10 Wensen en bedenkingen Twenteboard - raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2020 2 februari 2021 Nr. 4/4 Reg.nr. INTB-20-04862 Bijlagen: 4

Agendapunt: 10

Voorstel tot het niet gebruikmaken van de mogelijkheid om wensen en bedenkingen in te dienen ten aanzien van de oprichting van de Stichting Twente Board.

Aan de gemeenteraad

Inleiding Op 11 december 2019 heeft het Algemeen Bestuur van Regio Twente besloten in te stemmen met een zogenaamd 3O-besturingsmodel voor sociaal economische structuurversterking. De bedoeling is om als overheid, onderwijs en ondernemers gezamenlijk meer successen te boeken voor Twente. Het Algemeen Bestuur heeft op 1 juli 2020 een hoofdlijnenbesluit genomen over het transitieplan Regio Twente. De huidige regeling Regio Twente wordt aangepast zodat een bundeling van gezondheidsonderdelen plaatsvindt, de recreatieve voorzieningen worden anders gepositioneerd en de zogenoemde coalitions of the willing gaan terug naar de deelnemende gemeenten. Een ander onderdeel is het formeel op- en inrichten van een 3O-organisatie voor sociaal economische structuurversterking. Met het oprichten van de stichting Twente Board wordt daar uitvoering aangegeven. De stand van zaken van het transitieplan Regio Twente is toegelicht in de raadsinfobrief van 24 november 2020 (UIT-20-12866). Op 16 december 2020 heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met de concept-statuten stichting Twente Board en met het voorgenomen besluit om de stichting Twente Board mede op te richten. De andere oprichters zijn vertegenwoordigers van onderwijs en ondernemers.

Op grond van artikel 31a van de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Regeling Regio Twente is het Algemeen Bestuur pas bevoegd dit besluit te nemen nadat de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen kenbaar te maken over dit voorgenomen besluit. De gemeenteraad wordt in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 16 maart 2021 eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Het Algemeen Bestuur heeft op 16 december jl. ook ingestemd met de bestuursovereenkomst voor het toekomstige overleg van de 14 gemeenten over sociaal economische samenwerking. De bestuursovereenkomst kan niet los gezien worden van de oprichting van stichting Twente Board. Deze (concept) overeenkomst wordt ter informatie aan de raad toegestuurd. Aan de colleges wordt gevraagd om voor 17 maart 2021 de bestuursovereenkomst vast te stellen en aan te gaan. Argumenten voor 1. Er is gekozen voor de stichting als rechtsvorm met daarnaast een werkorganisatie. Bij het zoeken naar de meest geschikte rechtsvorm voor de 3O-samenwerking is gekozen voor de stichting. Het voordeel van een stichting is dat er maar één bestuurslaag is. Hierdoor kan het bestuur sneller schakelen en is er ook minder risico op bestuurlijke drukte. Om het bestuur zo licht mogelijk te organiseren en niet te belasten met uitvoerende taken, is er daarnaast gekozen voor een werkorganisatie.

Als vorm voor de werkorganisatie (Twente Board Development genoemd) wordt vooralsnog uitgegaan van een besloten vennootschap. Het is in principe aan de oprichters zelf om een keuze hierin te maken. Kort samengevat zijn de elementen uit de concept-statuten van de stichting Twente Board:





 



 

Het bestuur kent drie geledingen: onderwijs en ondernemers worden ieder vertegenwoordigd door drie personen en de gemeenten door vier leden. De benoeming van leden in het bestuur vindt ook plaats door de geledingen. Voor wat de gemeenten betreft krijgt de gemeente Enschede een zogenaamde kwaliteitszetel. De zetel van Enschede wordt in het bestuur ingevuld door de burgemeester van Enschede. De andere gemeenten kiezen leden-vertegenwoordigers, waarbij meerdere gemeenten (in een cluster) ieder één vertegenwoordiger hebben. De gemeente Oldenzaal werkt met de gemeenten Tubbergen, Dinkelland en Losser, samen in het cluster Noord-Oost Twente. De provincie Overijssel zou aanvankelijk een zetel met adviesrecht krijgen. Bij nader inzien is daar van afgezien, mede omdat Gedeputeerde Staten, als mogelijk subsidieverstrekker, transparant en onafhankelijk wil kunnen blijven in haar besluitvorming. Het doel van de stichting is "de sociaal economische structuur in Twente te versterken om daarmee de economische slagkracht van de regio Twente verder te ontwikkelen en regionale groeikansen te benutten, door het bepalen van de economische strategie en het richting geven aan investeringen die aansluiten bij de koers van Twente. Daarin is een economische agenda leidend, die inzet op regionale kansrijke, meerjarige projecten en programma’s".

De voorzitter van de stichting kan op tweeërlei wijze worden gekozen: of uit de leden of van buiten de leden. Een voorzitter van buiten de leden heeft geen stemrecht. Het bestuur kent verder een penningmeester en een secretaris. Er is voor gekozen te werken met een dagelijks bestuur, zonder daarmee een gelaagdheid in het bestuur van de stichting aan te brengen. Het bestuur wordt bijgestaan door een directeur. Deze is afkomstig van de werkorganisatie die bij de stichting komt. Het bestuur is verplicht jaarlijks verslag te doen aan de deelnemende colleges over het afgelopen jaar. Dit verslag stelt de colleges vervolgens in staat hierover in gesprek te gaan met de raden.

2. Met de concept-statuten voor de stichting Twente Board is er focus aangebracht. Reeds eerder gemeld, vond het college de deelname van ondernemers en onderwijs/onderzoek voor het uitvoeren van de Regiodeal zeer gewenst. Daarvoor was herstructurering naar een nieuwe vorm van regionale samenwerking nodig, waarbij taken, kosten en de rol van de andere O’s duidelijk zijn. Met de concept-statuten voor de stichting Twente Board is focus aangebracht. De concept-statuten en het voorgenomen besluit om medeoprichter te zijn van de stichting Twente Board worden dan ook positief aan de raad voorgelegd. Voorgesteld wordt geen zienswijze in te dienen. 3. De bestuursovereenkomst SES Twente kan niet los gezien worden van de oprichting van stichting Twente Board. Het Algemeen Bestuur van Regio Twente heeft op 16 december 2020 ingestemd met de bestuursovereenkomst Sociaal Economische Samenwerking (SES) Twente voor het toekomstige overleg van de 14 gemeenten. In de te sluiten overeenkomst regelen de gemeenten hun afstemming over de inbreng in de stichting. Omdat er samenhang is tussen de bestuursovereenkomst en de stichting wordt de raad geïnformeerd over de (concept) bestuursovereenkomst. De overeenkomst maakt geen deel uit van de wensen- en bedenkingenprocedure. De bevoegdheid tot het aangaan van de bestuursovereenkomst berust bij de colleges van burgemeester en wethouders.

Op hoofdlijnen gaat het om de volgende zaken:   



De reikwijdte van de bestuursovereenkomst is omschreven: de Twentse gemeenten werken samen om de sociaal economische structuur van Twente te versterken en te verbreden. Daarbij is er ook ruimte voor het verbreden van de werking van de overeenkomst als alle gemeenten dit willen. Het doel van het bestuurlijk overleg is nader ingevuld waardoor gefocust wordt op de inbreng van de gemeenten in de Twente Board. De overeenkomst wordt in beginsel voor onbepaalde tijd aangegaan. Omdat de Agenda voor Twente 2018-2022 en de Regio Deal evenwel leidend zijn, en de financiële inbreng van de deelnemende gemeenten per 1 januari 2023 opnieuw bepaald moet worden, zal voor 1 juli 2022 een besluit moeten worden genomen over de voortzetting van de overeenkomst. Uit elk college is een vertegenwoordiger aanwezig. Dat kan rouleren, naar gelang het onderwerp dat aan de orde is. 2





 

Een coördinerend secretaris wordt aangewezen door de Kring van gemeentesecretarissen. Deze secretaris heeft tot taak het bestuurlijk overleg voor te bereiden, te adviseren en af te stemmen met de Kring. Niet alle 14 gemeenten hebben een afgevaardigde in de Twente Board. Alleen Enschede heeft een kwaliteitszetel. De overige 13 gemeenten nemen roulerend plaats in de Twente Board. Zij kiezen leden-vertegenwoordigers, waarbij meerdere gemeenten ieder één vertegenwoordiger hebben. Omschreven is hoe de benoeming en de benoemingsperiode van de leden-vertegenwoordiger in het bestuur van de Twente Board geregeld wordt. Er bestaat ruimte om andere onderwerpen in het bestuurlijk overleg te beleggen. Mocht dit leiden tot kosten dan worden deze kosten - naar rato van de inwoners - verdeeld, mits iedereen het daarmee eens is. Het Algemeen Bestuur heeft op 28 oktober 2020 besloten om langjarig € 8,92 per inwoner per jaar beschikbaar te stellen voor Twente Board Development. Als het gaat om de voortzetting van investeringsagenda’s en meerjarenplannen, zullen de colleges een besluit tot instemming ophalen bij hun raden. Voor het toevoegen van additionele middelen moet nieuwe besluitvorming plaatsvinden. Gelet op het meerjarig karakter van deze middelen, zullen de colleges de raden betrekken. Gelet op het budgetrecht van de raad, moeten zij daarmee instemmen alvorens daartoe kan worden besloten.

De bevoegdheid tot het aangaan van de bestuursovereenkomst berust bij de colleges van burgemeester en wethouders. Aan de colleges is gevraagd om voor 17 maart 2021 een besluit te nemen. Dit wordt gevraagd om tot integrale besluitvorming te komen over de sociaal economische samenwerking. Het college is voornemens de voorliggende bestuursovereenkomst vast te stellen en deze met de overige Twentse gemeenten aan te gaan. Dit collegebesluit wordt pas genomen, nadat met de gemeenteraad is gesproken. Belangrijke overwegingen in het voornemen om de bestuursovereenkomst vast te stellen en aan te gaan, zijn dat de reikwijdte van de overeenkomst nu bepaald is tot het samenwerken op het gebied van de sociaal economische structuur en dat een besluit om andere onderwerpen te behandelen in het bestuurlijk overleg unaniem genomen wordt. Daarnaast is bepaald dat besluiten over additionele middelen zoals meerjarenplannen en investeringsagenda’s ook unaniem genomen worden, nadat het voorgenomen besluit gelet op het budgetrecht voor instemming aan de gemeenteraad is voorgelegd. En het uitgangspunt is nu een flexibele regeling, waarbij er geen sprake is van een vaste vertegenwoordiger. Het gaat om deelname van het college, waarbij de vertegenwoordiger kan rouleren naar gelang het te behandelen onderwerp. Kanttekeningen 1.

Bij een eventuele zienswijze gaat het niet om de letterlijke tekst van de statuten. Bij het indienen van wensen en bedenkingen gaat het niet om de letterlijke tekst van de statuten, maar om onderwerpen die van belang zijn om hierin te regelen. De tekst van de concept-statuten is immers het resultaat van bespreking met alle O’s. Zij bepalen samen hoe de samenwerking eruit komt te zien. 2. De feitelijke inzet van de middelen is aan het 3O-bestuur van de Twente Board. De overheid is voorwaardenscheppend en financiert de werkorganisatie Twente Board Development. Voor de overheid wordt binnen de bestuursovereenkomst bepaald dat besluiten over additionele middelen zoals meerjarenplannen en investeringsagenda’s unaniem genomen moeten worden, nadat het voorgenomen besluit voor instemming aan de gemeenteraad is voorgelegd. De feitelijke inzet van de middelen is aan het bestuur van de Twente Board, dat naast de overheid ook bestaat uit de geledingen ondernemers en onderwijs/ onderzoek. 3. Met het wetvoorstel ‘Wet bestuur en toezicht rechtspersonen’ is nog geen rekening gehouden. Er is in de nieuwe situatie geen gemeenschappelijke regeling meer die de rol voor de raden omschrijft. Dit gebeurt nu in de statuten stichting Twente Board en in de bestuursovereenkomst SES Twente.

Het is bekend dat op dit moment het wetvoorstel ‘Wet bestuur en toezicht rechtspersonen’ in procedure is en voorligt bij de Eerste Kamer van de Staten-Generaal. Aangezien op dit moment niet gezegd kan worden wanneer dit wetsvoorstel in werking zal treden, is hiermee nog geen rekening gehouden. 3

4. Nu geen besluit over de financiële gevolgen voor van de gehele transitie. De gehele transitie van de Regio Twente heeft financiële gevolgen. In dit besluit gaat het alleen over de oprichting van de Stichting Twente Board. Ten aanzien van de gehele financiële gevolgen van de transitie vindt later besluitvorming plaats. Hierbij is de Programmabegroting van de Regio Twente voor 2021 het uitgangspunt en hiermee een duidelijk financieel kader, waarbinnen de uitwerking van de financiële gevolgen van de transitie moet passen. Het staat raadsleden vrij het raadsvoorstel te amenderen en om voor hen moverende redenen alsnog een zienswijze te formuleren. Er wordt voorgesteld geen zienswijze in te dienen.

Oldenzaal 19 februari 2021, Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

J.H. Dijkstra

P.G. Welman

Bijlagen  bijlage 1 Statutenstichting Twenteboard  bijlage 2 BOKSESTwente  bijlage 3 Toelichting bij de statuten en de bestuursovereenkomst  bijlage 4 Brief wensen en bedenkingen raden inzake oprichting stichting Twenteboard

4

Nr. 1064

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 2 februari 2021 , nr. 4/4, reg.nr. INTB-20-04862; gelet op 147, lid 2 van de Gemeentewet

besluit:

*) geen wensen en bedenkingen te hebben ten aanzien van de oprichting van de Stichting Twente Board. 1. bij het AB van de Regio Twente ten aanzien van het voorgenomen besluit om het openbaar lichaam Regio Twente medeoprichter te laten zijn van de stichting Twente Board de volgende wensen en bedenkingen in te dienen:  het AB van de Regio Twente dient in de statuten voldoende waarborgen op te nemen, zodat zonder verstrengeling van belangen van de deelnemende partijen besluiten worden genomen over de toekenning van subsidie aan de partijen; 2. bij het college van B&W van Oldenzaal met betrekking tot de regionale samenwerking de volgende wensen en bedenkingen mee te geven:  binnen de kring van Twentse gemeenten helderheid te verkrijgen over de definitie van “langjarig”;  binnen de kring van Twentse gemeenten er op aan te dringen dat de BOK (Bestuursovereenkomst) zodanig wordt aangepast dat er elke raadsperiode een evaluatiemoment plaatsvindt en dat een gemeente ook zonder toestemming van de andere gemeenten de overeenkomst kan opzeggen;  binnen de kring van Twentse gemeenten op korte termijn een uitwerking te krijgen van de wijze waarop de informatievoorziening en verantwoording aan de Gemeenteraden plaatsvindt; 3.

bij zowel het AB van de regio als bij het college van B&W ten aanzien van de Twenteraad de volgende wensen en bedenkingen in te dienen:  binnen de kring van Twentse gemeenten er voor zorg te dragen dat in de transitie van de Regio Twente voorzieningen worden getroffen voor een adequate ondersteuning en facilitering van de Twenteraad en het Twentepresidium in hetzij de statuten van de stichting, hetzij de BOK, hetzij de gezondheids-GR. Vastgesteld in de openbare vergadering van 1 maart 2021, de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman

*) besluit aldus geamendeerd, de griffier,

2