1 - 47770-2023 St. Tegenwind NOT - Voorstel voor bespreking in gemeenteraden

Stichting Tegenwind Noordoost-Twente Voor het behoud van een leefbaar Nationaal Landschap

Bentheimerstraat 105 7587 NG De Lutte IBAN: NL32 RBRB 8837 3178 32 KvK-nummer 88667375 De Lutte, 28 september 2023 Een aantal fracties van de gemeenteraad Dinkelland heeft lef getoond door met het College de discussie aan te gaan over windbeleid. Vragen van de raadscommissie: 1. Wat gebeurt er wanneer we geen windbeleid vaststellen? 2. Wat gebeurt er als we RES 2.0 'on hold' zetten? 3. Wat gebeurt er als we ons terugtrekken uit de RES Twente en met een alternatief plan komen? Het college heeft in een notitie antwoord gegeven op deze vragen. Het komt erop neer dat ze het niet verstandig vindt om de situaties te laten ontstaan, die in de vragen vermeld zijn. Argumenten van het college zijn onder meer: 1. De gemeente heeft zich geconformeerd aan RES 1.0 met afspraken over de opgave en de verdeling van opwekking met 60% wind en 40% zon. 2. Windenergie is onontbeerlijk voor energieneutraliteit. 3. Als er 4 windturbines komen, dan zijn zonnevelden niet meer nodig. 4. Windbeleid vaststellen geeft bescherming aan bewoners tegen de effecten van industriële windturbines (IWT). 5. Het uit de RES stappen voorkomt niet dat er windturbines komen. De provincie zal de regie nemen. De STNOT begrijpt deze argumenten, gezien vanuit het eigen perspectief van de gemeente Dinkelland op de voorgeschiedenis met de RES Twente en de veronderstelde onmisbaarheid van wind(beleid).

De STNOT vraagt de gemeente Dinkelland en ook andere Twentse gemeenten om deze kwestie vanuit een ander perspectief te benaderen. Daarbij wijzen we op de voorgeschiedenis enerzijds en de huidige en toekomstige situatie anderzijds. Over de voorgeschiedenis stellen we het volgende vast: 1. RES 1.0 is een strategisch koersdocument, het is een advies, het is geen beleid, er geldt geen verplichting de RES te volgen. 2. RES heeft geen wettelijke grondslag. De RES wordt onterecht als autoriteit met zeggenschap beschouwd.

3. RES 1.0 is min of meer onder dwang ondertekend door gemeenten, door gebrek aan kennis leunde men op de RES Twente. De provincie oefende voortdurende druk uit om RES 1.0 te ondertekenen. De meeste gemeenten vertoonden duidelijke weerstand tegen het ondertekenen van RES 1.0. Er is ons inziens sprake van politieke manipulatie. 4. Ondertekening van RES 1.0 door gemeenten is niet uit vrije wil tot stand gekomen en is daarom feitelijk niet rechtsgeldig, het is niet democratisch vanwege de procedure. Bovendien is RES 1.0 niet democratisch geborgd. 5. Om de 2 jaar zou de RES 1.0 worden geëvalueerd en worden bijgesteld op basis van voortschrijdend inzicht. Bijstelling heeft onterecht niet plaatsgevonden. 6. Er heeft geen draagvlakonderzoek plaatsgevonden, wat volgens de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en Europese wetgeving een voorwaarde is. En alles wijst erop dat er sprake is van ruim onvoldoende draagvlak. Vorenstaande betekent dat gemeenten zich niet gebonden hoeven te voelen aan RES 1.0 en aan de RES Twente. Men is autonoom en bevoegd eigen beleid te maken. We wijzen in dat verband op de gemeenten Rijssen en Holten die RES 1.0 niet hebben ondertekend en via de RES niet onder druk zijn gezet en sindsdien apart zijn behandeld in RESverband en eigen beleid kunnen vaststellen. Ook zij zijn onder druk gezet door de provincie m.b.t.

de omgevingswet, waardoor de provincie alsnog dat door zou kunnen drukken. Op basis van voortschrijdend inzicht zou de actuele situatie het rechtvaardigen een aantal feiten te integreren in op te stellen beleid. We noemen hierbij: 1. De ontwikkelingen in de omvang van de windturbines en het vermogen daarvan. De 'new generation' turbines hebben een tiphoogte van 250 tot 280 meter en zijn industriële bouwwerken geworden. Daarom noemen we deze Industriële windturbines, oftewel IWT's. Deze IWT's zijn in Nederland nog niet zorgvuldig en volledig uitgetest. En toch spreekt de RES over opwekking met bewezen technieken. De 'new generation' IWT's zijn nog geen bewezen technieken. 2. Het toegenomen inzicht in de nadelige effecten van windturbines. Door de overheid en de RES wordt uitsluitend gesproken over geluid, slagschaduw, lichtschittering en nachtelijke lichtverstoring. Ook in het aangekondigde planMER, zie NRD RES 2.0, worden uitsluitend deze effecten genoemd. Overige schadelijke effecten voor gezondheid en veiligheid van mens en dier, trillingen, Bisfenol A, SF6 gas, hydraulische olie lekkages, micro plastics zoals. carbon vezel composieten, chemische stoffen, bladbreuk, brand, waarover voldoende aanwijzingen bestaan, dat deze zich voordoen, worden nog steeds genegeerd. 3.

Over IWT's zijn meer negatieve omstandigheden te noemen, zoals schaarse grondstoffen en niet recyclebare wieken. De omvang van deze niet bruikbare wieken wordt op 43 miljoen ton per jaar in 2050 geschat, wat een enorme vervuiling betekent. 4. De rijksoverheid is bezig om normen (rijksregels) vast te stellen voor de effecten van IWT's. Deze worden pas in de loop van 2024 verwacht. Ook worden dan afstandsnormen vastgesteld. Er zijn nu MER onderzoeken gepland zonder vooraf vastgestelde normen. Hoe worden deze wetenschappelijk en verantwoord vastgesteld? 5. De capaciteit van het stroomnet is volstrekt onvoldoende. Om die reden heeft de Autoriteit Consument en Markt (ACM) op 13-07-2023 een ontwerpbesluit vastgesteld met een prioriteitskader voor transport verzoeken elektriciteit. Windturbines staan achter in de wachtrij in de laatste categorie (4). Inmiddels hebben we bevestiging van netbeheerders dat het windproject in De Lutte vanwege de netcongestie niet wordt aangesloten op het stroomnet. Waarom zou dit anders zijn in de overige NOT en andere Twentse gemeenten? Er is daarom een grote mate van onzekerheid over effectieve opwekking.

Wij pleiten om deze tijd- en geldverspilling in te zetten voor uitbreiding van zon op dak, kleinschalige kernenergie (SMR) en andere bronnen voor opwekking van duurzame energie, zoals geothermie in combinatie met warmte kracht koppeling (WKK). Naast vorenstaande kunnen de volgende 3 werkelijkheden worden genoemd, die een legitieme aanleiding zijn RES 2.0 niet te ondertekenen: a) RES Twente heeft de NRD RES 2.0 uitgebracht om een MER onderzoek te kunnen uitvoeren naar de wel en niet geschikte zoeklocaties voor IWT's in de RES regio Twente. b) Twentse gemeenten zijn door de provincie nadrukkelijk verzocht, wij vinden onder druk gezet, om voor 1 juli 2023 windbeleid vast te stellen, waarbij zoeklocaties definitief worden aangewezen. c) De Provincie Overijssel heeft provinciaal windbeleid vastgesteld, waarbij locaties op kaart zijn aangewezen voor grootschalige opwek van windenergie. Daarbuiten zijn uitsluitend clusters van minimaal 4 turbines mogelijk. Komt hier overigens nog een planMER voor? Hieruit mag blijken dat van enige afstemming volstrekt geen sprake is. En de vraag rijst, wat gemeenten nu met dit zwabberende beleid moeten en met welke wind men mee moet waaien. Dit helpt gemeenten geenszins.

Uit vorenstaande beschouwing moge blijken dat gemeenten zich niet geconformeerd hoeven te voelen aan de RES 1.0, dat er prima en tijdig realiseerbare alternatieven zijn voor windenergie en dat bij een keuze van geen windenergie ook geen windbeleid nodig is. Op grond van vorenstaande beschouwing roepen wij de NOT gemeenten op RES 2.0 niet te ondertekenen en te overwegen uit de RES te stappen en de eigen regie te nemen en daarop een eigen koers te varen. Gemeenten kunnen aangeven de opgave om duurzaam energie op te wekken op een zelf te bepalen wijze door het loslaten van 2030 als doelstelling voor de deelopgave en zich concreet te richten op 2050 met bronnen, waar draagvlak voor is en werkelijk te realiseren zijn voor 2050. Kernenergie behoort zeker tot die bronnen. Indien gemeenten besluiten om wel windbeleid vast te stellen, adviseren wij om daarmee in elk geval te wachten tot de landelijke normen (rijksregels) bekend zijn. We wensen gemeenten wijsheid, durf en daadkracht. Namens STNOT Reinier Tameling