1 - UIT-22-13106 Raadsinfobrief inzake Armoedebeleid

RAADSINFOBRIEF Aan de leden van de raad en de forumleden

Ganzenmarkt 1 Postbus 354 7570 AJ Oldenzaal Telefoon (0541) 58 81 11 14+ netnummer 14 0541 E-mail info@oldenzaal.nl Internet www.oldenzaal.nl Bezoekadres Postadres

28 oktober 2022 Onderwerp Armoedebeleid

Datum college

Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk

UIT-22-13106

Zaaknummer

Kate Snellens (0541) 58 8111 Bijlage(n) 0

Behandeld door Telefoonnummer

Geachte leden van de raad en forumleden, Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken rondom het Oldenzaalse armoedebeleid. De coronacrisis, de brede discussie over de Participatiewet - die in de praktijk soms onevenredig hard uitpakt - en recent de energiearmoede en inflatie, raken de portemonnee van eenieder. Dit betekent dat het Armoedebeleid juist nu moet leiden tot een goed vangnet voor inwoners om (financiële) problemen bij inwoners te voorkomen. In Oldenzaal beschikken wij over een groot netwerk van organisaties en voorzieningen die hieraan bijdragen. Hierdoor zijn wij in staat om de eerste problemen op te vangen. Daarnaast is een visie voor langere termijn noodzakelijk die aansluit op de Oldenzaalse maatschappij en de huidige ontwikkelingen. Bij deze visie willen we inwoners en maatschappelijke partners betrekken. Huidig vangnet Netwerk In de gemeente Oldenzaal is een breed sociaal netwerk als het gaat om armoedebestrijding: de samenwerking met maatschappelijk partners verenigd in de Vereniging Armoede Preventie Oldenzaal (VAPO) aan de Nijverheidstraat, de samenwerking met WBO Wonen, Stadsbank Oost Nederland, het Sociaal Plein en het Armoedepreventieloket van Impuls. Gezamenlijk wordt ingezet op preventie, vroegsignalering van schulden en ondersteuning en begeleiding van onze inwoners.

De coördinator armoedepreventie van Impuls heeft een verbindende rol tussen de partners. Voorzieningen Dankzij de bovengenoemde samenwerking kunnen diverse voorzieningen snel ingezet worden. Dit kan bijvoorbeeld tijdens lokale spreekuren van de Stadsbank Oost Nederland, het ROZ (ondersteuning van ondernemers) en het Sociaal Plein. Andere voorbeelden zijn de verjaardagsbox, fashionbon, voedselpakket, kleding en een bijdrage in de kosten voor kinderen ten behoeve sport, cultuur, zwemles en buitenschoolse activiteiten. Tevens biedt de Stichting Armoedebestrijding Oldenzaal

Datum 28 oktober 2022 Ons kenmerk UIT-22-13106 Paginanr. 2

incidentele (financiële) noodhulp voor Oldenzaalse inwoners. Deze noodhulp kan bijvoorbeeld bestaan uit de financiering van witgoed, de tandartsrekening of een bril. Wettelijke verplichting Als gemeente hebben we een wettelijke verplichting in vroegsignalering van schulden. Indien betalingsachterstanden ontstaan bij energieleveranciers, verhuurders, zorgverzekeraars en watermaatschappijen, worden signalen met ons gedeeld en wordt de inwoner actief benaderd met een hulpaanbod. Op deze manier wordt integraal gekeken welke ondersteuning noodzakelijk is. Noodfonds Oldenzaal Kwetsbare inwoners worden vaak als eerste de dupe van bezuinigingsmaatregelen. Vanwege forse bezuinigingen op de Wsw, het Participatiebudget voor re-integratie en de landelijke inperking van beleidsvrijheid van het gemeentelijk minimabeleid, heeft het toenmalige college in 2013 €50.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van het “Noodfonds OIdenzaal”. Op dit noodfonds kan door een professional ten behoeve van inwoners een beroep worden gedaan, indien voorliggende voorzieningen niet voldoende zijn. Het noodfonds is bedoeld om snel een financiële tegemoetkoming te kunnen verstrekken aan een inwoner die in een acute en schrijnende noodsituatie zit. Op deze manier passen we maatwerk toe vanuit onze zorgplicht. Het noodfonds wordt beheerd door het college en hierin zijn nog beperkte middelen beschikbaar.

Anticiperen op de huidige crisis In Oldenzaal is de verbondenheid en saamhorigheid op het terrein van armoede groot, mede door inzet van de armoedepreventiecoördinator en de al bestaande samenwerkingsverbanden. Hierdoor kunnen wij in Oldenzaal relatief makkelijk inspelen op de huidige crisis. Daarnaast is - om de lokale signalen en ontwikkelingen te blijven monitoren - een werkgroep ingericht die breed kijkt naar (verborgen) armoede, naar signalen die komen vanuit de samenleving en mogelijke (korte termijn) oplossingsrichtingen. Door de ontwikkelingen en de lokale verbondenheid zien we ook verbindingen ontstaan die domein-overstijgend zijn. Zo wordt bijvoorbeeld kennis uit diverse invalshoeken (vanuit organisaties en domeinen-overstijgend) gebruikt om efficiënt en effectief samen te werken op (energie)armoede (zoals energietoeslag) en verduurzaming van woningen. Perspectief armoedebeleid Naast de brede lokale inzet zijn initiatieven en regelingen gepubliceerd in diverse kamerbrieven, gerelateerd aan het onderwerp armoede. Deze kamerbrieven hebben (mogelijk) invloed op de uitwerking van het lokale Armoedebeleid. Participatiewet in Balans In de kamerbrief van 21 juni 2022 informeerde minister Schouten de Tweede Kamer over het rapport ‘Participatiewet in balans’.

Hierin is de voorbereiding van maatregelen aangekondigd die meer menselijke maat moeten brengen in de (uitvoering van de) Participatiewet. In het najaar wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitwerking van die maatregelen. Zorgen toenemende armoede In de kamerbrief van 12 juli 2022 uit het kabinet ook haar zorgen over de toenemende armoede in Nederland. Wederom wordt een reeks aan maatregelen aangekondigd om geldzorgen, armoede en schulden te voorkomen en aan te pakken. Deze maatregelen zijn verder uitgebreid in de kamerbrief van 4 oktober 2022.

Datum 28 oktober 2022 Ons kenmerk UIT-22-13106 Paginanr. 3

Miljoenennota In de miljoenennota zijn diverse (versnelde) maatregelen opgenomen die moeten bijdragen aan de koopkracht van onze inwoners. Denk bijvoorbeeld aan de wederom aangekondigde energietoeslag en de verhoging van de minimumlonen. Ontwikkeling lange termijnvisie armoedebeleid Gezien het huidige vangnet, de recente ontwikkelingen rondom armoede en de bredere aandacht hiervoor, zowel landelijk als lokaal, vindt het college het van belang dat inwoners en maatschappelijk partners betrokken worden bij de herijking van het Armoedebeleid. Zo sluit het Armoedebeleid zo goed mogelijk aan bij de ervaring en de behoefte van Oldenzaalse inwoners. We willen bijvoorbeeld weten of inwoners voldoende bekend zijn met de bestaande (preventieve) voorzieningen? Zijn (preventieve) voorzieningen wel toegankelijk genoeg voor inwoners die hier gebruik van moeten maken? Hoe effectief zijn we in onze uitvoering en waar is behoefte aan? Welke ambities hebben we gezamenlijk (dit betreffen tevens de raadsambities vanuit het raadsprogramma) en hoe geven we hier met maatschappelijk partners vorm aan? Vervolg Voor de herijking van het Armoedebeleid wil het college de aangekondigde aanpassingen van de landelijke wet- en regelgeving, innovatieve oplossingen en een brede kijk op armoede (vanuit verschillende invalshoeken) meenemen.

Tevens ziet het college het belang van het ophalen van ervaringen, belevingen en behoeften van de Oldenzaalse inwoners en maatschappelijke partners. Dit kost tijd en ambtelijke capaciteit. Alle bovenstaande overwegingen maken dat het college de notitie voor het lokale (herziene) Armoedebeleid in het tweede kwartaal 2023 aan de gemeenteraad wil presenteren. Het college voelt de urgentie op dit onderwerp. Zoals hierboven is benoemd is het Oldenzaalse vangnet goed ingericht en wordt er uiteraard uitvoering geven aan de motie van 19-09-2022 ‘folder dienstverlening’ voor de bekendheid van de voorzieningen. Dit maakt dat we naast het bestaande vangnet op korte termijn expliciet blijven kijken naar wat nodig is. En komt het college bij u terug als de ambtelijke werkgroep signaleert dat in het vangnet hiaten ontstaan door de huidige ontwikkelingen. Tot slot Heeft u nog vragen naar aanleiding van deze brief? Neemt u dan contact op met Kate Snellens, bereikbaar via k.snellens@oldenzaal.nl en via 06 1872 4860. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders

de secretaris

de burgemeester