10. Beleidskader Verbonden Partijen 2025 - Raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2025 18 november 2025 Nr. 39/3 Reg.nr. INTB-25-07011 Bijlagen: 1

Agendapunt: 10

Voorstel tot het in trekken van het Beleidskader verbonden partijen Oldenzaal 2011 en het vaststellen van het Beleidskader verbonden partijen Oldenzaal 2025

Aan de gemeenteraad

§ 1 Inleiding De gemeente Oldenzaal werkt samen met verschillende verbonden partijen om publieke doelen te realiseren die de gemeente niet of niet efficiënt alleen kan uitvoeren. Deze samenwerkingen vormen een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke uitvoering, maar brengen ook bestuurlijke, financiële en organisatorische risico’s met zich mee. De gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), in werking getreden op 1 juli 2022, versterkt de democratische legitimatie en de rol van gemeenteraden bij samenwerkingsverbanden. Gemeenten hebben meer ruimte en verantwoordelijkheid gekregen om de sturing, beheersing en verantwoording van verbonden partijen te borgen. Daarnaast heeft de gemeenteraad op 26 mei 2025 het Afwegingskader Regionale Samenwerking vastgesteld (INTB-25-06803), waarin uitgangspunten zijn vastgelegd voor bewuste besluitvorming over deelname aan regionale samenwerkingsverbanden. Dit afwegingskader is integraal opgenomen in het nieuwe beleidskader. Het voorliggende Beleidskader Verbonden Partijen 2025 vervangt het verouderde beleidskader uit 2011. Het document biedt een breed en actueel handelingskader waarmee het college, de raad en de organisatie meer grip krijgen op samenwerkingsverbanden.

Het beschrijft niet alleen de juridische kaders, maar vooral de bestuurlijke rollen, verantwoordelijkheden en afspraken over vertegenwoordiging, (aan)sturing, beheersing, toezicht en verantwoording en is daarom niet meer te vergelijken met het beleidskader verbonden partijen Oldenzaal 2011. Doel is te komen tot een transparant, consistent en toetsbaar kader waarin duidelijk is hoe Oldenzaal participeert in verbonden partijen, welke bestuurlijke en financiële belangen daarmee gemoeid zijn, op welke wijze de raad kaders stelt en controleert, en hoe het college invulling geeft aan zijn verantwoordelijkheid voor uitvoering en verantwoording. Het nieuwe beleidskader legt zo een stevige basis voor goed bestuur, democratische legitimiteit en doelmatige samenwerking met publieke en private partners. § 2 Doel Vaststellen van een geactualiseerd en integraal Beleidskader Verbonden Partijen 2025, conform het raadsbesluit (INTB-25-06803) van 26 mei 2025, waarmee wordt voldaan aan de gewijzigde Wgr en het vastgestelde Afwegingskader Regionale Samenwerking.

§ 3 Argumenten 1.1 Het beleidskader voldoet aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). De wetswijziging (Wijzigingswet Wet gemeenschappelijke regelingen (versterken democratische legitimatie gemeenschappelijke regelingen)) is bedoeld om de democratische legitimatie van samenwerkingsverbanden op regionaal/lokaal niveau te versterken. Het beleidskader vertaalt deze eisen in concrete bestuurlijke en procedurele afspraken. 1.2 Het beleidskader integreert het Afwegingskader Regionale Samenwerking (INTB-25-06803). De verwijzing naar het “Afwegingskader regionale samenwerking” is opgenomen in hoofdstuk 3 met als titel “Afwegingen oprichting of deelname aan een verbonden partij” van het vast te stellen Beleidskader verbonden partijen 2025. Hiermee beschikt de gemeente over een vast proces en duidelijke criteria voor deelname, voortzetting of beëindiging van samenwerkingsverbanden. 1.3 Het beleidskader versterkt de bestuurlijke grip door heldere afspraken over vertegenwoordiging, sturing, beheersing, toezicht en verantwoording. Hieronder volgt een samenvattende toelichting per onderdeel.

a. Vertegenwoordiging De gemeente kan binnen verbonden partijen optreden als opdrachtgever, eigenaar of toezichthouder. De gemeentelijke vertegenwoordiging in publiekrechtelijke samenwerkingsverbanden volgt de Wgr. Bij privaatrechtelijke organisaties treedt de gemeente op als aandeelhouder, waarbij belangenverstrengeling wordt voorkomen. Collegeleden nemen geen zitting in raden van toezicht of commissarissen zonder toestemming van de raad. De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. b. (Aan)sturing Het beleidskader maakt onderscheid tussen de aanloopfase en de beheerfase van verbonden partijen. In de aanloopfase wordt actief gestuurd op vormgeving en afspraken; in de beheerfase op uitvoering en resultaten. De raad stelt vierjaarlijks een visie per verbonden partij vast en behoudt via de zienswijzebevoegdheid invloed op begroting en beleidswijzigingen. c. Beheersing Beheersing betreft planning, control en risicomanagement. Het college ziet toe op tijdige aanlevering van begrotingen, jaarstukken en rapportages. De raad oefent invloed uit via de zienswijzeprocedure. Risico’s van verbonden partijen worden structureel opgenomen in de gemeentelijke P&C-cyclus. d. Toezicht Toezicht richt zich op de naleving van wet- en regelgeving, doelmatigheid en doeltreffendheid.

De gemeente benut daarvoor instrumenten zoals bestuurlijke participatie, rekenkameronderzoek, raadsonderzoeken en regionale afstemming. Toezicht wordt georganiseerd als een gezamenlijk, lerend proces.

2

e. Verantwoording Verantwoording door verbonden partijen is essentieel voor de democratische legitimatie. Verbonden partijen leggen via jaarstukken en accountantsverklaringen verantwoording af aan het college. Het college beoordeelt deze op rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid en rapporteert hierover aan de raad. Bestuurlijke vertegenwoordigers zijn aanspreekbaar op hun optreden in de verbonden partij.

In de vergadering van het politiek forum van 12 januari 2026 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 16 januari 2026 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.A. Tiebot

P.G. Welman

Bijlagen • Beleidskader Verbonden Partijen 2025

3

Nr. 1524

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 18 november 2025, nr. 39/3, reg.nr. INTB-25-07011; gelet op artikel 147 lid 2 van de Gemeentewet

besluit:

1. het beleidskader verbonden partijen Oldenzaal 2011 in te trekken; 2. het bij dit besluit behorende beleidskader verbonden partijen 2025 vast te stellen.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 26 januari 2026 De griffier, {{esl:Signer1:Capture:size(250,55), offset(-50,-6)}}

C.H. Hartendorp

de voorzitter, {{esl:Signer2:Capture:size(250,55), offset(-50,-6)}}

P.G. Welman