75118-2022 Brief aan raden inzake versterken rekenkamercommissie

Losser, 21 september 2022 Aan de raden van Dinkelland, Losser en Oldenzaal Onderwerp: versterken van uw rekenkamercommissie

Geachte raden, De gemeenteraden van Dinkelland, Losser en Oldenzaal hebben in 2019 gekozen voor de instelling van een gezamenlijke externe rekenkamercommissie. De Rekenkamercommissie functioneert inmiddels ruim drie jaren. Er is op basis van de opgedane ervaringen aanleiding uw aandacht te vragen voor twee belangrijke aspecten waar wij ‘tegen aan’ zijn gelopen: (1) de hoogte van de beschikbare budgetten en (2) de beschikbare ambtelijke ondersteuning. Deze brief is een oproep om beide te versterken, om daarmee de kwaliteit en de continuïteit van uw rekenkamercommissie te borgen. De rekenkamercommissie heeft een onafhankelijke positie binnen de gemeente Dinkelland, Losser en Oldenzaal. De basis voor de werkzaamheden van de rekenkamercommissie staat beschreven in de Gemeentewet (art 81oa) en in de Verordening op de rekenkamercommissie van elke gemeente. De rekenkamercommissie wil een goede invulling geven aan de verwachtingen van uw raad en aan de vastgelegde (wettelijke) verplichtingen. Helaas hebben wij na drie jaar functioneren moeten constateren dat dit alleen maar kan met een hoger budget en met meer ambtelijke ondersteuning.

Op welke wijze ondersteunt de rekenkamercommissie uw raadswerk De rekenkamercommissie wil met zorgvuldige onderzoeken naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde gemeentelijk bestuur in de gemeenten Dinkelland, Losser en Oldenzaal, vanuit een positief-kritische houding bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit van het lokale bestuur en het vergroten van de transparantie van het gemeentelijk handelen1. De focus van de rekenkamercommissie ligt in het ondersteunen van de gemeenteraad, in het bijzonder bij de controlerende en waar relevant ook de kaderstellende taak van de raad. Daartoe richten wij ons in elk onderzoek op de wijze waarop taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden worden ingevuld [door de raad, door het college van Burgemeester en Wethouders en door de gemeentelijke organisatie]. Bij onze werkwijze laten wij ons leiden door de normen van onafhankelijkheid, zorgvuldigheid, betrouwbaarheid en objectiviteit. De huidige financiële positie van de rekenkamercommissie Het totaalbudget van de rekenkamercommissie per jaar bedraagt 45.000 euro (2022), €15.000 per gemeente. Daarmee is er ruimte om eens in de 3 á 4 jaar een rekenkameronderzoek te doen in een individuele gemeente. Een rekenkameronderzoek kost al gauw tussen de €15.000 - €35.000.

Ook worden vanuit het genoemde budget onderzoeken betaald in opdracht van de samenwerkende Twentse rekenkamers. Daarnaast worden hieruit de vergoedingen betaald aan de drie leden van de rekenkamercommissie.

1

Reeds uitgevoerde onderzoeken: sturen met (beleids)indicatoren, kostenontwikkeling /-beheersing Jeugdhulp Twente en 2x Quickscan naar verbonden partijen op Twentse schaal.

1

De onafhankelijke rol van de rekenkamercommissie en de kwaliteit van haar werk zijn vanwege het beperkte budget in het geding. Zo kan er onvoldoende proactief op (actuele) onderwerpen worden ingespeeld. De rol van de rekenkamercommissie is om eigenstandig onderzoeken te kunnen (laten) uitvoeren of deel te nemen aan onderzoeken op regionaal niveau. Maar het beperkte budget geeft onvoldoende ruimte om zelfstandig met eigen middelen een rekenkameronderzoek (te laten) uitvoeren wanneer daar behoefte aan is. Het frequenter uitvoeren van onderzoeken betekent meer contact met de aangesloten gemeenteraden en gemeentebesturen. Dit frequente contact is ook van belang om een lerend effect tot stand te brengen. Tevens kan er dan ruimte ontstaan voor opvolgingsonderzoeken. Hiermee wordt nagegaan in hoeverre opvolging is gegeven aan eerder rekenkameronderzoek. De hoogte van de huidige bijdragen strookt niet met de richtlijn uit 2006 toen de decentrale rekenkamers van start gingen. Deze richtlijn was toen €1,00 euro per inwoner23. Het aantal inwoners van Dinkelland, Losser en Oldenzaal samen bedraagt ca. 81.000. De ambtelijke ondersteuning van de commissie De rekenkamercommissie bestaat uit drie externe leden die worden ondersteund door een ambtelijke secretaris, in de regel een medewerker van de raadsgriffie.

De ondersteuning voor de rekenkamercommissie is op dit moment niet voldoende geregeld. De raadsgriffie van de gemeente Losser doet dit met gemiddeld 0.1fte (ca. 4 uur in de week) ‘erbij’. Een groter aantal onderzoeken per jaar vraagt om meer ambtelijke en inhoudelijke ondersteuning. We schatten een noodzakelijke ondersteuning van 0.2fte (ca. 8 uur in de week) bij het uitvoeren van meerdere onderzoeken per jaar per gemeente. Goede ondersteuning is van groot belang om het rekenkamerwerk goed en professioneel te kunnen doen. Zeker aangezien het lidmaatschap van een rekenkamercommissie meestal een nevenfunctie is. Vergelijkbare rekenkamers hebben een (ambtelijk) secretaris die de rekenkamer ondersteunt en inhoudelijk adviseert. Zo’n secretaris is een belangrijke functionaris die de schakel vormt tussen rekenkamer, ambtelijke organisatie, college, raad, griffie en onderzoekers. We hopen met deze brief een zeker urgentiegevoel te hebben overgebracht en dat de gemeenteraden van de drie gemeenten adequaat zullen handelen, zodat de rekenkamer volwaardig kan gaan functioneren. Samenvattend vraagt de Rekenkamercommissie u: 1) Verhoog het rekenkamerbudget van nu € 45.000 naar minimaal € 1,00 per inwoner; 2) en verdubbel de personele capaciteit voor ambtelijke ondersteuning van 0,1 fte naar minimaal 0,2 fte.

De rekenkamercommissie streeft naar een goede relatie met de aangesloten gemeenteraden en staat graag open voor contact. Voor vragen, op- en/of aanmerkingen kunt u gerust contact opnemen met voorzitter Fons Lohuis per mail via lohuis.fons@gmail.com of door te bellen naar 06 204 328 58.

2

https://www.raadsleden.nl/raadsacademie/ondersteuning/het-nut-en-de-noodzaak-van-derekenkamer#:~:text=Elke%20gemeente%20bepaalt%20zelf%20hoeveel,budget%20zijn%20de%20onderzoeksm ogelijkheden%20beperkt. 3 https://www.raadsleden.nl/actueel/nieuws/gemiddeld-eu130-per-inwoner-voor-derekenkamer#:~:text=Een%20bedrag%20van%20%E2%82%AC1,kader%20stellende%20en%20controlerende%20 taken.oner voor de rekenkamer | Nederlandse Vereniging voor Raadsleden

2

Met vriendelijke groet, De rekenkamercommissie, Fons Lohuis Mike Loman Jelle Kort

3