5 - UIT-22-13032 Raadsinfobrief analyse Gemeentefonds december 2021

RAADSINFOBRIEF Aan de leden van de raad en de forumleden

Datum college Onderwerp

Ganzenmarkt 1 Postbus 354 7570 AJ Oldenzaal Telefoon (0541) 58 81 11 14+ netnummer 14 0541 E-mail info@oldenzaal.nl Internet www.oldenzaal.nl Bezoekadres Postadres

15 februari 2022 Analyse Gemeentefonds december 2021

Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk

UIT-22-13032

Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer

Andre Hagreis (0541) 58 274

Bijlage(n)

Geachte leden van de raad en forumleden, Op 14 december 2021 is de decembercirculaire 2021 van het Gemeentefonds verschenen. Een flink deel van de mutaties t.o.v. de septembercirculaire betreft het jaar 2021. Door de late publicatie van de decembercirculaire is het veelal niet mogelijk om in 2021 nog uitgaven te doen voor onderwerpen in de circulaire die 2021 betreffen. Bovendien beperken de voorschriften de mogelijkheid om de, met de inkomsten samenhangende, uitgaven als “nog te betalen” in de jaarrekening 2021 op te nemen. Omdat de inkomsten uit het Gemeentefonds wel aan 2021 moeten worden toegerekend kunnen uitgaven alleen worden “overgebracht” naar 2022 via resultaatbestemming bij de jaarrekening 2021. De tabel op de volgende pagina geeft het verloop tussen de septembercirculaire en de decembercirculaire 2021. Toelichting verschillen 1. Accressen/Verdeelreserve De voeding van het gemeentefonds als gevolg van de methode ‘samen de trap op en samen de trap af’ wordt het accres genoemd. De accressen 2020 en 2021 zijn vastgeklikt en worden dus niet meer aangepast voor 2021. Dit om rust en stabiliteit te creëren tijdens de Covid-pandemie. Voor de jaren vanaf 2022 heeft het kabinet heeft besloten geen accres toe te kennen over het aanvullende maatregelenpakket van € 2,75 miljard naar aanleiding van de Algemene Politieke Beschouwingen.

Normaliter zou daar ± 10 % van naar het gemeentefonds vloeien. Voor Oldenzaal een nadeel van ruwweg € 500.000! De kleine incidentele aanpassing betreft de vrijval van de verdeelreserve. De verdeelreserve dient om onverwachte effecten bij de meting van maatstaven op te vangen. Op het moment dat maatstaven definitief zijn of geen onverwachte ontwikkelingen meer kunnen doormaken wordt de verdeelreserve verrekend.

Datum 15 februari 2022 Ons kenmerk UIT-22-13032 Paginanr. 2

Tabel: verschillen septembercirculaire – decembercirculaire 2021 Berekening beginstand (Septembercirculaire 2021)

2021 58.787

2022 60.864

2023 59.090

2024 58.706

2025 58.904

33 33

0

0

0

6 33 39

4

4

4

4

4

4

69 84 40 76 10 10

67 84 44 75 5 10

67 84 44 75

68 86 44 76

10

10

289

285

280

284

46 407 61.269

0 289 59.379

0 284 58.990

0 288 59.191

289

285

280

284

4

4

4

1. Accressen/Verdeelreserve Uitkeringsfactor 2021, uitkeren verdeelreserve Uitkeringsfactor 2022, structurele doorwerking uitkeren verdeelreserve 2021 Subtotaal:

32 32

2. Uitkeringsbasis/hoeveelheidsverschillen Hoeveelheidsverschillen Uitkeringsfactor 2022, ontwikkeling uitkeringsbasis Subtotaal:

0 0

3. Beschikbare begrotingsruimte/resultaatbestemming Jeugdhulp Salarislasten zorgdomein (jeugd) Salarislasten zorgdomein (wmo) Robuust rechtsbeschermingssysteem Versterking ondersteuning wijkteams Impuls integraal werken Systeemleren Digitale voorzieningen (GDI, Mijn overheid, Digid en BSN) Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht Inburgering (IU) Einde lening inburgeringsplichtig (DU) Subtotaal:

32

39 73 58 9 -12 18 17 5 239

4. Corona steunpakket Continuïteit van zorg: meerkosten jeugd (covid-19) Continuïteit van zorg: meerkosten wmo (covid-19) Lokaal cultuuraanbod (covid-19) Inkomstenderving gemeenten 2020 (DU) (Covid-19) Gemeenteraadsverkiezingen (DU) (covid-19) Participatie (IU) (Covid-19) Subtotaal: Totaal toename GF Berekening Decembercirculaire 2021

45 43 77 114 46 155 434 705 59.492

Meenemen bij resultaatbestemming jaarrekening 2021 Op te nemen als beschikbare begrotingsruimte Op te nemen als beschikbare begrotingsruimte Corona

274

Nettovoordeel tov Septembercirculaire 2021

431

46

72

Bedragen * 1000

2. Uitkeringsbasis/hoeveelheidsverschillen Het begrip “ontwikkeling uitkeringsbasis” betreft de mutaties van de landelijke aantallen inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsgerechtigden, WOZ-waarden enzovoort. Als de landelijke trend afwijkt kan dit voor een individuele gemeente voor- of nadelen opleveren. 3. Taakmutaties c.q. beschikbare begrotingsruimte en resultaatbestemming. Binnen het gemeentefonds zijn bedragen geoormerkt voor (intensivering) van bepaalde taken. Het gaat hier om nieuwe taken en om aanpassingen van de bedragen van reeds eerder geoormerkte bedragen. Daarnaast vinden er ook uitnames plaats.

Datum 15 februari 2022 Ons kenmerk UIT-22-13032 Paginanr. 3

In de decembercirculaire 2021 gaat het om volgende taakmutaties:  jeugdhulp: subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg. Aanbieders van cruciale jeugdhulp kunnen tijdelijke liquiditeitssteun ontvangen indien dit noodzakelijk is om continuïteit van zorg te garanderen;  salarislasten zorgdomein. Het kabinet heeft aangegeven een bedrag van € 675 miljoen beschikbaar te stellen om de zorgsalarissen extra te verhogen. Hiervan is vanaf 2022 structureel € 94 miljoen beschikbaar voor gemeenten, zodat zij de financiële middelen hebben om de stijging van de zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te kunnen maken. Voor Oldenzaal € 153.000. Dit is zo’n € 50.000 minder dan in eerste instantie verwacht en daardoor niet voldoende om de gestegen zorgsalarissen volledig te compenseren;  vier mutaties in het kader van versterking dienstverlening gemeenten als uitvloeisel van de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag (POK). De Rijksoverheid geeft aan dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Het extra geld dat de gemeenten ontvangen bestaat uit de volgende onderdelen: 1. robuust rechtsbeschermingssysteem; 2. systeemleren; 3. versterking ondersteuning wijkteams; 4. impuls integraal werken;  kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht.

Op 1 juli 2022 treedt naar verwachting de nieuwe Wet kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen gefaseerd in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wkb ontvangen gemeenten in 2021 een initiële bijdrage van € 10 miljoen. Voor Oldenzaal € 18.000;  een vergoeding van het Rijk voor de kosten die gemeenten maken voor informatievoorziening in voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel (Veranderopgave Inburgering; VOI) en kosten die samenhangen met het wijziging van het oude naar het nieuwe inburgeringssysteem. Het gaat hierbij om kosten van inburgeraars die hun lening om in te burgeren verbruikt hebben maar nog niet aan hun inburgeringsplicht hebben voldaan en waarbij de gemeente deze (financiële) verantwoordelijkheid overneemt. 4. Corona Steunpakket In het kader van het compensatiepakket covid-19 worden de volgende bedragen gecompenseerd:  continuïteit van zorg: meerkosten jeugd en Wmo € 47 miljoen in 2021. Voor jeugd € 26,2 miljoen en voor WMO 2015 € 20,8 miljoen. Ook komt er een regeling voor deze meerkosten in 2022;  lokaal cultuuraanbod: een compensatie van € 41,6 miljoen eenmalig in 2021.

Dit komt bovenop de € 50 miljoen die eerder aan gemeenten is verstrekt over de eerste helft van 2021 voor de instandhouding van de lokale en regionale cultuur;  compensatie voor inkomstenderving o.b.v. het verschil tussen begrote en gerealiseerde inkomsten;  compensatie voor extra kosten die gemeenten moeten maken voor het organiseren van de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 gezien de huidige epidemiologische situatie.

Datum 15 februari 2022 Ons kenmerk UIT-22-13032 Paginanr. 4

Resultaat bestemming Voor wat betreft de punten 3. (Beschikbare begrotingsruimte/resultaatbestemmingen) en 4. (Corona steunpakket) van het overzicht worden de onderdelen jeugdhulp, inburgering, compensatie inkomstenderving, participatie en continuïteit van zorg niet in de resultaatbestemming meegenomen, omdat hier al verplichtingen 2021 tegenover staan. Totaal financieel beeld Als we de meest actuele begrotingscijfers, o.b.v. de decembernota 2021, actualiseren met de decembercirculaire 2021 ziet het beeld er als volgt uit:

Begrotingsresultaat cf Decembernota 2021 Uitkomst decembercirculaire GF 2021 Totaal

2021*

2022

2023

2024

2025

V

3651 V

1785 V

582 V

801 V

1626

V V

431 V 4.082 V

72 V 1.857 V

7 V 589 V

4 V 805 V

4 1.630

Bedragen * 1000

Het saldo 2021, inclusief decembercirculaire 2021, is een fictief saldo aangezien de begroting voor 2021 niet meer wordt aangepast. Bij het saldo van € 4.082.000 wordt ervan uitgegaan dat € 274.000 van de toename van het gemeentefonds (€ 705.000) wordt aangewend voor 2022 (“resultaatbestemming jaarrekening 2021”). Het nettovoordeel a.g.v. de decembercirculaire is daardoor € 431.000 Voordeel Decembercirculaire 2021 Robuust rechtsbeschermingssysteem Versterking ondersteuning wijkteams Impuls integraal werken Systeemleren Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht Lokaal cultuuraanbod (covid-19) Te bestemmen bij de jaarrekening 2021

705 39 73 58 9 18 77 274

Nettoresultaat Decembercirculaire 2021

431

Tot slot Heeft u vragen over de onderwerpen in deze brief, dan kunt u terecht bij Andre Hagreis via a.hagreis@oldenzaal.nl.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders

de secretaris

de burgemeester