechtstromen. Als gemeente behouden en nemen we dit fietspad officieel over van het Waterschap.

Fietsverbindingenplan Te zien is dat er op de route Den Ham – Ommen, die ook langs de buurtschappen Eerde en Besthmen loopt, sprake is van een vrijliggende fietsvoorziening langs de gehele route (Hammerweg – Stationsweg). Op de verbinding tussen Beerzerveld en Mariënberg tot Ommen, waar ook Beerze en Junne in vallen, wordt er verschillend omgegaan met fietsvoorzieningen. Op het traject van Mariënberg tot Ommen is langs de gehele Beerzerweg een vrijliggend fietspad aanwezig. Tussen Beerzerveld en Mariënberg zijn er fietsvoorzieningen aanwezig in de vorm van vrijliggende paden en fietssuggestiestroken. Vanuit Beerzerveld in de richting Ommen, Junne en Beerze is er sprake van gemengd verkeer van motorvoertuigen en fietsers (Beerzerhaar, Nieuwe Hammerweg) verder richting Ommen is er sprake van vrijliggende fietspaden langs de Junnerdijk/Junnerbaan en Beerzerweg. Tussen Junne, Beerze en Beerzerveld is op respectievelijk de Zwarteweg en Nieuwe Hammerweg sprake van gemengd verkeer. De kern Junne sluit met gemengde wegen (Nieuwe Hammerweg-Junnerweg) binnen de kern aan op het vrijliggende fietspad langs de Beerzerweg. Op de verbindingen tussen Hardenberg, Stegeren, Hoogengraven, Arriën en Ommen is bijna volledig voorzien in een vrijliggend fietspad langs de Coevorderweg.

Op de verbinding tussen Stegeren en Hoogengraven is op de Stegerdijk weliswaar sprake van gemengd verkeer, maar met het recentelijk aangebrachte fietspad langs de Wolfveldseweg en door het Bos, is hiermee een vrijliggend alternatief aanwezig. Vanuit Arriën naar Ommen is er sprake van gemengd verkeer via ofwel de Hardenbergerweg ofwel de Otmansweg. Ontbrekende schakels fietsnetwerk oost Ommen ➢ Beerzerhaar ➢ Nieuwe Hammerweg ➢ Zwarteweg ➢ Junnerweg

14

Fietsverbindingenplan

ZUIDWEST Oudleusen, Varsen, Vilsteren, Lemelerveld, Giethmen, Dalmsholte, Lemele, Nieuwebrug, Archem, Ommen

Op onderstaand kaartoverzicht zijn de verbindingen en aanwezige fietsvoorzieningen weergegeven tussen de verschillende kernen in het zuidwesten van Ommen en de verbinding van deze kernen met de kern van Ommen. Fietsverkeer tussen Oudleusen en Ommen op parallelweg Varsenerdijk/N340

Nieuwe fietstunnel N48

Varsen

Vilsteren Giethemer kerkpad

Besthmen

Giethmen

Dalmsholte

Nieuwebrug

Fietsverkeer tussen Lemele en Nieuwebrug op parallelweg Lemelerweg/N347 Gedeelde rijbaan op toegangsweg (Lemelerweg) Lemele

Fietsverkeer tussen Lemelerveld en Dalmsholte op parallelstructuur Varsenerdijk/N348

Lemele Fietspad Korteveldsweg richting Lemelerveld

Figuur 10: Overzichtskaart huidige fietsvoorzieningen op de verbindingen tussen kernen in zuidwest Ommen

Op basis van bovenstaande kaart kunnen de volgende vijf hoofdfietsverbindingen worden onderscheiden: • • • •

Oudleusen – Varsen – Ommen Vilsteren – Ommen Lemelerveld – Dalmsholte – Giethmen – Nieuwebrug – Besthmen - Ommen Lemele – Nieuwebrug – Besthmen – Ommen 15

Fietsverbindingenplan •

Lemele – Lemelerveld

Hieronder per verbinding een toelichting op de aanwezige infrastructuur waar de fietser gebruik van moet maken op de verbinding. In het kaartoverzicht zijn de belangrijkste aspecten middels de tekstwolkjes uitgelicht. Op de verbinding van Oudleusen – Varsen – Ommen is er sprake van een gemengde rijbaan tussen auto en fietsverkeer. Deze menging vindt niet plaats op de hoofdrijbaan (Varsenerdijk N343), maar op de parallelweg, waar zich geen doorgaand autoverkeer op bevindt. Op het moment van schrijven wordt er gewerkt aan een aftakking vanaf de Varsenerdijk richting het centrale deel van Ommen, middels een fietstunnel onder de N48 door. Tussen Varsen en Ommen bevindt de fietser zich veelal op wegen met gemengd verkeer (Hessenweg West). Tussen Vilsteren en Ommen is een vrijliggend fietspad aanwezig over het gehele traject van de Zwolseweg en Vilsterseweg. De verbinding tussen Lemelerveld en Ommen bestaat deels uit wegvakken waar sprake is van gemengd fiets- en autoverkeer en deels uit vrijliggende fietspaden. Tussen Lemelerveld en Dalmsholte maakt de fietser gebruik van de parallelweg Deventerweg/N348 en is er dus sprake van gemengd verkeer. Evenals in de omgeving Giethmen en Nieuwebrug (Oude Hammerweg). Vervolgens is er op het traject Giethmen – Nieuwebrug – Ommen weer voorzien in fietspaden (Giethemer kerkpad – Stationsweg).

Op de verbinding tussen Lemele en Ommen is er opnieuw sprake van verschillende voorzieningen waar de fietser gebruik van moet maken op de route. Binnen de bebouwde kom van Lemele is voorzien van fietsstroken, maar buiten de bebouwde kom is er tot aan Nieuwebrug weer sprake van gemengd verkeer. Vanaf de aansluiting met de Lemelerweg/N347 maakt de fietser gebruik van de aanwezige parallelweg. Inwoners uit Lemele zullen ook grotendeels georiënteerd zijn op de kern Lemelerveld (gemeente Dalfsen). Tussen deze kernen is dan ook sprake van een hoofdfietsverbinding. Binnen de gemeente Ommen is de verbinding voor het grootste gedeelte voorzien van een vrijliggend fietspad (Korteveldsweg). Langs de Statumweg richting Lemelerveld is er aan de overzijde een relatief verkeersluwe alternatieve verbinding voor fietsverkeer aanwezig via de Blikman Kikkertweg. Ontbrekende schakels fietsnetwerk zuidwest Ommen ➢ Hessenweg West ➢ Lemelerweg tussen kern Lemele en aansluiting N347

16

Fietsverbindingenplan

Wenselijk fietsnetwerk buiten de kern Buiten de bebouwde kom is het eveneens wenselijk dat er op de hoofdfietsnetwerk tussen de kernen, op het gehele netwerk sprake is van aanwezige fietsvoorzieningen. Ook hierbij kan er onderscheid gemaakt worden in type weg en welke fietsvoorziening daar vervolgens bij hoort. In onderstaand keuzeoverzicht weergegeven welke type fietsvoorziening er volgens de CROW richtlijnen bij voorkeur wordt toegepast, afhankelijk van het type weg, geldende maximumsnelheid, motorvoertuigintensiteiten en wegbreedtes.

Figuur 11: Keuzeschema voor fietsvoorzieningen bij erftoegangswegen buiten de bebouwde kom (CROW – Ontwerpwijzer fietsverkeer)

Uit bovenstaande tabel kan worden opgemaakt dat het bij motorvoertuigintensiteiten van 2000 motorvoertuigen en hoger (of snelheidslimiet van 80 km/h), wenselijk is het fietsverkeer van het autoverkeer te scheiden middels een vrijliggend fietspad. Bij lagere motorvoertuigintensiteiten kan het fietsverkeer met autoverkeer gemengd worden, waarbij middels het toepassen van fietsstroken of een fietsstraatinrichting (alleen bij een hoog aandeel fietsverkeer) kan worden voorzien in een eigen plek voor de fietser op de rijbaan. In bijlage 2 de richtlijnen voor het toepassen van fiets(suggestie)stroken opgenomen. In bijlage 1.2 de motorvoertuigintensiteiten per etmaal weergegeven voor de wegvakken in het buitengebied van Ommen. Hieruit valt op te maken, dat er met uitzondering van het Ommerkanaal, op alle wegen met een motorvoertuigintensiteit (etmaal) hoger dan 200o, in de huidige situatie geen sprake is van gemengd auto en fietsverkeer. Langs alle andere wegen met meer dan 2000 motorvoertuigen per etmaal, is reeds voorzien in ofwel een vrijliggend fietspad, ofwel in een parallelweg met gemengd verkeer (lage motorvoertuigintensiteit). Een parallelweg kan, gezien het beperkte gebruik door motorvoertuigen, binnen het hoofdfietsnetwerk dan ook gezien worden als volwaardige (comfortabele en veilige) fietsvoorziening waar geen extra maatregelen noodzakelijk zijn.

Wanneer deze richtlijnen worden toegepast op het fietsnetwerk in het buitengebied, komt het wenselijk fietsnetwerk in het buitengebied eruit te zien zoals op de volgende pagina in een kaartoverzicht is weergegeven.

17

Fietsverbindingenplan

Vinkenbuurt

Arriërveld

Witharen

Hoogengraven

Stegeren Arriën Varsen

Ommen

Junne Beerze Zeesse

Vilsteren

Mariënberg

Besthmen Nieuwebrug Giethmen

Beerzerveld Eerde

Dalmsholte

Archem

Lemele Lemelerveld

Figuur 12: Wenselijk fietsnetwerk buitengebied Ommen

In bovenstaand wenselijk fietsnetwerk voor het buitengebied van Ommen, zijn bijna alle hoofdverbindingen tussen kernen voorzien van fietsvoorzieningen. Dit met uitzondering van parallelwegen (N347 en N346). De parallelweg langs de N340 is in het wenselijk netwerk voorzien van een fietsstraat inrichting, dit vanwege het feit dat deze weg onderdeel uitmaakt van de doorfietsroute Zwolle <-> Hardenberg. In de tabel op de volgende pagina een overzicht van alle eerder benoemde verbindingen en de wijzigingen in dit wenselijke netwerk, ten opzichte van de huidig aanwezige voorzieningen op de verschillende verbindingen zoals ook weergegeven in het kaartoverzicht. 18

Fietsverbindingenplan Wanneer er in de 2e kolom een ‘’nee’’ wordt aangegeven, betekent dit dat op de betreffende verbinding geen sprake is van wijziging van de voorzieningen in het wenselijke netwerk. Verbinding

Balkbrug – Ommerschans – (Vinkenbuurt) – Witharen – Ommen Dedemsvaart – Arriërveld – Ommen

Wijzigi ng? Ja/nee Ja

Wegvakken −

Koloniedijk

Ja

−

Ommerkanaal Oost Arriërveldsweg

Huidige fietsvoorzie ning Gemengd verkeer

Wenselijke fietsvoorziening

Gemengd verkeer

Alternatieve route via Ommerkanaal WestGrensweg-Haarsweg

Fietsstroken

Aan te brengen voorzieningen/maa tregelen Fietsstroken

−

− − −

Den Ham – Eerde – Besthmen – Ommen

Nee

N.v.t.

Beerzerveld – Mariënberg – Beerze -Junne – Zeesse – Ommen

Ja

− −

Hardenberg Stegeren – Hoogengraven – Arriën – Ommen

Ja

Oudleusen – Varsen – Ommen

Ja

− −

Vilsteren – Ommen

Nee

N.v.t.

− − −

Fietsstraat inrichting Ommerkanaal West Fietsbrug Ommerkanaal Verharden zandpaden Grensweg Fietstunnel N34Grensweg

‘’

‘’

‘’

Beerzerhaar Nieuwe Hammerweg Zwarteweg Junnerweg Otmansweg

Gemengd verkeer

Fietsstroken

Fietsstroken

Gemengd verkeer

Fietsstroken

Fietsstroken

Hessenweg West (Parallelweg N340)

Gemengd verkeer

Fietsstraat inrichting

Fietsstraat inrichting Hessenweg West

‘’

‘’

‘’

19

Fietsverbindingenplan

Lemelerveld – Dalmsholte – Giethmen – Nieuwebrug – Besthmen Ommen

Ja

−

Oude Hammerweg Dalmsholterweg

Gemengd verkeer

Fietsstroken

Fietsstroken

Lemele – Nieuwebrug – Besthmen – Ommen

Ja

−

Lemelerweg (tussen kern en N347)

Gemengd verkeer

Fietsstroken

Fietsstroken

Op de volgende pagina nogmaals een kaartoverzicht opgenomen, maar hier enkel de wegvakken en kruispunten gemarkeerd waar een wijziging plaatsvindt in het wenselijk netwerk ten opzichte van het huidige netwerk.

20

Fietsverbindingenplan

Vinkenbuurt

− Arriërveld

Witharen

−

Hoogengraven

Stegeren Arriën

− Varsen

Ommen

Junne Beerze Zeesse

Vilsteren

−

Mariënberg

Besthmen Nieuwebrug Giethmen

Beerzerveld Eerde

Dalmsholte

Archem

Lemele Lemelerveld

Figuur 13: Wijzigingen in het wenselijk netwerk ten opzichte van het huidige netwerk

21

Fietsverbindingenplan

Fietsnetwerk binnen de kern Ommen In dit hoofdstuk wordt het fietsnetwerk binnen de kern van Ommen behandeld. Binnen de kern van Ommen vinden veruit de meeste fietsbewegingen plaats binnen de gemeentegrens. Hier wordt dan ook het meest gefietst en vinden vervolgens in verhouding ook de meeste ongevallen plaats. 32% van de ongevallen per fiets, e-bike of bromfiets gebeuren binnen de kern (zie bijlage 3 ongeval gegevens). Dit terwijl de kern van Ommen qua oppervlakte een klein deel van de gehele gemeente bestrijkt. De afstanden zijn hier ook dusdanig dat de fiets, voor de inwoners binnen de kern, vaak de eerste keuze zou moeten zijn voor verplaatsingen binnen de kern zelf. Voor de vele aanwezige voorzieningen binnen de kern is de bereikbaarheid per fiets dan ook van groot belang. Het op orde hebben van een comfortabel en verkeersveilig fietsnetwerk, draagt bij aan het vanzelfsprekend maken van de keuze voor de fiets, wat vervolgens bijdraagt aan de leefbaarheid in de kern van Ommen. Als gemeente Ommen willen we het fietsverkeer onder de bevolking dan ook blijven stimuleren, onder andere door te voorzien in een goed en veilig fietsnetwerk. In de komende paragrafen van dit hoofdstuk wordt het huidige fietsnetwerk binnen de kern en de daarbij aanwezige voorzieningen waar de fietser gebruik van moet maken op de verschillende verbindingen weergegeven.

22

Fietsverbindingenplan

Huidig fietsnetwerk binnen de kern In deze paragraaf wordt het huidige fietsnetwerk binnen de kern Ommen beschouwd. De wegen en paden die onderdeel uitmaken van dit netwerk, zijn de wegen waar sprake is van een verbinding tussen voorzieningen en/of wijken. Ook is hierbij gekeken naar het fietsnetwerk uit de Verkeersvisie Ommen 2030. In onderstaand kaartoverzicht het huidige fietsnetwerk en de aanwezige fietsvoorzieningen op dit netwerk.

Arriën

Ommen

Figuur 14: Overzichtskaart huidig netwerk en aanwezige fietsvoorzieningen binnen de kern Ommen

Te zien is, dat het netwerk versnipperd bestaat uit vrijliggende fietspaden, wegen waar sprake is van gemengd fiets- en autoverkeer en een aantal wegen/straten waar fietssuggestiestroken aanwezig zijn.

Wenselijk fietsnetwerk binnen de kern Wanneer er gekeken wordt naar een wenselijk netwerk binnen de kern, houdt dit minimaal in dat er, op alle straten en wegen die onderdeel zijn van het netwerk, sprake moet zijn van aanwezige fietsvoorzieningen. Zij het in de vorm van een vrijliggend fietspad, fietsstraatinrichting of fiets(suggestie)stroken. Wat betreft de keuze voor het wenselijke type fietsvoorziening langs/op wegen waar ook sprake is van autoverkeer, kan er onderscheidt gemaakt worden wat betreft keuzes voor gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. Hieronder een overzicht met de richtlijnen w.b.t. de keuze voor fietsvoorzieningen op de verschillende wegtypen binnen de kom.

23

Fietsverbindingenplan

Figuur 15: Keuzeschema voor fietsvoorzieningen bij wegvakken binnen de bebouwde kom (CROW – Ontwerpwijzer fietsverkeer)

In bovenstaand schema is te zien dat er volgens de richtlijnen van het CROW verschillend omgegaan moet worden met het voorzien in fietsvoorzieningen, afhankelijk van het type weg, de intensiteiten en het feit of de weg wel of niet tot de hoofdfietsstructuur behoort. Bij erftoegangswegen die onderdeel uitmaken van het hoofdfietsnetwerk, en waar sprake is van hoge aantallen fietsers, is het over het algemeen wenselijk om te voorzien in ofwel fietsstroken, ofwel een fietsstraat inrichting. Een belangrijk aspect bij de keuze voor één van beide, is de beschikbare ruimte. Wanneer er binnen de beschikbare ruimte niet kan worden voorzien in de minimaal benodigde breedte voor de fietsstroken (170 cm) en autorijbaan (220 cm), biedt de fietsstraat inrichting bijvoorbeeld een goede uitkomst. Daarnaast biedt een fietsstraat meer comfort en veiligheid voor de fietsers, wanneer er sprake is van een groot aandeel fietsverkeer op de weg.

Figuur 16: Minimale en maximale breedtes van fietsstroken en rijloper autoverkeer binnen de bebouwde kom (CROWOntwerpwijzer fietsverkeer)

Bij gebiedsontsluitingswegen is het wenselijk om daar waar mogelijk in een vrijliggend fietspad te voorzien. Wanneer dit binnen de beschikbare ruimte niet mogelijk is, kan er teruggegrepen worden op het gebruik van fietsstroken. In onderstaand schema de richtlijn weergegeven voor de toe te passen weginrichting binnen de beschikbare ruimte in combinatie met de motorvoertuig intensiteiten op het wegvak. In bijlage 2 van dit document een globaal overzicht van de motorvoertuigintensiteiten op de wegen binnen de bebouwde kom van Ommen (Verkeersmodelgegevens).

24

Fietsverbindingenplan

Figuur 17: Keuzeschema voor het bepalen van de aanbevolen weginrichting binnen de bebouwde kom, afhankelijk van de intensiteit en beschikbare wegbreedte (CROW- Aanbevelingen fiets- en kantstroken)

Binnen Ommen bestaan er in de huidige situatie ook enkele wegen met een dubbel functie, als erftoegangs- en gebiedsontsluitingsweg. De Vechtkade, Julianastraat/Schurinkstraat en Haarsweg (noordzijde) zijn binnen de kern wegen met een dergelijke dubbelfunctie. Daar waar mogelijk is het ook bij deze wegen wenselijk om, zolang er sprake is van grote aantallen doorgaand autoverkeer, te voorzien in een vrijliggende fietsvoorziening. Hierbij speelt de discussie rondom de ontsluitingsstructuur een belangrijke rol, omdat afhankelijk van de uitkomsten van die discussie de motorvoertuigintensiteiten op bepaalde wegen in de toekomst hoger, dan wel lager zullen komen te liggen en de functie wellicht verandert. Wanneer bovenstaande uitgangspunten worden toegepast op het fietsnetwerk binnen de kern Ommen, komt onderstaand wensbeeld naar voren.

25

Fietsverbindingenplan

Arriën

Ommen

Figuur 18: Wenselijk fietsnetwerk binnen de kern Ommen

In het wenselijke fietsnetwerk voor de kern Ommen zijn, met uitzondering van de voor autoverkeer doodlopende straten rondom het gemeentehuis en voorzieningen cluster, alle wegen voorzien van fietsvoorzieningen. Daarbij zijn de wegen met een ontsluitende functie zoveel mogelijk voorzien van vrijliggende fietspaden en zijn de fietsverbindingen langs erftoegangswegen voorzien van fietsstroken of fietsstraat inrichting. In onderstaand tabeloverzicht weergegeven wat de wijzigingen qua fietsvoorzieningen zijn in het wenselijke netwerk t.o.v. de fietsvoorzieningen aanwezig in het huidige netwerk. Straatnaam Chevalleraustraat Chevalleraustraat (toegangsweg gemeentehuis) Coevorderweg (snelle fietsroute) Hardenbergerweg Haarsweg Kievitstraat Nering Bögelstraat Oude Vlierweg Patrijsstraat Sandbergstraat

Functie ETW/GOW GOW ETW

Huidige fietsvoorziening Fietsstroken Gemengd verkeer

Wenselijke fietsvoorziening

GOW

n.v.t.

Vrijliggend fietspad

ETW ETW/GOW ETW ETW ETW ETW ETW

Fietsstroken Fietsstroken Gemengd verkeer Gemengd verkeer Gemengd verkeer Gemengd verkeer Gemengd verkeer

Fietsstraat Vrijliggend fietspad Fietsstroken Fietsstraat Fietsstraat Fietsstraat Fietsstraat

Vrijliggend fietspad Fietsstraat

26

Fietsverbindingenplan Strangenweg Stationsweg

GOW GOW

Fietsstroken Vrijliggend fietspad

Vechtkade (doorfietsroute) Van Reeuwijkstraat

ETW/GOW

Gemengd verkeer

Vrijliggend fietspad Afhankelijk van uitkomst ontsluittingsstructuur Vrijliggend fietspad

ETW

Gemengd verkeer

Fietsstraat

Tabel 1: Wenselijke aanpassingen fietsverbindingen netwerk binnen de kern Ommen

In bjilage 1 zijn standaard ontwerpprincipes voor de verschillende fietsvoorzieningen toegevoegd die zullen worden aangehouden bij het toepassen van fietsvoorzieningen. Op detail niveau kunnen er, afhankelijk van de locatie, kleine verschillen zijn in de exacte toepassing.

Voorzieningen op kruispunten Naast het belang van aanwezige voorzieningen op de wegvakken, is het ook van belang hoe er wordt omgegaan met fietsvoorzieningen op kruispunten binnen het hoofdfietsnetwerk in de kern. Voorrangssituaties Voor het comfort en de directheid van het fietsnetwerk, is het wenselijk om daar waar mogelijk te voorzien in een voorrangssituatie voor de doorgaande fietsroute. Bij kruispunten tussen erftoegangswegen, moet de doorgaande fietsroute zoveel mogelijk voorrang krijgen ten opzichte van de aansluitende reguliere erftoegangswegen. Een voorbeeld hiervan is het kruispunt Patrijsstraat-Kievitstraat, waarbij de fietsroute die via de Patrijsstraat loopt, in de voorrang ligt ten opzichte van de Kievitstraat. Op kruispunten met gebiedsontsluitingswegen moet de fietser voorrang verlenen aan het gemotoriseerde verkeer. Dit geldt ook bij de rotondes. Deze keuze is gemaakt in verband met het verwachtingspatroon bij de weggebruiker en het hoge percentage vrachtverkeer op deze wegen. Het leidt wel tot enig discomfort voor de fietser, maar is uiteindelijk wel duidelijker en veiliger voor de fietser (Verkeersvisie Ommen 2030).

Ongelijkvloerse kruisingen Omdat het wenselijk is, om zo min mogelijk gelijkvloerse fietsoversteken op de meest drukke, doorgaande wegen te hebben, zijn er drie locaties aangemerkt waar een ongelijkvloerse fietsoversteek (burg of tunnel) wenselijk zou zijn. Dit ter hoogte van de Hessel Mulertbrug in het kader van de snelle fietsroute en het verbeteren van de oversteek Stationsweg-Vechtkade, en ter hoogte van de rotondes op de Slagenweg/Balkerweg. Daarnaast is het wenselijk om gelijkvloerse oversteken op de rondweg zoveel als mogelijk te voorkomen. Op de volgende pagina nogmaals een kaartoverzicht opgenomen, maar hier enkel de wegvakken en kruispunten gemarkeerd waar een wijziging plaatsvindt in het wenselijk netwerk ten opzichte van het huidige netwerk.

27

Fietsverbindingenplan

Arriën

Ommen

Figuur 19 Wijzigingen in het wenselijk netwerk ten opzichte van het huidige netwerk

28

Fietsverbindingenplan

Prioritering benodigde werkzaamheden Beoordelingswijze verbindingen De kaartoverzichten uit de voorgaande paragraven van wenselijke fietsvoorzieningen, voor zowel binnen als buiten de bebouwde kom, geven het netwerk weer zoals die idealiter vormgegeven en ingericht zou worden. Het is zaak hier prioritering in aan te brengen, omdat niet alle genoemde wijzigingen gerealiseerd kunnen worden. Door prioritering aan te brengen, kunnen de locaties waar wijzigingen de meest toegevoegde waarde hebben binnen het geheel als eerste gerealiseerd worden. Daarbij is het ook van belang om naar koppelkansen te kijken t.a.v. geplande onderhoudswerkzaamheden en mogelijkheden voor subsidie. In dit hoofdstuk worden de maatregelen die nodig zijn voor het realiseren van het wenselijke fietsnetwerk, eerder benoemd voor zowel binnen als buiten de bebouwde kom, geprioriteerd op basis van relevante criteria als het gaat om fietsinfrastructuur. De criteria die het meest van belang zijn bij het beoordelen van fietsverbinding zijn: •

•

• •

Functie van de fietsverbinding o Belang van de route (waarvoor wordt de route gebruikt) o Mate van gebruik Verkeersveiligheid o Positie van de fietser / type voorziening o Mate van menging met gemotoriseerd verkeer (indien van toepassing) ▪ Snelheden van het gemotoriseerde verkeer (indien van toepassing) o Kruispuntonveiligheid o Ongevallen Netwerk o Directheid van de fietsverbinding Aantrekkelijkheid o Sociale veiligheid o Omgeving

Criteria functie van de fietsverbinding en verkeersveiligheid meest tastbaar In het kader van dit fietsverbindingenplan wordt met name gekeken naar de criteria ‘’Functie van de fietsverbinding’’ en ‘’Verkeersveiligheid’’. Dit zijn criteria die het meest tastbaar zijn en waarop het goed gestuurd kan worden in de prioritering. Door de gebruikers (aantallen en reismotieven) te koppelen aan de verkeersveiligheid (aanwezige voorzieningen, menging met gemotoriseerd verkeer en kruispuntonveiligheid + ongevallen) op de route, kunnen de belangrijkste knelpunten achterhaald worden waar verbetering het meest gewenst is. Logischerwijs komen locaties en verbindingen binnen de kern bij deze criteria meer naar voren dan buiten de kern. Desalniettemin is het van groot belang om ook aandacht te hebben voor het zogeheten buitengebied, om zo ook het fietsgebruik tussen kernen onderling te stimuleren.

Netwerk qua directheid van belang maar afhankelijk van factoren Het criterium netwerk, oftewel directheid van de aanwezige route, is eveneens een relevant criterium. De directheid van de verbinding bepaalt namelijk hoe snel een fietser op bestemming is en kan een belangrijke afweging zijn in de keuze voor auto of fiets. Tegelijkertijd hebben we te maken met een openbare ruimte, waarin wegen en paden om verschillende redenen liggen zoals ze liggen, waardoor de directheid van een verbinding afhankelijk is van een hoeveelheid aan factoren 29

Fietsverbindingenplan waarop niet of nauwelijks op gestuurd kan worden. Uit de gevoerde gesprekken met de Plaatselijk Belangen verenigingen is ook niet naar voren gekomen dat een meer directe route gewenst is. Met de Plaatselijk Belangen verengingen is de theoretische beoordeling van de verbinding met hun kern besproken en afgestemd of dit overeenkomt met het beeld vanuit de omgeving.

Aantrekkelijkheid met name een subjectief criterium Het criteria aantrekkelijkheid is daarbij vooral een subjectief en afhankelijk van de omgeving buiten de aanwezige infrastructuur om. Hierdoor kan dit criterium in mindere mate objectief beoordeeld worden en weegt deze minder zwaar in de prioritering van verbindingen die verbeterd zouden moeten worden.

Meenemen van wensen vanuit de omgeving Buiten de theoretische benadering van het fietsnetwerk om is het ook van groot belang om aandacht te hebben voor ervaringen van mensen en wensen vanuit de omgeving t.a.v. het verbeteren van het fietsnetwerk. Omdat een groot gedeelte van deze wensen bekend zijn, maar dit overzicht nooit volledig kan zijn, zijn er gesprekken gevoerd met de Plaatselijk Belangen verenigingen van de verschillende kernen. Op deze manier zijn alle wensen inzichtelijk gemaakt die spelen in de omgeving. Bij het komen tot een uitvoeringsprogramma is het van belang deze wensen waar mogelijk zoveel mogelijk mee te nemen. In onderstaand overzicht per kern aangegeven welke wensen er leven t.a.v. het fietsnetwerk rondom de betreffende kern. Kern Arriën

Beerze

Beerzerveld

Junne/Stegeren

Lemele

Ommen

Wens Fietspad Otmansweg Fietspad Arriërveldsweg Verbreden fietspad Arriërflierweg Veilige verbinding Ommen – Dedemsvaart Fietspad Zwarteweg Fietspad Beerzerhaar Oversteekbaarheid kruising N36 Verbeteren aansluiting Westerweg - Kloosterdijk Verbeteren overzicht Beerzerhaar-Kloosterdijk Fietspad Zwarteweg Fietspad Beerzerhaar Fietspad Stegerdijk Verbeteren fietsersveiligheid Junnerweg Verbeteren fietsersveiligheid Nieuwe Hammerweg Verbeteren verbinding Stegeren – Dedemsvaart (DriehoekwegDwarsweg) Fietspad Wolfveldseweg doortrekken tot Beerzerweg Verharden fietsstrook Ledeboerweg Fietsvoorziening Lemelerweg (buiten de bebouwde kom tot aan parallelweg) + veiligere oversteek Fietspad Chevalleraustraat Veilige fietsverbinding langs de Vecht Veiligere oversteek Stationsweg Ongelijkvloerse oversteek Slagenweg Fietspad Julianastraat/Schurinkstraat

30

Fietsverbindingenplan Ommerkanaal/Arriërveld Verbeteren fietsersveiligheid Ommerkanaal + Arriërveldsweg (verbinding Dedemsvaart-Ommen) Varsen Verbinding richting centraal gelegen voorzieningen (fietsstraat Hessenweg West + tunnel N48) Pontje over de Vecht richting Vilsteren Vilsteren Verbreden Stuwepad Verbeteren fietspad tussen Laarbrug en Vilsteren In onderstaand overzicht ter indicatie en overzicht, de locaties van de wensen op kaart weergegeven.

Vinkenbuurt

Arriërveld

Witharen

Hoogengraven

Stegeren Arriën Varsen

Ommen

Junne Beerze

Vilsteren

Mariënberg

Nieuwebrug Giethmen

Beerzerveld Eerde

Dalmsholte

Archem

Lemele Lemelerveld

31

Fietsverbindingenplan

Prioriteitenlijst Op basis van de verkeerskundige beoordeling van de huidige verbindingen en de opgehaalde wensen vanuit de omgeving kan onderstaande geclusterde prioriteitenlijst worden opgemaakt (hoog/gemiddeld/laag). Het onderverdelen in hoog, gemiddeld en laag qua prioriteit wordt gedaan omdat situaties vaak niet één op één met elkaar vergeleken kunnen worden. In het uitvoeringsprogramma worden de aspecten; raakvlak andere wensen, kosten, koppelkansen, subsidiemogelijkheden en doorlooptijd aan de prioritering gekoppeld, waardoor benodigde werkzaamheden verder gerangschikt worden. Het uitvoeringsprogramma wordt in het volgende en tevens laatste hoofdstuk behandeld. Prioriteit Kern Hoog Hoog

Ommen Ommen

Wegvak / oversteek Wegvak Wegvak

Locatie aanduiding

Chevalleraustraat Vechtkade Snelfietsroute + Stationsweg (Hessel Hoog Ommen Oversteek Mulertbrug) Hoog Ommen Oversteek Haarsweg-Slagenweg Hoog Beerzerveld Wegvak Westerweg Lemelerweg (buiten de bebouwde kom tot Wegvak + Hoog Lemele aan parallelweg) + oversteek <-> oversteek parallelweg Ommerkanaal/Ommen/ Wegvakken + Verbinding Ommen-OmmerkanaalHoog Arriërveld oversteken Dedemsvaart Verbinding richting centraal gelegen Wegvakken + Hoog Varsen voorzieningen (fietsstraat Hessenweg West oversteken + tunnel N48) Gemiddeld Arriën/Ommen Wegvak Otmansweg Gemiddeld Arriën Wegvak Arriërveldsweg Gemiddeld Ommen Wegvak Nering Bögelstraat Patrijsstraat (schoolomgeving Kindplein Gemiddeld Ommen Wegvak West) Gemiddeld Beerze/Beerzerveld Wegvak Zwarteweg Gemiddeld Ommen Wegvak Kievitstraat Gemiddeld Beerzerveld/Beerze Wegvak Beerzerhaar Nieuwe Hammerweg (tussen Beerzerhaar Gemiddeld Junne/Stegeren Wegvak en Beerzerweg) Gemiddeld Vilsteren Wegvak Verbreden Stuwepad Gemiddeld Vinkenbuurt Wegvak Koloniedijk Gemiddeld Varsen Wegvak Parallelweg N340 (provinciaal) Fietspad langs Wolfveldseweg en door bos Gemiddeld Stegeren/Hoogengraven Wegvak tussen Stegeren en Hoogengraven Laag Varsen Pontje over de Vecht Coevorderweg (tussen Vechtkade en Laag Ommen Wegvak Arriën) Laag Ommen Wegvak Oude Vlierweg Laag Ommen Wegvak Sandbergstraat + Weth.

Paarhuisstraat Laag Ommen Wegvak Stationsweg Laag Ommen Wegvak Strangenweg 32

Fietsverbindingenplan Laag Laag

Ommen Ommen

Wegvak Wegvak

Laag

Ommen

Wegvak

Laag Laag Laag Laag Laag Laag

Ommen Arriën Beerzerveld Junne/Stegeren Junne/Stegeren Junne/Stegeren

Wegvak Wegvak Oversteek Wegvak Wegvak Wegvak

Laag

Junne/Stegeren

Wegvak

Laag

Junne/Stegeren

Wegvak

Laag Laag

Lemele Giethmen

Wegvak Wegvak

Laag

Giethmen

Wegvak

Haarsweg Hardenbergerweg Chevalleraustraat (toegangsweg gemeentehuis) Van Reeuwijkstraat Arriërflierweg Beerzerhaar-Kloosterdijk Stegerdijk Junnerweg Driehoekweg-Dwarsweg Fietspad Wolfveldseweg doortrekken tot Beerzerweg Nieuwe Hammerweg (tussen Beerzerweg en Junnerweg) Ledeboerweg Oude Hammerweg Dalmsholterweg (tussen Oude Hammerweg en Lemelerweg)

33

Fietsverbindingenplan

Bijlagen 1. Ontwerpprincipes fietsvoorzieningen (Provincie Overijssel)

34

Fietsverbindingenplan

2. Intensiteiten autoverkeer per etmaal (Verkeersmodel) 1.1 Binnen de kern Ommen

35

Fietsverbindingenplan

1.2 Buitengebied

Witharen

Junne/Stegeren

Oudleusen Ommen

Mariënberg

Beerzerveld

Lemele

36

Fietsverbindingenplan

3. Richtlijnen voor toepassing fietssuggestiestroken

Toepassing suggestiestroken afhankelijk van de verhardingsbreedte

▪ * Fietssuggestiestroken zijn stroken zonder juridische status voor de fietser en zijn

daarom verschillend van fietsstroken. Fietsstroken worden uitgevoerd in rode kleur inclusief markering. Fietssuggestiestroken worden uitgevoerd in een afwijkende kleur ten opzichte van fietsstroken en zonder markering. ▪ Buiten de bebouwde kom zijn fietsstroken alleen toepasbaar op erftoegangswegen met een verhardingsbreedte tussen 580 en 840 centimeter, een auto-intensiteit van maximaal 3.000 motorvoertuigen per etmaal en een maximumsnelheid van 30 of 60 km/h. Hier wordt het fietsstrokenprofiel aanbevolen met een smalle middenrijloper, breed genoeg voor één personenauto ( zie paragraaf 3.3 ). We hebben deze aanbeveling niet kunnen toetsen in het evaluatieonderzoek, omdat geen van de locaties buiten de kom dit profiel heeft; ▪ Op bredere wegen buiten de kom zijn vrijwel altijd vrijliggende fietspaden wenselijk; ▪ Op wegen met een verhardingsbreedte smaller dan 580 centimeter is het niet mogelijk goede fietsstroken aan te leggen in combinatie met een middenrijloper van minimaal 220 centimeter. De standaardoplossing is daarom een gemengd profiel zonder fiets(suggestie)stroken. Dit is vergelijkbaar met de aanbevelingen voor smalle wegen binnen de kom. Buiten de kom is het vaker wenselijk kantmarkering toe te passen, omdat openbare verlichting ontbreekt en/of omdat de bermen gevaarlijker zijn.

Om te zorgen dat de kantmarkering ook echt als kantmarkering functioneert, adviseren wij deze maximaal op 0,25 meter van de verhardingsrand aan te brengen. Bij een grotere afstand tot de verhardingsrand zal een deel van de fietsers achter de markering gaan fietsen met een verhoogde kans op een bermongeval. ▪ Op smalle wegen (<580 centimeter) met een belangrijke functie voor het fietsverkeer kan ook buiten de kom gekozen worden voor een fietsstraatinrichting ( zie paragraaf 3.4 ). In de evaluatiestudie zijn twee locaties buiten de kom met een fietsstraatinrichting opgenomen. Dit aantal is te klein om duidelijke conclusies te kunnen trekken. Bovendien verschillen de twee fietsstraten op een aantal punten sterk van elkaar. *Op dit moment is er in heel Nederland een hoeveelheid aan fietssuggestiestroken aanwezig die worden uitgevoerd als fietsstrook, dus in rode kleur inclusief markering. In Ommen is dit ook het geval. Het is van belang om in de toekomst onderscheidt te maken tussen fietsstroken en fietssuggestiestroken.

37

Fietsverbindingenplan

4. Fietsongevallen overzicht gemeente Ommen

38