10 Structurele bijdrage t.b.v. Het Michgoriushuis als Erfgoed Huis - raadsvoorstel en -besluit
Tekst van het document
Bijlagen 2022 8 februari 2022 Nr. 5/4 Reg.nr. INTB-22-05400 Bijlagen: 2
Agendapunt: 10
Voorstel tot kennisname van de mogelijkheden en voorwaarden om (een deel van) het Michgoriushuis de functie Erfgoed Huis te geven en in te stemmen met een voorbereidingsbudget 2022 van € 50.000 voor de stichting Oldenzaalse Musea en dit ten laste te brengen van de compensatiemiddelen Corona Cultuur.
Aan de gemeenteraad
In het voorjaar van 2022 komt het Michgoriushuis vrij, in verband met de verhuizing van de stichting Impuls. De directeur/bestuurder van de stichting Oldenzaalse Musea heeft een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar de mogelijkheid om het Michgoriushuis in te richten als Erfgoed Huis. Musea de Hofnar en de Pelgrim De stichting Oldenzaalse musea beheert drie musea: het Palthe Huis (aan de Markstraat, tegenover het Michgoriushuis), de Hofnar en de Pelgrim (in twee huisjes aan de Hofmeijerstraat). De stichting Oldenzaalse Musea is al langere tijd op zoek naar een andere locatie voor de twee kleine musea, bij voorkeur in de nabijheid van het Palthe Huis. De kleine musea zijn, zeker voor senioren en mindervaliden, zeer slecht toegankelijk. De geringe ruimte biedt weinig mogelijkheden voor de professionalisering en vernieuwing waaraan, met het oog op de programmering (waaronder educatie) en de exploitatie, dringend behoefte is. De stichting Oldenzaalse Musea heeft de intentie om de musea samen te brengen in een nieuw museaal concept onder de noemer ‘religieus erfgoed’. Hierin zou ook de bijzondere carnavalstraditie van Noordoost-Twente en de opname hiervan in de Inventaris Immaterieel Erfgoed een plek kunnen krijgen. Stadsarchief Een ambitie van de gemeente is om het Stadsarchief beter voor het voetlicht te brengen, op een manier die aansluit bij de rijke historie van de stad.
De huidige ruimte, in de kelder van het stadhuis, is niet representatief. Het stadhuis biedt bovendien geen mogelijkheden voor een studiezaal. Via de Kadernota 2022 zijn van 2022 tot en met 2025 middelen gereserveerd ten behoeve van het Stadsarchief. Aansluiting bij ambities en beleidskaders Verschillende Oldenzaalse ambities en beleidskaders benoemen de betekenis van cultuur en erfgoed voor onze stad. Zoals het masterplan binnenstad, de visienota cultuur en het binnenstadplan. Cultuur en erfgoed hebben een aantrekkende werking voor toerisme en recreatie, ook met betrekking tot ‘binnen-activiteiten’ en een langere verblijfsduur van bezoekers. Bij de totstandkoming van het binnenstadplan bleek dat cultuur, erfgoed en evenementen als belangrijke pijlers voor een levendige en prettig leefbare stad worden gezien. Een erfgoedinvulling van het Michgoriushuis voegt een extra functie toe en benadrukt de positionering van Oldenzaal als ‘oudste stad van Twente’. Bovendien ontstaat door de verbinding met het tegenover gelegen Palthe Huis een ‘museumpleintje’. Hiermee wordt extra aandacht gevestigd op de bijzondere cultuurhistorische waarde van de Marktstraat met de aangrenzende Stadstuinen.
Versterking culturele infrastructuur na corona De culturele sector had en heeft zwaar te lijden van de coronamaatregelen. Wanneer we onze lokale culturele en erfgoedsector in stand willen houden, is het gewenst deze te versterken. Hiervoor is een herstelplan geschreven en vastgesteld. Onderdeel van dit plan is om financiële ondersteuning te bieden voor het opstarten en ontwikkelen van nieuw en vernieuwend aanbod, met de focus op kwaliteit, toegankelijkheid en diversiteit. Een erfgoedinvulling van het Michgoriushuis, met onder meer een innovatief museaal concept dat talloze mogelijkheden biedt voor activiteiten, komt hieraan tegemoet. Haalbaarheidsonderzoek (zie bijlage) De gemeente heeft de stichting Oldenzaalse Musea gevraagd om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de mogelijkheden om het Michgoriushuis een cultureel-maatschappelijke functie te geven, met specifiek aandacht voor erfgoed. Er zijn gesprekken gevoerd met: stichting Michgoriushuis, Oldenzaal Promotie, Landschap Overijssel, gemeente Oldenzaal (in verband met het Stadsarchief) en Historisch Centrum Overijssel/Twente Hoes. Een aantal gesprekspartners was geïnteresseerd, maar bleek geen beschikbare middelen te hebben om in de exploitatie bij te dragen. Alleen de stichting Oldenzaalse Musea en het Stadsarchief bleven over.
Met het oog op de exploitatie is het geen optie om het hele pand door deze twee partners te laten huren. Vervolgens is de mogelijkheid onderzocht om het pand in twee gedeelten te splitsen: één gedeelte als Erfgoed Huis, waarbij het andere deel wordt verhuurd aan een andere partij. De eigenaar, de stichting Michgoriushuis, staat hiervoor open. De ruimte voor het beoogde Erfgoed Huis wordt dan gehuurd door de stichting Oldenzaalse Musea. Het omvat een nieuw museaal concept en ruimte voor de publieksfunctie van het Stadsarchief, met oog voor een multifunctionele opzet. Financiële ondersteuning Het bestuur van de stichting Michgoriushuis heeft zich bereid verklaard de huur te verlagen wanneer (een deel van) het pand wordt verhuurd voor de functie Erfgoed Huis. Bovendien wil het bestuur zelf investeren in verbetering/verduurzaming van het pand en de benodigde bouwkundige aanpassingen. De voor de publieksfunctie van het Stadsarchief beschikbare financiële middelen vanuit de Kadernota 2022 kunnen worden benut. De huidige huurkosten van de Pelgrim en de Hofnar worden door de stichting Oldenzaalse Musea ingezet. Desondanks heeft de stichting Oldenzaalse Musea voor een haalbare exploitatie structurele ondersteuning nodig ten behoeve van de huurkosten en eenmalige ondersteuning ten behoeve van de inrichting. Hiervoor wordt een beroep gedaan op de gemeente.
Daarnaast vragen een extra locatie, aanvullende programmering (onder meer educatief) en nieuwe projecten in relatie tot het Erfgoed Huis om meer personele inzet van de stichting Oldenzaalse Musea. Hiermee hangen structurele personele kosten samen, waarvoor de stichting eveneens een structurele bijdrage van de gemeente vraagt. Uitvoering en planning De stichting Michgoriushuis heeft de stichting Oldenzaalse Musea tot 1 maart 2022 een optie gegeven; tot die tijd wordt niet gesproken met andere gegadigden. De stichting Michgoriushuis heeft aangegeven in verband met de kwetsbaarheid van het Rijksmonument leegstand zoveel mogelijk te willen vermijden. In verband daarmee hoopt het bestuur snel een antwoord te krijgen van de stichting Oldenzaalse Musea. Wanneer de gemeente een voorbereidingsbudget van € 50.000 ter beschikking kan stellen, kan de stichting Oldenzaalse Musea aan de slag met een vlekkenplan en het benaderen van fondsen en andere externe financiering. Volgende stappen kunnen pas worden gemaakt, wanneer overeenstemming is bereikt over de benodigde financiering Exploitatie en gevraagde bijdrage gemeente De stichting Oldenzaalse Musea heeft een structurele aanvullende subsidie nodig om voldoende dekking voor de exploitatie te krijgen. Vanuit de stichting Michgoriushuis is aangegeven dat men voor minimaal vijf jaar een huurcontract wil aangaan.
Dit betekent dat een bijdrage in de exploitatie in ieder geval vastgelegd moet worden voor deze periode. Hierbij moet rekening worden gehouden met het 2
feit dat de gemeente voor het Stadsarchief tot en met 2025 (via de Kadernota 2022) middelen heeft gereserveerd. In verband met de voorgestelde planning van de uitvoering stellen we voor deze middelen te verschuiven naar de periode 2023-2026. Samengevat ziet het exploitatieplaatje, inclusief dekking, er als volgt uit: Exploitatie Michgoriushuis Lasten Huisvestingslasten c.a. Personeel (6) Voorbereiding Eenmalige investeringen (1) Voorbereidingskosten (4) Bijdrage inrichting Stichting Oldenzaalse Musea (2) Bijdrage externe fondsenwerving / sponsoring (3) Bijdrage inrichting gemeente Oldenzaal (4)
Investering
Exploitatie 2022
2023 41.833 26.874
2024 41.833 26.874
2025 41.833 26.874
2026 41.833 26.874
2027 41.833 26.874
50.000
68.707
68.707
68.707
68.707
68.707
2022
50.000 300.000 -50.000 -30.000 -120.000 -100.000
Totaal lasten Dekking
0
2023
2024
2025
2026
2027
Bestaande budgetten Bijdrage Stichting Oldenzaalse Musea (uit reguliere subsidie) Archiefplek Stadhuis PB22- NB nr. 82
15.000 20.000
15.000 10.000
15.000 10.000
15.000 10.000
15.000 0
Totaal
35.000
25.000
25.000
25.000
15.000
50.000
33.707
43.707
43.707
43.707
53.707
Saldo
0
0
0
0
0
0
Activering investeringsbijdrage (5) door gemeente
0
7.167
7.133
7.100
7.067
50.874
50.841
50.807
60.774
Gemeentelijke bijdrage voor exploitatie
Totaal extra lasten gemeente
50.000
33.707
Toelichting: a) er is een eenmalige investering nodig van € 300.000 (1) voor de inrichting (exclusief bouwkundige aanpassingen gebouw). Dit bedrag is gebaseerd op een grove inschatting, afhankelijk van inhoudelijke keuzes binnen de museale invulling. De stichting Oldenzaalse Musea draagt hiervoor zelf € 30.000 (2) bij en verwacht dat € 120.000 (3) extern kan worden gefinancierd via fondsenwerving, sponsoring e.d. Aan de gemeente wordt gevraagd de resterende € 150.000 bij te dragen. Dit bedrag als basisinvestering dient ook als cofinanciering voor externe financiers; b) voor de extra inzet ten behoeve van educatie, projecten, communicatie en vrijwilligerscoördinatie heeft de stichting Oldenzaalse Musea een structureel jaarlijks bedrag van € 26.874 (6) becijferd; c) de gemeenteraad wordt gevraagd in te stemmen met een voorbereidingsbudget van € 50.000 (4) dat ten laste komt van de compensatiemiddelen Corona Cultuur. De overige € 100.000 (4) wordt meegenomen bij de Kadernota 2023, om daar als nieuw beleid integraal te worden afgewogen. Dit investeringsbedrag kan, vanaf 2023, in 15 jaar worden geactiveerd (5); d) de gevraagde structurele bijdragen ten behoeve van personeelskosten (6) en exploitatiekosten worden eveneens meegenomen bij de Kadernota 2023, om daar als nieuw beleid integraal te worden afgewogen.
3
We verzoeken u in te stemmen met een voorbereidingsbudget 2022 van € 50.000 voor de stichting Oldenzaalse Musea ten laste van de compensatiemiddelen Corona Cultuur. We stellen voor om over de overige aan de gemeente gevraagde financiering voor de exploitatie een integrale afweging te maken bij de behandeling van de Kadernota 2023. Dit betreft een totale extra lasten van vanaf 2023 respectievelijk € 33.707, € 50.874, € 50.841, € 50.807 en vanaf 2027 € 60.774 in verband met het vervallen van de bijdrage ‘Archiefplek stadhuis’.
Oldenzaal, 25 februari 2022 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,
de burgemeester,
J.H. Dijkstra
P.G. Welman
Bijlagen Haalbaarheidsonderzoek ‘Het Michgoriushuis als Erfgoedhuis’ Nieuwsbericht
4
Nr. 1173
De raad van de gemeente Oldenzaal;
gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 8 februari 2022, nr.5/4, reg.nr. INTB-22-05400.
besluit:
in te stemmen met een voorbereidingsbudget 2022 van € 50.000 voor de stichting Oldenzaalse Musea en dit ten laste te brengen van de compensatiemiddelen Corona Cultuur.
Vastgesteld in de openbare vergadering van 7 maart 2022 de griffier,
de voorzitter,
J.H. Brokers
P.G. Welman