09 Woonwagenbeleid Oldenzaal 2023 -raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2023 21 februari 2023 Nr. 8/3 Reg.nr. INTB-23-05823 Bijlagen: 1

Agendapunt: 9

Voorstel tot het vaststellen van het Woonwagenbeleid Oldenzaal 2023

Aan de gemeenteraad

Het Woonwagenbeleid Oldenzaal 2023 geeft aan hoe de gemeente samen met WBO Wonen de woonwagencultuur een plek biedt in Oldenzaal. En is de basis bij nieuw te ontwikkelen woonwagenlocaties. Aanleiding voor het opstellen van woonwagenbeleid De afgelopen jaren is veel veranderd rond de woonwagencultuur. In 2014 plaatste het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland de woonwagencultuur op de lijst van Immaterieel Cultuur Erfgoed. Daarna bepaalde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in 2018 dat overheden de woonwagencultuur moeten beschermen:  gemeenten hebben een inspanningsverplichting om te zorgen voor adequate huisvesting. Waarbij gemeenten moeten denken aan en rekening moeten houden met de (erkende) specifieke wooncultuur van woonwagenbewoners;  gemeenten mogen het aantal woonwagenstandplaatsen niet zomaar minder maken. En gemeenten moeten woonwagenstandplaatsen uitbreiden wanneer woonwagenbewoners een duidelijke vraag naar woonwagenstandplaatsen hebben;  gemeenten moeten de vraag en wens naar woonwagenstandplaatsen en woonwagens in beeld brengen. Wanneer een aantoonbare vraag aanwezig is, moeten gemeenten het woonwagen- en standplaatsenbeleid daarop aanpassen. Ze moeten het beleid dan zo vormgeven dat het voor een woonwagenbewoner binnen afzienbare tijd mogelijk is om voor een woonwagenstandplaats in aanmerking te komen.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatie (BZK) nam deze ontwikkelingen op in een beleidskader gemeentelijk Woonwagen- en standplaatsenbeleid (juli 2018). Het ministerie vraagt van alle gemeenten om het woonwagenleven mogelijk te maken. De visie van WBO Wonen en de gemeente WBO Wonen en de gemeente gaan uit van:  erkenning van woonwagenbewoners als doelgroep. WBO Wonen en de gemeente willen een betere bescherming van de positie van woonwagenbewoners;  erkenning van de woonwagenidentiteit en cultuur: een woonwagen is niet alleen een woning. Het woonwagenleven is onderdeel van de identiteit en cultuur van de woonwagenbewoner. Het woonwagenleven is meer dan een wens naar het leven in een woonwagen;  gelijke behandeling van inwoners met een woonbehoefte;  bescherming en ondersteuning van de woonwagenlevensstijl. Mogelijk maken van het woonwagenleven voor woonwagenbewoners Is de lokale vraag naar woonwagenstandplaatsen groter dan het aantal woonwagenstandplaatsen, dan spannen gemeente en WBO Wonen zich in om het aantal woonwagenstandplaatsen uit te

breiden. WBO Wonen en de gemeente kiezen de “lokale vraag” als vertrekpunt om een aanzuigende werking op niet-lokale woonwagenbewoners te voorkomen. Op basis van de uitspraak van het Europees Hof van de Rechten van de Mens biedt ook Oldenzaal een woningzoekende woonwagenbewoner die een woonwagen wenst binnen een redelijke periode kans op een woonwagenstandplaats. Een eerste stap zetten WBO Wonen en de gemeente met een nieuwe woonwagenlocatie met 6 woonwagenstandplaatsen in de Gravenbeek. Vervolgens kijkt de gemeente bij elke vrijkomende of te ontwikkelen locatie waar vraag naar is, wat de ruimtelijke en financiële mogelijkheden zijn en wat het beste op die plek kan komen. Dit kan betekenen dat niet iedereen die het wil ook echt in een woonwagen kan wonen. Er zijn op dit moment meer opgaven dan er plekken beschikbaar zijn. Mogelijk maken van het wonen in familieverband Het bij elkaar wonen van meer generaties uit één familie is belangrijk voor de woonwagencultuur. Zo kan de oudere generatie zorgen voor jongere generaties en andersom. 3 Generaties bij elkaar is het uitgangspunt. Daarom ontwerpt de gemeente samen met WBO Wonen nieuwe woonwagenlocaties in een meervoud van 3 woonwagenstandplaatsen met een minimum van 6 woonwagenstandplaatsen op een woonwagenlocatie, waarbij de gemeente wel elke keer de afweging maakt, zoals in de volgende alinea beschreven.

Vervullen van de grotere woningbouwopgave en ruimtelijke opgaven De gemeente moet naast de woningbouwopgave voor woonwagenbewoners ook andere woningbouwopgaven en ruimtelijke opgaven vervullen voor haar inwoners. Er zijn weinig ruimtelijke mogelijkheden om deze opgaven uit te voeren. Voor elke plek weegt de gemeente af waar vraag naar is, wat de ruimtelijke en financiële mogelijkheden zijn en wat het beste op die plek kan komen. Er zijn op dit moment meer opgaven dan er plekken beschikbaar zijn. Het woonwagenbeleid baseert de gemeente op onderzoek en gesprekken met geïnteresseerden WBO Wonen en de gemeente hielden in 2021 een onderzoek onder mensen die geïnteresseerd zijn in een woonwagen. Daarnaast houdt WBO Wonen het aantal ingeschreven geïnteresseerden bij. Uit het onderzoek en de inschrijvingslijst blijkt dat de vraag naar woonwagenstandplaatsen groter is dan het aantal woonwagenstandplaatsen op dit moment. In 2022 vonden gesprekken plaats met geïnteresseerden voor woonwagens op drie onderwerpen: 1. hoe om te gaan met het lokaal afstammingsbeginsel; 2. het komen tot een belangstellendenlijst; 3. de wensen die geïnteresseerden hebben voor hun woonwagen en de directe omgeving van de woonwagenlocatie. De resultaten van het onderzoek en de gesprekken met de geïnteresseerden voor een woonwagenstandplaats zijn als bijlage 1 aan het woonwagenbeleid toegevoegd.

In het beleid is rekening gehouden met de woonwensen. Als niet aan de woonwensen voldaan kan worden is dat in het beleid of in bijlage 1 aangegeven samen met een reden waarom daar niet aan voldaan kan worden. Voorrangscriteria en het lokaal afstammingsbeginsel WBO Wonen vormt een commissie waarin een vertegenwoordiging van alle families plaats heeft samen met enkele mensen van WBO. Samen met deze commissie stelt WBO Wonen voorrangscriteria op voor de toewijzing van de woonwagenstandplaatsen. Daarnaast geeft de commissie aan of belangstellenden voldoen aan het lokaal afstammingsbeginsel.

2

Realisatie van woonwagenstandplaatsen in de Gravenbeek Een eerste daadwerkelijke uitbreiding van woonwagenstandplaatsen vindt plaats in de Gravenbeek. De gemeente start de bestemmingsplanprocedure voor deze uitbreidingswijk in de eerste helft van 2023. Vervolgens ontwikkelt de gemeente de wijk gefaseerd. De gemeente maakt eind 2023 een planning voor deze fasering rekening houdend met de woningmarktbehoefte en marktontwikkelingen. In de vergadering van het politiek forum van 20 maart 2023 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 21 maart 2023 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.W. Goedmakers

P.G. Welman

Bijlagen  Woonwagenbeleid Oldenzaal 2023

3

Nr. 1274

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 21 februari 2023, nr. 8/3, reg.nr. INTB-23-05823; gelet op de Gemeentewet

besluit:

vast te stellen het Woonwagenbeleid Oldenzaal 2023.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 27 maart 2023 de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman