09 Wijkuitvoeringsplan De Thij - raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2022 27 september 2022 Nr. 33/4 Reg.nr. INTB-22-05563 Bijlagen: 3

Agendapunt: 9

Voorstel tot het vaststellen van het bijgevoegde document (wijkuitvoeringsplan)‘WUP deel A De Thij’ en de hieronder genoemde punten als kader voor het vervolgproces in De Thij.

Aan de gemeenteraad

Inleiding In 2050 gebruiken inwoners en bedrijven in Nederland en de gemeente Oldenzaal geen fossiele brandstoffen meer voor het verwarmen van gebouwen. Nederland wordt aardgasvrij en stapt over naar duurzame energievormen. In Oldenzaal zijn we sinds december 2020 bezig met het opstellen van een Wijkuitvoeringsplan (WUP) deel A voor de wijk De Thij. Dit plan is in samenwerking met de bewonersadviesgroep (BAG) opgesteld. In het plan staan handvatten voor de bewoners van de wijk over hoe men hun woning kan verduurzamen, welke technieken geschikt zijn of niet en wat men collectief kan verwachten. Het is een document wat bedoeld is om te helpen de wijk te verduurzamen, het is geen bindend plan. In deel B van het WUP worden de inwoners, met instemming van de raad, meer betrokken dan tot nu toe het geval is. In de raadsmemo (INT-21-02479) wordt het voorstel aan de raad gedaan om hoog in te steken op de participatieladder. Dit raadsbesluit heeft direct met die raadsmemo te maken. Dit besluit geeft de kaders aan voor het vervolg van het WUP De Thij als ervoor gekozen wordt om het hoogste participatieniveau te kiezen. De term Wijkuitvoeringsplan is afkomstig uit het Nationaal Klimaatakkoord en is wellicht wat misleidend.

Het is geen concreet projectplan over hoe de wijk verduurzaamd gaat worden maar is een studie naar verschillende (technische) vormen van het verduurzamen van de gebouwde omgeving in De Thij. De uitkomsten in het WUP en het proces daarnaartoe zijn iets afwijkend t.o.v. de andere zes WUPen in NOT. In De Thij is een grotere groep betrokken geweest t.o.v. de andere WUP wijken. Ze hebben meegepraat in meerdere sessies over verschillende onderwerpen. Dit waren meer sessies t.o.v. de andere wijken waarbij nadrukkelijk gekeken is naar collectieve oplossingen. Deze staan opgesomd in het WUP waarbij aangegeven is of ze kansrijk zijn of niet. Wat betekent dit voor inwoners van de Wijk de Thij? Op dit moment zijn dus onderzoeken gedaan naar duurzame alternatieven voor het verwarmen van gebouwen en zijn handvatten gemaakt voor inwoners die aan de slag willen met hun woning verduurzamen. Dit is allemaal gedaan in deel A van het wijkuitvoeringsplan De Thij. Voor het vervolg hierop zijn de inwoners aan zet waarbij ze gefaciliteerd worden vanuit de gemeente. Concreet geeft dit meer zekerheid voor inwoners wat wel of niet gebeurd in de wijk. Vragen, zoals of een warmtenet komt of dat op korte termijn waterstof komt, worden beantwoord in het WUP. Daarnaast worden handvatten gegeven aan inwoners over hoe men zijn/haar woning kan verduurzamen.

Daarnaast wordt de situatie ‘wat als ik niks doe’ ook geschetst om een volledig beeld te geven over welke keuze men het beste kan maken in zijn/haar positie.

Wijkuitvoeringsplan proces In Noordoost-Twente (NOT) hebben we gezamenlijk een warmtevisie opgesteld, hierin staat in grote lijnen welke warmtetechnieken het meest optimaal zijn voor welke wijk. De wijkuitvoeringsplannen (WUP) zijn hierop het vervolg, het opstellen hiervan hebben we in NOT verband opgepakt. Op dit gebied was het pionieren en zijn dingen goed gegaan, maar zijn zeker ook verbeteringen mogelijk. Aan het einde van het proces hebben we zowel intern geëvalueerd als met een afvaardiging van de inwoners in de wijken. Deze lessen nemen we mee voor het vervolg. In de bijlage zit een beschrijving van het gelopen proces in de WUP wijken in Noordoost-Twente. Vervolgproces Het vervolgproces van het WUP De Thij noemen we WUP deel B. In dit deel worden inwoners meer betrokken om zo een groter draagvlak te creëren. Het voorstel vanuit het college is om deel B bovenaan de participatieladder uit te voeren. Concreet betekent dit dat de wijk eigenaar wordt van de uitdaging om de wijk te verduurzamen en de gemeente hierin een faciliterende rol aanneemt. Dit houdt in dat de inwoners van de wijk een bepalende stem hebben in het wat en hoe de wijk verduurzaamd kan gaan worden. De gemeente ondersteunt hierin door het proces te ondersteunen door bijvoorbeeld bijeenkomsten te organiseren, communicatiemiddelen beschikbaar te stellen, kennis en expertise ter beschikking te stellen.

Daarnaast is ook budget vanuit de duurzaamheidsgelden nodig voor bijvoorbeeld het doen van (verder) onderzoek of het zelf organiseren van bijeenkomsten en overleggen. Voorafgaande aan het proces dient de gemeente het vertrouwen te geven in de wijk door vooraf te beloven zich te schikken naar welke oplossing en plan de wijk mee komt. Als de wijk bijvoorbeeld besluit: “in 2041 aardgasvrij met als gewenste techniek lucht/lucht warmtepompen” dan dient de gemeente hier haar goedkeuring aan te geven. De uitvoering van het plan ligt ook bij de inwoners, waarbij de gemeente ook weer een faciliterende rol aan neemt. Mocht bijvoorbeeld een partij nodig zijn om een stuk infrastructuur aan te leggen dan kan de gemeente een aanbesteding faciliteren. Het opstellen van WUP deel B valt uiteraard wel binnen bepaalde kaders, daarover hieronder meer. Er wordt een budget van € 20.000 ter beschikking gesteld voor het faciliteren van de WUP om te komen tot het opstellen van een plan WUP deel B. Kaders Voor het vervolgproces in de wijk De Thij dienen kaders te worden opgenomen. De wijk is weliswaar leidend en de gemeente faciliteert, echter is niet alles mogelijk. De kaders zijn nodig om het proces een helder doel en om richting te geven. Daarnaast zijn er praktische kaders zoals tijd, veiligheid en budget.

Het doel wordt gesteld in het Nationaal Klimaatakkoord en de Klimaatwet, de richting wordt gegeven door de kaders die uit het WUP deel A komen. Hieronder staat samengevat wat de het doel en de kaders zijn voor het vervolg.  Doel: de gebouwen in de wijk De Thij te verduurzamen en aardgasvrij te maken.  Kaders landelijk; o de klimaatwet: Nederland is aardgasvrij voor 2050; o (technische) oplossingen voldoen aan wet en regelgeving; o gekozen oplossingen zijn duurzaam (Dat wil zeggen technisch betrouwbaar, financieel haalbaar, voorspelbaar en voldoende beschikbaar. Ook moet de oplossing passen bij de voorkeuren van de inwoners en bedrijven).  Kaders gemeente: o periode voor het opstellen van WUP deel B is max drie jaar; o de gemeente heeft een faciliterende rol; o WUP deel A vormt de kaders qua techniek; o blijft binnen budget van € 20.000; o jaarlijks vindt een terugkoppeling van de stand zaken plaats aan de raad. 2

Binnen deze kaders is de wijk vrij om zelf te bepalen wat, waar, wanneer en hoe de wijk verduurzaamd wordt. Ook is het mogelijk om het vraagstuk ‘duurzaamheid’ te koppelen aan andere kwesties die onder de inwoners leven. Wanneer het plan WUP deel B klaar is gaat de gemeenteraad in beginsel akkoord met het plan.

In de vergadering van het politiek forum van 24 oktober 2022 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 25 oktober 2022 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

J.H. Dijkstra

P.G. Welman

Bijlagen  WUP De Thij Deel A  nieuwsbericht  procesbeschrijving wijkuitvoeringsplannen NOT

3

Nr. 1226

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 27 september 2022, nr.33/4, reg.nr. INTB-22-05563; gelet op artikel 147, lid 2 van de Gemeentewet;

B e s l u i t:

1. het bijgevoegde ‘WUP deel A De Thij’ en de genoemde richting als kader voor het vervolgproces in De Thij vast te stellen; 2. in te steken op een hogere trede van de participatieladder dan de huidige ‘consultatieve’ trede en in te zetten op de het bovenste deel van de ladder; 3. in de Najaarsnota 2022 de dekking van de ingeschatte gemeentelijke lasten van € 20.000 ten laste van de Reserve Duurzaamheid (01532) te verwerken.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 31 oktober 2022 de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman