9 - UIT-21-12902 raadsinfobrief over Noodbevel i.v.m. oproep tegen avondklok

V Gemeente

Oldenzaal

RAADSINFOBRIEF Aan de leden van de raad en de forumleden

Datum college 16 februari 2021

VERZONDEN

Bezoekadres Ganzenmarkt 1 Postadres PostbUS 354 7570 AJ Oldenzaal Telefoon (0541)58 81 11 14+netnummer 14 0541 E-mail lnfo@oldenzaal.nl Internet www.oldenzaal.nl

1 6 FEB. 2021

Onderwerp Noodbevel i.v.m. oproep tegen avondklok Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk UIT-21-12902 Zaaknummer Behandeld door Tom Asbreuk Telefoonnummer (0541) 58 82 48 Bijlage(n) -

Geachte leden van de raad en forumleden, Op zaterdag 23 januari werd de avondklok ingesteld. Die avond en de dag daarna braken er onge­ regeldheden en rellen uit in diverse steden in Nederland. De taferelen in Eindhoven, Rotterdam en Urk waren indrukwekkend. De grote groepen mensen die vernielingen, plunderingen en brandstich­ ting pleegden hielden deze steden - en het land - in de ban. Gelet op de landelijke en regionale signalen waarbij opgeroepen wordt om in opstand te komen en daaruit voortkomende rellen, bestond er op maandag 25 januari jl. ook voor ons in de gemeente de (ernstige) vrees dat er samenkomsten werden georganiseerd in Oldenzaal. De politie had concrete informatie dat er berichten werden verspreid via sociale media. Na een spoedoverleg tussen de ge­ meente en de politie is besloten om betogingen en samenkomsten, in welke vorm dan ook, in het centrum van Oldenzaal op maandag 25 januari 2021 door middel van een noodbevel te verbieden. Met deze brief informeer ik u over de achtergrond van dit besluit. Afwegingskader Demonstreren is een belangrijk grondrecht. De overheid faciliteert en beschermt dit grondrecht zo­ dat er ruimte is voor collectieve meningsuiting, ongeacht de inhoud van de uiting. Iedere kennisge­ ving voor een demonstratie of samenkomst wordt op zijn merites beoordeeld.

Op grond van de Wet openbare manifestaties kunnen beperkingen worden opgelegd aan demonstratie ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijk­ heden. Normaliter kan in uiterste gevallen een demonstratie op deze basis worden verboden. De via (sociale) media verspreide oproep op zondagavond/maandagochtend (concreet; kom in op­ stand maandag 15:00 uur marktplein Oldenzaal) om samen te komen in Oldenzaal was niet ken­ baar gemaakt bij ons als bevoegd gezag. De wet openbare manifestaties is dan niet van toe­ passing als afwegingskader, maar de bepalingen uit de Gemeentewet. De Gemeentewet geeft de burgemeester enkele noodbevoegdheden. Dit zijn open en vormvrije bevoegdheden. Voor toepassing dient steeds sprake te zijn van een zich plotsklaps/plotseling aan­ dienende actuele en concrete noodsituatie die de toepassing ervan kan rechtvaardigen. De wet

Datum 16 februari 2021 Ons kenmerk UIT-21-12902

Gemeente

Oldenzaal

Paginanr. 2

geeft nadere invulling aan de voor de toepassing van de noodbevoegdheden vereiste noodsituatie: er dient sprake te zijn van ‘ernstige wanordelijkheden’ (oproerige beweging of andere ernstige wan­ ordelijkheden) of een ‘ramp’, dan wel de ernstige vrees voor het ontstaan daarvan. Bij ‘ernstige wanordelijkheden’ kan primair gedacht worden aan grootschalige onlusten en rellen waarbij een groot aantal personen over de schreef gaat, zoals bij veel rellen die landelijk hebben plaatsgevon­ den. Bij ernstige wanordelijkheden moet worden gedacht aan situaties waarin op grote schaal mis­ drijven worden gepleegd (bijvoorbeeld vernielingen, vechterij, mishandeling of brandstichting). Oproep 25 januari 2021 en inzet noodbevel Op zondagavond en maandagochtend 25 januari 2021 ontvingen wij het signalen, dat via social media (o.a. Instagram, Whatsapp, Snapchat) werd opgeroepen om in opstand te komen op het Marktplein in Oldenzaal. Inwoners van Dinkelland, Losser en Oldenzaal werd in dit bericht opge­ roepen om daar om 15.00 uur “in opstand’’ te komen. Later op de dag volgde ook de berichtgeving dat men zich vanaf 20.30 uur wilde verzamelen bij het winkelcentrum de Thij en om 21.00 uur we­ derom in het centrum.

Gezien de landelijke en regionale ontwikkelingen en reilen op zaterdag- en zondagavond is die maandag (frequent) overleg geweest met politie, het onderwijs, jongerenwerk, ondernemers en buurtgemeenten. Dit om de ernst goed in te kunnen schatten. Er zijn onder andere afspraken ge­ maakt over preventieve acties via het onderwijs en het jongerenwerk, maar ook over te treffen (voorzorgs)maatregelen. Daarnaast behoort het uitvaardigen van een noodbevel tot de mogelijkheden. Een noodbevel biedt preventief en repressief mogelijkheden om op te treden. De wetenschap van een noodbevel kan ontmoedigen om naar de aangekondigde samenkomst te komen, maar de politie kan ook direct op­ treden bij overtreding van het bevel. Gezien de beschikbare informatie en de wetenschap van ont­ wikkelingen elders is besloten in onderling overleg om alsnog een noodbevel af te kondigen voor het centrum, en later ook voor winkelcentrum de Thij. De bevelen die zijn gegeven achtte ik noodzakelijk in verband met de handhaving van de openbare orde, ter beperking van het gevaar voor personen en waarborging van veiligheid en gezondheid. Het is zeer betreurenswaardig dat er toch aantal personen gehoor hebben gegeven aan de oproep en daarmee ook bewust de confrontatie hebben opgezocht in Oldenzaal. De politie heeft een aan­ tal mensen aangehouden en beboet.

Tot slot Veel inspanning is verricht door onder meer politie en gemeente om de situatie zowel in het cen­ trum als in het winkelgebied de Thij, veilig en ordelijk te houden. Door voortvarend en preventief handelen zijn verdere escalerende situaties in Oldenzaal gelukkig voorkomen. Met vriendelijke groet.

burgemeester Patrick Weiman