10 Verkoop aandelen Twence - Raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2024 19 november 2024 Nr. 39/5 Reg.nr. INTB-24-06606 Bijlagen: 1

Agendapunt: 10

Voorstel tot het instemmen met de verkoop van alle aandelen Twence.

Aan de gemeenteraad Op 18 april 2017 heeft u als raad besloten (INTB-17-03033) geen aandeelhouder meer te willen blijven van Twence Holding BV en indien de aandelen niet vervreemd zouden kunnen worden geen voorstander te zijn om Twence als duurzaamheidsbevorderaar voor de gemeente Oldenzaal te zien. In 2017 is vervolgens een eerste poging ondernomen om de aandelen te vervreemden en heeft een door de AVA Twence ingestelde werkgroep onderzocht op welke wijze uittreding van de gemeente Oldenzaal samen met de gemeente Almelo mogelijk gemaakt zou kunnen worden. Uiteindelijk bleken 3 gemeenten bereid de aandelen te kopen. Deze poging is echter mislukt vanwege een te lage biedprijs (-36%) ten opzichte van de door KPMG afgegeven waarde. In 2020/2021 is wederom een poging (traject Goudt/Bolhaar) ondernomen. Ook deze poging is mislukt vanwege een te groot verschil tussen biedprijs en de waarde van de aandelen. Tijdens de aandeelhoudersvergadering van april 2022 is besloten om een nieuw aan- en verkoopproces voor de aandelen van Twence B.V. in gang te zetten. Hierbij is een onafhankelijke procesbegeleider (dhr. B. Staal) aangesteld en een nieuwe waardering opgesteld door Deloitte B.V met peildatum 31 december 2022. Op 14 juli 2023 is het aanbod van Oldenzaal, samen met dat van de gemeenten Almelo en Twenterand (verder AOT), doorgezet naar de onafhankelijk begeleider.

Rond diezelfde periode hebben zich ook enkele gemeenten bij de procesbegeleider gemeld die geïnteresseerd waren in de aandelen van de AOT-gemeenten. Daaropvolgend hebben de geïnteresseerde gemeenten en de AOT-gemeenten onderhandelaars (experts) aangesteld en is het onderhandelingsproces over prijs en voorwaarden gestart Eind 2023 is een akkoord bereikt over de prijs per aandeel en het rentepercentage over 2023. In de eerste helft van 2024 is verder onderhandeld over de voorwaarden voor de overdracht van de aandelen, zoals de redelijke termijn voor het aanleveren van afval uit Oldenzaal, Almelo en Twenterand naar Twence. Hierover is consensus bereikt om het huidige afvalleveringscontract uit te dienen tot 1 juli 2027. De verkoopdatum is bepaald op 31 december 2024 met een rentevergoeding over geheel 2023 en 2024. Op 31 december 2024 ontvangt de gemeente Oldenzaal in totaal € 8.241.658. Tijdens deze overbrugging behouden de AOT-gemeenten ieder 1% van de aandelen en wordt het afval via de huidige inbesteding geleverd aan Twence. Dit geeft Oldenzaal de tijd om een aanbesteding voor het verwerken van afval voor te bereiden en het geeft het bedrijf tijd om nieuwe aandeelhouders aan te trekken of een nieuwe oplossing voor de quasi-inhouse aanbesteding op te zetten. Oldenzaal blijft juridisch eigenaar van Twence tot 1 juli 2027. Geheimhouding opgelegd.

Delen van het akkoord bevatten gevoelige informatie die bij openbaarmaking de belangen van betrokkenen kunnen schaden. Door het opleggen van geheimhouding, conform artikel 87 van de Gemeentewet, wordt de gemeenteraad in detail geïnformeerd en worden de belangen van alle, bij de transactie betrokken partijen beschermd. Het college heeft in haar besluit van 19 november jl. geheimhouding

opgelegd ten aanzien van de volgende documenten en deze voor de raadsleden ter inzage gelegd op de griffie: koopovereenkomst tussen gemeente Enschede, gemeente Hengelo, gemeente Losser en Twence Holding B.V. als kopers en de gemeente Almelo, gemeente Oldenzaal en gemeente Twenterand als verkopers en Twence Holding B.V.; regresovereenkomst aandelentransactie Twence v1 concept 28 oktober 2024; akte van levering aandelen – Twence Holding B.V. als vennootschap; gedeeltelijke beëindiging aandeelhoudersovereenkomst Twence. Wij stellen u voor om in te stemmen met de verkoop van alle aandelen Twence. Argumenten Met voorliggend onderhandelingsresultaat wordt tegemoetgekomen aan de wens van de gemeenteraad. De wens van de gemeenteraad is kortgezegd het beëindigen van het eigenaarschap van Twence. Met het voorliggende onderhandelingsresultaat wordt hieraan tegemoetgekomen, omdat alle aandelen worden verkocht tegen een marktconforme prijs. Met betrekking tot de wens tot uittreding is de gemeenteraad de afgelopen jaren diverse keren in vertrouwelijke bijeenkomsten door wethouder Zinkweg meegenomen. Dit betreft bijeenkomsten met de raad op: 9 december 2019; 30 mei 2022; 4 september 2023. Een minnelijke oplossing is te prefereren boven alternatieve trajecten.

Het huidige onderhandelaarsakkoord biedt Oldenzaal (en de andere partijen) de mogelijkheid om de beëindiging van het eigenaarschap op minnelijke wijze te realiseren. Dit is te prefereren boven alternatieve trajecten zoals bijvoorbeeld het voeren van langjarige rechtszaken met een onzekere uitkomst. Onderhandelaarsakkoord omvat redelijke en acceptabele voorwaarden. Het onderhandelaarsakkoord is een gebalanceerd akkoord met voor alle partijen voldoende voordelen. De voorwaarden zijn redelijk en acceptabel, wat maakt dat het college kan instemmen met het onderhandelaarsakkoord. Aanhouden 1% van totaal uitstaande aandelen tot 1 juli 2027 bevordert een vloeiende bedrijfsvoering van Twence. Het eigenaarschap van de verkopende gemeenten wordt getrapt beëindigd ter bevordering van een vloeiende overgang in de bedrijfsvoering van Twence. Tot 1 juli 2027 aanstaande wordt 1% van alle uitstaande aandelen (= 8.053 aandelen) door Oldenzaal aangehouden en wordt het afval via de huidige inbesteding geleverd aan Twence. Tot die tijd blijft Oldenzaal juridisch-technisch eigenaar van Twence waarna het eigenaarschap per 1 juli 2027 formeel wordt beëindigd. De kopende partijen krijgen over de 1% echter wel het economisch eigendom. Uitdienen huidige afvalverwerkingscontract is gunstig.

Na definitieve goedkeuring van het akkoord zullen de verkopers het huidige afvalverwerkingscontract uitdienen tot het eerstvolgende opzegmoment, zijnde 1 juli 2027. Dit biedt Oldenzaal de tijd om een aanbesteding voor te bereiden voor de verwerking van het Oldenzaalse afval vanaf 1 juli 2027.

2

Met een kwijting- en regresovereenkomst wordt voorkomen, dat een eventuele claim in lopende juridische procedures tegen Twence en de aandeelhouders niet naar evenredigheid van aandeelhouderschap wordt gedragen Wettelijk gezien kan elke gemeente hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden voor eventuele claims. In de kwijting-en regresovereenkomst wordt onder meer geregeld dat iedere aandeelhouder enkel aansprakelijk zal zijn voor de schade die is toe te rekenen aan die aandeelhouder en dat partijen elkaar over en weer schadeloos stellen indien een aandeelhouder voor het meerdere wordt aangesproken. In de kwijting-en regresovereenkoomst wordt ook geregeld dat iedere aandeelhouder in zijn onderlinge verhouding tot de andere aandeelhouders draagplichtig is naar rato van het aandelenbezit ten tijde van het aangaan van de transactie. Als één gemeente dus hoofdelijk aansprakelijk wordt gesteld, krijgt deze uit hoofde van de kwijting-en regresovereenkomst een regresrecht op de andere gemeenten naar aandeelverhouding. Verder verlenen de partijen bij de regres-en kwijtingsovereenkomst (waaronder de AOT-gemeenten, de kopende gemeenten en Twence) elkaar over en weer volledige en finale kwijting van al hetgeen zij uit welke hoofde dan ook van elkaar te vorderen hebben of zullen krijgen.

Ook de kwijting van functionarissen wordt geregeld De kwijting, die wordt verleend uit hoofde van de kwijting- en regresovereenkomst, strekt zich ook uit over de directie, commissarissen, burgemeesters, wethouders ambtenaren en overige werknemers van de aandeelhouders, Twence en haar dochtervennootschappen (voor zover van toepassing). Gedeeltelijke beëindiging aandeelhoudersovereenkomst De aandeelhouders en Twence zijn op 12 december 2011 een aandeelhoudersovereenkomst inzake Twence Holding aangegaan. De rechtsopvolger van Regio Twente (SamenTwente) is sinds 31 januari 2019 geen aandeelhouder meer en wenst dat de aandeelhoudersovereenkomst ten aanzien van haar wordt beëindigd. Dat wordt in de gedeeltelijke beëindiging aandeelhoudersovereenkomst geregeld. Daarnaast volgt uit deze overeenkomst dat (i) de aandeelhoudersovereenkomst voor de verkopende gemeenten onder bepaalde voorwaarden na closing van de transactie eindigt, (ii) iedere aandeelhouder afziet van haar rechten onder de statutaire aanbiedingsregeling en het meeverkooprecht zoals neergelegd in de aandeelhoudersovereenkomst en (iii) partijen bevestigen dat de garantstellingen zoals opgenomen in bijlage 1 van de aandeelhoudersovereenkomst zijn komen te vervallen. Instemming van gemeenteraad met het bereikte akkoord is gewenst (maar niet vereist).

Voor het aangaan en finaliseren van het voorliggende onderhandelaarsakkoord ligt het primaat bij het college van burgemeester en wethouders. Op grond van artikel 160, eerste lid, sub d van de Gemeentewet is het college bevoegd tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente te besluiten. Dat is het geval in deze situatie: het college neemt een besluit over de privaatrechtelijke rechtshandeling waarmee aandelen worden vervreemd en waarmee een samenwerkingsverband wordt beëindigd. Artikel 169, vierde lid, van de Gemeentewet bepaalt vervolgens dat het college vooraf inlichtingen verschaft aan de gemeenteraad over de uitoefening van de bevoegdheden zoals bedoeld in artikel 160, eerste lid, onder d, e, f en g. Omdat in dit geval de uitoefening van deze bevoegdheden ingrijpende gevolgen heeft voor de gemeente is het college gehouden de gemeenteraad in de gelegenheid te stellen wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Na invoering van de dualisering is de bevoegdheid om te besluiten tot privaatrechtelijke rechtshandelingen weliswaar komen te liggen bij het college van burgemeester en wethouders, maar staat het het college vrij ervoor te kiezen het gebruik van deze bevoegdheid afhankelijk te stellen van de instemming van de gemeenteraad.

Met dit besluit kiest het college dus ervoor u als gemeenteraad intensiever te betrekken bij het verkopen van de aandelen van Twence dan op basis van de Gemeentewet strikt noodzakelijk is.

3

Financiële gevolgen Bij de Kadernota 2025 is als onderdeel van het traject ‘Ambities en Middelen in balans’ (spoor 2) ingestemd met het bestemmen van een te genereren bedrag van € 6 miljoen uit verkoop van deelnemingen of vastgoed voor het realiseren van verminderen van rentelasten (Treasury). Financieel voordeel hiervan is geraamd op € 220.000. In lijn hiermee wordt nu voorgesteld om van de verkoopopbrengst van € 8,3 miljoen een bedrag van € 6 miljoen ’ als incidentele bate toe te voegen aan de Algemene Reserve bij de jaarrekening 2024. Door de verminderde behoefte aan vreemd vermogen (aan te trekken geldleningen) levert dit naar verwachting de genoemde € 220.000 aan lagere rentelasten op. Voorgesteld wordt verder om het restant € 2,24 miljoen) te storten in de in te stellen (bestemmings-) reserve ‘Surplus verkoopopbrengst Twence’. Doelstelling van de reserve is om de middelen, indien gewenst, in te zetten voor de egalisatie van de tarieven afvalstoffenheffing. Bij niet inzetten van deze middelen levert de storting bij huidige rentestanden naar schatting jaarlijks een aanvullend rentevoordeel op van maximaal € 85.000. Met de verkoop van de aandelen Twence komt eveneens, het structureel geraamde dividend van € 253.000 te vervallen. Voorgesteld wordt om deze inkomstenderving te verwerken bij de voorjaarsnota 2025 en ten laste te brengen van het meerjarig begrotingssaldo.

Samenvattend

Voordeel verkoopopbrengst 6 miljoen in algemene reserve Voordeel verkoopopbrengst 2,24 miljoen ’Surplus verkoopopbrengst Twence’ Totaal voordeel: Nadeel wegvallen structureel dividend Per saldo voordeel

€

220.000,00 Lagere rentelasten t.b.v. algemene middelen inboekt bij kadernota 2025 en begroting 2025 Lagere rentelasten t.b.v. reservering de egalisatie van de tarieven afvalstoffenhef85.000,00 fing.

€ €

305.000,00

€ €

-253.000,00 52.000,00

Nog te verwerken in de voorjaarsnota 2025 Structureel

Kanttekeningen Oldenzaal kan de duurzaamheidprestaties Twence niet meer aan zichzelf toerekenen Omdat Oldenzaal eigenaar is van Twence mag Oldenzaal de duurzaamheidsprestaties van Twence naar rato aan zichzelf toerekenen. Met het beëindigen van het eigenaarschap komt ook een einde aan de mogelijkheid van het toerekenen van deze duurzaamheidsprestaties, waar Oldenzaal feitelijk geen enkele actieve rol in heeft hoeven te vervullen. In onderstaande tabel is weergegeven welke duurzaamheidsprestaties Oldenzaal na verkoop niet meer aan zichzelf mag toerekenen. Aandelen 4,92%

Elektriciteit duurzaam 2023 57TJ

Stoom / Warmte duurzaam 2023 8 TJ

Echter betekent de verkoop van de aandelen niet dat deze hernieuwbare energie niet meer wordt geproduceerd. Deze kan alleen niet meer toegerekend worden aan Oldenzaal. In de eerste helft van volgend jaar komen we bij u terug m.b.t. de duurzaamheidsopgave. Opnieuw aanbesteden afvalverwerking Vanaf 1 juli 2027 zal de afvalverwerking voor Oldenzaal door een marktpartij uitgevoerd moeten worden. Hiervoor zal medio 2026 een aanbesteding gestart moeten worden, al dan niet samen met andere gemeenten. Op deze aanbesteding kunnen alle marktpartijen (dus ook Twence Holding B.V.) inschrijven. Afhankelijk van de verwerkingscapaciteit in Nederland op dat moment kan dit tot hogere, 4

maar ook lagere, marktarieven opleveren dan die nu gangbaar zijn. Op dit moment staan de markttarieven onder druk en wordt niet verwacht dat markttarieven in 2027 hoger zijn dan de huidige tarieven. Dit geldt overigens ook als het aandeelhouderschap bij Twence wordt bestendigd. De aandeelhoudende gemeenten betalen ook bij Twence marktconforme prijzen. De prijzen worden bij Twence steeds voor 5 jaar vastgesteld. Alle aandeelhouders moeten instemmen Als opschortende voorwaarde is opgenomen dat de gemeenteraden moeten instemmen met de overeenkomst. Als deze niet instemmen met het voorstel zal de overeenkomst geen doorgang vinden. Voor zowel de kopende als verkopende gemeenten geldt dat sprake moet zijn van een instemming van de gemeenteraad. Het is mogelijk dat een raad van een kopende of verkopende gemeente afziet van de aan- ver-koop. In deze situatie zal de verkoop geen doorgang vinden of in een andere vorm opnieuw moet worden opgesteld en aangeboden aan alle partijen. Als niet alle aandeelhouders instemmen bestaat de kans dat één van de “verkopende” gemeenten een vordering tot uittreding bij de Ondernemingskamer zal starten, vanwege een beknelde situatie. Als deze vordering slaagt en Oldenzaal voegt zich niet in deze procedure, zal Oldenzaal verplicht worden om een deel van de aandelen van die gemeente over te nemen tegen een door de Ondernemingskamer vastgesteld prijs.

In de vergadering van het politiek forum van 9 december 2024 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 10 december 2024 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.A. Tiebot

P.G. Welman

Bijlagen - (bestemmings) reserve ‘Surplus verkoopopbrengst Twence’.

5

Nr. 1439

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 19 november 2024, nr. 39/5, reg.nr. INTB-24-06606;

besluit:

1. in te stemmen met het bereikte akkoord voor de vervreemding van alle aandelen in bezit van de gemeente Oldenzaal, zijnde 41.804 aandelen, tegen een overeengekomen prijs van € 197 per aandeel, vermeerderd met een rentevergoeding en verminderd met uitgekeerde dividenden, resulterend in een koopsom van € 197,15 per aandeel, te ontvangen op 31 december 2024; 2. het aanhouden van 1% van het totaal uitstaande aandelenpakket in Twence tot 1 juli 2027; 3. in te stemmen met het tekenen van de bij de transactie behorende kwijting- en regresovereenkomst en de gedeeltelijke beëindiging van de aandeelhoudersbijeenkomst; 4. van de verkoopopbrengst van € 8,3 miljoen een bedrag van € 6 miljoen ’ als incidentele bate toe te voegen aan de Algemene Reserve bij de jaarrekening 2024; 5. in te stemmen met het instellen van een (bestemmings-) reserve ‘Surplus verkoopopbrengst Twence’ aan de hand van bijgevoegd format; 6. het restant € 2,3 miljoen) te storten in de in te stellen (bestemmings-) reserve ‘Surplus verkoopopbrengst Twence’; 7. het structureel geraamde dividend van € 253.000 af te ramen vanaf 2025 en te verwerken bij de voorjaarsnota 2025, ten laste te brengen van het meerjarig begrotingssaldo.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 16 december 2024 de griffier,

de voorzitter,

B.C. de Groot

P.G. Welman