10. Jaarstukken 2022 - raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2023 6 juni 2023 Nr. 21/4 Reg.nr. INTB-23-05962 Bijlagen: 3

Agendapunt: 10

Voorstel tot het vaststellen van de Jaarstukken 2022 en de rapportage Grondexploitatie 2022 en kennis te nemen van het verslag van de accountant

Aan de gemeenteraad

Als laatste document van de P&C-cyclus 2022 bieden wij u hierbij de jaarstukken 2022 en de vertrouwelijke rapportage Grondexploitatie 2022 aan. In deze jaarstukken en rapportage leggen wij verantwoording af over het jaar 2022. 2022 stond in het teken van een nieuwe raad en een nieuw college. De plannen voor de raadsperiode 2022 – 2026 staan in het raadsprogramma. Een nieuwe vorm voor Oldenzaal, waarbij raad, maatschappelijke organisaties en ambtelijke organisatie samen het raadsbrede programma schreven. Een intensief traject dat van de ambtenaren de nodige inzet vroeg. Het is een traject waar we trots op zijn. Tijdens het maken van het raadsprogramma hebben we niet stilgezeten. Bij sportcomplex Vondersweijde zijn we afgelopen zomer met het eerste werk gestart. We hebben de vloer van de sporthal en de installatie en bodem van het zwembad vervangen. Dit deden we vooruitlopend op de totale revitalisatie. We kijken terug op prachtige festiviteiten rondom 1572 - Het beleg van Oldenzaal. Voor jong en oud organiseerden we samen met Oldenzaal Promotie en de Oldenzaalse Musea activiteiten. Die lieten het verleden tot leven komen. Vorig jaar nam het aantal bezoekers in de binnenstad weer toe. Dat is een positief signaal na een paar lastige jaren. De Stadsnoabers verstevigden hun samenwerking door een actieplan op te stellen.

Dit richt zich vooral op profilering en marketing van de binnenstad. We hebben een flinke ambitie voor woningbouw. Om de versnelling van de woningbouw te bekrachtigen, ondertekenden we de Woondeal Twente samen met de andere Twentse gemeenten, de provincie en het rijk. Op verschillende plekken in de stad lieten we (extra) woningen bouwen De onzekerheden rondom de stikstofproblematiek beïnvloeden sterk de woningbouw. Woongebieden zoals het Stakenbeek lopen vertraging op door extra onderzoek dat nodig is. We werden deelnemer aan het programma Kansrijke start. De nadruk ligt hierin op de eerste 1.000 dagen van het kind. Een goede start voor iedereen draagt bij aan kansen op latere leeftijd. We openden vorig jaar het Sociaal Plein in het stadhuis. Dat deden we om onze algemene voorzieningen beter te gebruiken en de samenwerking tussen maatschappelijke organisaties en de gemeente te verbeteren. Eén integrale toegang voor de zorgvraag. In februari 2022 brak de oorlog in Oekraïne uit. Na een aantal jaren waarin corona ons in haar greep hield, zorgden en zorgen deze oorlog en de merkbare gevolgen daarvan in ons land voor nieuwe uitdagingen. We zijn trots op hoe we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties deze uitdagingen het hoofd bieden. We doen dat met de opvang aan de Bentheimerstraat en met particuliere opvang bij gezinnen.

We tonen dat we door praktisch en daadkrachtig te handelen snel tot goede oplossingen komen.

In de migratiecrisis realiseerden we samen met onze buurgemeenten de crisisnoodopvang in Losser van asielzoekers. We zorgden ook voor het versneld huisvesten van statushouders. Daarvoor organiseerden we opvang bij hotel de Kroon. Van daaruit stromen statushouders door naar woningen. Daarbij hadden we speciale aandacht voor communicatie met buren en andere betrokkenen. Zo verbeterden we betrokkenheid en draagvlak. Door de gestegen prijzen en daarmee gepaard gaande inflatie hebben veel inwoners moeite om rond te komen. We helpen onze inwoners daar zo goed mogelijk in. Dat doen we onder meer door het geven van de eenmalige energietoeslag. We werkten in 2022 nog steeds hard om de negatieve gevolgen van corona te dempen. Dat deden we bijvoorbeeld door extra aandacht voor het mentaal welbevinden van jongeren en voor cultuur en sport. Voor de samenwerking met Noaberkracht hebben we vorig jaar verkennende stappen gezet. Onder meer door een grote groep collega’s op inhoud te laten kennismaken met de collega’s van Noaberkracht. Samen hebben zij verkend welke meerwaarde een mogelijke uitbreiding van samenwerking heeft. Dit heeft ook binnen het bestuur en het management een vervolg gekregen. Het extra werk maakt dat we niet alles konden doen wat we ons in de begroting 2022 voornamen.

Zo is de routekaart maatschappelijk vastgoed in 2022 niet vastgesteld en is geen beleid ontwikkeld voor het beter benutten van het Participatiebudget. Ook konden we bijvoorbeeld geen aanvang maken met de revitalisatie van bedrijventerreinen en is het binnensportaccommodatieplan nog niet ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. De organisatie zat en zit tegen haar grenzen aan qua uitvoering van werk. We zien dat de krapte op de arbeidsmarkt zorgt dat vacatures langer open staan. Het kwalitatief goed invullen van vacatures is een steeds grotere uitdaging. Rekeningresultaat De vastgestelde begroting 2022 had een verwacht positief resultaat van € 605.000 (inclusief amendement). Na de voor- en najaarsnota was het laatst geprognosticeerde positieve begrotingsresultaat € 4.587.000. Het uiteindelijke resultaat over 2022 is € 3.916.000 hoger en komt uit op € 8.503.000 positief. Het positieve resultaat heeft meerdere incidentele oorzaken. Een gedetailleerd overzicht van alle vooren nadelen staat in deze jaarstukken. Op onder meer de volgende onderwerpen hebben we behoorlijk lagere uitgaven:  de maatwerkvoorzieningen WMO € 795.000: de teruggave gelden voor beschermd wonen;  omgevingswet/GEO € 231.000: door uitstel van de invoering van de Omgevingswet;  wonen € 196.000: langere doorlooptijden binnen planontwikkeling ‘Oldenzaal aantrekkelijke binnenstad’(o.a.

door stikstofdepositie);  sociale werkvoorziening € 691.000: lagere bijdrage aan de Stichting Werkprojecten Oldenzaal en lagere salarislasten WSW;  participatiebudget € 176.000: door de diverse alternatieve steunmaatregelen van het Rijk door corona is het beroep op dit budget beperkt gebleven;  organisatieverliezen € 573.000: hogere rekenrente van de wethouders voorzieningen en aflopen van wachtgeldverplichtingen. Op enkele onderdelen hebben we ook meer geld ontvangen dan begroot:  algemene uitkering € 676.000: via de decembercirculaire;  legesinkomsten WABO € 345.000: meer vergunningen;  opvang Oekraïners € 382.000: meer rijksmiddelen dan we in 2022 uitgaven. De afgelopen 2 jaar hebben we geconstateerd dat er een substantieel, positief verschil zit in het resultaat bij de Najaarsnota en het daadwerkelijke resultaat bij de Jaarrekening. We hebben de oorzaken van dit verschil geanalyseerd. Enerzijds zien we dat er afwijkingen zijn die op moment van de Najaarsnota nog niet bekend zijn, zoals de gevolgen van de decembercirculaire. Anderzijds zijn er verschillen die we door monitoring en analyse gedurende het jaar beter inzichtelijk en voorspelbaar kunnen 2

maken, zoals de opbrengst van de WABO-leges. Voor een blijvend goede gemeentelijke bedrijfsvoering en daarmee ook het adequaat blijven uitvoeren van onze taken willen we de monitoring en vooral het anticiperen op hetgeen we monitoren, scherper inrichten. We doen dat aan de hand van de volgende pijlers:  Binnen het Sociaal Domein werken we met kwartaalrapportages die ons veel inzicht geven in de kostenontwikkeling. In zowel de voor- als najaarsnota voegen we een paragraaf toe die expliciet toelicht welke positieve of negatieve ontwikkelingen te zien zijn over de voorgaande kwartalen en of dat een bijstelling vraagt.  De investeringsplannen op het gebied van vastgoed, sport en onderwijs worden geactualiseerd op basis van een realistische planning, dit is uiterlijk voor de begroting 2024 gereed. Waarbij expliciet rekening wordt gehouden met doorlooptijden vanwege procedures en ook ambtelijke capaciteit.  Bij de Najaarsnota brengen we de voorziene onderschrijding van budgetten in beeld en wordt besloten of hier al op wordt afgeraamd.  De komende Voorjaarsnota is technisch van aard, aangezien de begroting 2023 op 6 maart jl. is vastgesteld. Er is dus geen inhoudelijke voortgangsrapportage totdat de Najaarsnota naar het college gaat.

Om de monitoring van de gestelde ambities te borgen, is direct na het zomerreces een afstemmingsmoment tussen College en CMT om eventuele afwijkingen te constateren. Substantiele afwijkingen worden met de raad gedeeld middels een raadsinfobrief.  Financiële tegenvallers of dreiging van budgetoverschrijding wordt snel en goed gemeld en verwerkt binnen de bijstellingsmomenten in de P&C-cyclus. Dit toont ons financieel bewustzijn. We willen dit bewustzijn nog verder vergroten door ook (verwachte) meevallers of budgetonderschrijding eerder mee te nemen. Hierdoor vergroten we de voorspelbaarheid en de realiteit van het begrotingsresultaat. We concluderen dat we voldoende in control zijn voor wat betreft onze financiële positie en dat de hiervoor genoemde “maatregelen” bijdragen aan een verdere versterking hiervan. We verwachten onze voorspelbaarheid en grip op de financiën hiermee verder te vergroten. Uiteraard blijft dit een dynamisch proces dat van zowel college als organisatie de nodige inzet vraagt. Bestemming van het resultaat: Zoals gebruikelijk wordt het positieve jaarrekeningresultaat toegevoegd aan de algemene reserve. Het college stelt voor om voor een aantal onderdelen een andere resultaatbestemming te kiezen: Verlengen gemeenteopvang Oekraïners Er is nog een bedrag van € 382.000 beschikbaar voor de opvang Oekraïners.

We stellen de raad voor om dit te storten in een nieuwe Reserve Opvang vluchtelingen Oekraïne. Hiervan is al € 164.000 bestemd voor de verbouwing aan de Bentheimerstraat. Middelen vanuit de decembercirculaire 2022  Energietoeslag Het kabinet besloot om in 2023 opnieuw een energietoeslag van € 1.300 uit te keren aan mensen die leven van 120% van het sociaal minimum of minder. Voor Oldenzaal betekent dat een bedrag van € 855.000.  Bijzondere bijstand Naar aanleiding van de Kamerbrief ‘Aanvullende maatregelen energierekening’ van 20 september ontvangt Oldenzaal in 2022 € 60.000 om via vroegsignalering en de bijzondere bijstand gerichte hulp aan te bieden.  Versterken sociale basis Vanuit het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen werkt het ministerie van VWS aan een samenleving waar (toekomstige) ouderen waardig oud kunnen worden. Belangrijk hierbij is dat ouderen een beroep kunnen doen op een sterke sociale basis. Oldenzaal ontvangt hiervoor € 24.000.

3

De resultaten van het grondbedrijf zijn conform het cascademodel verwerkt in de jaarrekening. De rapportage Grondexploitatie 2022 wordt onder geheimhouding aangeboden omdat het belang van openbaar maken van deze rapportage niet opweegt tegen het economisch belang van de gemeente. Voor een gedetailleerd overzicht van alle voor- en nadelen verwijzen wij u naar de toelichting in deze jaarstukken. In de vergadering van het politiek forum van 20 juni 2023 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 21 juni 2023 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.W. Goedmakers

P.G. Welman

Bijlagen 1. Jaarstukken 2022 2. Verslag van bevindingen accountant 3. Grondexploitatie 2022 (vertrouwelijk)

4

Nr. 1290

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 6 juni 2023, nr. 21/4, reg.nr. INTB-23-05961; gelet op artikel 198 van de Gemeentewet

besluit:

1. de reserve afvalstoffenheffing om te vormen naar een voorziening afvalstoffenheffing; 2. het minimum van de afvalstoffenvoorziening vast te stellen op € 400.000 en het overschot boven dit minimum in een periode van 5 jaar in mindering te brengen op de aanslag afvalstoffenheffing; 3. de Jaarstukken 2022 met de rapportage Grondexploitatie 2022 vast te stellen; 4. € 382.000 van het rekeningresultaat toe te voegen aan de nieuwe reserve Opvang vluchtelingen Oekraïne; 5. het resterende rekeningresultaat van € 8.121.000 toe te voegen aan de algemene reserve, waarvan vanuit de decembercirculaire 2022 in 2023 € 855.000 wordt aangewend voor de energietoeslag, € 60.000 om via vroegsignalering en de bijzondere bijstand gerichte hulp aan te bieden voor aanvullende maatregelen energierekening en € 24.000 in te zetten voor versterken sociale basis ouderen.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 26 juni 2023 de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman