Document · PDF

Zienswijze begrotingen 2027 diverse Gemeenschappelijke regelingen - bijlage 2 - Recreatieschap Twente

Gemeenteraad 29 juni 2026, gemeente OldenzaalBij agendapunt: Zienswijzen begrotingen 2027 diverse Gemeenschappelijke Regelingen13.769 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorwoord

Programmabegroting 2027

◄Inhoudsopgave

Voorwoord

Programmabegroting 2027

1. Voorwoord Met genoegen presenteer ik u, mede dankzij de inzet van alle medewerkers van Recreatieschap Twente en in nauwe samenwerking met SamenTwente, de begroting 2027. Met deze begroting geven wij richting aan onze ambities om ook de komende jaren te blijven investeren in aantrekkelijke recreatieparken en sterke routenetwerken. Zo zorgen we ervoor dat inwoners en bezoekers kunnen blijven genieten van een vitaal, bereikbaar en toekomstbestendig recreatief landschap. Twente ademt ruimte, rust en avontuur. Als Recreatieschap Twente zetten wij ons dagelijks met plezier, vakmanschap en trots in voor het beheer en de ontwikkeling van alles wat deze regio zo uniek maakt. Van onze drie recreatiegebieden – Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld – tot de dik tienduizend kilometers aan wandel-, fiets-, MTB-, ruiter- en autonetwerken die bewoners en bezoekers door het karakteristieke Twentse landschap leiden. Onze recreatieparken ontvangen jaarlijks ruim 1,5 miljoen bezoekers die er ontspannen, sporten, elkaar ontmoeten en genieten van de natuur. Daarmee dragen de parken aantoonbaar bij aan de vitaliteit van onze inwoners en vormen zij een essentieel onderdeel van het Bruto Twents Geluk.

De Routenetwerken Twente met 6.000 km wandelnetwerk, 2.500 km fietsnetwerk, 1.000 km mountainbikenetwerk, 1.500 km paardrij netwerk en vele thematische routes, laten mensen Twente werkelijk beleven: door het coulisselandschap, langs beken, door bossen, via buurtschappen en langs historische plekken. Samen maken we Twente mooier Ons werk kunnen wij alleen doen dankzij hechte samenwerking. Dagelijks staan wij zij aan zij met de 14 Twentse gemeenten, talloze ondernemers en honderden vrijwilligers die hun tijd en energie inzetten voor onze parken en routes. Van routecontroleurs tot onderhoudsteams: deze groep vormt samen met onze medewerkers het hart van de organisatie. Dankzij hun inzet blijven onze parken schoon, veilig en uitnodigend, en blijven de routenetwerken aantrekkelijk, actueel en betrouwbaar. Het is door deze gezamenlijke inspanning dat Twente een regio is waar recreatie niet alleen mogelijk is, maar tot leven komt. Dat zien we terug in elke nieuwe route, elk onderhouden pad, elke verbeterde voorziening en in ieder moment waarop bezoekers onze natuur met enthousiasme beleven. De stille kracht achter de schermen Hoewel wij met trots werken aan het Twentse recreatielandschap, laten wij bewust de merken Het Hulsbeek, Het Rutbeek, Het Lageveld en de Routenetwerken Twente centraal staan in de beleving van bezoekers. Dit zijn de iconen waaraan mensen herinneringen koesteren.

Onze rol is die van de stille kracht achter de schermen: zichtbaar in kwaliteit, gastvrijheid en onderhoud, maar bescheiden in merkuitstraling. Vooruitkijken Met deze begroting schetsen wij onze koers voor de komende jaren. We blijven investeren in kwaliteit, versterken de recreatieve infrastructuur en bouwen samen met onze partners aan een Twente dat uitnodigt, verbindt en inspireert. Het is onze ambitie om Twente nog aantrekkelijker, toekomstbestendiger en herkenbaarder te maken, met recreatiegebieden en routenetwerken die aansluiten bij de wensen van vandaag en morgen.

Bart-Jan Harmsen Secretaris/Directeur Recreatieschap Twente

◄Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Programmabegroting 2027

Inhoudsopgave 1.

Voorwoord ................................................................................................................. 2

Inleiding en leeswijzer................................................................................................... 4

Begroting in één oogopslag – Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twente ..................... 5

Overzicht van Baten en Lasten 2027 en Gemeentelijke bijdrage ............................................. 7

Beleidsbegroting ......................................................................................................... 8 5.1 Programma Recreatieve Voorzieningen ................................................................................. 8 5.2 Programma Vrijetijdseconomie .......................................................................................... 14 5.3 Totaaloverzicht baten en lasten Recreatieschap Twente ............................................................ 16 5.4 Beleidsindicatoren BBV ................................................................................................... 17 5.5 Overzicht van de kosten van overhead ................................................................................. 17 5.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen................................................................................. 18

6. Specificatie Baten en Lasten .............................................................................................. 19 7. Paragrafen ..................................................................................................................... 23 7.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 23 7.2 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................ 26 7.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................................. 27 7.4 Financiering ................................................................................................................. 28 7.5 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................. 30 8.

Financiële begroting ................................................................................................... 31 8.1 Overzicht van baten en lasten............................................................................................ 31 8.2 Toelichting op het overzicht van Baten en Lasten .................................................................... 32 8.2.1 Overzicht van baten en lasten per taakveld .................................................................. 34 8.2.2 Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten ....................................................... 34 8.3 Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting ............................................................. 35 8.3.3 Geprognosticeerde balans ...................................................................................... 35 8.3.4 Berekening EMU-saldo .......................................................................................... 36 8.3.5 Verloopoverzichten van de reserves en voorzieningen ..................................................... 36 8.3.6 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................................................................... 37 8.3.7 Investeringen ...................................................................................................... 37

Bijlagen ............................................................................................................................ 38 Gemeentelijke bijdrage 2027 per taakveld ................................................................................ 38 Lijst van figuren en tabellen Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten ............................................................................................................................. 19 Figuur 2 Specificatie besteding lasten ....................................................................................................................................... 20

Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2027 inclusief taakvelden ................................. 7 Tabel 2 Beleidsindicatoren .................................................................................................................................... 17 Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................... 18 Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit ................................................................................................................ 23 Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's....................................................................................................... 24 Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen .......................................................................................................................................... 24 Tabel 7 Renterisiconorm ........................................................................................................................................................... 29 Tabel 8 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................................................

31 Tabel 9 Meerjarenbegroting ...................................................................................................................................................... 32 Tabel 10 Verloopoverzicht voorzieningen .................................................................................................................................. 37 Tabel 11 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................................................................................................................. 37 Tabel 12 Herinvesteringen ........................................................................................................................................................ 37

◄Inhoudsopgave

Begroting in één oogopslag

Programmabegroting 2027

2. Inleiding en leeswijzer De programmabegroting Voor u ligt de programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 van Recreatieschap Twente. De programmabegroting is voor onze organisatie een belangrijk richtinggevend kader. De programmabegroting bevat in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) de volgende onderdelen: Begroting Jaarstukken Beleidsbegroting

1. Programmaplan

Jaarverslag

2. Paragrafen Financiële begroting 3. Overzicht van baten en lasten en de toelichting 4. Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting

1. Programmaverantwoording 2. Paragrafen 3. Programmarekening 4. Balans

Leeswijzer Deze programmabegroting 2027 van het Recreatieschap Twente is opgebouwd uit verschillende onderdelen die samen een volledig beeld geven van de financiële positie, beleidsdoelen en uitvoering voor het komende jaar. Hieronder lees je hoe het document is ingericht en waar je welke informatie vindt. Opbouw van de begroting: • Voorwoord. Een korte introductie op de begroting, met aandacht voor de belangrijkste ontwikkelingen en accenten voor 2027. • Begroting in één oogopslag. Een overzichtelijke samenvatting van de programmabegroting 2027, waarin de kerncijfers en hoofdpunten in één beeld worden gepresenteerd. • Overzicht van Baten en Lasten en gemeentelijke bijdrage. Hier vind je de financiële hoofdlijnen voor 2027, inclusief de bijdragen van de deelnemende gemeenten. • Beleidsbegroting. De beleidsbegroting vormt het hart van dit document. Hier worden de programma’s beschreven, inclusief doelen, activiteiten en financiële onderbouwing. Dit gebeurt aan de hand van de drie verplichte BBV vragen: 1. Wat willen we bereiken? Het beoogde maatschappelijke effect, uitgewerkt in algemene beleidsdoelstellingen binnen een programma. 2. Wat gaan we daarvoor doen? De activiteiten en prestaties (output/outcome) die nodig zijn om het gewenste effect te realiseren. Deze worden beschreven in de subprogramma’s of, indien niet aanwezig, in het programma zelf. 3.

Wat gaat het kosten? De baten en lasten die aan het programma of subprogramma zijn verbonden. De paragrafen vormen een dwarsdoorsnede van de financiële en organisatorische aspecten die relevant zijn voor het inzicht in de financiële positie van Recreatieschap Twente. Het betreft onder meer: weerstandsvermogen en risicobeheersing onderhoud kapitaalgoederen bedrijfsvoering verbonden partijen financiering rechtmatigheid • Specificatie Baten en Lasten. Een gedetailleerde uitsplitsing van alle baten en lasten per taakveld. • Paragrafen. De paragrafen geven verdieping op specifieke thema’s die voor de bedrijfsvoering en financiële positie van belang zijn • Financiële begroting. In dit deel worden de financiële kernstukken gepresenteerd • Bijlagen. De begroting sluit af met bijlage, een overzicht van de gemeentelijke bijdrage per taakveld.

Financiële begroting Met de vaststelling van de financiële begroting autoriseert het bestuur de uitgaven die nodig zijn voor de uitvoering van de programma’s. Hiermee wordt het financiële kader vastgesteld waarbinnen Recreatieschap Twente zijn taken uitvoert.

◄Inhoudsopgave

Begroting in één oogopslag

Programmabegroting 2027

3. Begroting in één oogopslag – Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twente Routenetwerken Twente • 8,22 fte technische buitendienst, ondersteund door 6 voertuigen, 2 tractoren en bijbehorende werktuigen en machines. • 1 fte Regisseur Routenetwerken Twente. • 1 fte Manager Infrastructuur Routenetwerken Twente. • Jaarlijks circa 40 miljoen routegebruikers. • 700.000 routebordjes in beheer binnen Twente. • 1.500 informatiepanelen in beheer binnen Twente. Recreatieparken Twente • 9,11 fte operationeel personeel verdeeld over de drie recreatieparken. • 1 fte directeur Recreatieschap. • 1 fte medewerker Marketing & Communicatie. • 1 fte adviseur Contracten & Bestuurszaken. • Beschikbare middelen: 4 bedrijfsauto’s, 3 tractoren (één per park), 1 grasmaaier voor alle parken en 3 bootjes. • 9 toiletgebouwen en 3 beheerdersgebouwen voor huisvesting van beide organisatieonderdelen. • Beheer van circa 400 hectare terrein. • Op elk park een mountainbikeroute en diverse wandelroutes. • Jaarlijks circa 1,5 miljoen bezoekers. • Ongeveer 40 ondernemers gevestigd op de parken. • Samenwerking met diverse verenigingen. Duurzaamheid: 75% van het gereedschap en de voertuigen is elektrisch. Begroting 2027 • Totale Baten: € 5.853.830 o Waarvan gemeentelijke bijdrage: € 4.416.619 • Totale Lasten: € 5.853.830 • Resultaat: € 0 (sluitende begroting)

Opbouw van inkomsten (Baten) Gemeentelijke bijdrage – € 4.416.619 (75,4%) Verdeling: • • •

Twente Marketing (doorstroompost): € 802.340 Rentelasten lening (ontvlechting Regio Twente / overname activa SamenTwente): € 80.920 Resterend na deze posten: € 3.533.360

Verdere toerekening:

•

Dienstverleningsovereenkomst SamenTwente (DVO): € 717.116

o •

Voor overzichtelijkheid 50/50 verdeeld over Routenetwerken en Recreatieparken.

Directie, strategie & beleid: € 362.194

Indicatieve verdeling: 40% parken / 60% routenetwerken.

•

Accountants- en bankkosten: € 39.667 (50/50)

•

Verzekeringen: € 80.406 (50/50)

Budgetten per organisatieonderdeel Routenetwerken Twente • Totaal budget: € 1.553.125 + 50% DVO = € 1.911.558 • Salariskosten eigen personeel: € 779.635

◄Inhoudsopgave

Begroting in één oogopslag

•

Programmabegroting 2027

Overige kosten: onderhoud, aanpassingen en beheer conform de Visie Routenetwerken Twente.

Recreatieparken Twente • Totaal budget: € 739.400 + 50% DVO = € 1.097.958 • Salariskosten eigen personeel: € 750.451 • Sociale werkvoorziening: € 0 • Opmerking: de gebouwen op de parken drukken administratief op dit organisatieonderdeel, maar worden in de praktijk door beide onderdelen gebruikt. Inkomsten parken • Parkeergelden: € 478.884 (8,2%)

•

Huur- en erfpachtinkomsten: € 525.195 (8,9%)

•

Evenementenopbrengsten: € 118.539 (2,2%)

•

Opbrengst bosbeheer: € 67.854

•

Doorberekende lasten en uren: € 32.037

•

Opbrengst kleinschalige activiteiten: € 15.485

•

Overige opbrengsten: € 8.543

Totaal inkomsten parken: € 1.246.536 Inkomsten Routenetwerken • Routekaarten: € 26.970

•

Kleinschalige en overige opbrengsten: € 8.543

•

Doorberekende uren: € 6.407

•

Rijks- en gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities: € 118.754

Totaal inkomsten Routenetwerken: € 160.674

Gemeentelijke bijdrage • 2026: € 4.293.180

•

2027: € 4.416.619

•

Stijging: € 123.439

Oorzaak: prijs- en looncompensatie, rentelasten, inzet SamenTwente (conform Twentse afspraken)

Weerstandsvermogen • Beschikbare weerstandscapaciteit: € 315.103

•

Benodigde capaciteit (risico's): € 202.500

•

Ratio weerstandsvermogen: 1,6 (voldoende volgens norm)

Investeringen en onderhoud • Groot onderhoud (2023-2027): € 537.399

•

Jaarlijkse dotatie voorzieningen: € 107.480 Betreft o.a. onderhoud aan groen, water, verhardingen en gebouwen.

◄Inhoudsopgave

Overzicht van baten en lasten leidsbegroting

Programmabegroting 2027

4. Overzicht van Baten en Lasten 2027 en Gemeentelijke bijdrage Het overzicht van baten en lasten, de financiële uitgangs- en aandachtspunten bij de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 vormen samen het deel van de financiële programmabegroting. Onderstaand een samenvatting van het overzicht van baten en lasten inclusief taakvelden voor het jaar 2027. Programma (bedragen in €)

Recreatieschap Twente

Code

Taakveld

Baten

Lasten

5.7 3.1 0.5

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Economische ontwikkeling Treasury

1.407.211 -

4.104.031 802.340 -

2.696.820 802.340 -

0.4

Overhead

947.459

0.1

Mutaties reserves

30.000

Totaal Totaal saldo van baten en lasten

1.437.211 1.437.211 1.437.211 -

Algemene dekkingsmiddelen (gemeentelijke bijdrage) Resultaat

Gem. bijdrage

30.000-

5.853.830 5.853.830 5.853.830 -

4.416.619 4.416.619 4.416.619 -

Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2027 inclusief taakvelden

Verklaring stijging bijdrage Recreatieschap Twente 2027 ten opzichte van 2026 Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2026 voor wijziging Begrotingswijzigingen Totale gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2026 na wijziging

€ 4.293.180 € € 4.293.180

Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2027

€ 4.416.619

Per saldo een stijging van de bijdrage 2027 t.o.v. 2026

€

123.439

Specificatie stijging gemeentelijke bijdrage

Stijging

Looncompensatie (2,63%): Prijscompensatie (2,20%) Aanpassen bijdragen derden Rentelast lening Stijging inzet SamenTwente Omslagrente

€ €

€

1.864

Verklaring totale stijging gemeentelijke bijdrage 2026

€

123.439

◄Inhoudsopgave

Daling

80.968 68.289 € €

23.487 4.197

€

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

5. Beleidsbegroting 5.1 Programma Recreatieve Voorzieningen Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in Programmamanager

Bestuur Recreatieschap Twente L. J. Harmsen

Inleiding De vrijetijdseconomie blijft een cruciale pijler voor Twente, aangezien deze een substantiële bijdrage levert aan de lokale economie door middel van toeristische bestedingen, arbeidsplaatsen en inkomsten. Daarnaast draagt het bij aan het behoud en de verbetering van natuur en recreatieve voorzieningen in de regio. Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de drie grote recreatieparken in Twente, Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld, en de Routenetwerken Twente. De recreatieparken trekken jaarlijks circa 1,5 miljoen bezoekers, terwijl de Routenetwerken Twente jaarlijks door ruim 40 miljoen gebruikers worden benut. Daarmee bevordert Recreatieschap Twente recreatie en toerisme in de regio en is het van wezenlijk belang voor de vrijetijdseconomie van Twente. Wij zetten ons dan ook in om een significante bijdrage te leveren aan het 'Bruto Twents Geluk'.

Organisatieonderdelen van Recreatieschap Twente Recreatieparken Twente Exploitatie en (natuur)beheer van de recreatieparken: • • •

Het Hulsbeek (Oldenzaal) Het Rutbeek (Enschede) Het Lageveld (Wierden)

Routenetwerken Twente Ontwikkeling, beheer en onderhoud van ca. 11.500 km routenetwerken met 153 ontvangstlocaties en informatielocaties: • • • • • • •

Fietsnetwerk (2.500 km) Wandelnetwerk (6.000 km) Mountainbikenetwerk (1.000 km) Paardrijnetwerk (1.500 km) Autonetwerk (500 km) Onderhoud van ruim 410 km recreatieve infrastructuur Ontvangstlocaties en informatielocaties. Deze locaties dienen als startpunten voor diverse routes en bieden vaak voorzieningen zoals parkeergelegenheid, informatieborden en soms horecafaciliteiten.

Subsidieverlening aan Twente Marketing Recreatieschap Twente fungeert als doorstroomportaal voor de subsidie die door de 14 Twentse gemeenten beschikbaar wordt gesteld aan Twente Marketing. Wij beheren en verdelen deze middelen volgens de vastgestelde afspraken, zonder zelf invloed uit te oefenen op de inzet of besteding ervan. Onze rol is puur faciliterend: wij zorgen ervoor dat de toegekende subsidies op een correcte en efficiënte manier worden doorgestuurd naar Twente Marketing, zodat zij de regiopromotie optimaal kunnen uitvoeren.

Trends en Ontwikkelingen in de Recreatieve Sector In 2027 ontwikkelt Twente zich verder als een regio waar recreatie, natuur, gezondheid en leefkwaliteit centraal staan. De recreatiesector beweegt mee met maatschappelijke trends, de groeiende populariteit van buitensport en open‑waterrecreatie, én met demografische ontwikkelingen die de recreatieve vraag beïnvloeden. Recreatieschap Twente speelt hierin een verbindende rol door parken, routes en voorzieningen toekomstbestendig en toegankelijk te houden. Bevolkingsgroei in Twente en toenemende druk op recreatieve ruimte Hoewel de landelijke prognoses laten zien dat de sterkste groei zich concentreert in de Randstad en grote steden, wordt ook in delen van Overijssel, waaronder Twente, aanhoudende bevolkingsgroei verwacht richting 2035. Uit de regionale prognoses blijkt dat Overijssel tot 2035 tot de groeiregio’s wordt gerekend, mede door migratie en de aantrekkingskracht van middelgrote steden en randgemeenten. Tegelijkertijd groeit het aantal huishoudens in Nederland door tot 2035 (+830.000 t.o.v. 2021), wat eveneens druk zet op woon- en recreatieruimte, ook buiten de Randstad.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

In Twente vertaalt dit zich in: • Meer inwoners in stedelijke kernen, • Meer recreatief gebruik van openbaar toegankelijke groene gebieden, • Een sterkere behoefte aan kwalitatief hoogwaardige recreatievoorzieningen, zowel voor bewoners als bezoekers. Uit landelijke analyses blijkt bovendien dat recreatieve druk in steden stijgt wanneer de bevolking toeneemt en de beschikbare groene ruimte relatief afneemt. Dat betekent dat regio’s met ruime natuur- en recreatiegebieden, zoals Twente, een steeds belangrijkere rol spelen als recreatieve uitlaatklep. Recreatieparken zoals Het Lageveld, Het Hulsbeek en Het Rutbeek, evenals de uitgebreide routenetwerken, vormen daarmee een onmisbare recreatieve basis voor de groeiende Twentse bevolking én bezoekers van buiten de regio

Duurzaamheid en klimaatadaptatie De klimaatverandering zet door met warmere zomers en intensievere regenval. Daarom worden recreatiegebieden steeds klimaatadaptiever ingericht: • Vergroening met klimaatresistente soorten; • Natuurlijke speel- en belevingselementen; • Inrichting die beter bestand is tegen hitte en hevige buien. Deze maatregelen worden zorgvuldig gecombineerd met behoud van ruimte voor dagrecreatie, evenementen en festivals.

Groeiende betekenis van buitensport en bewegen Nederland ontwikkelt zich naar een beweegvriendelijke omgeving waarin individuele buitensporten blijven groeien. De regionale sportdata bevestigen dat de omgeving steeds meer uitnodigt tot actief gebruik en dat de vraag naar hardlopen, fietsen, trailrunning, MTB en bootcamp blijft toenemen. De recreatiegebieden in Twente spelen hier uitstekend op in met hoogwaardige routes, beleefpaden en natuurlijke sportelementen.

Zwemmen in open water en aandacht voor waterkwaliteit Open‑waterzwemmen blijft ook in 2027 een sterke trend. Recreatieplassen in Twente trekken zowel recreatieve (winter)zwemmers als sporters aan. De focus op waterkwaliteit wordt versterkt via: • Frequente monitoring, • Duidelijke communicatie richting bezoekers, • Maatregelen, daar waar mogelijk, om algengroei en watervervuiling te verminderen. Hierdoor blijft zwemmen in open water veilig en aantrekkelijk.

Versterkte samenwerking tussen recreatieparken en Routenetwerken Twente Een belangrijke stap richting 2027 is de verdieping van de samenwerking tussen de recreatieparken en Routenetwerken Twente. • Routes sluiten steeds beter aan op de recreatiegebieden, waardoor bezoekers gemakkelijk overstappen van wandelen, fietsen of MTB naar recreatieve voorzieningen. • Dit versterkt zowel de kwaliteit als de beleving van het totale Twentse recreatienetwerk. • De verplaatsing van Routenetwerken Twente naar de hoofdlocatie op Het Lageveld geeft deze samenwerking een extra impuls, doordat expertise, data, beheer en innovatie voortaan fysiek samenkomen. Hiermee ontstaat een sterk geïntegreerd recreatielandschap waar inwoners en toeristen optimaal gebruik van kunnen maken.

Gezondheid, welzijn en natuurbeleving centraal Recreatieschap Twente blijft investeren in: • Vrije toegankelijkheid voor iedereen, • Natuurlijke speel- en ontdekomgevingen voor kinderen, • Rustige en gezonde buitenruimtes, • Plekken die zowel ontspanning als activiteit stimuleren. Deze parken vormen een essentiële schakel in het welzijn van de groeiende Twentse bevolking.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

Lokale cultuur, streekidentiteit en educatie Steeds meer bezoekers waarderen Twente vanwege de combinatie van natuur, rust en cultuurhistorie. Educatieve routes, informatiepunten en lokale evenementen versterken de binding met het landschap en dragen bij aan meer lokale waardering en bewust recreatiegebruik.

Slot: Twente als recreatieve uitvalsbasis voor een groeiende regio De combinatie van bevolkingsgroei, druk op stedelijke recreatieruimte, groeiende behoefte aan buitenrecreatie, en professionele samenwerking binnen Recreatieschap Twente maakt dat de parken en routenetwerken in 2027 belangrijker zijn dan ooit. Twente biedt een prachtige, toegankelijke en toekomstbestendige recreatieve uitvalsbasis, voor iedere inwoner én voor bezoekers die de regio willen ontdekken.

Speerpunten 2027 Voor het begrotingsjaar 2027 richt Recreatieschap Twente zich op de volgende speerpunten, passend bij de vastgestelde visies voor de Recreatieparken Twente en de Routenetwerken Twente:

Speerpunten Recreatieparken Twente: 1.

Instandhouding en verbetering van basisvoorzieningen Zorgdragen voor goed onderhouden faciliteiten zoals sanitaire voorzieningen, paden en parkeerplaatsen om een veilige en aangename omgeving voor bezoekers te garanderen.

Meer bezoekers trekken naar de parken Door het aanbieden van steeds meer jaarrond voorzieningen en gerichte marketing en promotie wordt de aantrekkelijkheid van de recreatieparken vergroot, waardoor meer bezoekers de weg naar de parken weten te vinden.

Nieuw toiletgebouw op Het Lageveld Een tweede toiletgebouw is noodzakelijk om het recreatiepark goed te kunnen faciliteren. Na de afschaling van vier verouderde gebouwen naar één modern en toegankelijk toiletgebouw is één voorziening onvoldoende voor een gebied van deze omvang. Met een tweede volwaardig toiletgebouw worden de basisvoorzieningen, toegankelijkheid en toekomstbestendigheid van Het Lageveld weer op het juiste niveau gebracht.

Duurzaam investeren Bestaand vastgoed van het Recreatieschap Twente is deels verouderd en voor diverse panden is verduurzaming echt noodzakelijk. Daarom wordt bij iedere locatie zorgvuldig bekeken welk vastgoed wij in eigendom kunnen en moeten houden en welke panden kunnen worden verkocht. De opbrengsten uit verkoop worden vervolgens ingezet voor de verduurzaming en verdere ontwikkeling van de recreatieparken. Door deze aanpak kunnen wij blijven investeren zonder externe financiering aan te trekken, waardoor de rentelasten voor het Recreatieschap laag blijven. Inmiddels heeft er al veel elektrificatie plaatsgevonden op de recreatieparken en binnen de routenetwerken, zowel wat betreft voertuigen als materieel. Deze ingeslagen duurzame koers wordt onverminderd voortgezet. Ook op het gebied van gebouwen moet de komende jaren een inhaalslag worden gemaakt om de noodzakelijke verduurzaming te realiseren.

5. Doorontwikkeling en meer beleving Het Rutbeek Het Rutbeek staat voor een nieuwe stap: meer beleving, meer speelnatuur en een sterker aanbod voor gezinnen en kinderen. Samen met de ondernemers willen we het gebied ontwikkelen tot een toekomstbestendig park waar recreatie en natuur elkaar versterken. Om dit gericht vorm te geven, werken we aan een uitvoeringsagenda met maatregelen voor zowel de korte als lange termijn. Deze agenda helpt ons om nieuwe voorzieningen, verbeterde routes en meer speelmogelijkheden te realiseren en zo meer bezoekers naar Het Rutbeek te trekken. Het doel is helder: Het Rutbeek uitbouwen tot een levendig, aantrekkelijk recreatiegebied waar iedereen graag komt én terugkomt.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

Speerpunten Routenetwerken Twente 2027: 1. Hoogwaardig beheer en kwaliteitsverbetering Wij blijven investeren in duurzaam en vakmanschappelijk beheer van alle routenetwerken—wandelen, fietsen, MTB, paardrijden en autorijden. Hiermee borgen we een schoon, veilig, toegankelijk en aantrekkelijk netwerk dat een optimale beleving biedt.

2. Uniforme, actuele en gebruiksvriendelijke bewegwijzering We werken continu aan een up-to-date, uniforme en intuïtieve bewegwijzering en navigatie, passend bij de Twentse identiteit en de behoefte aan overzicht en duidelijkheid voor gebruikers. In lijn met het visiedocument waar navigatie en beleving centraal staan.

3. Samenwerking met gemeenten, ondernemers, vrijwilligers en gemeenschappen De routenetwerken blijven gedragen door een breed netwerk van partners. We versterken de samenwerking met vrijwilligers, ondernemers, bewoners en de 14 Twentse gemeenten om kwaliteit, betrokkenheid en economische impact te vergroten. In lijn met partnerschap en noaberschap uit visie 3.2.

4. Zorg voor natuur, landschap en duurzaamheid Wij integreren duurzame materialen, natuurvriendelijke ontwikkelprincipes en landschapszorg in aanleg en beheer. Routenetwerken dragen zo bij aan gezond landschap, biodiversiteit en het Bruto Twents Geluk. Aansluitend op het koersdocument en aandacht voor natuur en landschap.

5. Doelgerichte promotie en beleving We ontwikkelen een krachtige, samenhangende marketing- en belevingsstrategie waarin de unieke kwaliteiten van Twente centraal staan. Storytelling, themaroutes en digitale tools vergroten de zichtbaarheid en aantrekkingskracht voor bewoners én bezoekers.

6. Juridische duidelijkheid en financieel duurzame organisatie (focus op MTB) We creëren een toekomstbestendige balans tussen juridische beheersbaarheid, aansprakelijkheid en kosten, met bijzondere aandacht voor complexe netwerken zoals MTB. Dit doen we samen met alle 14 gemeenten, via duidelijke afspraken, risicobeheersing en structurele financiering.

7. Centrale huisvesting en werkplaats op Het Lageveld Met het vertrek van GrootGroener ontstaat op Het Lageveld in Wierden de unieke kans om een centrale huisvesting, werkplaats, opslag en printfaciliteit voor de Routenetwerken Twente te realiseren. Deze centrale locatie biedt ons de mogelijkheid om efficiënter, veiliger en professioneler te werken. In een moderne werkplaats en printlocatie kunnen onze medewerkers op een veilige, ergonomische en aangename manier materialen produceren, onderhouden en repareren. Door alle functies op één plek te bundelen, van logistiek tot productie en opslag, versterken we de samenwerking, verbeteren we de kwaliteit en verkorten we de doorlooptijden. Deze investering legt een stevig fundament voor een toekomstbestendige, duurzame en goed georganiseerde uitvoeringsorganisatie die de routenetwerken van Twente op hoog niveau kan blijven beheren.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota

Vastgesteld door

Visie Recreatieparken Twente, ambitieniveau ‘Uitstekende basis’.

Bestuur Recreatieschap Twente

Datum vaststelling 8 februari 2024

Visie Routenetwerken Twente

Bestuur Recreatieschap Twente

7 december 2022

Koersdocument Recreatieschap Twente

Bestuur Recreatieschap Twente

4 april 2024

Recreatieve voorzieningen Wat willen we bereiken? 1. Recreatieparken: We blijven werken aan laagdrempelige, toegankelijke en aantrekkelijke recreatieparken waar de Twentse inwoner trots op kan zijn en optimaal van kan genieten. De focus blijft liggen op duurzaamheid, jaarrond voorzieningen en het verbeteren van de beleving, zodat Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld zich blijven ontwikkelen als de plekken voor ontspanning en recreatie in Twente.

2. Routenetwerken: We stimuleren een veilig, goed onderhouden en intensief gebruik van de recreatieve routenetwerken, waaronder de wandel-, fiets-, auto-, paardrij- en MTB-netwerk. Dit doen we door doorlopende kwaliteitsverbetering, slimme verbindingen en betere ontvangstlocaties, zodat zowel inwoners als bezoekers Twente op een prettige en veilige manier kunnen ontdekken. Met deze doelen zorgen we ervoor dat Twente in 2027 nog aantrekkelijker is als recreatieve bestemming, zowel voor de eigen inwoners als voor toeristen. Hoe gaan we dit doen in 2027? In 2027 blijft het Recreatieschap Twente, in lijn met voorgaande jaren, onverminderd werken aan sterke, toekomstbestendige recreatieparken en hoogwaardige Routenetwerken. Hierbij blijven kwaliteit, toegankelijkheid en beleving onze leidraad. De Twentse Recreatieparken Gastvrijheid Ook in 2027 zetten we ons in voor een warm en gastvrij welkom in alle recreatieparken. De parken blijven vrij toegankelijk voor iedereen: inwoners, bezoekers van buiten de regio, jong, oud, met elke achtergrond of inkomen. In een tijd waarin het dagelijks leven steeds voller wordt, bieden de Twentse recreatieparken een broodnodige plek voor ontspanning, ontmoeting en verbinding. Wandelen, fietsen, picknicken of simpelweg genieten van rust en natuur: de parken blijven plekken waar iedereen zich thuis voelt in het Twentse landschap.

Toegankelijkheid Toegankelijkheid blijft in 2027 een speerpunt. We zetten door met: • Laagdrempelige, vrij toegankelijke voorzieningen • Extra aandacht voor toegankelijkheid voor mindervaliden • Verbeteringen voor gezinnen en ouderen • Doorgroei van infrastructuur en comfortvoorzieningen Zo zorgen we dat bezoekers van alle leeftijden en achtergronden veilig en prettig gebruik kunnen blijven maken van de parken. Duurzaamheid Duurzaamheid blijft een kernwaarde binnen ons beheer. In 2027 bouwen we voort op het werk van de afgelopen jaren en zetten we nieuwe stappen in ecologisch verantwoord beheer: • Verdere uitbreiding van groene energievoorzieningen (zonnepanelen, laadpunten) • Voortgang in de elektrificatie van materieel en voertuigen • Gerichte maatregelen voor biodiversiteit en natuurversterking Bij de organisatie van evenementen blijven we de balans bewaken tussen recreatie en natuurbehoud zodat toekomstige generaties dezelfde kwaliteit kunnen ervaren.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

Veiligheid Ook in 2027 staat veiligheid centraal. We zorgen voor: • Goed onderhouden en veilige paden, speelplaatsen en faciliteiten • Duidelijke en uniforme bewegwijzering • Heldere huisregels, toezicht en informatievoorziening Een veilig park is een park waar iedereen zich prettig voelt. Faciliteiten en Voorzieningen We verbeteren en onderhouden de basisvoorzieningen continu. In 2027 richten we ons op: • Hoogwaardige sanitaire voorzieningen • Toegankelijke, veilige speelplaatsen • Uitbreiding en diversificatie van horeca • Voldoende zit- en rustplekken voor optimale beleving Netheid Een schoon park is essentieel voor een fijne ervaring. Daarom investeren we in: • Regelmatige schoonmaak en opruimrondes • Goed onderhouden gebouwen en voorzieningen • Bewustwording en stimulering van verantwoord afvalbeheer Zo blijven de parken fris, veilig en uitnodigend voor iedereen. Routenetwerken Twente Ook in 2027 blijven we ons onverminderd inzetten voor sterke, onderscheidende en toekomstbestendige routenetwerken. Drie centrale waarden Elke route is méér dan een pad.

De volgende kernwaarden blijven leidend: • Beleving: routes moeten inspireren en nieuwsgierig maken • Gezondheid & welzijn: beweging stimuleren en leefbaarheid vergroten • Economische waarde: routes die bijdragen aan lokale bestedingen en een sterke vrijetijdseconomie Beleving vormt nog steeds de motor achter het in beweging komen. Van routenetwerk naar belevingsnetwerk We bouwen aan netwerken waarin de ervaring centraal staat. Dat doen we door: • Aanleg en beheer met oog voor landschap en identiteit • Aandacht voor ondergrond, hoogte, zichtlijnen en begroeiing • Bewegwijzering en informatie die het unieke Twentse karakter versterkt Drie hoofddoelen De droom en waarden vertalen we naar drie concrete doelen die ook in 2027 richting geven: 1. Optimalisering van de beleving 2. Vergroting van gezondheid & welzijn 3. Stimulering van de vrijetijdseconomie Deze doelen sturen zowel beheer als doorontwikkeling.

De lat hoger in 2027 Voor 2027 scherpen we onze koers verder aan met de volgende speerpunten: • De beste basisinfrastructuur van Nederland, kwalitatief én innovatief • Professionele capaciteit voor beleid, beheer en uitvoering • Structurele participatie in alle projecten • Uniforme fysieke middelen bij gemeenten en partners • Volledige toepassing van classificaties en kwaliteitsnormen • Een innovatief en gebruiksvriendelijk digitaal platform • Een centrale sturende rol als aanjager van routeontwikkelingen Zo blijft Twente in 2027 een toonaangevende regio op het gebied van recreatieve infrastructuur, waar beleving, duurzaamheid en economische waarde hand in hand gaan.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

Wat gaat het kosten? Recreatieve Voorzieningen (bedragen in €)

Baten

Lasten

Saldo

Het Hulsbeek

359.257

355.689

-3.568

Het Rutbeek

269.533

267.898

-1.634

Het Lageveld

137.795

177.007

39.213

Routenetwerken

160.674

1.713.799

1.553.125

Recreatieparken Twente / Parkeren

478.884

64.325

-414.559

404.295

Beleid en strategie PIOFJACH-overhead

717.116

1.068

1.351.361

1.350.293

1.407.211

5.051.490

3.644.280

Ondersteuning en leiding

Totaal (gemeentelijke bijdrage)

5.2 Programma Vrijetijdseconomie Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in Programmamanager

Bestuur Recreatieschap Twente L. J. Harmsen

Inleiding Als het om vrijetijdseconomie gaat is Twente Marketing de partij die zich bezighoudt met de destinatieontwikkeling en promotie van Twente. Het ‘Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030’, dat tot stand is gekomen met input van vele ondernemers, ambtenaren en bestuurders, cultuur- en natuurpartijen, leden van de (Young) Twente Board en andere belanghebbenden, vormt de basis voor de activiteiten van Twente Marketing.

Speerpunten • • • •

Twente een natuurlijke magneet (leef & vestigingsklimaat) Twente een plek waar je onderdeel van wilt zijn (Talent) Het echte geheim van Twent: Tukkers (Tukkertrots) Van VTE naar Vrij zijn economie (veerkrachtige en wendbare sector)

Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota

Vastgesteld door

Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030

Bestuur Recreatieschap Twente

Programma Gastvrij Overijssel 2024-2027

Provinciale Staten

Datum vaststelling 7 december 2022 26 juni 2024

Wat willen we bereiken? In 2027 zet Twente Marketing de volgende stap in het ontwikkelen van Twente als een onweerstaanbare regio om te bezoeken, te wonen, te ondernemen en op te groeien. We bouwen voort op het Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030 en op de sterke merkbasis die in 2025 en 2026 is gelegd rond Vrij Zijn in Twente. Waar we de afgelopen jaren hebben gewerkt aan het verstevigen van de merkfundamenten, focussen we in 2027 nadrukkelijker op opschaling, verdieping en meetbare impact. Dankzij de samenwerking met gemeenten, ondernemers, TTI’s en de Twente Board is de beweging in gang gezet: minder versnippering, meer gezamenlijke slagkracht en één herkenbaar en gedragen verhaal. In 2027 bouwen we verder aan: • Een sterk en eenduidig merk Twente, zichtbaar in campagnes, fysieke beleving en lokale identiteit. • Een regio waarin verhalen, thema’s en routes steeds nadrukkelijker de rode draad vormen voor bezoekers én bewoners. • Een toekomstbestendige vrijetijdseconomie waarin streekproducten, textielverhalen, techniek en talent samenkomen in een onderscheidend aanbod. • Een betere balans tussen drukte en rust, stad en platteland, recreatie en leefbaarheid.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

•

Programmabegroting 2027

Een regio waarin inwoners trots zijn, bezoekers zich welkom voelen en ondernemers zich herkennen in één gezamenlijke koers.

Door deze gezamenlijke inspanning trekken we de lijn van 2026 door en versterken we de aantrekkingskracht van Twente — niet alleen voor bezoekers, maar juist ook voor talent, bedrijven en bewoners.

Hoe gaan we dit doen? Twente Marketing werkt in 2027 opnieuw vanuit de vijf programmalijnen uit het Jaarplan 2026. TM verschuift de focus van implementatie naar opschaling en doorontwikkeling.

1.Stakeholdermanagement Draagvlak blijft cruciaal. In 2027 intensiveert TM de samenwerking binnen de keten, met gemeenten, TTI’s, ondernemers, cultuur- en natuurpartners. TM bouwen voort op de governance-structuur van 2026, met: • Versterkte subregionale samenwerking; • Duidelijke rollen tussen Twente Marketing, TTI’s en gemeenten; • Een verder volwassen merkcoalitie, met ondernemers nadrukkelijk in de lead.

2.Strategie, onderzoek en innovatie Dankzij het provinciale dataprogramma kan Twente Marketing in 2027 haar kennispositie verder uitbreiden. TM zet sterk in op: • GEO-optimalisatie (Generative Experience Optimization) voor AI-gedreven zoekomgevingen; • Real-time bezoekersdata via Resono; • Jaarlijkse BTG- en regiomonitor; • Het beter benutten van data voor spreiding, aanbodcreatie en marketingkeuzes. Met deze inzichten helpt TM ondernemers, gemeenten en partners om datagedreven beslissingen te nemen.

3.Destinatieontwikkeling In 2027 brengt TM destinatieontwikkeling en branding nog dichter bij elkaar. De focus ligt op: • Het doorontwikkelen van de vier thema’s uit 2026: Textiel & lokale verhalen, Streekproducten, Tech-verbinding en Talent; • De implementatie van nieuwe vormen van digitale beleving, zoals AR en datagedreven hospitality; • Het opschalen van iconische ondernemingen en innovatieproducten als merkdragers; • Het versterken van de stad-plattelandverbinding via nieuwe routes en themaproducten. Hiermee vergroot TM de kwaliteit en veelzijdigheid van het regionale aanbod.

4.Branding In 2027 krijgt de branding van Twente een zichtbare nieuwe fase: • De in 2026 vernieuwde toolkit en merkgids worden breed uitgerold en geborgd. • De fysieke merkbeleving wordt versterkt via routes, merkplekken en evenementen. • Het campagneconcept Vrij Zijn in Twente wordt verrijkt met nieuwe verhalen, formats en crossmediale campagnes. • TM focust nog sterker op korte video, social-first en doelgroepgerichte storytelling. De branding heeft niet alleen impact op toerisme, maar ook op talent, vestigingsklimaat en trots.

De activiteiten van Twente Marketing in 2027 Stakeholdermanagement We versterken de governance en zorgen voor meer gezamenlijke uitvoering in de keten. De rol van de merkregisseur en gebiedsadviseurs wordt verder uitgebouwd om ondernemers en gemeenten te ondersteunen in het toepassen van het merk en het ontwikkelen van aanbod.

Strategie, onderzoek en innovatie Met behulp van data over bezoekgedrag, drukte, leefstijlen en trends ondersteunen we gemeenten en ondernemers bij strategische keuzes. We zetten GEO volledig door in alle primaire content en voeren een jaarlijkse content-audit uit.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

Destinatieontwikkeling We stimuleren nieuwe en onderscheidende proposities door middel van: • Textielroutes en nieuwe belevingsconcepten; • Versterking van tech-innovatie in het toeristisch aanbod; • Uitbreiding van streekproductenroutes en events; • Talentprogramma’s i.s.m. onderwijs, ondernemend Twente en Twente Board.

Branding Het merk Twente wordt in 2027 nog zichtbaarder: • Grotere crossmediale campagnes gericht op bezoekers uit Nederland en Duitsland; • Themacampagnes gekoppeld aan textiel, streekproducten, tech & talent; • Een verdiepte B2B-campagne om partners te betrekken bij merkconsistentie; • Verdere merktrainingen en de introductie van nieuwe (digitale) formats voor werkgevers, ondernemers en gemeenten.

Wat gaat het kosten? Recreatieve Voorzieningen (bedragen in €) Vrije Tijdseconomie

Baten

Lasten

Saldo

802.340

Gemeentelijke bijdrage

802.340

De subsidie voor de Vrije Tijdseconomie is gebaseerd op het besluit van het Algemeen Bestuur van Regio Twente van 27 september 2017. In dit besluit is vastgelegd dat een subsidie wordt verstrekt van € 1 per inwoner, jaarlijks te indexeren met het percentage prijscompensatie voor verbonden partijen zoals vastgesteld door de Twentse gemeenten. Door deze jaarlijkse indexatie stijgt de subsidie per inwoner vanaf het begrotingsjaar 2023 structureel. Hierdoor valt de geraamde subsidie voor 2027 hoger uit dan in 2026.

5.3 Totaaloverzicht baten en lasten Recreatieschap Twente In onderstaande tabel is het totaaloverzicht van de baten en lasten van de Bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente voor het begrotingsjaar 2027 weergegeven. Het overzicht toont de financiële omvang van de verschillende onderdelen binnen de organisatie en maakt inzichtelijk hoe de gemeentelijke bijdrage zich verhoudt tot de totale lasten. Bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente – 2027 Bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente

Baten

Lasten

Saldo

1.407.211

5.051.490

3.644.280

802.340

30.000

-30.000

1.437.211

5.853.830

4.416.619

2027 Recreatieve voorzieningen Vrije tijdseconomie (subsidie Twente Marketing) Mutaties reserves

Gemeentelijke bijdrage

Toelichting De lasten voor Recreatieve Voorzieningen vormen het grootste onderdeel binnen de begroting. Deze lasten hebben betrekking op het beheer, onderhoud en de ontwikkeling van de recreatieparken en de routenetwerken in Twente. De baten bestaan voornamelijk uit parkeergelden, huur- en erfpachtinkomsten, opbrengsten uit bosbeheer en overige activiteiten. De post Vrije Tijdseconomie betreft de subsidie voor Twente Marketing, waarvoor het Recreatieschap fungeert als doorgeefluik. Deze lasten worden volledig gedekt door de gemeentelijke bijdrage. De mutatie van de reserves betreft een onttrekking van € 30.000 ter dekking van specifieke uitgaven waarvoor eerder middelen zijn gereserveerd. De gemeentelijke bijdrage vormt de grootste inkomstenbron van het Recreatieschap. Deze bijdrage is noodzakelijk om de totale lasten van € 5.853.830 te dekken. Het saldo van € 4.416.619 geeft het deel van de gemeentelijke bijdrage weer dat resteert na aftrek van overige baten.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

5.4 Beleidsindicatoren BBV Onderstaande tabel bevat de verplichte BBV-beleidsindicatoren voor Recreatieschap Twente. Deze indicatoren geven inzicht in de bedrijfsvoering en de verhouding tussen formatie, kosten en inzet van externe capaciteit. De waarden zijn berekend op basis van de begroting 2027. Indicator Score Naam indicator Jaar Eenheid Formatie

2027

FTE per 1.000 inwoners

0,03

Bezetting

2027

FTE per 1.000 inwoners

0,03

Apparaatskosten

2027

Kosten per inwoner

4,59

Externe inhuur

2027

Kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen

14,1%

Overhead

2027

% van totale lasten

16,2%

Tabel 2 Beleidsindicatoren

Toelichting De beleidsindicatoren geven een beknopt beeld van de inzet van personeel, de apparaatskosten en de verhouding tussen interne en externe capaciteit. De formatie en bezetting liggen op hetzelfde niveau, wat duidt op een stabiele personele bezetting. De apparaatskosten bedragen € 4,59 per inwoner, wat in lijn ligt met de schaal en taken van het Recreatieschap. Het percentage externe inhuur (14,1%) weerspiegelt de inzet van specialistische kennis en tijdelijke capaciteit. De overhead (16,2%) omvat onder meer kosten voor bestuur, administratie, ICT, huisvesting en ondersteunende diensten.

5.5 Overzicht van de kosten van overhead Conform de wettelijke voorschriften wordt de overhead afzonderlijk gepresenteerd. De overhead wordt centraal begroot op taakveld 0.4, zodat helder inzicht ontstaat in de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Binnen de overhead worden twee categorieën onderscheiden: 1. Generieke overhead (indirecte overhead) Dit betreft de kosten van ondersteunende taken binnen de PIOFJACH-functies (Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Juridische zaken, Automatisering, Communicatie en Huisvesting). 2. Specifieke overhead (directe overhead) Dit betreft de programmaoverhead: leidinggevende en ondersteunende functies die binnen de programma’s zelf zijn gepositioneerd. Overzicht overheadkosten 2027

Omschrijving (bedragen in €) Generieke overhead (PIOFJACH-overhead)

Baten

Lasten

Gem. bijdrage

717.116

Specifieke overhead (Programma-overhead)

230.344

Totaal

947.459

De totale overheadkosten bedragen in 2027 € 947.459. Deze kosten worden volledig gedekt door de gemeentelijke bijdrage.

◄Inhoudsopgave

Beleidsbegroting

Programmabegroting 2027

5.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen In dit onderdeel wordt inzicht gegeven in de algemene dekkingsmiddelen van Recreatieschap Twente. Dit zijn middelen die niet direct aan een specifiek programma zijn toe te rekenen, maar die worden ingezet om de totale lasten van de organisatie te dekken. De bedragen zijn gesaldeerd weergegeven (baten en lasten). Algemene dekkingsmiddelen 2027

Algemene dekkingsmiddelen (bedragen in €) 2027 Gemeentelijke bijdrage Treasury

Totaal

Baten

Lasten

1.437.211

5.853.830

Saldo 4.416.619 0

4.416.619

Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen

Toelichting De gemeentelijke bijdrage vormt de belangrijkste algemene dekkingsbron van het Recreatieschap. Deze bijdrage is noodzakelijk om de totale lasten van de organisatie te financieren. Het saldo van € 4.416.619 geeft het deel van de gemeentelijke bijdrage weer dat resteert na aftrek van overige baten binnen de programma’s. De post Treasury kent voor 2027 geen baten of lasten. Eventuele treasury-activiteiten, zoals renteopbrengsten of financieringslasten, worden in andere onderdelen van de begroting verantwoord.

◄Inhoudsopgave

Specificatie Baten en Lasten

6. Specificatie Baten en Lasten Specificatie herkomst van de Baten Onderstaande tabel geeft een overzicht van de herkomst van de baten van Recreatieschap Twente in 2027. Hiermee wordt inzichtelijk gemaakt welke inkomstenbronnen bijdragen aan de totale baten van € 5.853.830.

Totale Baten (per categorie) 8,2%

2,0% 2,0%

1,2%

Gemeentelijke bijdrage

2,2%

Huur- en erfpacht 9,0% Parkeergelden Opbrengst grote evenementen Rijks- en gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities Opbrengst bosbeheer Overige inkomsten 75,4% Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten

Baten (waar komen de inkomsten vandaan)

Bedrag (in €)

Gemeentelijke bijdrage

4.416.619

75,4%

Huur- en erfpacht

525.195

9,0%

Parkeergelden

478.884

8,2%

Opbrengst grote evenementen

118.539

2,0%

Rijks- en gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities

118.754

2,0%

Opbrengst bosbeheer

67.854

1,2%

Overige inkomsten

54.463

Kapitaallasten uit reserve

30.000

Opbrengst Routekaarten

26.970

Opbrengst kleinschalige activiteiten

16.552

Eindtotaal

5.853.830

2,2%

100,0%

Toelichting De gemeentelijke bijdrage vormt met 75,4% veruit de grootste inkomstenbron van het Recreatieschap. Daarnaast leveren huur- en erfpachtinkomsten, parkeergelden en opbrengsten uit evenementen en projecten een belangrijke aanvullende bijdrage. De overige inkomsten bestaan uit diverse kleinere posten, waaronder bosbeheer, routekaarten en kleinschalige activiteiten. De kapitaallasten uit reserve (€ 30.000) betreffen een vrijval die wordt ingezet ter dekking van investeringslasten. De totale baten sluiten aan op de totale lasten, waarmee de begroting voor 2027 sluitend is.

◄Inhoudsopgave

Specificatie Baten en Lasten

Specificatie besteding Lasten Onderstaande tabel geeft inzicht in de besteding van de lasten van Recreatieschap Twente in 2027. Hiermee wordt zichtbaar aan welke onderdelen de beschikbare middelen worden uitgegeven.

Totale Lasten (per categorie) 2,6% 2,3% 5,4%

Salarissen en personeelskosten

4,6%

Subsidie Marketing Oost (VTE)

7,1%

Bijdrage SamenTwente

33,2%

Onderhoudskosten Afschrijvingen gebouwen, terreinen en voertuigen 9,0%

Inhuur en tijdelijk Overige kosten Dotatie voorzieningen

9,8%

Verzekeringen ICT 12,3%

13,7%

Subsidies en overdrachten

Figuur 2 Specificatie besteding lasten

Lasten (waar wordt er geld aan uitgegeven)

Bedrag (in €)

Salarissen en personeelskosten

1.944.003

33,2%

Subsidie Marketing Oost (VTE)

802.340

13,7%

Bijdrage SamenTwente

717.116

12,3%

Onderhoudskosten

571.954

9,8%

Afschrijvingen

526.845

9,0%

Gebouwen, terreinen en voertuigen

417.253

7,1%

Inhuur en tijdelijk

315.489

5,4%

Overige kosten

270.978

4,6%

Dotatie voorzieningen

153.307

2,6%

Verzekeringen

80.406

ICT

43.419

Subsidies en overdrachten

2,3%

10.721

Eindtotaal

5.853.830

100,0%

Toelichting De grootste kostenpost betreft de salarissen en personeelskosten (33,2%). Dit weerspiegelt de arbeidsintensieve aard van het beheer van recreatieparken en routenetwerken. De subsidie aan Marketing Oost (13,7%) en de bijdrage aan SamenTwente (12,3%) vormen eveneens substantiële onderdelen van de lasten. De posten onderhoudskosten, afschrijvingen en kosten voor gebouwen, terreinen en voertuigen laten zien dat een aanzienlijk deel van de middelen wordt ingezet voor het in stand houden van de fysieke infrastructuur. De overige kostenposten, zoals verzekeringen, ICT en dotaties aan voorzieningen, dragen bij aan een stabiele en toekomstbestendige bedrijfsvoering.

◄Inhoudsopgave

Specificatie Baten en Lasten

Baten per product Onderstaande tabel geeft inzicht in de verdeling van de baten over de verschillende producten binnen Recreatieschap Twente. Hiermee wordt zichtbaar welke inkomstenbronnen bijdragen aan de financiering van de activiteiten per product

Totale Baten (per product in €) 2.500.000

2.000.000

1.500.000

1.000.000

500.000

0 Routenetwerken

Parken

Bijdrage Twente Marketing

Andere inkomsten

DVO SamenTwente

Specifieke Overhead

Strategie

Specifieke Overhead

Strategie

Gemeentelijke bijdrage

Totale Baten (per product in %) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40%

30% 20% 10% 0% Routenetwerken

Parken

Bijdrage Twente Marketing

Andere inkomsten

DVO SamenTwente

Gemeentelijke bijdrage

Toelichting De baten bestaan uit twee hoofdcomponenten: andere inkomsten en de gemeentelijke bijdrage. De andere inkomsten worden voornamelijk gegenereerd binnen de parken (huur- en erfpachtinkomsten, parkeergelden, bosbeheer en overige opbrengsten) en in beperkte mate binnen de routenetwerken en het programma strategie. De gemeentelijke bijdrage vormt de grootste inkomstenbron en is noodzakelijk om de totale lasten van de organisatie te dekken. Deze bijdrage wordt verdeeld over alle producten, waarbij de grootste delen terechtkomen bij de routenetwerken, de parken en de regionale samenwerkingsopgaven (Twente Marketing en SamenTwente). Het totaal van de baten sluit aan op de totale lasten van € 5.853.830, waarmee de begroting voor 2027 sluitend is.

◄Inhoudsopgave

Specificatie Baten en Lasten

Baten per product

Andere inkomsten

Gemeentelijke bijdrage

Routenetwerken

160.674

1.553.125

Parken

1.246.536

739.400

Bijdrage Twente Marketing

802.340

DVO SamenTwente

717.116

Specifieke Overhead

230.344

Strategie

30.000

374.295

Totaal

1.437.211

4.416.619

Lasten per product Onderstaande tabel geeft inzicht in de verdeling van de lasten over de verschillende producten binnen Recreatieschap Twente. Hiermee wordt zichtbaar welk deel van de totale middelen wordt ingezet voor de uitvoering van de kerntaken.

Totale Lasten (per product) 4% 7%

Bijdrage Twente Marketing DVO SamenTwente

14% 12%

29%

Geldlening

Parken Routenetwerken

34%

Specifieke Overhead Strategie

Lasten (per product)

Bedrag (in €)

Routenetwerken

1.713.799

29,3%

Parken

1.985.936

33,9%

Bijdrage Twente Marketing

802.340

13,7%

DVO SamenTwente

717.116

12,3%

Specifieke Overhead

230.344

3,9%

Strategie

404.295

6,9%

Eindtotaal

5.853.830

100,0%

Toelichting De grootste lastenpost binnen de producten betreft de parken (33,9%), gevolgd door de routenetwerken (29,3%). Deze twee onderdelen vormen de kern van de activiteiten van het Recreatieschap en vragen daarmee het grootste deel van de beschikbare middelen. De bijdrage aan Twente Marketing (13,7%) en de DVO SamenTwente (12,3%) zijn substantiële posten die voortkomen uit regionale afspraken en samenwerkingsverbanden. De posten specifieke overhead en strategie vertegenwoordigen samen circa 11% van de totale lasten en omvatten onder meer leidinggevende functies, beleidsontwikkeling en programmatische ondersteuning.

◄Inhoudsopgave

Paragrafen

7. Paragrafen De programmabegroting bevat de volgende paragrafen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Onderhoud kapitaalgoederen 3. Bedrijfsvoering 4. Financiering 5. Openbaarheidsparagraaf Voor het begrotingsjaar 2027 stelt het bestuur kaders vast die nodig zijn om zijn controlerende en kaderstellende taak, inclusief het budgetrecht, goed te kunnen uitvoeren. De paragrafen vormen gezamenlijk een belangrijk instrument voor deze kaderstelling. Ze bieden een dwarsdoorsnede van de financiële en beheersmatige aspecten van de begroting, elk vanuit een specifiek perspectief. De onderwerpen in deze paragrafen hebben betrekking op beleidslijnen en beheersmatige thema’s die substantiële financiële gevolgen kunnen hebben. Daarmee kunnen zij direct van invloed zijn op de realisatie van de programma’s.

7.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Kader risicomanagement Het risicomanagement en het beleid rondom het weerstandsvermogen van Recreatieschap Twente zijn vastgelegd in de volgende documenten: • Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV, artikelen 9, 11 en 26) • Financiële verordening Recreatieschap Twente • Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2024–2027 Deze documenten vormen samen het kader waarbinnen risico’s worden geïdentificeerd, beoordeeld en beheerst, en waarbinnen het benodigde weerstandsvermogen wordt bepaald. Weerstandsvermogen Berekening ratio weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de beschikbare weerstandscapaciteit af te zetten tegen de benodigde weerstandscapaciteit. De ratio geeft daarmee inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de programma’s.

Beschikbare weerstandscapaciteit (A) De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt afgerond € 0,31 miljoen. Deze capaciteit bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves die vrij inzetbaar zijn. Bij veel overheidsorganisaties zijn bepaalde bestemmingsreserves ‘beklemd’: zij zijn juridisch of beleidsmatig verplicht bestemd voor specifieke doelen. Deze reserves worden daarom niet meegerekend in de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit heeft direct invloed op de hoogte van de weerstandsratio. Ook bij Recreatieschap Twente zijn enkele bestemmingsreserves als ‘beklemd’ geoormerkt. Deze worden uitgesloten bij de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van alle reserves, waarbij duidelijk wordt welke reserves onderdeel uitmaken van de beschikbare weerstandscapaciteit en welke niet. Saldo per 31-12-2025

Maakt onderdeel uit van weerstandscapaciteit

Algemene Reserve

122

Reserve Recreatieparken / Fietspaden Totaal Algemene Reserves

193

Provinciale reserve recreatieve voorzieningen Totaal reserves m.b.t. taakstelling

544

Omschrijving

315 544

RV Reserve Recr. parken / Fietsp. (kl toilet RB)

RV Reserve Recr. parken / Fietspaden (kl loods LV)

Reserve werkplaats HB

Reserve beschoeiing HB/RB

1.500

Totaal reserves kapitaallasten

1.559

Totaal reserves

2.419

Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit

◄Inhoudsopgave

Nee. Beklemd

Paragrafen

Samenvatting beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit (A) De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de vrij inzetbare reserves, exclusief de ‘beklemde’ bestemmingsreserves. Voor 2027 bedraagt de beschikbare capaciteit afgerond: Recreatieschap Twente (bedragen in €)

Weerstandscapaciteit

Egalisatie reserves (niet zijnde beklemd)

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17062258/1