01 Inspraakreactie, de heer E. Terpstra

Inspraakreactie Inspreker: Erik Terpstra Datum: 9 januari 2021 Onderwerp: Raadsvoorstel ontsluitingsstructuur Ommen Raadscie: 14 januari 2021 Geachte leden van de raadscommissie, Graag maak ik gebruik van mijn inspreekrecht. Hieronder zal ik als inspreker mijn ernstige bezwaren uiteenzetten tegen onderdeel 3 van het principebesluit – ‘’het voor de langere termijn in te zetten op nieuwe infrastructuur om de N341/N347 met de N348 te verbinden (Manitoba-rotonde)’’

Samenvatting bezwaren Ik betoog als inspreker dat onderdeel 3 van het principebesluit volledig uit het raadsvoorstel zou moeten worden gehaald. Het voorsorteren op deze optie is in dit stadium veel te voorbarig en niet onderbouwd. Sterker nog, het is de slechtst scorende optie in de Verkeersvisie Ommen 2030. Verder staat deze optie haaks op het Bestuursakkoord, de Verkeersvisie Ommen 2030 (inclusief Uitvoeringsplan) en het Gemeentelijk Ontwikkelingsplan. Daarnaast geeft het analyserapport naar de mening van inspreker geen enkel aanknopingspunt om voor te sorteren op de optie van de Manitobarotonde en het rapport is daarom ongeschikt om als grondslag te dienen voor een deugdelijke besluitvorming over dit deel van het principebesluit in het raadsvoorstel.

Argumenten die dit ondersteunen zijn: • In juni 2020 is door het College en de Raad een bestemmingsplanwijziging vastgesteld voor een woonfunctie op het direct aangrenzende perceel welke aan inspreker toebehoort en op basis waarvan aanzienlijke investeringen worden gepleegd in de nabije toekomst; dit perceel zou volledig worden doorkruist; • Dit onderdeel van het raadsvoorstel staat haaks op het Bestuursakkoord en het beleid en uitgangspunten in de Verkeersvisie Ommen 2030 en het bijbehorende Uitvoeringsprogramma; • Er zou – zonder ook maar enige consultatie - voorgesorteerd worden op een oplossing die juist als slechtst scorende optie naar voren komt in de multicriteriaanalyse in de Verkeersvisie Ommen 2030 in het geval er aanvullende oplossingen aan de zuidkant van Ommen nodig zouden zijn; • Het analyserapport identificeert het mobiliteitsprobleem in paragraaf 4.2 als zijnde een probleem dat wordt veroorzaakt door het ontbreken van een zuidelijke rondweg. Dat is volstrekt onjuist. Het echte mobiliteitsprobleem ligt in het disfunctioneren van de beoogde verkeerscirculatie in het Centrum en het disfunctioneren van de beoogde functie van de rondweg Ommen als gebiedsontsluitingsroute. Deze route is nu zwaar onderbenut. Daar moet dan ook zwaar op worden ingezet. Zwaarder dan nu wordt voorgesteld. Pagina 1 van 10

•

•

•

•

•

Sinds de Verkeersvisie Ommen 2030 is het aantal verkeersbewegingen in het centrum met betrekking tot doorgaand verkeer eerder af dan toegenomen door de gedane investeringen in het omliggende wegennet. Het aandeel doorgaand verkeer over Vechtkade is ook maar ca 30%. Het centrale probleem ligt dan ook veel meer in de zware onderbenutting van de beoogde gebiedsontsluitingswegen (rondweg Ommen). Enige legitimatie voor de Manitoba rotonde is er dan ook niet volgens de mobiliteitsladder. Het analyserapport ontbeert elke verkeerskundige beschouwing van de effecten van de keuze voor de Manitoba rotonde in het totale verkeerssysteem. In Bijlage 2 heb ik een verkeerskundige beschouwing toegevoegd waaruit blijkt dat hiermee juist het paard van Troje wordt binnengehaald. Het nemen van een principebesluit op basis van een dergelijk analyserapport zonder beschouwing van de brede maatschappelijke effecten is uitermate discutabel, zeker omdat een dergelijke ontwikkeling haaks staat op het beleid in het Gemeentelijk Ontwikkelingsplan. Het vooruitlopen in een principebesluit op de inzet van zeer ingrijpende nieuwe infrastructuur zonder enig afwegingsproces is uitermate voorbarig. Het is zaak dat eerst de effecten van de voorgenomen korte termijn maatregelen op de bestaande infrastructuur (centrum en rondweg) worden geëvalueerd.

Het voorsorteren op de Manitoba-optie zonder ook maar enige consultatie en overleg vooraf met direct belanghebbenden staat haaks op de werkwijze Ommen 4.0. Daar staat de verbinding centraal. Inspreker is dan ook volledig verrast door dit raadsvoorstel. Verder is de aangekondigde consultatie alleen gericht op het proces voor de korte termijn maatregelen voor het centrum en de rondweg.

Toelichting te volgen processtappen • In het kader van de mobiliteitsladder zouden oplossingen met name moeten worden gezocht op (benutting en aanpassing van) de bestaande infrastructuur. Deze voorgenomen maatregelen zouden eerst ook goed moeten worden geëvalueerd, voordat er andere besluiten worden genomen. Dat is de strekking van de Verkeersvisie Ommen 2030; dat proces is nog volop gaande; • Als er dan toch aanvullende oplossingen nodig zouden zijn – wat inspreker betwist – dan is er eerst een degelijke variantenstudie nodig. Hierin zouden ALLE mogelijke oplossingen moeten worden geïnventariseerd en zorgvuldig moeten worden afgewogen. Het huidige analyserapport biedt namelijk geen enkel aanknopingspunt om de andere opties ten zuiden van de Vecht op voorhand (impliciet) af te wijzen en buiten beschouwing te laten. Hier wordt duidelijk geen zorgvuldig afwegingsproces gevolgd. • Bij een eventuele variantenstudie aan de zuidzijde van Ommen zou - net als bij de korte termijn maatregelen - een participatie/consultatie traject met betrokken partijen in de samenleving moeten plaatsvinden, analoog aan het traject voor de Verkeersvisie Ommen 2030. Temeer daar bij de Verkeersvisie Ommen 2030 de Manitoba-optie als slechtst scorende optie naar voren kwam. Vervolgens is de tijd pas rijp voor een principebesluit met een haalbaarheidsstudie.

Kortom: In het proces om te komen tot het voorliggende principebesluit om in te zetten op de Manitoba-optie zijn een aantal belangrijke stappen overgeslagen. Dit onderdeel in het raadsvoorstel is daarom onvoldoende rijp voor besluitvorming Pagina 2 van 10

Nadere toelichting bezwaren 1. Haaks op andere ontwikkelingen (bestemmingsplanwijziging Hammerweg 64) Inspreker spreekt zijn grote verbazing en teleurstelling uit over onderdeel 3 het voorliggende raadsvoorstel (inzet op aansluiting N348 via Manitoba rotonde). Op het direct aangrenzend perceel (mijn perceel) heeft het College en de Raad notabene in juni 2020 nog meegewerkt aan de vaststelling van een bestemmingsplanwijziging Rood voor Rood welke gepaard gaat met grote investeringen van mijn zijde. Deze investeringen deed en doe ik vanuit de terechte veronderstelling dat op basis van de Verkeersvisie Ommen 2030 er geen planvorming voor nieuwe infrastructuur aldaar bestond. In de bespreking in de raadscommissies en de Raad is bovendien geconcludeerd dat de Verkeersvisie Ommen 2030 geen belemmering zou vormen voor deze ontwikkeling. Er is toen op geen enkele wijze gerefereerd aan andere ontwikkelingen. De vraag is dan ook op welk moment deze intenties voor nieuwe infrastructuur voor verbinding van de N341/N347 met de N348 bekend waren bij het College en de Raad. 2. Haaks op Bestuursakkoord , Verkeersvisie Ommen 2030 en GOP Het Bestuursakkoord is gericht op de Hessel Mulertbrug en de Verkeersvisie Ommen 2030.

Onderdeel 3 van het principebesluit in het raadsvoorstel staat volledig haaks op het beleid zoals verwoord in de Verkeersvisie Ommen 2030 (vastgesteld door de Raad op 20 april 2017). In principe worden namelijk geen wijzigingen voorzien in het provinciale netwerk aan de zuidzijde en wordt ingezet op de rondweg Ommen voor het doorgaande verkeer. Verder zijn in de verkeersvisie Ommen 2030 meerdere scenario’s uitgewerkt voor afwikkeling doorgaand verkeer aan de zuidkant van Ommen, mochten de andere maatregelen toch onvoldoende soelaas bieden. De optie van de Manitoba rotonde kwam in de multi-criteria analyse als slechtst scorende optie naar voren (zie Bijlage 1). De oplossing bij de Manitoba rotonde is in de Verkeersvisie Ommen 2030 daarom ook op generlei wijze gepositioneerd als mogelijk onderdeel van het verkeersbeleid en het toekomstige gewenste wegennetwerk van de gemeente Ommen (zie Verkeersvisie gemeente Ommen 2030). Het wekt dan ook verbazing dat deze slechtst scorende optie opeens wordt voorgesorteerd c.q. gekatapulteerd als inzet voor de langere termijn in het voorliggende raadsvoorstel. Het voorsorteren op de Manitoba rotonde staat verder haaks op het Gemeentelijk ontwikkelingsplan. Ik citeer: ‘’De zes verschillende landschappen en de manier waarop ze naast elkaar voorkomen, geven Ommen zijn unieke buitengebied.

Het behouden en versterken van het landschap, betekent dan ook het behouden en versterken van de unieke, onderscheidende kenmerken van de zes landschapstypen en het in stand houden en versterken van de grenzen en overgangen hiervan. Dit is een opgave die ook van belang is voor het behouden en verder ontwikkelen van de recreatieve en toeristische mogelijkheden, en de aantrekkelijkheid van Ommen’’ En zo zijn er nog veel meer passages in het GPO die geen enkele legitimatie geven om voor te sorteren op de optie voor de Manitoba rotonde op lange termijn.

Pagina 3 van 10

Kortom, vanuit alle mogelijke beleidsperspectieven is er geen enkele legitimatie om voor te sorteren op de optie Manitoba-rotonde. Integendeel. Dit onderdeel hoort dan ook nog niet thuis in voorliggend raadsvoorstel. 3. Analyserapport is ongeschikt voor besluitvorming Manitoba-rotonde Het analyserapport identificeert het mobiliteitsprobleem als een probleem dat wordt veroorzaakt door het ontbreken van een zuidelijke rondweg (paragraaf 4.2). Dat is een uitermate discutabele en niet onderbouwde stelling. De Verkeersvisie Ommen 2030 gaat namelijk juist uit van doorleiding van het doorgaande verkeer via de gebiedsontsluitingsroute Balkerweg, Slagenweg en Coevorderweg (oftewel rondweg Ommen). Deze route is op dit moment zwaar onderbenut (mede omdat de Vechtkade open is). Dat is het centrale mobiliteitsprobleem en niet het ontbreken van een zuidelijke rondweg. De focus zou dan ook voornamelijk moeten liggen op bewerkstelligen van de beoogde verkeerscirculatie in het Centrum en de rondweg Ommen zoals bedoeld in de Verkeersvisie Ommen 2030. De maatregelen hiertoe zijn opgenomen in het andere deel van het voorliggende principebesluit. Het is maar zeer de vraag of er na uitvoering van de voorgenomen korte termijn maatregelen überhaupt nog aanvullende maatregelen voor het doorgaand verkeer op de lange termijn noodzakelijk zijn.

Dit aspect wordt in het analyserapport niet toegelicht en onderbouwd. De nut en noodzaak om voor te sorteren voor een oplossing bij de Manitoba-rotonde als onderdeel van een principebesluit is daarom ook uitermate discutabel en voorbarig. Het kentekenonderzoek biedt verder alleen extra inzichten in de stromen en toont aan dat de huidige maatregelen nog onvoldoende bijdragen aan de gewenste verkeerscirculatie. Het aantal doorgaande verkeersbewegingen is de afgelopen jaren ook helemaal niet toegenomen (eerder afgenomen door investeringen omliggend wegennet). Dat is dus ook geenszins een legitimatie voor ingrijpende wijzigingen zoals een Zuidelijke rondweg via de Manitoba rotonde. De kernproblemen in het centrum en de rondweg zouden eerst voortvarend moeten worden opgelost (conform de stappen in de Mobiliteitsladder) met veel meer maatregelen voor de gebiedsontsluiting rondweg. In het analyserapport wordt bij alle geschetste voorkeursscenario’s ‘’out of the blue’’ voorgesorteerd op een lange termijn oplossing van een Zuidelijke rondweg bij de Manitoba rotonde zonder dat andere bekende alternatieven aan de zuidzijde – zoals benoemd in de Verkeervisie Ommen 2030 – überhaupt worden benoemd, c.q. zijn afgewogen en onderzocht. Hoe tot deze conclusie is gekomen is niet onderbouwd in het analyserapport. Ook is het rapport nogal eendimensionaal (verkeerskundig).

Dit is misleidend gezien ook de vele andere belangen. Deze is daarom ook volledig ongeschikt voor besluitvorming voor dit ingrijpende onderdeel. Het voorsorteren naar een principebesluit zonder de andere mogelijkheden te hebben afgewogen tegen meerdere criteria zoals in de Verkeersvisie Ommen 2030 getuigt niet van behoorlijk bestuur. In Bijlage 2 heeft inspreker een verkeerskundige beschouwing opgenomen in relatie tot de Manitoba rotonde. Het mag duidelijk zijn dat hier het paard van Troje zou worden binnengehaald. Deze optie zou een ernstige bedreiging gaan vormen voor de landschappelijke en cultuurhistorische waarden van Ommen. De verkeersstromen op de N347 richting centrum Ommen zullen weliswaar verminderen, maar andere problemen Pagina 4 van 10

zullen exponentieel toenemen door de sterk aanzuigende werking van verkeersstromen vanuit de zuidoostelijke kernen (o.a. Den Ham en Vroomshoop) via de N341. Dit geldt mogelijk ook voor de zuidwestelijke kernen Hellendoorn en Nijverdal die dan niet de N35 en de N348 als opstap gaan gebruiken voor noord-zuid verbinding, maar de verbinding N347 en de nieuwe Manitoba arm. Dat is verschuiving van problemen en het ene gat met het andere gat dichten. Verder is dit ook niet passend binnen het gemeentelijk verkeersbeleid en het (provinciale) verkeersafwikkelingsbeleid waarbij aan de oostkant juist een prominente rol voor de N36 is weggelegd. Het is daarom onbegrijpelijk waarom op deze optie wordt voorgesorteerd. 4. Plan van aanpak consultatie Er is in het plan van aanpak geen aandacht voor een consultatie-aanpak voor de geponeerde ‘’lange termijn oplossing’’. In het principebesluit wordt ‘out of the blue’’ voorgesorteerd op het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek voor alléén de Manitoba rotonde. Een dergelijke ingrijpende wijziging van de Verkeersvisie Ommen 2030 zou een veel zorgvuldiger afwegingsproces moeten kennen. Indien er op termijn toch een noodzaak een oplossing aan de zuidkant van Ommen nodig lijkt – wat inspreker in het geheel nog niet aangetoond ziet - dan ziet inspreker graag eerst een plan van aanpak tegemoet waarbij de volgende aspecten van belang zijn: • • • • • • •

Uitvoering van een gedegen variantenstudie waar ALLE mogelijkheden voor verkeersafwikkeling ten Zuiden van de Vecht worden betrokken; Inzicht in de wijze van betrokkenheid en participatie van belanghebbenden en maatschappelijke organisaties; Inzicht in de wijze van bepaling en wijze van afweging beoordelingscriteria; Hoe en wanneer worden belanghebbenden betrokken bij de uiteindelijke afwegingen (lijkt nu vooral feestje van gemeenten, Rijkswaterstaat en provincie). Inzicht in het besluitvormingsproces voor een voorkeursvariant; Inzicht in de wijze waarop een haalbaarheidsonderzoek zal worden uitgevoerd. Planning van het gehele proces.

Het huidige plan van aanpak geeft in het geheel geen aandacht aan de wijze van consultatie voor de Manitoba-optie wat een reden te meer is om dit onderdeel van het principebesluit uit het raadsvoorstel te halen.

Tenslotte In deze brief heb ik gemotiveerd waarom naar mijn mening de voorgenomen besluitvorming inzake de Manitoba rotonde haaks staat op het (brede) gemeentelijke beleid. Bovendien ontbreekt de deugdelijke grondslag om op deze optie voor te sorteren, is er geen zorgvuldig proces gevolgd en wordt er een paard van Troje binnengehaald als er op deze optie wordt voorgesorteerd. Verder sluit het voorgenomen besluit ook niet aan bij andere ruimtelijke ontwikkelingen die u onlangs hebt gefaciliteerd in dit gebied. Derhalve het verzoek om onderdeel 3 van het principebesluit – ‘’het voor de langere termijn in te zetten op nieuwe infrastructuur om de N341/N347 met de N348 te verbinden (Manitoba-rotonde)’’ uit het raadsvoorstel te halen. Pagina 5 van 10

Ik vertrouw erop dat u de overwegingen in mijn brief zal meewegen in uw besluitvorming. Met vriendelijke groet, Erik Terpstra BIJLAGE 1: Multi-criteria analyse Verkeersvisie Ommen 2030 BIJLAGE 2: Verkeerskundige beschouwing

Pagina 6 van 10

BIJLAGE 1 Multi-criteria analyse Verkeersvisie Ommen 2030

Bron: pagina 34 Verkeersvisie Ommen 2030, vastgesteld op 20 april 2017

Pagina 7 van 10

BIJLAGE 2 – Verkeerskundige beschouwing Verkeerskundige beschouwing Er kunnen grote vraagtekens en bedenkingen worden gezet bij (het ontbreken van) de verkeerskundige beschouwing in het analyserapport. Daarom heeft inspreker hieronder zelf een beschouwing gegeven op de ontsluitingsproblematiek in Ommen en de rol van het (provinciale) wegennetwerk hierin. Hierbij is ingezoomd op de effecten van een Manitoba-rotonde . De belangrijkste provinciale aders voor het doorgaande verkeer rondom Ommen waarin de afgelopen jaren geïnvesteerd is zijn: · De rondweg Ommen Noord via N340-N48-N36 bedoeld voor zowel doorgaande verkeersafwikkeling oost-west (en viceversa) alsmede aansluiting voor noord-zuid N348 en N48 · Aan de westzijde van Ommen is de verbinding N348 en N48 bedoeld als belangrijke N-Z verbinding · Aan de oostzijde is de N36 bedoeld als belangrijke N-Z verbinding. · Daarnaast is er verder naar het zuiden de N35 voor de oost-west verbinding richting Twente met grote kernen als Nijverdal, Hellendoorn en Raalte Deze verbindingen vormen het primaire vierkant qua verkeersafwikkeling doorgaand verkeer in de regio.

bron: google maps De uitdaging is dan ook om het doorgaande verkeer zoveel als mogelijk te verleiden hun routes via dat primaire vierkant te laten lopen. Op deze omliggende (provinciale) wegenstructuur is en wordt de afgelopen jaren dan ook fors ingezet. De werkzaamheden aan de rondweg Ommen Noord, de N48 alsook de N348 zijn grotendeels afgerond. Tevens is de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in de N36. Bij de N35 loopt planvorming voor verbetering van de doorstroming. Het is dan ook te verwachten dat bij toenemende verbeteringen van de N35 route kernen als Hellendoorn en Nijverdal veel sneller geneigd zullen zijn om voor de N-Z verbinding de route N35-N348 te nemen in plaats Pagina 8 van 10

van de N347. Dit zou dan sowieso al leiden tot een afname van het doorgaand verkeer op de N347. Veel doorgaand verkeer op de N347 komt met name vanuit de richting Den Ham, Vroomshoop (N341) met hetzij een noordelijke bestemming of een westelijke bestemming (en viceversa). Dit terwijl juist de N36 bedoeld is als ader voor deze verkeersafwikkeling. Dat heeft te maken met het feit dat de route via N341 en N347 veelal korter en sneller is – met name nu de Vechtkade nog open is - en de N36 omrijden ‘’lijkt’’. De (regionale) uitdaging zou moeten liggen om de grote stromen qua doorgaand verkeer vanuit die kernen meer te verleiden de N36 te nemen voor de route naar het noorden of het westen. Het principebesluit dat nu voorligt heeft echter een volstrekt averechts effect. Weliswaar zal de verkeersstroom op de N347 richting Ommen afnemen. In plaats hiervan komen zijn echter nog grotere problemen te voorzien. In plaats van dat het doorgaand verkeer ontmoedigd wordt om de route N341-N347 te nemen zal door creatie van een arm bij de Manitoba rotonde met aansluiting naar de N348 juist een sterk aanzuigende werking plaats plaatsvinden van verkeer vanuit de kernen Den Ham en Vroomshoop. Zowel het oost-west verkeer als het noord-zuid verkeer wordt (nog meer dan nu) aangemoedigd de N341 en vervolgens die nieuwe Manitoba arm te nemen.

Terwijl de N36 juist primair is/was bedoeld voor die afwikkeling. Bovendien is de kans groot dat zuidwestelijke kernen Hellendoorn en Nijverdal niet verleid worden om de N35 en de N348 als opstap te gaan gebruiken voor het noord-zuid verkeer, maar hiervoor de verbinding N347 en de nieuwe Manitoba arm gaan gebruiken. Dit is het dus ene met het andere gat dichten en verschuiving en geen oplossing van problemen. De toenemende verkeersstromen via de N341 en de beoogde Manitoba arm lopen dan via monumentale landgoederen als Eerde en doorsnijdt het buitengebied, bosgebieden en het rivierenlandschap (deels Natura2000 gebied). Een dergelijke ontwikkeling staat daarom haaks op de doelstellingen en beleid in het gemeentelijk ontwikkelingsplan. Ik citeer: De zes verschillende landschappen en de manier waarop ze naast elkaar voorkomen, geven Ommen zijn unieke buitengebied. Het behouden en versterken van het landschap, betekent dan ook het behouden en versterken van de unieke, onderscheidende kenmerken van de zes landschapstypen en het in stand houden en versterken van de grenzen en overgangen hiervan. Dit is een opgave die ook van belang is voor het behouden en verder ontwikkelen van de recreatieve en toeristische mogelijkheden, en de aantrekkelijkheid van Ommen. Oftewel, met een extra arm aan de Manitoba-rotonde wordt het paard van Troje binnengehaald.

Dee toenemende verkeersintensiteit op de N341 en de nieuwe Manitoba aansluiting gaat een ernstige bedreiging vormen voor de landschappelijke en cultuurhistorische waarden van Ommen en de leefbaarheid in het buitengebied. Verder strookt dit in het geheel niet met het provinciale en gemeentelijke verkeersafwikkelingsbeleid. Kortom: Het is volstrekt onbegrijpelijk waarom op de Manitoba optie wordt voorgesorteerd.

Pagina 9 van 10

Er zou een veel meer samenhangend (regionaal) verkeersnetwerkbeleid moeten worden gevoerd waarbij juist vanuit het totale wegverkeerssysteem de analyse zou moeten worden gepleegd: · Het doorgaande verkeer vanuit de grote zuidwestelijke kernen (Nijverdal, Hellendoorn) via de N347 zal naar verwachting al (fors) afnemen bij verbetering van N35; · Het doorgaande verkeer vanuit de zuidoostelijke kernen Den Ham en Vroomshoop via N341 zou nu juist veel meer ontmoedigd moeten worden door het autoluw maken van de verbinding Ommen-Den Ham. De zuidoostelijke kernen zullen voor het doorgaande verkeer dan eerder kiezen voor het gebruik van de N36 (die daar ook voor bedoeld is); Een bijkomend voordeel van deze maatregel is dat de landschappelijke en toeristische waarde van dat gebied bij Ommen behouden blijft en zelfs kan worden bevorderd; · Het gebruik van de Vechtkade zal moeten worden ontmoedigd (of zelfs dichtgezet); de verleiding om die route te nemen vanuit het zuiden is gewoonweg te groot; · De benutting van de bedoelde gebiedsontsluitingswegen Balkerweg, Slagenweg en Coevorderweg moet sterk worden verbeterd. Deze is nu zwaar onderbenut. Dat zou een veel evenwichtiger maatregelenpakket zijn die zowel recht doet aan leefbaarheid, (beoogde) verkeerscirculatie en het behoud of zelfs verbetering van de unieke landschappelijke en cultuurhistorische waarden.

Pagina 10 van 10