10 Beschut werk - Raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2025 11 november 2025 Nr. 38/3 Reg.nr. INTB-25-07015 Bijlagen: 1

Agendapunt: 10

Voorstel tot het intrekken van de Verordening uitsluitend recht Beschut Werk 2020 en het kenbaar maken van geen wensen en bedenkingen op de publiek-publieke samenwerking met de gemeente Losser, DCW en SWB voor de uitvoering van (beschut) werk

Aan de gemeenteraad § 1 Inleiding De gemeente Oldenzaal is verantwoordelijk voor inwoners die ondersteuning nodig hebben bij werk. Voor inwoners die niet bij een reguliere werkgever kunnen werken, worden beschutte werkplekken ingericht. Op dit moment werkt de gemeente Oldenzaal, samen met de gemeente Losser, samen met Larcom voor de uitvoering van beschut werk. Vanaf 1 januari 2026 stopt de samenwerking met Larcom van rechtswege. Op 10 juni 2025 heeft het college besloten om een publiek-publieke samenwerking aan te gaan voor de uitvoering van (beschut) werk en HR-dienstverlening met DCW, SWB en de gemeente Losser. DCW is een gemeentelijke dienst van de gemeente Enschede. SWB is een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten Borne, Hengelo en Hof van Twente. Daarnaast werkt SWB door middel van een dienstverleningsovereenkomst ook voor de gemeente Haaksbergen. De samenwerking bestaat uit drie onderdelen: 1. de organisatie en uitvoering van beschut werk voor de huidige doelgroep van de Wsw, Nieuw beschut en overige werknemers die vallen onder de cao Aan de Slag; 2. de (financieel) administratieve taken, HRM-administratie, HRM-advies en arbo dienstverlening voor de gehele SW-doelgroep van de gemeenten en de medewerkers die vallen onder de cao Aan de slag; 3.

het inzetten van de infrastructuur van de werkontwikkelbedrijven voor ontwikkeling en trajecten voor overige doelgroepen waar de gemeenten Oldenzaal en Losser verantwoordelijk voor zijn. U bent op 10 juni 2025 geïnformeerd over het besluit van het college door middel van een raadsinfobrief (UIT-25-13448). Ook hebben wij een raadsinformatiebijeenkomst met de gemeente Losser georganiseerd op 19 juni 2025. Tijdens die bijeenkomst hebben wij u geïnformeerd over het proces en u de gelegenheid gegeven om vragen te stellen. Een publiek-publieke samenwerking (PPS) als samenwerkingsvorm Gezien de intentie van de gemeenten Oldenzaal en Losser om op basis van partnerschap structureel samen te werken met DCW en SWB, is publiek-publieke samenwerking (PPS) de meest geschikte vorm. Binnen een PPS hebben alle partijen invloed en zeggenschap, wat de samenwerking versterkt, kennisdeling bevordert en het draagvlak vergroot. De betrokken partijen hebben een zorgvuldig proces doorlopen om gezamenlijk vorm te geven aan de samenwerking per 1 januari 2026. Gezamenlijk is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld met ondersteuning van de huisadvocaat. § 2 Doel Samen met DCW, SWB en de gemeente Losser een duurzame samenwerking aangaan voor de uitvoering van (beschut) werk door middel van een horizontale publiek-publieke samenwerking.

§ 3 Argumenten 1.1 De samenwerking met Larcom stopt Op 26 oktober 2020 heeft de raad de Verordening uitsluitend recht Beschut Werk 2020 vastgesteld. In deze verordening heeft Larcom het uitsluitend recht voor de uitvoering van beschut werk gekregen. Op 16 juli 2024 heeft het college een besluit genomen over de toekomst van beschut werk. Met dit besluit is duidelijk geworden dat de samenwerking met Larcom voor de uitvoering van beschut werk stopt. Daarom moet de Verordening uitsluitend recht Beschut Werk 2020 ingetrokken worden. U bent geïnformeerd over het einde van de samenwerking met Larcom door middel van een raadsinfobrief (UIT-24-13308). 2.1 Een samenwerking voor de uitvoering van beschut werk tussen vier partijen is goed voor onze inwoners en past binnen de landelijke ontwikkelingen Het doel van beschut werk is om mensen met een arbeidsbeperking te laten meedoen naar vermogen. We willen iedereen de kans bieden zich te ontwikkelen, te groeien en zijn of haar talenten maximaal te benutten. Zo dragen we bij aan een inclusieve samenleving waarin iedereen, met de juiste ondersteuning, kan deelnemen aan werk dat past bij zijn of haar mogelijkheden. Door de krachten te bundelen tussen de gemeente Oldenzaal, gemeente Losser en SWB en DCW kunnen we medewerkers een grote diversiteit aan werksoorten aanbieden.

Daarmee geven we niet alleen invulling aan de uitvoering van beschut werk, maar ook aan onze ambitie om ontwikkeling, groei en werken naar vermogen voorop te zetten. Dit kan op de huidige locatie aan de Willem Vleertmanstraat in Oldenzaal, maar ook op locaties van DCW in Enschede of SWB in Hengelo als onze medewerkers daarvoor kiezen. Ook kunnen we gebruik maken van de kennis en expertise van beide bedrijven in het voordeel van onze inwoners. Een samenwerking tussen twee gemeenten en twee werkontwikkelbedrijven binnen één arbeidsmarktregio is uniek in Nederland. Deze samenwerking sluit aan bij de landelijke ontwikkelingen ten aanzien van werkontwikkelbedrijven. De veranderende doelgroep waar de gemeente vanuit de Participatiewet verantwoordelijk voor is, vraagt om een andere aanpak dan voorheen. Hierdoor is het noodzakelijk om de sociale infrastructuur toekomstbestendig te maken. Deze samenwerking is een opmaat naar het toekomstbestendig maken van de sociale infrastructuur rondom werkontwikkelbedrijven. 2.2 Een publiek-publieke samenwerking is de beste manier om de samenwerking tussen vier partijen vorm te geven Het college heeft op 10 juni 2025 besloten om een horizontale publiek-publieke samenwerking (PPS) aan te gaan voor de uitvoering van (beschut) werk en HR-dienstverlening met DCW, SWB en de gemeente Losser.

Deze vorm van samenwerken biedt de beste mogelijkheden voor inwoners die ondersteuning nodig hebben bij (beschut) werk. Door het aanbod en de expertise te bundelen tussen de gemeente Oldenzaal en gemeente Losser en SWB en DCW kunnen we inwoners een grote diversiteit aan werksoorten aanbieden. Een PPS biedt een structuur waarin overheden gezamenlijk een publieke taak uitvoeren en samen sturen op beleid en uitvoering. In tegenstelling tot het verlenen van een uitsluitend recht – waarbij één partij de exclusieve opdracht krijgt – behouden alle betrokken partijen bij een PPS een bepaalde invloed en zeggenschap. Dit versterkt de onderlinge samenwerking, bevordert kennisdeling en vergroot het draagvlak. 2.3 De samenwerkingsovereenkomst voldoet aan de voorwaarde van een publiek-publieke samenwerking Een publiek-publieke samenwerking moet aan een aantal voorwaarden voldoen. Deze voorwaarden omvatten onder andere dat sprake moet zijn van gezamenlijke uitvoering van een publieke taak met een gemeenschappelijke doelstelling, dat de samenwerking niet gericht mag zijn op het maken van 2

winst, en dat geen sprake mag zijn van marktverstoring. Deze voorwaarden zijn meegenomen bij het opstellen van de samenwerkingsovereenkomst. Hierbij zijn de vier partijen ondersteund door de huisadvocaat van de gemeente Oldenzaal. Aan de huisadvocaat is specifiek gevraagd om te toetsen of de vier partijen met deze overeenkomst voldoen aan de voorwaarden van de samenwerkingsovereenkomst. Een belangrijke voorwaarde van een PPS is het hebben van een gezamenlijk doel. Het gezamenlijke doel van de vier partijen is het aangaan van een publiek-publieke samenwerking gericht op de gezamenlijke uitvoering van publieke taken die voortvloeien uit de Participatiewet. In het bijzonder gaat het om de ondersteuning van inwoners bij (beschut) werk en de ontwikkeling richting optimale participatie. Binnen een PPS hebben alle partijen invloed en zeggenschap, wat de samenwerking versterkt, kennisdeling bevordert en het draagvlak vergroot. Ook is het bij een PPS belangrijk dat alle partijen meer bijdragen dan alleen geld. De partijen hebben ervoor gekozen om in artikel 4 van de samenwerkingsovereenkomst op te nemen welke partij welke taken en verantwoordelijkheden heeft.

Voor de gemeente Oldenzaal gaat het onder andere om taken als het zorgdragen voor de instroom in beschut werk van inwoners uit de gemeente Oldenzaal, het detacheren van inwoners naar reguliere werkgevers indien mogelijk, het ondersteunen en begeleiden van gedetacheerde inwoners, het voorzien van huisvesting voor beschut werk in Oldenzaal en het bepalen van de beleidskaders voor beschut werk. Daarnaast is de gemeente Oldenzaal verantwoordelijk voor het juridisch werkgeverschap van alle inwoners die vallen onder de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en inwoners die onder de cao Aan de Slag werken in het kader van de Participatiewet. Deze inwoners zijn in dienst van Stichting Werkprojecten Oldenzaal (SWO). 2.4 U wordt geadviseerd om geen wensen en bedenkingen mee te geven gezien de historie Het vaststellen van een samenwerkingsovereenkomst is een bevoegdheid van het college. Omdat het aangaan van een PPS voor de uitvoering van (beschut) werk een nieuw soort samenwerking is voor de gemeente Oldenzaal, wordt u in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen mee te geven. Ook de andere partijen betrekken de raden bij de samenwerkingsovereenkomst. In de statuten van de gemeenschappelijke regeling SWB Midden-Twente staat dat de raden de mogelijkheid moeten krijgen om een zienswijze in te dienen. Zij hebben geen zienswijze ingediend.

Daarnaast worden de raad van Enschede en de raad van Losser ook om wensen en bedenkingen gevraagd. Het college heeft in juni 2025 besloten om een publiek-publieke samenwerking aan te gaan voor de uitvoering van (beschut) werk. U bent hier op 10 juni 2025 over geïnformeerd door middel van een raadsinfobrief (UIT-25-13448). Daarnaast is op 19 juni een gezamenlijke raadsinformatiebijeenkomst georganiseerd met de gemeente Losser. Tijdens de bijeenkomst zijn de aanwezige raadsleden bijgepraat over het proces en is de gelegenheid geboden om vragen te stellen. De raad heeft naar aanleiding van deze twee informatiemomenten geen vragen meegegeven aan het college over de publiekpublieke samenwerking. Daarom wordt de raad geadviseerd om geen wensen en/of bedenkingen kenbaar te maken. § 4 Kanttekeningen 2.1 Het aangaan van een publiek-publieke samenwerking met meerdere partijen brengt bestuurlijke, juridische en operationele risico’s met zich mee Samenwerking op basis van gelijkwaardigheid vereist een robuuste governance-structuur waarin besluitvorming, sturing en toezicht evenwichtig, transparant en juridisch goed zijn geregeld. Het is mogelijk dat binnen de samenwerking verschillend wordt gedacht over beleidsprioriteiten of uitvoeringsvraagstukken. Dit kan leiden tot vertraging en verminderde effectiviteit.

Om deze risico’s in te perken is in artikel 5 van de samenwerkingsovereenkomst opgenomen hoe de organisatiestructuur van de PPS eruit ziet. Ook zijn in de samenwerkingsovereenkomst bindende bepalingen opgenomen over taakverdeling, zeggenschap, bekostiging, besluitvorming en periodieke evaluatie. Bij het opstellen van deze 3

bepalingen zijn wij ondersteund door de huisadvocaat. Hiermee is geborgd dat de samenwerking niet alleen bestuurlijk, maar ook juridisch goed is ingericht. 2.2 De raden van Enschede en Losser kunnen ook wensen en bedenkingen kenbaar maken De gemeente Oldenzaal heeft de afgelopen periode actief deelgenomen aan ambtelijke en bestuurlijke overleggen om de publiek-publieke samenwerking vorm te geven. Samen met de huisadvocaat hebben de vier partijen de samenwerkingsovereenkomst opgesteld. De samenwerkingsovereenkomst wordt ook voorgelegd aan de colleges van Enschede en Losser en aan het dagelijks bestuur van SWB. Ook de raden van Enschede en Losser worden in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. De raden van de gemeenschappelijke regeling SWB Midden Twente zijn in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen. Zij hebben geen zienswijze ingediend. Het is mogelijk dat een van de partijen niet instemt met de samenwerkingsovereenkomst. Gezien de zorgvuldige overleggen binnen en tussen de partijen is deze kans klein. Alle vier partijen staan positief tegenover de samenwerking. 2.3 De publiek-publieke samenwerking moet starten op 1 januari 2026 Indien de raad toch wensen of bedenkingen heeft over de samenwerkingsovereenkomst, loopt het proces vertraging op.

Omdat de samenwerking met Larcom stopt op 1 januari 2026, is het belangrijk dat de PPS start op 1 januari 2026, zodat de inwoners die beschut werken een werkplek hebben en hun salaris ontvangen. § 5 Resultaten van overleg en inspraak (inclusief burgerinitiatief) De ondernemingsraad van Stichting Werkprojecten Oldenzaal is gedurende het proces geïnformeerd over de voortgang en beoogde doelen. Zij hebben positief geadviseerd over de samenwerking. Daarnaast is een klankbordgroep opgesteld met de medezeggenschappen van alle vier partijen. § 6 Financiën De gemeenten brengen een financiële bijdrage in voor de samenwerking met DCW en SWB. Elk jaar wordt een begroting vastgesteld door de stuurgroep. Op dit moment wordt gewerkt aan de begroting voor 2026. De al bekende financiële gevolgen zijn verwerkt in de Najaarsnota 2025. In de Kadernota 2026 zijn al extra structurele kosten van € 300.000 meegenomen (zijnde hogere begeleidingskosten beschut werk en nieuw beschut) voor Oldenzaal voor de uitvoering van beschut werk vanaf 2026. Het is op dit moment nog lastig inschatten wat de precieze structurele kosten per jaar worden. Het is daarom mogelijk dat de beschikbare budgetten (vanaf 2027) niet voldoende zijn om de structurele kosten te dekken. Met het opstellen van de Voorjaarsnota 2026 is de begroting van de PPS bekend.

Indien blijkt dat de beschikbare budgetten de kosten niet dekken, wordt extra budget aangevraagd bij de Voorjaarsnota 2026. § 7 Globale Goals 8. Eerlijk werk en economische groei

17. Partnerschap om doelstellingen te bereiken

§ 8 Uitvoering Nadat alle partijen de samenwerkingsovereenkomst hebben vastgesteld, wordt de overeenkomst door vier partijen getekend. Afstemming tussen de vier partijen Het afgelopen jaar is binnen en tussen de partijen intensieve samenwerking en afstemming geweest om ervoor te zorgen dat wij gezamenlijk op een goede manier kunnen starten op 1 januari 2026. Ook 4

na het tekenen van de overeenkomst blijft het belangrijk om met elkaar in gesprek te blijven. In de overeenkomst is een basis opzet opgenomen voor de structuur. Daarnaast blijven diverse werkgroepen met medewerkers van de vier partijen met specifieke vraagstukken aan de slag gaan. Hierbij valt te denken aan financiën, HR, huisvesting en communicatie. § 9 Communicatie De medewerkers worden doorlopend meegenomen in het proces. Zo zijn en worden dit jaar meerdere informatiebijeenkomsten georganiseerd op de locatie aan de Willem Vleertmanstraat. Ook is in het najaar een rondleiding georganiseerd bij DCW en SWB voor de medewerkers die beschut werken. Het invoeren van de nieuwe naam en huisstijl Samen met een communicatiebureau wordt gewerkt aan één nieuwe naam voor de samenwerking inclusief locatie en huisstijl. Bij de naamgeving is ook een afvaardiging van de medewerkers betrokken. De in- en externe communicatie over de naam vindt plaats voor de start op 1 januari 2026. Het intrekken van de Verordening uitsluitend recht Beschut Werk 2020 wordt bekend gemaakt in het elektronisch Gemeenteblad op www.overheid.nl.

Oldenzaal, 14 november 2025 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.A. Tiebot

P.G. Welman

Bijlagen 1. Samenwerkingsovereenkomst PPS

5

Nr. 1498

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 11 november 2025, nr. 38/3, reg.nr. INTB-25-07015; gelet op artikel 147, 149, 160 en artikel 169, lid 4 van de Gemeentewet;

besluit:

1. de Verordening uitsluitend recht Beschut Werk 2020 in te trekken per 1 januari 2026; 2. geen wensen of bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van het voornemen van het college om de samenwerkingsovereenkomst voor de publiek-publieke samenwerking met de gemeente Losser, de gemeente Enschede (DCW) en de gemeenschappelijke regeling SWB Midden Twente voor de uitvoering van (beschut) werk vast te stellen.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 24 november 2025 De griffier, {{esl:Signer1:Capture:size(250,55), offset(-50,-6)}}

C.H. Hartendorp

de voorzitter, {{esl:Signer2:Capture:size(250,55), offset(-50,-6)}}

P.G. Welman