10 GRP voortgangsnotitie 2021vUitvoeringsprogramma 20222 - bijlage voortgansnotitie 2021 en uitvoeringsprogramma 2022
Tekst van het document
Hoort bij raadsbesluitnr. 1151 van 20 december 2021, de griffier,
H.B.
Inhoudsopgave
1. Verhaal op hoofdlijnen ................................................................................................... 3 1.1 Het staat er goed voor met het reguliere zorgplichten voor water .............................................. 3 1.2 Hoe staat het er voor met de klimaatverandering ....................................................................... 3 1.3 Educatie en Bewustzijn ............................................................................................................... 4 1.4 Uitvoeringsprogramma 2022 ....................................................................................................... 4
2. Voorstel kredietverlening en financiële dekking .......................................................... 5 2.5 Inleiding ....................................................................................................................................... 5 2.6 Wijziging investeringen t.o.v. oorspronkelijk GRP ...................................................................... 5 2.7 Rioolheffing en saldo voorziening ............................................................................................... 6 2.8 Kredietaanvraag voor 2022 ......................................................................................................... 6
Bijlage 1 Stand van zaken uitvoeringsprogramma 2021 ................................................... 8 1. Inleiding ........................................................................................................................... 8 2. Maatregelen 2021 ............................................................................................................ 8 2.1 Rioolvervangingen, blauwe aders en waterbergingen ................................................................ 8 2.2 Renovatie van riolen (relining) .................................................................................................... 9 2.3 Beheer, onderhoud en vervanging pompen en gemalen .......................................................... 10 2.4 Overige investeringen ............................................................................................................... 10 2.5 Onderzoeken en Samenwerking ............................................................................................... 10
Bijlage 2 toelichting op IPCC rapport ............................................................................... 13 Bijlage 3A Uitvoeringsprogramma 2022 (met benodigde kredieten voor 2022) ............. 15 Uitvoerprogramma GRP Vervangingsinvesteringen 2022 .............................................................. 15
Bijlage 3B Prognose Kredieten 2022 t/m 2025 ................................................................. 18 Alle maatregelen en investeringen 2022 tot en met 2025 ............................................................... 18
Bijlage 3C Kostendekkingsplan 2022-2025, behorende bij het GRP .............................. 19
1.
Verhaal op hoofdlijnen
In het Gemeentelijk rioleringsplan 2021-2025 (GRP) is aangegeven dat jaarlijks een voortgangsnotitie wordt opgesteld om de gemeenteraad te informeren over de voortgang van de geplande projecten en de financiële ontwikkelingen. De nu voorliggende voortgangsnotitie voor het jaar 2021 heeft een iets andere opbouw als de voorgaande jaren. In deze rapportage proberen we een betere balans te vinden tussen rapporteren op hoofdlijnen en informeren over details voor een transparante verantwoording. Deze voortgangsnotitie kent daarom nog maar twee hoofdstukken; een Verhaal op hoofdlijnen en een Voorstel kredietverlening en financiële dekking. Hiermee willen we in een korte rapportage duidelijkheid geven over de ontwikkelingen en een duidelijke financiële onderbouwing voor het voorstel voor het budget wat nodig is om de geplande maatregelen te kunnen uitvoeren. Meer dan in voorgaande jaren hebben we gedetailleerde informatie naar de bijlagen verplaatst. Hiermee willen de gemeenteraad nog steeds zo transparant mogelijk van informatie voorzien. Voor diegene die behoefte heeft aan meer gedetailleerde informatie. In de raad van november 2021 is de Programmabegroting vastgesteld met daarin opgenomen de GRP kredieten. Voorliggend uitvoeringsprogramma wordt een maand later in december door de gemeenteraad vastgesteld.
Het voordeel van deze werkwijze is dat het Uitvoeringsprogramma geheel actueel is en dat de kredieten voor het volgende jaar direct beschikbaar zijn, zodat aan het begin van het uitvoeringsjaar direct gestart kan worden met de uit te voeren werkzaamheden.
1.1
Het staat er goed voor met het reguliere zorgplichten voor water
De gemeente heeft drie wettelijke zorgplichten voor water; afvalwater, grondwater en hemelwater. Zoals elk jaar is dit jaar weer flink geïnvesteerd om het waterbeheer in Oldenzaal op orde te houden. Er is vooral ingezet op rioolrelining en –vervanging, aanleg van extra waterbergingen en aanleg van blauwe aders. In 2021 zijn onder normale weersomstandigheden geen bijzondere of structurele problemen geweest met de afvoer van het afvalwater, de hoogte van de grondwaterpeilen of de afvoer van hemelwater. Wel hebben we dit jaar een goede praktijktest gehad voor de afvoer van het hemelwater. Op één van de dagen met veel neerslag bleek dat de hoeveelheid hemelwater was gevallen net iets meer was dan ‘de norm’ (bui08 – met een volume van 19,8 mm in 60 minuten en een piekintensiteit van 40 mm/h achterin de bui) die we onszelf gesteld hebben in het verleden. We hebben in 2020 op basis van de modellen vastgesteld dat Oldenzaal bestand zou moeten zijn tegen deze hoeveelheid neerslag en dat is op dat moment in de praktijk gebleken. Er is op die dag geen wateroverlast ontstaan, hooguit waterhinder (zoals een uur lang water op straat tussen de stoepranden). Over het algemeen kunnen we stellen dat van de in 2020 aangekondigde projecten de meeste zijn of worden uitgevoerd in 2021, soms met een kleine uitloop van de planning.
Wel is het zo dat een enkel project te maken heeft gehad met enkele tegenvallers. Grote projecten die dit jaar zijn uitgevoerd zijn de 1e fase Singelpark (De Vijfhoek), de Dr. Nolensstraat / Dr. Poelsstraat en de Meijbreestraat. De 3e en laatste fase van het grootschalige reliningstraject in De Thij is afgerond. Van andere projecten, zoals de Carmelstraat / Lyceumstraat, is de voorbereiding opgestart. In de ‘Bijlage 1 Stand van zaken uitvoeringsprogramma 2021’ zijn de uitgevoerde projecten tot oktober 2021 nader toegelicht. Voor de restantkredieten van projecten die eind 2021 nog niet zijn afgerond wordt in het Kredietenverslag behorende bij de Jaarrekening 2021 voorgesteld deze over te hevelen naar 2022.
1.2
Hoe staat het er voor met de klimaatverandering
In de praktijk hebben we in Oldenzaal in 2021 relatief weinig last gehad van de effecten van de klimaatverandering. Kort samengevat welke klimaateffecten we in Oldenzaal in 2021 hebben gezien; 3
beperkte wateroverlast, geen extreme droogte en weinig hittestress. “We hebben geluk gehad dit jaar”. In andere delen van Twente en Nederland zijn met name op het gebied van wateroverlast veel meer problemen geweest. De neerslag die in 48 uur in Zuid-Limburg is gevallen, komt statistisch eens in de 1.000 jaar voor. Nooit werd er meer gemeten dan 120 millimeter in 48 uur, nu viel er op KNMI-station Ubachsberg 182 mm in twee dagen (Bron: kenniscentrum STOWA). En langzaam trekkende clusterbuien met onweer zorgden voor recordhoge neerslagsommen in Friesland. Het KNMI-meetpunt net ten oosten van Sumar kwam tot 113 millimeter. Etmaalsommen boven 100 millimeter worden in de provincie Friesland bijna nooit gemeten. Het was nog maar de derde keer sinds het jaar 1900 dat dit zich daar voordeed (Bron: Leeuwarder Courant). Oldenzaal kende wel enkele bijzonderheden tijdens enkele klimaatbuien. In juli hebben we te maken gehad met een korte intensieve regenbui en later in de maand een langdurige regenbui. Hierbij is op enkele plekken in de stad wel wateroverlast veroorzaakt, zoals water in de garage of het niet kunnen doorspoelen van het toilet. Internationaal heeft het nieuwe IPCC rapport de nodige alarmbellen doen afgaan. In algemeenheid wordt geconcludeerd dat de klimaatverandering alleen maar verder aan het versnellen en vermeerderen is.
In bijlage 2 staat een samenvatting van het nieuwe #IPCC-rapport gemaakt door Gerrit Hiemstra (Meteoroloog NOS). Het KNMI komt in 2023 met nieuwe klimaatscenario’s voor Nederland, ter vervanging van de KNMI-scenario’s ‘14. Vooruitlopend hierop is dit jaar wel een KNMI Klimaatsignaal ’21 uitgebracht. Op basis van de verwachte en zichtbare ontwikkelingen van de klimaatverandering trekken wij de conclusie dat het goed is geweest dat de gemeente Oldenzaal tijdig is begonnen met het aanpassen van de stad aan de klimaatverandering. De praktijkervaringen in Oldenzaal laten zien dat we goed op weg zijn. Komende jaren zal de gemeenteraad moeten bepalen of de ambitie op dit vlak voldoende hoog is. Belangrijke wijziging in het waterbeleid van de gemeente Oldenzaal is het verhogen van de verplichte waterberging naar 60 mm neerslag, zoals vastgesteld in het GRP 2021-2025. De eerste resultaten van dit beleid worden nu in de praktijk toegepast. In algemeenheid zitten initiatiefnemers niet te wachten op een extra verplichting. Vanuit vergunningverlening zien we ook enkele verbeterpunten voor de beleidsregels. Zo willen we bedrijven met een bestaand groot verhard oppervlak, die een kleine uitbreiding willen realiseren niet een verplichting opleggen die rekent met het totale verharde oppervlak, maar alleen het nieuwe verharde oppervlak.
En het toepassen van halfverharding bij bijvoorbeeld parkeerplaatsen willen we ook positief laten meewegen in de verplichtingen. Een voorstel voor deze optimalisaties zullen na de gemeenteraadsverkiezingen 2022 aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
1.3
Educatie en Bewustzijn
Naast de eigen maatregelen is het beleid om het bewustzijn voor water en klimaat te versterken in Oldenzaal. Ook in 2021 hebben we de samenwerking met educatie gevonden. Studenten lopen stages bij uitvoeringsprojecten, scholieren hebben meegeholpen bij de aanleg van StadsID Molkenboer en studenten hebben de winnende tuinen van de Groene voortuinwedstrijd ontworpen en aangelegd. Naast deze bewustzijn actie waren in 2021 nog veel meer bewustzijnsacties, zoals de eerste Oldenzaalse Groenmarkt en het meedoen aan het NK Tegelwippen.
1.4
Uitvoeringsprogramma 2022
Op basis van de geplande maatregelen in het vastgestelde GRP 2021-2025, de ontwikkeling in de projecten in 2021 en de continue afstemming met alle andere werkvelden (zoals het Meerjarenuitvoeringsprogramma MJUP voor beheer en onderhoud) is een Uitvoeringsprogramma 2022 opgesteld en financieel doorgerekend. In hoofdstuk 2 staat een uitgebreide toelichting van dit financiële overzicht en
4
het voorstel voor de benodigde kredietverlening en financiële dekking. In bijlage 3A staat het Uitvoeringsprogramma 2022. In de kolom ‘project’ staat een korte beschrijving per project. De grootste geplande projecten in 2022 zijn in de Carmelstraat/Lyceumstraat en in de Denekamperstraat. Bij beide projecten wordt de vuilwater riolering vervangen, Blauwe Aders aangelegd, extra waterberging gerealiseerd en wordt de verharding van de straat vervangen. Bij de Carmelstraat/Lyceumstraat gaat de bestaande vijver van WBO wonen ook gebruikt voor waterberging.
2.
Voorstel kredietverlening en financiële dekking
2.5
Inleiding
In het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2025 is een uitvoeringsplanning met een daarbij behorend kostendekkingsplan opgenomen. De uitvoering van riolerings- en klimaat adaptieve maatregelen gebeurt zoveel mogelijk in samenhang met andere werkzaamheden, waardoor er een zekere mate van flexibiliteit in jaar van uitvoering is / dient te zijn. De meeste projecten zijn civieltechnisch uitgevoerd, maar een aantal is nog niet geheel (financieel) afgerond, bijvoorbeeld doordat de groenafwerking nog niet geheel is gerealiseerd. De financiële verantwoording (het Kredietenverslag 2021) volgt bij de jaarrekening over 2021.
2.6
Wijziging investeringen t.o.v. oorspronkelijk GRP
De afgelopen jaren is het zwaartepunt in investeringen verschoven van vervangingen naar anticiperen op klimaatverandering. Ook in het nieuwe GRP 2021-2025 is deze verschuiving duidelijk zichtbaar. Voorzieningen worden getroffen om nog beter bestand te zijn tegen zwaardere en extremere neerslag, niet alleen door de realisatie van meer berging, maar ook door bronmaatregelen te treffen (zoals het tegengaan van verharding waardoor neerslag minder snel tot afstroming komt). Doel is om wateroverlast en droogteschade zoveel mogelijk tegen te gaan. In 2021/2022 vindt een onttrekking uit de Voorziening Rioolbeheerplan plaats van € 328.000, conform begroting en dient om een deel van de investering voor de Carmelstraat-Lyceumstraat af te boeken in de balanssfeer (waardoor minder rente en afschrijvingslasten ontstaan). Daarnaast heeft een onttrekking van € 81.000 plaatsgevonden ten behoeve van de dr. Nolensstraat / dr. Poelsstraat (uit uitvoeringsprogramma 2020). In het nieuwe GRP 2021-2025 is vastgelegd dat het minimale saldo in de voorziening € 500.000 dient te bedragen. Doel van de buffer is om eventuele incidenten, onvoorziene investeringen en/of projectoverschrijdingen op te kunnen vangen. Hierop is de onttrekking voor de komende jaren afgestemd. Vanaf 2019 wordt jaarlijks € 15.000 in de voorziening gestort ten behoeve van de uitvoering van periodieke baggerwerkzaamheden.
Deze spaarbedragen worden separaat geadministreerd en geoormerkt voor deze (groot onderhoud) activiteiten. Het saldo bedraagt momenteel (eind 2021) € 45.000. Baggerkosten uit voorziening In het GRP is aangegeven dat baggerwerkzaamheden (onder voorwaarden) onder groot onderhoud geschaard kunnen worden. Investeringen vallend onder groot onderhoud mogen niet geactiveerd worden. In afwijking van het GRP wordt voorzien dat er jaarlijks een budget van circa € 15.000 benodigd is voor baggerwerkzaamheden. Dit is structureel en een gemiddeld bedrag per jaar. Het kan voorkomen dat er enkele jaren geen baggerkosten zijn en jaren met hogere kosten. Om deze reden wordt voorgesteld om de baggerkosten uit de voorziening te betalen en hiervoor extra dotaties aan de voorziening te doen. Administratief wordt in de voorziening een scheiding aangebracht tussen het spaardeel voor investeringen (vervangingen, inclusief verbeteringen en blauwe aders) en groot onderhoud (baggeren).
5
2.7
Rioolheffing en saldo voorziening
De rioolheffing van Oldenzaal kent een eigenaren- en een gebruikersdeel. De baten van de rioolheffing mogen alleen worden benut voor het beheren en het in standhouden van het gemeentelijk rioolstelsel in de brede zin van het woord (riool- en waterzorgtaken). De baten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn (netto na kwijtschelding). Doorbelastingen De rioolheffing voor 2021 is vastgesteld op € 97,44. Dit is een stijging van de heffing ten opzichte van de heffing van 2020 met 0,25% (te weten € 97,20 per heffingseenheid). Voor 2022 is een kostendekkende heffing berekend van € 98,88, inclusief: structurele toerekening van de baggerkosten van afgerond € 0,50 per heffingseenheid, te weten € 15.000 per jaar (vanaf 2019). additionele investeringen tegen wateroverlast (totaal € 6 miljoen in de periode tot en met 2028) In het GRP 2021-2025 is voor de planperiode voorzien in een jaarlijkse stijging van de heffing met 1,5% exclusief indexatie. Saldo van de voorziening Uit onderstaande berekening volgt de geprognotiseerde stand van de voorziening ultimo 2021. € 1.051.690 Saldo voorziening op 01-01-2021 € 51.580 Dotatie aan voorziening 2021 € 15.000 Dotatie aan voorziening 2021 t.b.v. baggeren € 15.000 -/- Onttrekking t.b.v. baggeren 2021 € 81.000 -/- Onttrekking t.b.v. project Dr. Nolensstraat, Dr. Poelsstraat (UVP 2020) € 328.000 -/- Onttrekking t.b.v.
project Carmelstraat-Lyceumstraat (UVP 2021) € 694.270 Voorzien saldo ultimo 2021 Daarnaast bedraagt het saldo voor de baggeractiviteiten € 45.000. Het verwachte saldo in de voorziening ultimo 2021 ligt hiermee circa € 129.000 hoger dan het in het GRP geprognotiseerde saldo van € 565.000.
2.8
Kredietaanvraag voor 2022
In bijlage 3A is het Uitvoeringsprogramma 2022 opgenomen. De raad zal worden voorgesteld hiermee in te stemmen. In de raad van november 2021 wordt de Programmabegroting 2022 vastgesteld. Daarin zijn kredieten opgenomen vanuit het GRP. Voor het uitvoeringsprogramma 2022 is een investering nodig van € 4.107.000. Voorgesteld wordt de investering voor het uitvoeringsprogramma 2022 als volgt te dekken: a. € 2.875.000 kredieten GRP 2022 (Programmabegroting 2022, Aanvullend Beleid nrs. 1, 6 en 11); b. € 895.000 bestaand krediet 2021 of eerder; c. € 362.000 exploitatie 2022 € 4.132.000 Voor de Prognose Kredieten 2022 t/m 2025 en het wettelijk verplichte Kostendekkingsplan 2022-2025 verwijzen we naar de bijlage 3B en 3C.
6
Bijlagen
7
Bijlage 1 Stand van zaken uitvoeringsprogramma 2021 1.
Inleiding
Elk jaar wordt in de Voortgangsnotitie een overzicht gegeven van de werkzaamheden op rioleringswatergebied die het betreffende jaar zijn uitgevoerd. In deze bijlage wordt een overzicht van de dit jaar uitgevoerde werkzaamheden gegeven. Onderstaande toelichting is opgesteld in oktober 2021.
2.
Maatregelen 2021
Over het algemeen kunnen we stellen dat de meeste maatregelen volgens planning zijn of worden uitgevoerd, met een uitzondering daargelaten. In de volgende sub paragrafen volgt een beschrijving van de verschillende projecten.
2.1
Rioolvervangingen, blauwe aders en waterbergingen
Project Zuivelstraat Dit project betreft het vervangen van de asfaltverharding door klinkers en het vervangen van de riolering. In de trottoirs aan beide zijden lag een oud gemengd riool dat is vervangen door een vuilwateren regenwaterriool (blauwe ader) in het midden van de straat. Ook is er onder de wegverharding extra waterberging aangelegd. Het project, dat in september 2020 is aanbesteed, is in juni van dit jaar opgeleverd. Project dr. Nolensstraat en dr. Poelsstraat In beide straten is de openbare inrichting gerenoveerd en de bestaande riolering vervangen. De bestaande bestrating is vervangen door een klinkerverharding, de tegelverharding is vernieuwd en de lichtmasten zijn vervangen. In de dr. Nolensstraat is naast de aanleg van een blauwe ader extra waterberging gecreëerd door het afgekoppelde regenwater richting groenstrook langs de oude rondweg te leiden. De civiele werkzaamheden zijn inmiddels afgerond; de groenwerken zijn / worden deze winterperiode uitgevoerd. Dit betreft het planten van bomen en aanleggen van groenstroken in de dr. Poelsstraat; in de dr. Nolensstraat worden de groenstroken hersteld. Na uitvoering van de werkzaamheden is dit deel van de stad geheel vernieuwd en kan het weer jaren mee.
Project Carmelstraat / Lyceumstraat Dit project, bestaat uit het vervangen van de bestaande gemengde riolering (aangelegd in 1927), de aanleg van een blauwe ader, het realiseren van een extra waterberging en het vervangen van de bestrating. Niet alleen wordt in de Carmelstraat de blauwe ader aangelegd, ook wordt er een verbinding gemaakt met de bestaande blauwe ader in de Titus Brandsmastraat. Met het gereedkomen van deze verbinding is deze hele hoek van de stad tot aan het ziekenhuis aan de Prins Bernhardstraat definitief afgekoppeld van de gemengde riolering die afwatert naar de RWZI. Dit jaar hebben we gebruikt om het project voor te bereiden. Naar verwachting wordt in januari 2022 aanbesteed, in maart 2022 volgt dan de start van de werkzaamheden. Waterberging Singelpark Vijfhoek en aanleg blauwe ader Deurningerstraat Dit jaar is volop gewerkt aan het project Singelpark, en wel het gedeelte globaal tussen de Vijfhoek en de Deurningerstraat. In de eerste deel van het jaar is voornamelijk het “verhardingsgedeelte” aan de zijde van de binnenstad aangelegd, in het tweede deel van het jaar vooral het groengedeelte aan de buitenzijde. In het project is veel ruimte gekomen voor extra waterberging bij exceptionele regenval. Tevens wordt met het uitvoeren van het project ook de droogteproblematiek in de zomer verminderd doordat er een “stormharvester” regenwaterberging is gebouwd.
Hiermee kan groen in de stad worden bewaterd. Ook wordt verdroging tegengegaan doordat water in de nieuwe “stadsgracht” kan worden geïnfiltreerd. Het geheel is aangesloten op de bestaande blauwe ader in de Hengelosestraat, die het
8
water naar de rand van de stad transporteert. Het werk is door middel van een zogeheten “bouwteam” uitgevoerd. Dit is een goede zet gebleken, want met de vondst van de oude Deurningerpoort en andere archeologische parels hebben we met de aanleg van met name de blauwe ader soms moeten improviseren. Door te werken in een “bouwteam” kon snel op veranderende situaties worden ingespeeld. Naar verwachting worden de werkzaamheden begin 2022 opgeleverd. Vast staat dat na dit project de binnenstad er weer een visitekaartje bij heeft. Van het oorspronkelijke krediet is nog ca. € 100.000 gereserveerd voor het deelproject Molkenboer. Wanneer dit deelproject aan de beurt is zal dit deel van het krediet worden aangewend. Aanleg waterberging Meijbreestraat Dit jaar hebben we de waterbergingen in de Meijbreestraat aangelegd. Met het gereedkomen van dit project slaan we een belangrijke slag in het tegengaan van wateroverlast bij exceptionele regenval in dit deel van de stad. Er zijn in totaal vier waterbergingen aangelegd. Ook zijn de woningen die in het plangebied lagen afgekoppeld. Drie waterbergingen met een totale inhoud van 800 m3 zijn aangelegd onder het grasveld naast de Meijbreeflat. Hier wordt het water opgevangen dat toestroomt uit hogere delen van de stad zoals de Oliemolenstraat en de Denekamperstraat.
Dit zijn krattenbergingen, dat wil zeggen dat het water in de grond kan infiltreren zodat de zomerse droogte kan worden verminderd. Onder de Meijbreestraat tussen de Ootmarsumsestraat en de Kruisstraat is nog een gesloten berging aangelegd van 400 m3. In totaal wordt dus 1.200 m3 water opgevangen, deels geïnfiltreerd en vertraagd afgevoerd naar de bestaande blauwe ader in de Ootmarsumsestraat. Vandaar uit wordt het water afgevoerd richting waterschapsvijver aan de Harplaan, het stroomt dus niet meer af richting RWZI. Tijdens de uitvoering van dit project hebben we te maken gehad met een aantal calamiteiten en tegenvallers. Een enorme hoosbui op 7 juni heeft ervoor gezorgd dat de op dat moment half afgebouwde waterberging onder de Meijbreestraat voor ruim € 80.000 schade heeft opgelopen. Een deel van de werkzaamheden moest opnieuw worden uitgevoerd. De verwachting is dat het grootste deel van deze kosten kunnen worden verhaald op de verzekering. Daarnaast is gebleken dat onder de Kruisstraat een asbesthoudende puinfundering lag, ondanks het feit dat deze puinverharding slechts 15 jaar geleden is aangebracht. Deze moest onder beschermende omstandigheden worden verwijderd. Laatste tegenvaller ten slotte is dat er een extra stuk riolering vervangen is omdat onder deze streng onderloopsheid (waterstroming) optrad. De civiele werkzaamheden zijn in december van dit jaar afgerond.
Deze winter zullen de groenwerkzaamheden worden uitgevoerd, bestaande uit het planten 13 bomen en het aanleggen van 15 groenvakken. Ook worden deze winter nieuwe speeltoestellen geplaatst.
2.2
Renovatie van riolen (relining)
Dit jaar zijn wederom een aantal rioolstrengen gerelined. Relinen houdt in dat de rioolbuis van binnenuit wordt gerenoveerd door middel van het “plakken” van een kunststof buis (sok) tegen de bestaande betonbuis. Het riool is hierna weer als nieuw en kan weer tientallen jaren mee. Het betreft een bewezen renovatiemethode die goedkoop is, snel uitgevoerd kan worden en weinig overlast tot gevolg heeft voor verkeersdeelnemers en omwonenden. Vanwege bovenstaande voordelen wordt deze methode steeds meer daar uitgevoerd waar de noodzaak er niet is andere werkzaamheden gelijk te verrichten (bijvoorbeeld asfaltonderhoud, aanleg blauwe aders, etc.). Na voorgaande jaren van relining van de riolen in de wijk de Thij I, die zich in een matige toestand bevinden, is dit jaar het derde gedeelte aangepakt. De riolering in de volgende straten is (al dan niet gedeeltelijk) gerelined: Vloedbeldlaan, H.M. Corwinstraat, Toon Borghuis-straat, J.H.R. van Coeverdenstraat, Dokter de Bruynstraat, J.W.F. van Hartenstraat, J.J. van Deinsestraat, Willem Dingeldeinstraat en de Jan Jansstraat. Ook elders in de stad zijn een aantal riolen gerelined, onder andere in de Enschedesestraat, Stakenbeek, Burgemeester Wallerstraat, J.H. Nieuwenhuisstraat, Burgemeester Eekhout-straat, Tijgaardenstraat, Bentinckstraat, dr. Poelsstraat en de Prins Bernhardstraat.
9
2.3
Beheer, onderhoud en vervanging pompen en gemalen
Naast de reguliere werkzaamheden in het onderhoudscontract hebben we onder andere bij de gemalen aan de Doesburgstraat, het Nardusboer, Hinmanweg, Kelvinstraat, Haerstraat en de Griekenlandlaan groter onderhoud uitgevoerd. Bij de mechanische riolering hebben we de drukrioolunits aan onder andere de Beldhuismolenweg, Bornsedijk, Denekamperstraat, Duivelsdijk, Hulsbeekweg, Hengelosestraat / Jufferbeekweg, Oude Almeloseweg, Oude Ootmarsumsestraat, Oude Postweg en de Oude Weerseloseweg aangepakt.
2.4
Overige investeringen
Waterberging Ainsworthstraat We hebben het project waterberging in de omgeving Ainsworthstraat ook dit jaar niet kunnen starten, omdat we met dit project o.a. afhankelijk zijn van het waterschap Vechtstromen. Zij zijn nog niet zover. Dit project wordt besproken in het bestuurlijke overleg tussen gemeente en waterschap teneinde dit project eindelijk los te trekken. De beste oplossing voor het waterprobleem in dit gebied zal een ontwerp moeten zijn waarin de opgaven van de gemeente, het waterschap en PréPain worden geïntegreerd tot één ontwerp. Maatregelen grondwateroverlast Na enkele jaren van droogte en dus relatief lage grondwaterstanden in de zomer hebben we na de neerslag in deze zomer op het moment van schrijven (oktober ‘21) weer een meer normaal grondwaterpeil. Voor zover bekend hebben we dit jaar 6 meldingen van grondwateroverlast binnen gekregen. Met elke melder zijn we in gesprek gegaan. Dit heeft niet geleid tot gemeentelijke investeringen om het grondwaterniveau bij deze particulieren te verlagen. Diversen en onvoorzien (werk-met-werk) Deze post hebben we voor een aantal zaken aangewend: Bijdrage aan het project Berkstraat Dit betreft het aanpassen van de kruising Berkstraat / Beatrixstraat / Spoorstraat ten behoeve van een betere watergeleiding.
Maatregelen wateroverlast bovengronds Voor de grotere projecten Meijbreestraat en Schipleidelaan hebben we vanuit deze post een extra bijdrage gedaan zodat nog meer / efficiënter kon worden afgekoppeld. Bij de Meijbreestraat werden hiervan voornamelijk meer woningen afgekoppeld, bij de Schipleidelaan vooral meer verhard oppervlak. Projectvoorbereiding Om groot onderhoud uit te kunnen voeren aan enkele riolen hebben we een aantal putten gerepareerd en aangepast (onder andere het verwijderen van klimijzers of het injecteren van gaten) Vervangingen onvoorzien en calamiteiten Zoals eerder vermeld hebben we bij het project Aanleg waterberging Meijbreestraat met een aantal calamiteiten / tegenvallers te maken gehad. De extra kosten die dit met zich mee heeft gebracht, hebben we geboekt op deze post. Overigens is het de verwachting dat een deel van de extra kosten door de verzekering terugbetaald zullen worden.
2.5
Onderzoeken en Samenwerking
Samenwerking Twents waternet De 14 Twentse gemeenten en waterschap Vechtstromen werken samen op het gebied van water en klimaat in het netwerk Twents waternet. De gemeente Oldenzaal is in 2021 voornamelijk bezig geweest met de Impulsregeling Klimaatadaptatie. Als werkregio Twents waternet kunnen we komende jaren €7,9 miljoen Rijkssubsidie aanvragen. Uniek is dat de gemeente Oldenzaal voor het eerst kas-
10
sier is voor een dergelijke Rijkssubsidie voor de regio. Als kassier ontvangen wij de subsidie en die sturen wij door naar partners van het Twents waternet. Inspectie riolering Elk jaar wordt een deel van ons rioleringsstelsel geïnspecteerd. Op deze manier proberen we een steeds nauwkeuriger beeld te krijgen van de toestand van ons rioleringsstelsel zodat we beter de restlevensduur kunnen voorspellen. Het inspectiebudget van dit jaar hebben we voor deel gebruikt voor het inspecteren van het laatste deel van de riolen in de wijk de Thij I. Daarnaast hebben we onder andere riolen in de volgende straten geïnspecteerd: J.H. Molkenboerstraat, Oude Lossersestraat, S.I. Zwartzstraat, Dellenbeekstraat, Richtersmaatstraat, Tichelstraat, Burgemeester Wallerstraat, P.J. Geldermanstraat, Burgemeester Essinkstraat, Tankenbergstraat, Bentinckstraat, dr. Poelsstraat en de Tulpstraat. Onderzoeken nader te bepalen (en onvoorzien) Deze post hebben we dit jaar aangewend voor een viertal onderzoeken. 1. Dit jaar is er een aanscherping geweest van regels rondom het vrijkomen van asbestdeeltjes bij de uitvoering van werken. Daarom hebben we een onderzoek uitgevoerd of voegenkit in de te relinen riolen mogelijk asbest bevatten. 2. Bij het bouwrijp maken van de wijk Stakenbeek fase II dient een bestaand riool onder het spoor vervangen te worden.
We hebben een kostenraming laten opstellen om een beeld te krijgen wat een persing onder het spoor gaat kosten. 3. Bij het project Schipleidelaan hoeft het (stam)riool langs deze straat nog niet vervangen te worden. De voegen van dit riool zijn echter wel aan renovatie toe. Een specialistisch bedrijf heeft onderzocht wat er moet gebeuren en hoeveel dit gaat kosten. 4. Een ingenieursbureau heeft een onderzoek uitgevoerd naar de toestand van de huisaansluitingen in de wijk De Thij, meer specifiek waar de hoofdriolen al zijn gerelined. Overleg met het waterschap Waterschap Vechtstromen is een belangrijke partner voor de gemeente op het gebied van waterbeheer. Samen met het waterschap hebben wij afgelopen jaar een samenwerkingsagenda opgesteld en vastgesteld. Vanuit deze agenda willen beide partijen de samenwerking verder verbeteren.
11
Bijlage 2 toelichting op IPCC rapport Vertaling van de Summary for Policymakers (samenvatting voor beleidsmakers) van het nieuwe #IPCC-rapport gemaakt door Gerrit Hiemstra (Meteoroloog NOS) staat hieronder weergegeven in de volgende samenvatting. A. De huidige staat van het klimaat A.1. Het is overduidelijk dat het klimaat is opgewarmd door de mens. Dat heeft in de hele wereld al grote veranderingen veroorzaakt in de atmosfeer, in de oceanen, arctische regio’s en natuurlijke gebieden. A.2. De klimaatverandering is ongekend groot en is groter dan ze in vele duizenden jaren is geweest. A.3. De klimaatverandering heeft effect op veel weersextremen en het bewijs daarvoor is sterker dan bij het vorige rapport in 2014. A.4. De beste schatting voor het opwarmende effect van de uitstoot van broeikasgassen door de mens is +3°C met een range van 2-5°C. B. Mogelijke toekomstige klimaattoestanden B.1. Er zijn 5 nieuwe emissiescenario’s uitgewerkt. Bij alle scenario’s blijft de temperatuur tot ongeveer 2050 stijgen. Deze eeuw zal de temperatuur meer dan 1,5 tot 2°C stijgen, tenzij we de emissie van broeikasgassen zeer sterk beperken. B.2. Als de aarde verder opwarmt, leidt dat tot nog grotere veranderingen in het klimaat.
Dat betekent: - Intensere en frequentere hittegolven - Meer hittegolven in de oceanen - Meer en vaker zware regen - Vaker droogte - Meer zware tropische cyclonen - Steeds minder ijs op de Noordpool - Minder sneeuwbedekking - Afname van de permafrost B.3. Als de aarde verder opwarmt intensiveert de wereldwijde watercylus (verdamping, neerslag, afstroming) en gaat ook sterker variëren. De moessonregens nemen toe evenals de ernst van natte en droge gebeurtenissen. B.4. Een deel van de uitstoot van CO2 wordt opgeslagen in de oceaan en op land. Dat vertraagt de ophoping van CO2 in de atmosfeer. Als de CO2-emissie toeneemt, zal deze opslag minder effectief worden, zodat die vertraging afneemt. B.5. Veel gevolgen van klimaatverandering zijn op een termijn van eeuwen en millennia niet meer om te keren. Dat geldt vooral voor veranderingen in de oceanen, de ijskappen en het zeeniveau. C. Informatie voor risicobeoordeling en regionale adaptatie C.1. Klimaatverandering kan op korte termijn en regionale schaal variaties vertonen. Op de grootschalige klimaatverandering heeft dat geen effect, maar het is wel belangrijk om met die variaties rekening te houden. C.2. Bij verdere opwarming zullen de gevolgen overal op aarde groter worden. De gevolgen zullen bij 2°C groter zijn dan bij 1,5°C en nog groter en uitgebreider als het nog meer opwarmt. C.3.
Gebeurtenissen met een kleine kans, zoals het instorten van een ijskap, plotselinge veranderingen in de oceaanstromingen, gecombineerde weersextremen of een aanzienlijk grotere opwarming kunnen niet uitgesloten worden en moeten meegenomen worden in de beoordeling van de risico’s. D. Toekomstige klimaatverandering beperken D.1. Als we de klimaatverandering willen beperken, dan moeten we wetenschappelijk gezien: - de cumulatieve CO2-emissie limiteren, - de CO2-emissies minstens terugbrengen naar netto 0, - uitstoot van andere broeikasgassen sterk reduceren.
13
Aerosolvervuiling heeft een afkoelend effect. Door emissiereductiemaatregelen zal deze vervuiling afnemen en dat leidt tot extra opwarming. Vooral het snel reduceren van de methaanemissie zal deze extra opwarming kunnen beperken en dat zal ook de luchtkwaliteit verbeteren. D.2. Als we snel aan de slag gaan met de lage emissiescenario’s dan zal dat binnen enkele jaren leiden tot waarneembare effecten op de concentraties broeikasgassen in de atmosfeer, de aerosolconcentraties en de luchtkwaliteit. Op een termijn van zo’n 20 jaar zal dat ook effect hebben op de trend in de wereldwijde temperatuur. Over langere perioden geldt dat ook voor andere gevolgen van klimaatverandering. Aanvulling: dit is een vertaling van de hoofdconclusies van de Summary for Policymakers. Het document is veel uitgebreider dan dit. De complete #SPM (Summary for Policymakers) van het IPCCrapport is hier te vinden: https://ipcc.ch/report/ar6/wg1/
14
Bijlage 3A Uitvoeringsprogramma 2022 (met benodigde kredieten voor 2022) In het GRP is het uitvoeringsprogramma gebaseerd op de drie zorgplichten, te weten de zorgplicht afvalwater, hemelwater en grondwater. Sinds een aantal jaren voeren we, naast de “gewone” GRP maatregelen, additioneel maatregelen uit om de gevolgen van de klimaatverandering tegen te gaan. Daar waar geen blauwe aders / bergingen worden aangelegd wordt ingezet op relining in plaats van het vervangen van oude riolen. Diverse projecten hebben een onderdeel van verschillende doelen (denk bijvoorbeeld aan de combinatie van rioolvervanging en aanleg blauwe aders). Daarom maken we net als vorig jaar bij de projecten geen aparte lijsten meer voor de verschillende zorgplichten/doelen. De lijst van de projecten vindt u in deze bijlage.
Uitvoerprogramma GRP Vervangingsinvesteringen 2022
15
nr.
Afvalwaterzorgplicht, Hemelwaterzorgplicht, Grondwaterzorgplicht en Nota Klimaatbeheer (totaal € 2.875.000,-) maatregelnummer maatregelnumProject mer in het in het GRP MJUP 20212024
dit k rediet is beschik baar gesteld in de begroting 2022 (nieuw beleid; investering te activeren)
1
Carmelstraat / Lyceumstraat
k r e
exploitatie 2022 672204102 672204104
621001090438030
rioolaanleg / wegenbeheer; klein dag. vervangingen onderhoud (incl. inspectie)
A1-H1
51
725.000
25.000
A1-H1
59
1.000.000
25.000
H1
52
275.000
621003010438030 structureel onderhoud asfalt
01254
621021003438030
672201109438030
verkeer
riolering klein sanering openbare dagelijks verlichting onderhoud
Voorz. Riool Beheerplan
I +II
II
I
Dekking van de projectkredieten krediet 2022
nieuw krediet bestaand krediet Totaal Krediet (2021 of eerder) 2022 (inclusief Uitvoering 2022 bijdragen uit exploitatie)
750.000
545.000
1.295.000
rioolvervanging, aanleg blauwe ader, aanleg wadi's, vervanging verhardingen te activeren k rediet riolering, aangevuld met bijdrage uit de Voorziening Riolering Het betreft het tweede deel van de investering; het eerste deel volgt is in 2021 beschik baar gesteld 2
Denekamperstraat
70.000
115.000
1.210.000
1.210.000
275.000
275.000
75.000
75.000
500.000
500.000
rioolvervanging, aanleg blauwe ader, aanleg waterberging, vervanging verhardingen
KREDIET AANVULLEN MET EVENTUELE SUBSIDIES 3
Primulastraat / Gammelkerstraat / Hyacinthstraat afvoeren en bufferen hemelwater bij exceptionele regenval Het betreft het eerste deel van de investering; tweede deel volgt in 2023
4
Vinkenstraat
A1
58
50.000
5
Renovatie riolen (relining 2022)
A1
7
500.000
25.000
het betreft de renovatie en reparatie van verouderde riolen her en der in de stad; waaronder in delen van de de Deurningerstraat, Meijbreestraat en de Schipleidelaan
6
250.000
project waterberging Ainsworthstraat
250.000
aanleg waterberging; gewacht wordt op samenwerk ing met het Waterschap vechtstromen bestaand k rediet uit 2018 7
beheer, onderhoud en vervangingen pompen en gemalen
A4-A5
2
inspectie riolering
A7
Diversen en onvoorzien
69.500
69.500
250.000
350.000
69.500
geheel uit exploitatiegelden 2022 9
67.500
17.500
mechanische maatregelen (in exploitatie 2022 opgenomen) 8
67.500 50.000
bouwk undige maatregelen (k rediet 2022)
A3-H2-H4
23
250.000
het betreft onder andere geld voor de volgende projecten en doelen: k ansen vervangingen integraal beheer burgerinitiatieven / meek oppelen DPRA maatregelen wateroverlast bovengronds projectvoorbereiding bijdrage voor waterberging bij Singelpark Molk enboer (indien dit 2021 gaat spelen) bijdrage Nachtegaalstraat vervangingen onvoorzien en calamiteiten 10
onderzoeken nader te bepalen (en onvoorzien)
100.000
H3
25.000
23
25.000
25.000
15.000
15.000
onderzoek en op riolerings- en watergebied (ook onvoorziene onderzoek en) 11
voorziening baggeren
A11 15.000
geheel uit exploitatiegelden 2022
I
Totaal krediet GRP Uitvoeringsprogramma 2021
2.875.000
Tabel 3A: Uitvoeringsprogramma 2022 (met benodigde kredieten voor 2022)
16
102.000
75.000
115.000
0
0
70.000
0
3.237.000
895.000
4.132.000
Bijlage 3B Prognose Kredieten 2022 t/m 2025 Alle maatregelen en investeringen 2022 tot en met 2025 Onttrekking uit voorziening
Investering te activeren
in gebruik
ANN
Duur
-
750.000
2023
ANN
40
0,5%
20.734
1.000.000
1.000.000
2023
ANN
40
0,5%
27.646
Primulastraat / Gammelkerstraat / Hyacinthstraat
300.000
300.000
2023
ANN
40
0,5%
8.294
Relining 2022
500.000
500.000
2023
ANN
40
0,5%
13.823
Onvoorzien en diversen, incl. verv. integraal beheer
250.000
250.000
2023
ANN
40
0,5%
6.911
50.000
50.000
2023
ANN
40
0,5%
1.382 5.075
Startjaar 2022
Krediet Carmelstraat / Lyceumstraat Denekamperstraat
Vervanging pompen en gemalen (bouwkundig) Onderzoeken onvoorzien / nader te bepalen
2023
2024
2025
750.000
25.000
25.000
2.875.000
2.875.000
Rente
2023
ANN
5
0,5%
Annuïteit
Primulastraat / Gammelkerstraat / Hyacinthstraat
700.000
700.000
2024
ANN
40
0,5%
19.352
Scholte Grevinkhoflaan
500.000
500.000
2024
ANN
40
0,5%
13.823
Maatregelen Ossenmaatstraat / Berkstraat
200.000
200.000
2024
ANN
40
0,5%
5.529
Relining 2023
300.000
300.000
2024
ANN
40
0,5%
8.294
drainage de Thij I
100.000
100.000
2024
ANN
40
0,5%
2.765
Onvoorzien en diversen, incl. verv. integraal beheer
250.000
250.000
2024
ANN
40
0,5%
6.911
Vervanging pompen en gemalen (bouwkundig)
50.000
50.000
2024
ANN
40
0,5%
1.382
Onderzoeken onvoorzien / nader te bepalen
25.000
25.000
2024
ANN
5
0,5%
5.075
2.125.000
2.125.000 100.000
2025
ANN
40
0,5%
2.765
326.000
2025
ANN
40
0,5%
9.012
-
Maatregelen Ossenmaatstraat / Berkstraat
100.000
Haerstraat
500.000
Deken Scholtenstraat / Bentincksstraat / Oude Rondweg
400.000
400.000
2025
ANN
40
0,5%
11.058
Waterberging Looweg incl. wateromleiding van sloot Provincie
150.000
150.000
2025
ANN
40
0,5%
4.147
Relining 2024
300.000
300.000
2025
ANN
40
0,5%
8.294
Onvoorzien en diversen, incl. verv. integraal beheer
250.000
250.000
2025
ANN
40
0,5%
6.911
Bentheimerstraat / Alleeweg Vervanging pompen en gemalen (bouwkundig)
50.000
50.000
2025
ANN
40
0,5%
1.382
50.000
50.000
2025
ANN
40
0,5%
1.382
Basisrioleringsplan
35.000
35.000
2025
ANN
5
0,5%
7.105
Onderzoeken onvoorzien / nader te bepalen
25.000
25.000
2025
ANN
5
0,5%
5.075
1.860.000
1.686.000
174.000
1.430.000
2026
ANN
40
0,5%
39.533
Relining 2025
300.000
300.000
2026
ANN
40
0,5%
8.294
Onvoorzien en diversen, incl. verv. integraal beheer Vervanging pompen en gemalen (bouwkundig)
250.000
250.000
2026
ANN
40
0,5%
6.911
50.000
50.000
2026
ANN
40
0,5%
1.382
Rioleringsprogramma (GRP)
30.000
30.000
2026
ANN
5
0,5%
6.090
Onderzoeken onvoorzien / nader te bepalen
25.000
25.000
2026
ANN
5
0,5%
5.075
2.105.000
2.085.000
Bentheimerstraat / Alleeweg
1.450.000
20.000
Bijlage 3C Kostendekkingsplan 2022-2025, behorende bij het GRP