11 - UIT-22-13095 Raadsinfobrief opgave statushouders

RAADSINFOBRIEF Aan de leden van de raad en de forumleden

Ganzenmarkt 1 Postbus 354 7570 AJ Oldenzaal Telefoon (0541) 58 81 11 14+ netnummer 14 0541 E-mail info@oldenzaal.nl Internet www.oldenzaal.nl Bezoekadres Postadres

13 september 2022 Onderwerp Raadsinfobrief opgave statushouders

Datum college

Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk

UIT-22-13095

Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer

Kate Snellens (0541) 58 Vul tel.nr. aan

Bijlage(n)

Geachte leden van de raad en forumleden, Op 5 juli jl. bent u in vertrouwen geïnformeerd over de crisisnoodopvang van asielzoekers en het verzoek tot versneld opvangen van statushouders in Oldenzaal (UIT-22-13088). In het raadsvoorstel (UIT-22- 05633) die parallel aan deze raadsinfobrief loopt zal de geheimhoudingsplicht worden opgeheven. In deze raadsinfobrief wordt u geïnformeerd over de stand van zaken rondom de opvang statushouders, oftewel nieuwe inwoners van de gemeente Oldenzaal. Landelijke asielcrisis Zoals eerder aangegeven staat de opvang van asielzoekers en statushouders in Nederland onder druk. Daarom heeft het Rijk op 17 juni de nationale crisisstructuur geactiveerd om - door samenwerking tussen Veiligheidsregio’s, medeoverheden, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers(COA) en uitvoeringspartners - een snellere doorstroming te realiseren. Dit is noodzakelijk om de druk op Ter Apel en asielzoekerscentra (AZC) te verminderen. Taakstelling gemeente Oldenzaal In de kamerbrief van 25 mei jl. wordt aangegeven dat op dit moment één derde van de COA-bewoners (+/- 15.000 personen) een status hebben, dit betekend dat zij permanent in Nederland mogen blijven. Om de doorstroom van de asielzoekerscentra te versnellen, is door het Rijk de oproep gedaan om in ieder geval de taakstelling voor 2022 versneld uit te voeren.

Het is een wettelijke verplichting voor gemeenten om statushouders te huisvesten en begeleiden met inburgeren in onze maatschappij. Voor Oldenzaal betekent dit dat wij versneld 45 statushouders -nieuwe Oldenzalers- moeten huisvestingen op een vaste verblijfplaats of een tussenvoorziening. Doordat deze statushouders niet langer in een AZC of aanmeldcentrum verblijven, komt de doorstoom opgang. Daarnaast kunnen de statushouders eerder starten met integreren in de Oldenzaalse samenleving.

Datum 13 september 2022 Ons kenmerk UIT-22-13095 Paginanr. 2

Voor het jaar 2023 en 2024 wordt een nieuwe taakstelling per gemeente vastgesteld door het Rijk die naar verwachting niet lager zal zijn dan de taakstelling van 2022. Mocht een gemeente sneller en meer statushouders opnemen dan de taakstelling, kortom voorlopen op de taakstelling. Dan wordt de boventallige plaatsing in mindering gebracht op toekomstige taakstellingen van de komende jaren. Hotel- en Accommodatie Regeling (HAR) voor de financiering van een tussenvoorziening Het Rijk biedt de gemeente een (financiële) mogelijkheid om deze taakstelling versneld uit te voeren met de Hotel- en Accommodatie regeling (HAR). Dit houdt in dat gemeenten een hotel en/of accommodatie kunnen huren als tussenvoorziening, totdat de doorstroom naar reguliere woningen -die (nog) niet beschikbaar zijn- mogelijk is in de desbetreffende gemeente. De HAR liep tot 6 augustus 2022 en is reeds verlengd naar 31 december 2022. Gezien de huidige woningmarkt is het niet reëel om 45 statushouders in één keer te voorzien van een reguliere woning. Dit maakt dat de gemeente Oldenzaal gebruik wil maken van de HAR om statushouders in een tussenvoorziening op te vangen, voordat zij kunnen doorstromen naar reguliere huisvesting in Oldenzaal. Geschikte locatie In Oldenzaal zijn meerdere locaties onderzocht die als tussenvoorziening zouden kunnen dienen voor de opvang van statushouders en passen binnen de HAR.

Uit deze inventarisatie is gebleken dat Hotel de Kroon het meest passend is. Alternatieve accommodaties zijn niet passend voor de gewenste duur, de snelheid van beschikbaarheid of de omvang van deze doelgroep. Hotel de Kroon als tussenvoorziening Voor een periode van 2 jaar zullen 13 kamers worden gehuurd bij Hotel de Kroon die dienen als tussenvoorziening voor de opvang van statushouders voor de gemeente Oldenzaal. Op deze manier kunnen de statushouders gefaseerd verwelkomd worden, alvast starten met hun integratie in de Oldenzaalse samenleving en gefaseerd uitstromen naar reguliere woningen in Oldenzaal. Op deze manier wordt voldaan aan de wettelijke taakstelling van 2022, 2023 en mogelijk een deel van 2024. Voor deze samenwerking wordt een huurovereenkomst ondertekend met de eigenaren van Hotel de Kroon. Hierin staan de afspraken, voorwaarden en consequenties weergeven rondom de samenwerking tussen de gemeente Oldenzaal en Hotel de Kroon. Vergunningsproces gebruikersvergunning Tijdens de inventarisatie en uit voorgesprekken is gebleken dat de huidige gebruikersvergunning niet toereikend te zijn voor het aantal mogelijke hotelgasten. Dit maakt dat de eigenaren van Hotel de Kroon een nieuwe vergunningsaanvraagprocedure moet doorlopen. Ook als het hotel niet als tussenvoorziening voor statushouders zal fungeren, zal de vergunningsproces doorlopen moeten worden.

Echter, doordat we te maken hebben met een ongewone omstandigheid kan de vergunningsaanvraag via de reguliere procedure plaatsvinden in plaats van de uitgebreide procedure. Dit houdt in dat het vergunningsproces sneller doorlopen kan worden. Een toereikende gebruikersvergunning is één van de voorwaarden van een samenwerking voor de tussenvoorziening.

Datum 13 september 2022 Ons kenmerk UIT-22-13095 Paginanr. 3

Doorstroom naar reguliere huisvesting Onder andere met de woningcorporatie WBO Wonen worden afspraken gemaakt over de samenwerking rondom de doorstroom van statushouders naar reguliere huisvesting. Daarnaast wordt intern (binnen de gemeente Oldenzaal) gekeken naar mogelijke oplossingen in vormen zoals flexwoningen en panden die omgebouwd zouden kunnen worden. Financieel Geraamde lasten Met de eigenaren van hotel De Kroon zijn de volgende (financiële en contractuele) afspraken gemaakt:  huurperiode van 2 jaar vanaf de gezamenlijke te bepalen ingangsdatum voor 13 hotelkamers (exclusief woonhuis) en maximaal 100 statushouders;  huurvergoeding op basis van vol pension € 1.400.000,- exclusief 9% btw en incl. alle facilitaire zaken;  voorwaarde voor de huur is een verleende gebruikersvergunning/melding voor 40 logies;  ruimte voor huisvesting max. 40 personen (statushouders) per dag;  ondersteuning maatschappelijke begeleiding en integratie door gemeente. De totale lasten voor de gemeente komen daarmee op € 1.400.000 + € 126.000 btw. = € 1.526.000. Navraag bij onze belastingadviseur leert dat onzekerheid bestaat omtrent de terugvorderbaarheid van de in rekening gebrachte btw. Dit wordt voorgelegd aan de belastingdienst. Vooralsnog wordt echter uitgegaan van niet verrekenbare btw.

Dekking lasten Dekking van deze kosten vindt plaats via de Rijksvergoedingen in het kader van de HAR regeling. Het COA verstrekt aan de gemeente voor een periode van 6 maand gehuisveste statushouder een eenmalige financiële toelage van € 9.280 voor onderdak en begeleiding. Indien de vreemdeling is gehuisvest in een voorziening waar hij niet zelf zijn eigen maaltijden kan verzorgen, verstrekt het COA aan de gemeente een eenmalige additionele financiële toelage van € 5.520,- per gehuisveste vreemdeling. Bij vroegtijdige uitstroom uit de HAR (eerder dan 6 maanden), wordt beide vaste bedragen niet teruggevorderd. Per statushouder kan een vergoeding van €14.800 worden gedeclareerd (exclusief gelegenheid tot koken). Uitgaande van 100 statushouders (2 x 50) kan een bedrag van € 1.480.000 tegemoet worden gezien. Indien de BTW niet kan worden teruggevorderd ontstaat een tekort van € 46.000. De Raad zal dan bij de najaarsnota 2022 worden voorgesteld dit ontbrekende deel ten laste te brengen van de Algemene Reserve De regeling start op 6 november 2021 en eindigt op 31 december 2022 of zoveel eerder dat 2.500 statushouders via de HAR zijn geplaatst. Het is onduidelijk of het Rijk na december 2022 de HAR gaat verlengen. De HAR is de afgelopen periode reeds twee keer verlengt. Indien de HAR niet wordt verlengd zal het toekomende bedrag vanuit het Rijk per statushouder minder worden.

Dit houdt in dat financieel risico kleeft aan de huur van Hotel de Kroon.

Datum 13 september 2022 Ons kenmerk UIT-22-13095 Paginanr. 4

Financieel risico De eerste HAR-aanvraag kan worden ingediend in september 2022 voor een aantal van 50 statushouders. De verwachting is dat deze in 6 maanden uitstromen naar een reguliere woning van de WBO. Hierover zijn afspraken gemaakt met de WBO. In december 2022 kunnen we wederom een HAR-aanvraag indienen voor een aantal van 50 statushouders. Vooralsnog uitgaande van dit uitgangspunt kan worden gesteld dat de kosten van versnelde opvang en huisvesting van statushouders kostendekkend is. De regeling eindigt echter op 31 december 2022 of zoveel eerder dat 2.500 statushouders via de HAR zijn geplaatst. Dus het risico bestaat dat tegen die tijd het aantal van 2.500 reeds is behaald. Als de gemeente na 6 maanden (gerekend vanaf verblijf binnen de HAR) nog geen vervolghuisvesting heeft gevonden, stopt het COA de verstrekkingen (o.a. zorgverzekering en WA-verzekering) aan de statushouder. De gemeente neemt de statushouder definitief over en is vanaf dat moment ook financieel verantwoordelijk voor de statushouder. Dat wil zeggen dat de gemeente de kosten van het verblijf en de financiën hiervan overneemt. Het staat de gemeente vrij om in overleg met de uitbater van de accommodatie het tijdelijk onderdak voort te zetten onder volledige gemeentelijke (financiële) verantwoordelijkheid.

Communicatie De vooroverleggen tussen de gemeente Oldenzaal en Hotel de Kroon zijn vertrouwelijk gevoerd. Dit maakt dat omwonenden (nog) niet ingelicht zijn. Zodra de huurovereenkomst is ondertekend en de vergunning is aangevraagd zullen omwonenden per brief worden geïnformeerd en persoonlijk uitgenodigd worden voor een informatiebijeenkomst in het stadhuis. Vervolg Nadat de voorlopige voorziening voor een toereikende gebruikersvergunning is verleend en het huurcontract met de eigenaren van Hotel de Kroon is ondertekend, kunnen de eerste nieuwe Oldenzalers naar het hotel komen. Naar verwachting wordt begin oktober gestart met de integratie binnen de gemeente Oldenzaal en gezorgd worden voor gefaseerde uitstroom naar reguliere huisvesting. Met de WBO worden afspraken gemaakt over de samenwerking rondom reguliere woningen. Daarnaast wordt intern (binnen de gemeente Oldenzaal) gekeken naar mogelijke oplossingen in vormen zoals flexwoningen en panden die omgebouwd zouden kunnen worden. Tot slot Heeft u nog vragen naar aanleiding van deze brief? Neemt u dan gerust contact op met Kate Snellens, bereikbaar via k.snellens@oldenzaal.nl of via 06 1872 4860.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders

de secretaris

de burgemeester