12 Zienswijze begrotingen 2025 diverse Gemeenschappelijke regelingen - Raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2024 14 mei 2024 Nr. 18/8 Reg.nr. INTB-24-06406 Bijlagen: 8

Agendapunt: 12

Voorstel tot het al dan niet kenbaar maken van wensen en bedenkingen ten aanzien van de begrotingen van 7 gemeenschappelijke regelingen

Aan de gemeenteraad

Door middel van dit voorstel bundelen wij deze procedure voor de ontwerpbegrotingen 2025 van de volgende gemeenschappelijke regelingen: a. Stadsbank Oost Nederland; b. Openbaar Lichaam Crematoria Twente; c. Gemeentelijk Belastingkantoor Twente; d. BVO Recreatieschap Twente; e. SamenTwente; f. Veiligheidsregio Twente en; g. Omgevingsdienst Twente. U bent van ons gewend dat wij alle begrotingen t.b.v. de zienswijzen in één keer aanbieden. Voor inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen van de diverse verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf verbonden partijen in de jaarrekening en/of programmabegroting. Zienswijze gemeenschappelijke regelingen Gemeenten moeten scherpe keuzes maken, vanwege het naderende ravijnjaar 2026. Gemeenschappelijke regelingen voeren een substantieel deel van gemeentelijke beleidstaken uit. Het ligt dan ook in de rede om de dagelijkse besturen van deze gemeenschappelijke regelingen eveneens te verzoeken relevante opties voor scherpe keuzes aan te gaan dragen. In bijlage 1 is daarvoor de “Kaderbrief Twentse zienswijze” opgenomen. Deze kaderbrief wordt namens alle Twentse gemeenten aan de diverse gemeenschappelijke regelingen gestuurd. De intentie is om de daaruit voortkomende adviezen vanuit de regelingen bestuurlijk uiterlijk december 2024 voor te kunnen leggen, zodat de uitkomsten kunnen worden meegenomen in de begroting.

Naast deze algemene zienswijze die voor iedere gemeenschappelijke regeling geadviseerd wordt, treft u hieronder de analyse en een advies over de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen aan, met het advies om al dan niet een specifieke zienswijze in dienen.

a. Stadsbank Oost Nederland (SON) Zienswijze geadviseerd: nee De Stadsbank voert als de uitvoeringsorganisatie van de gemeente de wettelijke taken schuldhulpverlening uit. Jaarlijks wordt door de SON, conform de spelregels in de Gemeenschappelijke Regeling en het BBV, een (Meerjaren) begroting opgesteld. Daarbij is het van belang om voor de start van de begroting een aantal uitgangspunten en richtlijnen vast te leggen. De SON hanteert hierbij de gebruikelijke systematiek, die ook de afgelopen jaren is gevolgd met toepassing van het huidige bekostigingsmodel (vanaf 2016).

Voor het opstellen van de begroting 2024-2027 zijn de volgende uitgangspunten en richtlijnen van toepassing: a. uitgangspunten en richtlijnen (loon- en prijsmutaties) van de deelnemende gemeenten voor opstelling van de Primitieve begroting 2025 van de gemeenschappelijke regelingen; b. toepassen van het nieuwe bekostigingsmodel, zoals door het Algemeen Bestuur in november 2022 is vastgesteld; c. herijken van de gemeentelijke bijdragen in de bestaanskosten met een gedempte invoering van 40% in 2024 en 100% in 2025, conform het besluit van het Algemeen Bestuur in november 2022. Het geraamde saldo van baten en lasten voor 2025 en de meerjarenraming 2026 -2028 is nul. Er vinden geen mutaties in de algemene reserve plaats.

Prijsmutaties Voor de prijsmutaties wordt prijsontwikkeling cMEV 2024 uit uitgangspunt gehanteerd. Dit heeft geleid tot een correctie over de jaren 2022 t/m 2024 die meegenomen zijn in de begroting 2025.

Voor de meerjarenraming 2026 -2028 wordt uitgegaan van een jaarlijkse prijsstijging van 2,0 %. Loonmutaties De Cao onderhandelingen hebben geleid tot een stijging van de loonlasten. Stijging van de loonkosten in 2025 ziet er als volgt uit, met als uitgangspunt de salarisstaat van 31 december 2023.

Het gemeentelijk aandeel in de begrote kosten wordt voor 75% naar rato verdeeld op basis van de afgenomen dienstverlening en de overige 25% naar rato op basis van het aantal huishoudens per gemeente. De bijdrage voor Oldenzaal voor 2024 bedraagt € 406.783. De stijging in 2025 is deels conform verwachting (loon- en prijscompensatie) en als extra bijdrage voor de Klantreis. In 2024 bedroeg de bijdrage € 352.624.

Gemeente

Oldenzaal

Huishoudens abs. 14.354

Standaard dienstverlening Primitief 2025 155.731

Bijdrage bestaanskosten Primitief 2025 207.606

2

Additionele dienstverlening Primitief 2025 43.446

Totaal bijdrage gemeenten Primitief 2025 406.783

In de meerjarenraming stijgt de bijdrage voor de gemeente Oldenzaal naar € 455.685 in 2028. Gemeente

Huishoudens abs.

Oldenzaal

14.573

Totale bijdrage gemeenten Jaarschijf 2026 422.782

Totale bijdrage gemeenten Jaarschijf 2027 439.860

Totale bijdrage gemeenten Jaarschijf 2028 455.685

Indexering tarieven en bestaanskosten op basis van de loon- en prijsmutaties De tarieven worden berekend volgens het vastgestelde bekostigingsmodel op basis van de standaard dienstverlening en bijbehorende werkprocessen. De kosten van de standaard diensten, inclusief Klantreis, bestaan volledig uit een personeelscomponent die vervolgens geïndexeerd wordt volgens, in overeenstemming met de ontwikkeling in de loonmutaties. De bestaanskosten betreffen zowel loonkosten als een materiële component;

De klantreis wordt door middel van de gemaakte afspraken over de beschikbaarheid in dagdelen op locatie berekend. Weerstandsvermogen en weerstandcapaciteit Het benodigde weerstandsvermogen komt in 2025 uit op € 1.076.600. Dit is de ondergrens van de kwalificatie “voldoende” voor de weerstandsratio (interval 1.0 – 1.4). De bovengrens van deze kwalificatie ligt op € 1.507.300. Voor bepaling van het benodigde weerstandsvermogen en de hoogte van de niveaus voor de weerstandsratio wordt uitgegaan van het begrotingstotaal van de primitieve begroting 2025 van afgerond € 14 miljoen. De stand van de Algemene Reserve (= weerstandsvermogen) bedraagt per ultimo 2023 € 1.065.900 bij een weerstandsratio van 0.99. Wanneer het gerealiseerde resultaat van 2023 ad € 288.900 wordt toegevoegd aan de Algemene Reserve komt het weerstandsvermogen uit op € 1.354.800 bij een weerstandsratio van 1.26 (niveau ‘voldoende’). In 2024 wordt per saldo een toevoeging van € 109.700 aan de Algemene Reserve geraamd, waardoor het weerstandsvermogen uitkomt op € 1.464.500, bij een weerstandsratio van 1.36 (niveau ‘voldoende’). Voor 2025 is sprake van een sluitende primitieve begroting, waardoor hierin geen wijzigingen meer plaatsvinden tot ultimo 2025. Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2025. b.

Openbaar Lichaam Crematoria Twente Zienswijze geadviseerd: nee De begroting van het OLCT bevat slechts de verrekening van het dividendresultaat uit de dochteronderneming Crematoria Twente B.V. (CT). De beheerskosten van de gemeenschappelijke regeling worden in mindering gebracht op het uit te keren dividend. Uitgangspunt voor de begroting is de besluitvorming inzake het dividendbeleid van Crematoria Twente B.V. van februari 2014. Kern van de afspraken is dat vanaf 2016 jaarlijks een basisdividend van minimaal € 375.000 wordt uitgekeerd aan de aandeelhouder, voor zover de solvabiliteit en uitkeringstoets dit toelaten e.e.a. ongeacht het resultaat van Crematoria Twente. In de ontwerpbegroting 2025 is een dividenduitkering opgenomen van € 375.000. Na aftrek van de kosten van de GR OLCT is de verwachting dat een bedrag van € 360.000 wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. 3

De gehanteerde uitgangspunten in de begroting 2025 zijn conform de besluiten van het algemeen bestuur. Voorgesteld wordt om geen zienswijze in te dienen op de begroting 2025. c. Gemeentelijk Belastingkantoor Twente Zienswijze geadviseerd: nee De begroting 2025 is conform het advies van de kerngroep Financiën van de deelnemende gemeenten opgesteld. De totale begrote lasten (voor toevoeging aan de reserve) bedragen € 16.470.523 en de begrote baten bedragen € 16.490.666 De begroting laat voor de mutaties in de reserves een overschot zien van € 20.143. Er is € 13.429 van de winst op de FUO-opdrachten verdisconteerd in de bijdrage van de gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling. De begrote lasten voor mutaties in de reserve stijgen van € 14.630.290 in de primitieve begroting 2024 naar € 16.470.523 in de primitieve begroting 2025, een toename van € 1.840.233. Deze stijging wordt deels verwerkt in de concept gewijzigde begroting 2024 en deels in de ontwerpbegroting 2025. In onderstaande tabel is zichtbaar gemaakt welke mutaties in de concept gewijzigde begroting 2024 en de ontwerpbegroting 2025 hebben plaatsgevonden:

Loonindexatie (conform advies kerngroep “Verbonden partijen”); In oktober 2023 is vanuit de kerngroep “Verbonden partijen” een advies ontvangen over de toe te passen loonindexatie voor de begroting 2025. Na vaststelling van de CAO-uitkomsten is vanuit de kerngroep een herziend advies afgegeven. Een groot deel van de indexatie betreft uiteraard ook het jaar 2024. De toegepaste loonindexatie was 2% maar moet met 4% verhoogd worden om de werkelijke loonindexatie van 6% op te kunnen vangen voor jaarschijf 2024. Daarnaast is geadviseerd om voor jaarschijf 2025 5,3% op te nemen.

4

Als gevolg van de loonindexatie stijgen de kosten voor salarissen en sociale lasten met € 618.300 ten opzichte van de gewijzigde begroting 2024. De prijsindexatie bedraagt € 54.300. Prijsindexatie (conform advies kerngroep “Verbonden partijen”); Het advies geeft ook een actualisatie van de prijsindexatie aan. De gesaldeerde prijsontwikkeling voor 2025 bevat ook correcties voor de jaren 2022, 2023 en 2024. De geadviseerde indexatie voor 2025 bedraagt 1,9%. De gemeentelijke bijdrage van de deelnemende gemeenten in 2025 bedraagt € 14.320.148. Voor Oldenzaal bedraagt de bijdrage voor 2025 € 965.502. Een stijging van € 92.762. Voorgesteld wordt geen zienswijze in te dienen op de voorliggende begroting 2025. d. BVO Recreatieschap Twente Zienswijze geadviseerd: nee Algemene toelichting Het aandeel gemeentelijk bijdrage voor 2025 is geraamd op € 4,1 miljoen. Deze bijdrage is ten opzichte van de begroting 2024 gestegen met € 191.418. De grootste stijging wordt veroorzaakt door aanpassingen binnen de cao SGO en het toepassen van de loon- en prijscompensatie-spelregels van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen.

Voor Oldenzaal bedraagt de bijdrage voor 2025 per inwoner € 6,43 Gemeente

Oldenzaal

Aantal Inw. 1-1-2024

31.795

0.4 Overh.

0.5 Geldlening / uitzettingen > 1jr. 0

0

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 167.601

3.1 Economische Ontwikkeling

37.135

Totaal Gemeentelijke bijdrage 204.736

De bijdrage van Oldenzaal aan het Recreatieschap is € 9.498, hoger ten opzichte van 2024.

5

Loon- en prijscompensatie 2025 Voor de looncompensatie wordt conform de uitgangspunten van de Twentse gemeenten de actuele werkelijke salarisstaat inclusief sociale lasten als basis gehanteerd. Ook de geldende cao maakt hier onderdeel van uit. De cao 2023 en cao 2024/2025 is doorgevoerd. Conform uitgangspunten van de gemeenten beginnen we voor de loonindexering voor het nieuwe begrotingsjaar door uit te gaan van de meest recente werkelijke loonsommen. Dit is het loonsommentabel per 31 december 2023. Dit resulteert in een stijging van de gemeentelijke bijdrage van iets meer dan € 97.000. Voor de prijsontwikkeling neemt het Recreatieschap Twente de prijsontwikkeling zoals het CBP deze per september 2023 bij de macro-economische verkenning publiceert als uitgangspunt. Het CBS stelt deze werkelijke inflatoire effecten achteraf nog bij. Deze bijstelling is nog niet in de prijsontwikkeling verwerkt als wordt uitgegaan van het prijspeil van de vorige begroting. De correcties over deze 3 jaren worden alsnog meegenomen voor de bepaling van de totale prijsontwikkeling voor het begrotingsjaar 2023. Dit leidt tot een prijsstijging t.o.v. de begroting 2023 van 1,9% en resulteert in een stijging van de gemeentelijke bijdrage van € 49.747.

Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2025. e. SamenTwente Zienswijze geadviseerd: nee. De begroting 2025 van SamenTwente is opgesteld in overeenstemming met de (financiële) uitgangspunten van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen. De begroting van SamenTwente heeft in 2025 een omvang van € 62,9 mln, en stijgt daarmee totaal met ruim € 10 mln t.o.v. de begroting 2024. Het aandeel van de gemeentelijke bijdragen is geraamd op € 42,1 mln. Deze bijdrage is gestegen met € 4,22 mln t.o.v. de begroting 2024. De grootste stijging wordt veroorzaakt door het toepassen van de loon- en prijscompensatie. De belangrijkste ontwikkelingen in de stijging van de gemeentelijke bijdrage naar € 4,2 mln.

6

De primaire programmabegroting verdeeld per taakvelden;

Prijsmutaties Voor de prijsmutaties wordt de prijsontwikkeling cMEV 2024 als uitgangspunt gehanteerd. Dit heeft geleid tot een correctie over de jaren 2022 t/m 2024 die meegenomen zijn in de begroting 2025.

Uitganspunten meerjarenraming 2026 -2028 Bij de opstelling van de meerjarenraming wordt uitgegaan van de loon- en prijsontwikkeling meerjarig geraamd door het CPB.

Het aantal inwoners/jeugdigen is voor de jaren 2026 t/m 208 gefixeerd op het aantal inwoners/jeugdigen opgenomen in de voorliggende begroting. De gemeentelijke bijdrage 2025 voor Oldenzaal bedraagt € 2.101.200 (2024: € 1.896.922). Het bedrag is als volgt verdeeld binnen de taakvelden; Gemeente

Oldenzaal

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen OZJT

6.1.2 Samenkracht en burgerparticipatie GGD

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen.

7.1 Volksgezondheid

7.1 Volksgezondheid JGZ

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Totaal

203.739

4.924

262.876

367.818

1.192.371

45.233

2.101.200

7

Bovenstaande loon- en prijsontwikkeling zijn conform de in regioverband geformuleerde uitgangspunten verbonden partijen. De overige beleidsontwikkelingen zijn reeds eerder geaccordeerd en/of financieel gedekt. f. Veiligheidsregio Twente (VRT) Zienswijze geadviseerd: nee. Begroting In het verlengde van de basistaken die door de VRT uitgevoerd worden, zijn er ook een aantal taken die niet tot het (wettelijke) basispakket behoren van de VRT. Sommige van deze taken vloeien voort uit een andere wetgeving en/of zijn in opdracht van de gemeenten belegd bij de VRT. De taken worden uitgevoerd door de VRT omdat het bijdraagt aan de veiligheid in Twente. Voor een aantal van deze taken bestaat een andere financieringssystematiek. Het gaat hierbij om taken als; het adviseren bij (grootschalige) evenementen, grensoverschrijdende samenwerking, Regionale toezichtsruimte en de coördinatie vluchtelingen. De begroting 2025 heeft een omvang van € 72,6 mln. (2024 € 68,8 mln). Het gemeentelijk aandeel daarvan is geraamd op € 57.8 mln. De gemeentelijke bijdrage is ten opzichte van de begroting 2024 toegenomen met € 3,4 mln.

De stijging van de gemeentelijke bijdrage wordt voor het grootste deel veroorzaakt door loon- en prijsontwikkelingen. Daarbij wordt aangetekend dat de doorrekening van de lonen nog is gebaseerd op de MEV-cijfers. Het principeakkoord over een nieuwe CAO voor Veiligheidsregio’s (ingaande 1 mei 2024) is nog niet bereikt. Mochten de cijfers van het CPB betekenisvol afwijken van de nieuwe CAO, dan wordt de loonsom in de begroting per wijziging bijgesteld.

Voor de meerjarenraming 2026 -2028 wordt uitgegaan van een jaarlijkse prijsstijging van 2,0 %.

8

Loonmutaties De Cao onderhandelingen hebben geleid tot een stijging van de loonlasten. Stijging van de loonkosten in 2025 ziet er als volgt uit, met als uitgangspunt de salarisstaat van 31-12-2023.

Contourennota Het ministerie van J&V heeft een contourennota opgemaakt om te komen tot een toekomstbestendig, samenhangend en landelijk dekkend stelsel van crisisbeheersing en brandweerzorg. Landelijk is hiervoor een bedrag van € 83 mln beschikbaar gesteld. Voor de Veiligheidsregio Twente gaat het om een bedrag van € 2,4 mln dat in de periode 2023 -2026 gefaseerd beschikbaar wordt gesteld. De gelden worden ingezet voor een 9-tal versterkingsthema’s, gericht op het meer robuust maken van - en het garanderen van de paraatheid van - de crisisorganisatie, de realisatie van een veiligheidsinformatieknooppunt (VIK), een betere samenwerking met instanties landelijk / bovenregionaal en een kwaliteitsimpuls voor de kolommen GHOR, crisiscommunicatie en bevolkingszorg. Voor het laatste is ook sprake van een verschuiving van de rekening van gemeenten naar het Rijk (ad € 0,2 mln.)

Het aandeel voor Oldenzaal bedraagt in 2025 € 2.777.232 (2024 € 2.613.949.) Dit is een verhoging van € 163.283 ten opzichte van 2024. Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2025. g. Omgevingsdienst Twente (OD Twente) Zienswijze geadviseerd: nee De OD Twente is een samenwerking tussen de 14 Twentse gemeenten en de provincie Overijssel, vormgegeven als openbaar lichaam op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Vanuit één aanspreekpunt biedt de OD Twente aan gemeenten, inwoners en bedrijven specialistisch advies over de wettelijke milieutaken, zoals vergunningen, toezicht en handhaving (de VTH-taken). 9

Hiernaast is de OD Twente gespecialiseerd in toezicht en handhaving op het gebied van veiligheid, lucht, geluid, energie, afval en bodem. De OD Twente werkt hierin samen met de Veiligheidsregio, waterschappen, politie, justitie en landelijke kennisinstituten. De financiële begroting 2025 is gebaseerd op de herijkte begroting van 2024: - de begroting is opgesteld aan de hand van het aantal benodigde (productieve) uren per deelnemer, gebaseerd op de regionaal vastgestelde ambities omtrent de VTH- samenwerking. De formatie voor het primaire proces wordt hierop aangepast; - de eventuele gevolgen voor de tijdsbesteding in het primaire proces, als gevolg van de Omgevingswet, zijn niet in deze begroting opgenomen omdat deze bij het opmaken van de begroting nog niet inzichtelijk zijn. In de voor- en najaarsrapportage van 2024 wordt hier aandacht aan besteed; - op basis van de formatie voor het primaire proces beweegt de formatie voor de overhead ook mee. Binnen de overhead is uitbreiding noodzakelijk voor teammanagement, communicatie en financiën. Het overheadpercentage komt uit op 17,5%; - binnen het primaire proces is sprake van een uitbreiding tot en met 2026 voor het cluster Energie & Duurzaamheid. Deze werkzaamheden zijn ondergebracht in de begroting 2025.

Daarna vervalt de financiering vanuit de gemeenten en vanuit het Rijk, door middel van een specifieke uitkering (SPUK); - het integraal uurtarief is gebaseerd op het totaal van de exploitatiebegroting gedeeld door het aantal productieve uren; - vanwege landelijke robuustheidcriteria voor de versterking van omgevingsdiensten wordt het opleidingsbudget in twee jaar stapsgewijs verhoogd van 2% naar 3%. De begroting 2025 gaat uit van een opleidingsbudget 2,5% van de loonsom; - op basis van onze daadwerkelijk gemaakte uren wordt aan het einde van het jaar per deelnemer afgerekend. Na deze individuele afrekening vindt bij overschotten of tekorten nog een collectieve afrekening plaats op basis van het percentage van de deelnemersbijdrage; - in de Cao SGO 2024-2025 is het aantal bovenwettelijk verlofuren verhoogd met 7,2 uren. Dit resulteert in een lager aantal productieve uren. Het aantal productieve uren blijft voor 2025 op 1.360 uren doordat een aantal feestdagen in het weekend valt.

10

Overzicht baten en lasten

De indexaties van de budgetten zijn verwerkt conform het advies vanuit de Twentse gemeenten voor loon- en prijsontwikkelingen, waarbij dezelfde uitgangspunten als voorgaande jaren gehanteerd worden. In deze begroting is een indexatie van 8,4% voor de loonkosten toegepast. Hierbij is rekening gehouden met de indexaties vanuit de Cao SGO, die geldig is tot en met 31 maart 2025. De indexatie voor prijsontwikkeling komt uit op 1,9%. Uurtarief Het uurtarief voor boekjaar 2025 wordt berekend aan de hand van de totale structurele kosten en het totaal aantal uren.

Ontwikkeling van het uurtarief t.o.v. 2024

Gemeentelijke bijdrage aan OD Twente Totale begroot OD Twente Bijdrage gemeente Oldenzaal

2025 18.512 673

2024 16.847 613

11

2023 14.042 531

Ten opzichte van de begroting 2024 stijgt de bijdrage van de gemeente Oldenzaal met € 60.000 (9,8%). Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2024. Oldenzaal, 17 mei 2024 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.A. Tiebot

P.G. Welman

Bijlagen - Bijlage Kaderbrief twentse zienswijze - Bijlage 2 Stadsbank Begroting 2025 - Bijlage 3 OLCT Begroting 2025 - Bijlage 4 GBT Begroting 2025 - Bijlage 5 Programmabegroting 2025 Recreatieschap Twente - Bijlage 6 SamenTwente programmabegroting 2025 - Bijlage 7 VRT Begroting 2025 - Bijlage 8 ODT Programmabegroting 2025

12

Nr. 1382

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 14 mei 2024, nr.18/8, reg.nr. INTB-24-06406; gelet op artikel 35 van de wet Gemeenschappelijke regelingen

besluit:

1. samen met de 13 Twentse gemeenten een zienswijze “Kaderbrief Twentse zienswijze” in te dienen bij alle gemeenschappelijke regelingen;

Vastgesteld in de openbare vergadering van 29 mei 2024 de griffier,

de voorzitter,

B.C. de Groot

P.G. Welman