1b - UIT-21-12988 beantwoording schriftelijke vragen VVD - aanbestedingsregels en duurzaamheid Twence

Secretariaat van de fractie VVD e.kosterink@oldenzaal.nl

Ganzenmarkt 1 Postbus 354 7570 AJ Oldenzaal Telefoon (0541) 58 81 11 14+ netnummer 14 0541 E-mail info@oldenzaal.nl Internet www.oldenzaal.nl Bezoekadres Postadres

Datum 2 november 2021

Beantwoording schriftelijke vragen inzake het artikel in Tubantia over het niet navolgen van de Onderwerp aanbestedingsregels door Twence alsmede vragen over de duurzaamheidsdoelstellingen Uw brief van 1 oktober 2021 Uw kenmerk Ons kenmerk UIT-21-12988 Zaaknummer Zaaknummer Behandeld door Albert Lageweg Telefoonnummer (0541) 58 81 11 Bijlage(n) Aantal bijlagen

Geachte heer Visscher, Op 1 oktober 2021 hebt u vragen gesteld naar aanleiding van het artikel in de Tubantia van 16 september jl. waarin de AVR aangeeft stappen te gaan ondernemen richting Twence, vanwege het overtreden van de aanbestedingsregels. Hieronder leest u ons antwoord op de gestelde vragen. Voor de beantwoording van enkele vragen (7,8 en 9)hebben wij deze doorgeleid aan Twence, omdat deze informatie bij ons niet bekend is/was. Indien Twence hierop een antwoord heeft gegeven wordt dit in deze brief aangegeven. 1.

Wie en/of welke (bestuurlijke) organen zijn betrokken bij de bepaling van de tarieven en welke Twentse gemeenten hebben in welke bestuurlijke overlegorganen directe danwel indirecte invloed op de bepaling van de tarieven en uiteindelijke verhoging of verlaging? Er is t.b.v. de bepaling van de hoogte van de tarieven een bestuurlijke werkgroep geformeerd, bestaande uit de heren te Riet en Siebelt (beiden namens Twence) en de bestuurders Gerrits (Hengelo), Beintema (Hellendoorn) en Teselink (Berkelland en tevens voorzitter van de werkgroep). De gedetailleerde technische informatie voor de berekening van de tarieven is afkomstig van Twence. Datzelfde geldt ook het uitvoeren van die bewuste berekening. Formeel juridisch is het Twence dat een voorstel doet aan de Algemene vergadering van Aandeelhouders en niet de gemeenten. De tarieven worden dus vastgesteld door de directie van Twence waarna deze de tarieven ter goedkeuring voorlegt aan de AvA. De voorzitter van de werkgroep heeft evenwel het voorstel met de tarieven in de AvA (22 april jl.) ingebracht. Na kritiek geuit door diverse aandeelhouders is dit voorstel geamendeerd door diezelfde werkgroep en heeft een meerderheid van de aandeelhouders met dit voorstel ingestemd.

Strikt genomen kan de AvA (of een individuele aandeelhouder) het voorgelegde voorstel niet amenderen, de AvA kan slechts wel of niet akkoord gaan met het voorstel. Oldenzaal heeft tegen de tariefsverhogingen gestemd en heeft samen met de gemeenten Twenterand en Almelo aangegeven dat amendering statutair juridisch niet correct is. Vervolgens heeft de directie het geamendeerde voorstel in de BAVA van 30 september jl. wederom ter stemming

Datum 2 november 2021 Ons kenmerk UIT-21-12988 Paginanr. 2

gebracht. Oldenzaal heeft wederom tegen dit voorstel gestemd. Met dit voorstel heeft de meerderheid van de aandeelhouders wederom ingestemd.

2.

Heeft de gemeente Olenzaal direct of indirect invloed bij de procedure met betrekking tot de tariefsverhoging of voelen wij ons gedwongen om dit slechts te volgen? De gemeente Oldenzaal heeft de beïnvloedingsmogelijkheden die ons toekomen als aandeelhouder. Hiervan maken wij gebruik door deze in de AvA actief in te zetten. Helaas bevindt Oldenzaal zich (samen met 3 andere aandeelhouders) in een beklemde situatie, omdat steevast door de meerderheid van de aandeelhouders onze input wordt geblokkeerd, door deze bij meerderheid van stemmen weg te stemmen. De gemeente Oldenzaal heeft derhalve slechts indirecte invloed op deze procedure. Echter wat betreft de tarieven zijn wij van mening dat op basis van de statuten en oprichtingsakten van AVI-Twente BV het uitgangspunt bij bepaling van de tarieven de kostprijs dient te zijn. Daarnaast menen wij de bevoegdheid te hebben om bij twijfel over de correctheid van de berekening van de tarieven een accountant aan te stellen die onderzoek verricht naar de correcte berekening van die kostprijs. Dit verzoek is op 6 oktober jl. namens Oldenzaal, Almelo en Twenterand in een mondeling gesprek aan de directie van Twence voorgelegd. Twence heeft hier nog niet op gereageerd. Wij overwegen om die noodzakelijke medewerking via de rechtbank af te dwingen. 3.

Welke juridische en/of bestuurlijke stappen worden er door de gemeente Oldenzaal ondernomen nu bekend is dat de procedure mogelijk in strijd is met de Europese aanbestedingsregels? Wij zijn voornemens om strijdigheid met de Europese aanbestedingsregels bij de rechtbank neer te leggen, dit betreft o.a.:  rechtmatigheid quasi-inhouse inbesteden (merendeelcriterium en toezichtcriterium):  rechtmatigheid Kommunale samenwerking;  rechtmatigheid zijwaarts inbesteden door Twence Bioconversie en AVI-Twente bij Twence BV. 4.

Bent u het met ons eens dat deze reactie van Twence bestuurder Marc Kapteijn niet overeenkomt met een reactie die wij mogen verwachten van een bestuurder van een publieke onderneming waar gemeenten aandeelhouder van zijn? Wij zijn van mening dat de directeur van Twence Holding BV op basis van de omzet van de holding, 10 % directeur is van een publieke onderneming (AVI-Twente en Twence Bioconversie) en voor 90% directeur is van een commerciële onderneming (Twence BV). In dat licht dient o.i. de reactie van de heer Kapteijn te worden beschouwd. De reactie van de heer Kapteijn is in de eerste plaats aan de Raad van Commissarissen om daarover een (waarde)oordeel te vellen. Formeel-technisch is het de RvC die de werkgeververantwoordelijkheid draagt. Desalniettemin is het college van mening dat een inhoudelijke reactie op de brief van AVR de voorkeur heeft. Daarmee wordt namelijk antwoord gegeven op de door AVR aangehaalde bezwaren.

Datum 2 november 2021 Ons kenmerk UIT-21-12988 Paginanr. 3

5.

De VVD fractie wenst graag nadere toelichting en daarbij onderbouwing met feiten of het verweer van de heer Kapteijn al dan niet terecht is. Deze nadere toelichting kan het college u niet geven omdat daarvoor inzicht vereist is in inhoudelijke informatie. Deze informatie heeft Oldenzaal ook bij herhaling in de AvA aan Twence gevraagd, maar krijgt daarop geen antwoord met als argument dat dit bedrijfsgevoelige informatie betreft. Dit argument acht het college echter niet steekhoudend omdat dit informatie betreft over de publieke entiteiten binnen de holding (AVI-Twente BV en Twence Bioconversie) en Twence de informatie ook vertrouwelijk beschikbaar kan stellen aan alle aandeelhouders. 6.

De VVD wenst graag te vernemen welke acties u als aandeelhouder uit gaat zetten indien blijkt dat de heer Kapteijn onterecht (op basis van onjuiste feiten) deze reactie richting AVR heeft gegeven. Zie ons antwoord op vraag 4. Het is aan de Raad van Commissarissen om hier een oordeel over te vellen. 7.

Wij wensen graag een detail overzicht te ontvangen met daarin een nadere uitwerking: a. Totale hoeveelheid verwerkt afval (in %) uit gemeenten, zijnde huidige aandeelhouders van Twence. b. Totale hoeveelheid verwerkt afval (in %) uit andere gemeenten c. Totale hoeveelheid verwerkt afval uit andere landen (in %) (ook uitgesplitst per regio van het land). Deze vraag hebben wij namens u doorgeleid aan de directie van Twence. Twence heeft ons daarop het volgende antwoord gegeven: “Omdat het bedrijfsgevoelige informatie betreft, kan Twence geen gedetailleerd inzicht geven in de hoeveelheden afvalstoffen in relatie tot de herkomst ervan. Indicatief is circa 25 procent van al het afval dat bij Twence wordt aangeleverd afkomstig van de aandeelhouders van Twence. Dit betreft het gehele Twence-concern, dus ook Twence B.V. Het 80%-criterium geldt alleen voor de publieke vennootschap Avi Twente B.V. Twencebreed ontvangt Twence daarnaast substantiële volumes aan bedrijfsafvalstoffen en huishoudelijk afval van niet-aandeelhoudende gemeenten uit het Euregiogebied. De resterende vrije capaciteit wordt zo efficiënt mogelijk opgevuld met huishoudelijke en bedrijfsmatige afvalstoffen uit Nederland en Duitsland.” Bij dit antwoord moet echter de volgende kritische opmerking worden geplaatst.

Voor wat betreft de 80% regel klopt de stelling van Twence dat dit criterium geldt voor de verwerking van het afval van de aandeelhouders in AVI-Twente BV. Wij zijn van mening dat de 80% binnen AVI-Twente ook niet wordt gehaald met afval dat wordt aangeleverd door de aandeelhoudende gemeenten. AVI-Twente heeft een capaciteit van 159.717 ton. De aandeelhoudende gemeenten hebben de afgelopen 3 jaar gemiddeld 76.523 ton (48%) afval aangeleverd. Dit ligt ruim onder de vereiste 80%. Twence geeft echter aan dat het afval van Munster (45.000 ton) hierbij opgeteld mag worden. Indien dit juridisch juist is, is dit in totaal 121.523 ton afval en komt dit percentage te liggen op 76,1%. Ook ruim onder de vereiste 80%. In het publieksjaarverslag van 2020 staat dat Twence Holding BV in dat jaar in totaal 586.200 ton brandbaar afval heeft verwerkt. Afgezet tegen de 76.523 ton, is dat een kleine 13%.

Datum 2 november 2021 Ons kenmerk UIT-21-12988 Paginanr. 4

8.

Heeft u informatie over de totale CO2 footprint van Twence? Zo ja, dan ontvangen wij deze informatie graag. Deze vraag hebben wij namens u doorgeleid aan de directie van Twence. Twence heeft ons daarop het volgende antwoord gegeven: “Twence spant zich maximaal in om de CO2-uitstoot die gemoeid gaat met de verwerking van afvalstoffen zoveel mogelijk terug te dringen. Een goed voorbeeld is het initiatief voor de afvang en hergebruik van 100.000 ton CO2 uit de rookgassen van de afvalenergiecentrale. Er is op dit moment geen informatie beschikbaar over de CO2 footprint van Twence. Rijkswaterstaat (RWS) werkt aan een rekenmethodiek zodat in de Klimaatmonitor inzichtelijk kan worden gemaakt wat de vermeden CO2-uitstoot is per gemeente. De effecten van de activiteiten van Twence zullen hierin vermoedelijk verdisconteerd worden.” 9.

Hoe werkt het daadwerkelijk individuele aandelenbelang (% van totaal geplaatste aandelenkapitaal) per gemeente door in de individuele toekenning van korting op individuele gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen? Is deze toerekening in geval van alle individuele aandeelhouders gelijk en correct? Deze vraag hebben wij namens u doorgeleid aan de directie van Twence. Twence heeft ons daarop het volgende antwoord gegeven: “De aandeelhouders van Twence hebben een afspraak met elkaar gemaakt dat zij de duurzaamheidsprestaties die door Twence worden gerealiseerd naar rato van hun aandeelhouderschap mogen toerekenen aan hun eigen beleidsdoelstellingen. Twence overhandigt deze prestaties jaarlijks aan de aandeelhouders en RWS presenteert deze gegevens in de Klimaatmonitor.” 10. Wij wensen graag een overzicht van het aantal kilometers dat gereden wordt van de afhaallocaties richting Twence en het daarmee gepaarde CO2 effect, te ontvangen. Ons afval wordt door onze afvalinzamelaar Twente Milieu bij Twence afgeleverd. Wij hebben geen inzicht in het daarmee gepaard gaande CO2 effect. 11.

Indien u onvoldoende informatie van Twence ontvangt om de bovenstaande vragen voldoende te beantwoorden, bent u dan bereid om een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de CO2 reductie van Twence? Uiteraard zijn wij bereid om een verzoek tijdens de AVA in te dienen voor het instellen van een onafhankelijk onderzoek. Wij zijn dan echter wel afhankelijk van de bereidheid van onze medeaandeelhouders om dit onderzoek te laten uitvoeren en afhankelijk van Twence om de informatie te verstrekken.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders

de secretaris

de burgemeester