8 - UIT-22-13160 Raadsinfobrief voortgang woonwagenbeleid

RAADSINFOBRIEF Aan de leden van de raad en de forumleden

Ganzenmarkt 1 Postbus 354 7570 AJ Oldenzaal Telefoon (0541) 58 81 11 14+ netnummer 14 0541 E-mail info@oldenzaal.nl Internet www.oldenzaal.nl Bezoekadres Postadres

17 januari 2023 Onderwerp Voortgang woonwagenbeleid

Datum college

Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk

UIT-22-13160

Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer

Esther Meijer (06) 34 45 6943

Bijlage(n)

Geachte leden van de raad en forumleden, Met deze brief informeren wij u over de voortgang van het op te stellen woonwagenbeleid. De afgelopen maanden zijn twee avonden georganiseerd samen met WBO Wonen om op te halen wat de woonwensen zijn van belangstellenden voor een woonwagenstandplaats en wat de wensen zijn rondom de manier van toewijzen van woonwagens en standplaatsen. Aanleiding voor het opstellen van een nieuw woonwagenbeleid In 1999 is de Woonwagenwet ingetrokken. Daarmee verviel de wettelijke verplichting voor een gemeente om een woonwagencentrum in stand te houden. In Oldenzaal is in de Thij en de Essen een woonwagenlocatie blijven bestaan, met tot op de dag van vandaag nagenoeg hetzelfde aantal standplaatsen. In 2014 deed zich een nieuwe ontwikkeling voor: de woonwagencultuur werd op de lijst van Immaterieel Cultuur Erfgoed Nederland gezet. Daarnaast bepaalde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat de woonwagencultuur beschermd moet worden. Het geheel van ontwikkelingen is geland in een nieuw beleidskader Woonwagen- en standplaatsenbeleid van het ministerie van BZK (juli 2018). Het ministerie vraagt van alle gemeenten een inspanningsverplichting om te voorzien in adequate huisvesting, waarbij rekening wordt gehouden met de (erkende) specifieke wooncultuur van woonwagenbewoners.

In gesprek met belangstellenden voor woonwagens In 2021 hebben wij samen met WBO Wonen een behoefteonderzoek uitgevoerd naar woonwagenstandplaatsen in Oldenzaal. Uit de enquête kwam naar voren dat de behoefte naar woonwagenstandplaatsen groter is dan het huidige aantal standplaatsen. Uw college en WBO Wonen willen naar aanleiding van dit onderzoek het aantal standplaatsen uitbreiden. Op dinsdag 25 oktober en dinsdag 6 december 2022 waren er twee avonden voor belangstellenden om te praten over de toekomst van en aanpak rond woonwagens en standplaatsen.

Datum 17 januari 2023 Ons kenmerk UIT-22-13160 Paginanr. 2

Op de eerste avond waren 24 belangstellenden aanwezig en op de tweede avond waren 11 personen aanwezig. Op beide avonden is informatie opgehaald in kleine groepen waarna een plenaire terugkoppeling volgde. De tweede avond hebben de aanwezigen een vragenformulier ingevuld. Degenen die alleen op de eerste avond aanwezig waren hebben per mail hetzelfde vragenformulier ontvangen. Dit heeft geleid tot 10 extra reacties. Hieronder omschrijven we de resultaten van de gesprekken met belangstellenden voor woonwagens op drie onderwerpen: hoe om te gaan met het lokaal afstammingsbeginsel, het komen tot een belangstellendenlijst en de woonwensen van woonwagenbewoners. Kanttekening Tijdens de eerste avond was ook een omwonende van een bestaande woonwagenlocatie aanwezig. Hij vroeg aandacht voor toezicht en handhaving in het woonwagenbeleid omdat hij zelf regelmatig overlast ervaarde. Wij hebben hier aandacht voor.

Lokaal afstammingsbeginsel In Oldenzaal werd tot op heden uitgegaan van het lokaal afstammingsbeginsel: belangstellenden waarvan (voor)ouders zijn geboren of ooit gewoond hebben in een woonwagen op een erkende woonwagenlocatie in Oldenzaal kwamen als eerste in aanmerking voor vrijkomende woonwagens en/of woonwagenstandplaatsen, vervolgens belangstellenden die voldeden aan het afstammingsbeginsel (zonder het lokale aspect) en ten slotte belangstellenden die niet voldeden aan dit afstammingsbeginsel. Uit de eerste avond kwam de wens naar voren om het afstammingsbeginsel toe te passen en het lokale aspect los te laten. Het gevolg van deze keuze is dat een grotere groep belangstellenden direct in aanmerking komt voor de standplaatsen in Oldenzaal. Hiermee wordt de kans voor belangstellenden die wel voldoen aan het lokaal afstammingsbeginsel op een standplaats kleiner. Dit is besproken, maar leidde niet tot een andere keuze. Tijdens de tweede avond is het afstammingsbeginsel nogmaals besproken en zijn de gevolgen van de keuze voor het loslaten van het lokale afstammingsbeginsel in beeld gebracht. De aanwezigen konden hun keuze op een vragenformulier vastleggen.

De respons was nu anders dan op de eerste avond: 15 personen willen dat eerst het lokaal afstammingsbeginsel wordt toegepast, 4 personen willen dat het algemene afstammingsbeginsel wordt toegepast (lokaal loslaten) en 2 personen hebben deze vraag niet beantwoord. Commissie om te komen tot een belangstellendenlijst Met de komst van de AVG is het steeds lastiger geworden voor belangstellenden om aan te tonen dat voldaan wordt aan het (lokaal) afstammingsbeginsel. De families kennen elkaar echter goed. WBO Wonen en de gemeente hebben voorgesteld om een commissie samen te stellen waarin medewerkers van WBO Wonen samen met vertegenwoordigers van de verschillende families plaats hebben. Deze commissie geeft dan aan of iemand voldoet aan het (lokaal) afstammingsbeginsel. Tijdens de tweede avond zijn 9 mensen voorgedragen voor de commissie om te komen tot een belangstellendenlijst. WBO Wonen gaat met hen in gesprek; bij voorkeur komen zij tot een commissie met 3 leden waarin alle families vertegenwoordigd zijn en daarnaast twee leden vanuit WBO Wonen.

Datum 17 januari 2023 Ons kenmerk UIT-22-13160 Paginanr. 3

Bijna alle belangstellenden hebben aangegeven dat zij de commissie toestemming geven om de belangstellendenlijst met namen en geboortedata te bespreken wanneer dit nodig is voor het afstammingsbeginsel (2 mensen hebben niet gereageerd op deze vraag).

Woonwensen Meerdere generaties bij elkaar Beide avonden gaven belangstellenden aan dat bij elkaar wonen van meerdere generaties uit één familie op een woonwagenlocatie belangrijk is voor de woonwagencultuur. Een wens was minimaal 3 families met ieder 3 generaties op één woonwagenlocatie. Ook is de wens geuit om in meer wijken dan wel in iedere wijk een woonwagenlocatie te realiseren. Tijdens de tweede avond is door de gemeente aangegeven dat het aantal beschikbare locaties in Oldenzaal beperkt is. Daarnaast zijn er veel doelgroepen voor verschillende woonvormen die op zoek zijn naar locaties. De omvang van een gemiddelde standplaats is ca. 240 m 2. Wanneer 2 families met drie generaties een nieuwe locatie zoeken gaat dat om een woonplek van ca. 1.500 m2, bij 3 families met drie generaties om ca. 2.200 m 2. Om toekomstige ontwikkeling van woonwagenlocaties mogelijk te houden, is aangegeven dat in het beleid wordt voorgesteld om uit te gaan van minimaal 6 standplaatsen wanneer een nieuwe woonwagenlocatie wordt gerealiseerd. Hiermee is de kans om een geschikte nieuwe locatie te vinden groter. Ondanks dat de aanwezigen bij voorkeur grotere locaties wilden was er ook begrip voor de totale woonopgave waar de gemeente in moet voldoen.

Loting versus met meerdere generaties bij elkaar wonen Tijdens de eerste avond werd loting genoemd als een eerlijke manier van toewijzing door één van de belangstellenden. Bij loting kan echter niet tegemoet worden gekomen aan de wens om met meerdere generaties van één familie bij elkaar te wonen. Tijdens en naar aanleiding van de tweede avond kozen 5 belangstellenden voor toewijzing van de woonwagens via loting. 15 personen willen liever met meerdere generaties binnen één familie bij elkaar wonen. 1 persoon had geen mening en vond beide opties goed. WBO bepaalt het toewijzingsbeleid. Zij gaat toewijzingscriteria uitwerken die in een bijlage aan het beleid van de gemeente worden toegevoegd. Meepraten over de indeling van woonwagens Tijdens de eerste avond gaven belangstellenden aan dat zij graag mee willen praten over de inrichting van de woonwagens. Op de tweede avond heeft WBO Wonen aangegeven dat veel al vastligt voor de woonwagens, maar dat er ook keuzemogelijkheden zijn. 14 personen willen graag meepraten over deze keuzemogelijkheden. In december is de nieuw geplaatste woonwagen op de bestaande locatie aan de Thijweg opengesteld zodat belangstellenden deze inrichting en indeling konden bekijken. WBO Wonen gaat nu een afvaardiging vanuit alle families uitnodigen om gezamenlijk tot een programma van eisen te komen binnen de keuzemogelijkheden voor de woonwagens.

Wonen in een zelfbouw of koop woonwagen 10 personen hebben tijdens de tweede avond aangegeven dat zij interesse hebben in een koopwoonwagen of een zelfbouw woonwagen. Zij zijn uitgenodigd om in januari 2023 op het stadhuis over dit onderwerp door te praten.

Datum 17 januari 2023 Ons kenmerk UIT-22-13160 Paginanr. 4

Tot slot De planning is om alle input uit de gesprekken mee te nemen in het nieuwe woonwagenbeleid. En het beleid met als bijlage de toewijzingscriteria van WBO Wonen aan te bieden ter vaststelling in uw vergadering van 27 maart 2023. Heeft u nog vragen naar aanleiding van deze brief? Neemt u dan contact op met Esther Meijer, bereikbaar via e.meijer@oldenzaal.nl of op 06 34 45 69 43.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders

de secretaris

de burgemeester