7 - UIT-21-12995 Raadsinfobrief televisieprogramma's over historie van Oldenzaal

RAADSINFOBRIEF Aan de leden van de raad en de forumleden

Datum college Onderwerp

Ganzenmarkt 1 Postbus 354 7570 AJ Oldenzaal Telefoon (0541) 58 81 11 14+ netnummer 14 0541 E-mail info@oldenzaal.nl Internet www.oldenzaal.nl Bezoekadres Postadres

9 november 2021 Televisieprogramma’s over historie van Oldenzaal

Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk

UIT-21-12995

Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer

Niels Bakker (0541) 58 83 13

Bijlage(n)

Geachte leden van de raad en forumleden, De gemeente Oldenzaal is onlangs gevraagd om medewerking te verlenen aan twee televisieprogramma’s. Via deze raadsinfobrief informeren wij u hierover. Het gaat om:  het programma Pointer van KRO/NCRV, een journalistiek onderzoeksprogramma;  de documentaire ‘Wiedergut’ van de EO. In deze brief informeren wij u over de uitzendingen over de historie van Oldenzaal waaraan wij medewerking hebben verleend. Voor beide uitzendingen geldt dat nog onbekend is welk deel van het Oldenzaalse materiaal uiteindelijk gebruikt wordt. Onderzoeksprogramma Pointer Pointer maakt een programma over de onteigeningen van Joodse woningen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De aflevering die zij maken betreft een vervolg hierop: pointer.kroncrv.nl/verkaufsbucher. De programmamakers kwamen in Oldenzaal terecht, omdat er met betrekking tot deze kwestie relatief veel te vinden is in het stadsarchief van Oldenzaal en omdat de onteigeningen en afwikkeling daarvan na de oorlog zijn onderzocht in Oldenzaal door onderzoekster Mariët Blokhuis. Oldenzaal is hierin een uitzondering: lang niet in alle gemeenten is deze informatie beschikbaar. Voor het programma zijn burgemeester Patrick Welman, stadsarchivaris Niels Bakker en onderzoekster Mariët Blokhuis geïnterviewd.

De vragen die tijdens de interviews aan de orde kwamen zijn: hoe is Oldenzaal omgegaan met de gedwongen verkopen van Joods vastgoed, welke rol speelde de gemeente, hoe is het daarna gegaan, hoe kijkt de gemeente hierop terug en vinden we dat andere gemeenten ook onderzoek zouden moeten doen? Zoals in alle gemeenten werden er in de oorlog Joodse woningen onteigend. Zo ook in Oldenzaal. In Oldenzaal is echter bij alle onteigeningen rechtsherstel gepleegd: alle onteigeningen zijn teniet gedaan en de nazaten hebben de woningen weer in eigendom gekregen.

Datum 9 november 2021 Ons kenmerk UIT-21-12986 Paginanr. 2

Mede dankzij de inzet van Mariët Blokhuis is over de Oldenzaalse onteigeningen dus veel informatie te vinden (zie Joodse bezittingen in Oldenzaal - Oorlogsdoden Oldenzaal), waarvan Pointer voor hun onderzoek dan ook dankbaar gebruik heeft gemaakt. De uitzending van de betreffende Pointer-aflevering is op 16 november 2021. Documentaire ‘Wiedergut’ De documentaire ‘Wiedergut’ gaat in grote lijnen over de huidige betrekkingen tussen Nederland en Duitsland in relatie tot de oorlog. De documentairemakers kwamen daarbij in Oldenzaal terecht in verband met een kwestie die in Oldenzaal eind 19 e eeuw speelde. In die tijd vonden er antiJoodse rellen plaats in Oldenzaal. Dit haalde de landelijke media. Voor het programma zijn burgemeester Patrick Welman en stadsarchivaris Niels Bakker geïnterviewd. Onderwerpen die aan de orde kwamen zijn: het functioneren van het gemeentebestuur ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, het lot van de Joodse burgers in Oldenzaal en de sporen die dat in de Oldenzaalse gemeenschap heeft achtergelaten. In ons archief zijn hierover veel stukken te vinden. Stadsarchivaris Niels Bakker heeft verteld over de aanleiding voor de destijds herhaaldelijk voorkomende rellen in Oldenzaal, waarbij onvrede van inwoners zich richtte op de Joodse Oldenzalers.

De uitzending van de documentaire, waarvan het onderwerp ‘Oldenzaal’ naar verwachting een klein onderdeel uitmaakt, vindt waarschijnlijk begin volgend jaar plaats, u wordt daar nog nader over geïnformeerd. Vragen Wij gaan er vanuit u met deze brief voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u vragen hebben over dit onderwerp dan kunt u terecht bij Niels Bakker, n.bakker@oldenzaal.nl.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders

de secretaris

de burgemeester