09. Conclusies en aanbevelingen uit het onderzoeksrapport ‘Zicht op zeggenschap' - Bijlage 3 Raadsinfobrief rekenkameronderzoek Zicht op zeggenschap

RAADSINFOBRIEF Aan de leden van de raad en de forumleden

Ganzenmarkt 1 Postbus 354 7570 AJ Oldenzaal Telefoon (0541) 58 81 11 14+ netnummer 14 0541 E-mail info@oldenzaal.nl Internet www.oldenzaal.nl Bezoekadres Postadres

4november 2025 Onderwerp Rekenkameronderzoek 'Zicht op zeggenschap'

Datum college Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk

UIT-25-13490

Zaaknummer

Albert Lageweg (0541) 58 8286 Bijlage(n) 1

Behandeld door Telefoonnummer

Geachte leden van de raad en forumleden, Op 1 juli 2025 is door de gezamenlijke Twentse rekenkamers het eindrapport uitgebracht van het onderzoek naar de samenwerking tussen de gemeenten in Twente: Zicht op zeggenschap (zie bijlage 1). Het is gebruikelijk dat het college reflecteert op de aanbevelingen van een rekenkameronderzoek, zodat uw raad onze bestuurlijke reactie mee kan nemen bij de bespreking van het rapport. Dat doen wij met deze brief. Algemeen De gezamenlijke Twentse rekenkamers geven met dit onderzoek de gemeenteraden inzicht in de diversiteit aan samenwerkingsvormen die in Twente aan de orde zijn, alsmede in de doelstellingen daarvan en de mate waarin de raden hierop kunnen reflecteren en er invloed op kunnen uitoefenen. Doel van het onderzoek is om vast te stellen of en in hoeverre sprake is van een democratisch tekort en op welke wijze dat mogelijke tekort gereduceerd kan worden. Het rapport geeft een mooi inkijkje in de terreinen waarop we als gemeenten samenwerken. Door de brede scope en de algemene formuleringen, moet de toepasbaarheid per individuele gemeente worden gevonden in het lokale gesprek tussen college en raad.

Oldenzaals “Afwegingskader regionale samenwerking” Op 26 mei 2025 heeft u als raad naar aanleiding van het rapport “Afwegingskader regionale samenwerking” van BMC onder andere het volgende besluit (INTB-25-06803) genomen, om de democratische controle op samenwerking tussen gemeenten in de regio te versterken; 1. te overwegen om in de nieuwe raadsperiode een werkgroep regionale samenwerking vanuit de raad in te stellen, waarin: a. de werkgroep namens de raad van Oldenzaal zelf initiatieven neemt in de regio (bijv. werk bezoeken aan andere raden of verbonden partijen); b. de werkgroep zich met name verdiept in de complexe en financieel omvangrijke gemeenschappelijke regelingen zoals Samen Twente;

Datum 4 november 2025 Ons kenmerk UIT-25-13490 Paginanr. 2

c. portefeuillehouder(s) kunnen worden uitgenodigd om de werkgroep (informeel) bij te praten over de voortgang en ontwikkelingen op het gebied van regionale samenwerking; 2. te overwegen om in de regio te pleiten voor het opstellen van Regionale uitgangspunten verbonden partijen over indienen en afstemmen van zienswijzen tussen raden (wat nu al wel ambtelijk plaatsheeft); 3. te overwegen om werkbezoeken af te leggen aan regionale samenwerkingsverbanden of hen uit te nodigen om over de voortgang en ontwikkelingen te spreken. Hiermee heeft u als raad al een voorschot genomen op de uitkomsten van het rekenkameronderzoek en om de democratische controle op samenwerking tussen gemeenten in de regio te versterken. Reflectie op de aanbevelingen De rekenkamer heeft in hoofdstuk 4 van het rapport enkele aanbevelingen gedaan om de democratische controle te versterken. Aanbeveling voor de colleges De Rekenkamers adviseren de colleges te zorgen voor overzicht over het geheel van samenwerking met daarbij o.a. doel van de samenwerking en mogelijke onderlinge verwevenheid. Dit kan bijdragen aan meer bekendheid over en transparantie van de besluitvormings- en overlegstructuur. Wij nemen deze aanbeveling over. Daarbij maken wij scherp wat wel en niet van (direct) belang is voor de kaderstellende en controlerende rol van de Raad.

Bijvoorbeeld waar het gaat om samenwerkingsverbanden met een sterk uitvoerend karakter. Want ook bij zo’n overzicht moet de informatievoorziening passend zijn: niet te weinig, maar zeker ook niet zoveel dat het de mate van inzicht en dus transparantie belemmert. Dit wordt door de onderzoekers op diverse plekken in het rapport ook geconstateerd. Overigens is in bijlage 3 van het rapport “Visie en afwegingskader (Regionale samenwerking gemeente Oldenzaal)”, die uw raad op 26 mei 2025 (INTB-25-06803) heeft vastgesteld al een overzicht opgenomen van de samenwerkingsverbanden waaraan onze gemeente deelneemt. Vanaf jaarrekening 2025 wordt in de paragraaf Verbonden Partijen naast de volgens de BBV verplichte Verbonden Partijen (Gemeenschappelijke regelingen, verenigingen, stichtingen, vennootschappen, coöperaties) ook een overzicht opgenomen van alle “informele samenwerkingen”, zoals, vrijwillige coalities, overlegorganen, netwerkorganisaties en overige samenwerkingen met of zonder onderliggende overeenkomst. In dit overzicht staat de juridische vorm, het orgaan en de vertegenwoordiging vanuit het college (inclusief plaatsvervanger) vermeld.

Aanbevelingen voor raden en colleges Samen met de gemeenteraad – in huidige en toekomstige samenstelling - geven wij graag invulling aan de verschillende aanbevelingen om in gesprek te gaan over de samenwerkingen en onze inzet als Oldenzaal hierbij. Inclusief de rol van de gemeenteraad bij de diverse samenwerkingsverbanden. Daarvoor sluiten wij graag aan op het al bestaande jaarlijkse gesprek over de P&C-cyclus van de formele GR-en in het kader van de specifieke bevoegdheden van de raden t.a.v. het indienen van zienswijzen. Als reactie op de aanbeveling om een ‘regionale agenda’ op te stellen vraagt het college zich af wat dit toevoegt aan allerlei inhoudelijke (regionale) agenda’s/visies die er al liggen. Met uw raad in gesprek te gaan aan de hand van het overzicht van samenwerkingsverbanden en daarbij scherpte

Datum 4 november 2025 Ons kenmerk UIT-25-13490 Paginanr. 3

aan te brengen in wat we willen bereiken, heeft naar onze mening meerwaarde. Daar is geen aparte regionale agenda voor nodig. Met een dergelijke regionale agenda lopen we het risico de regionale samenwerking tot een doel op zich te maken. Dit in plaats van onze basisovertuiging dat samenwerking een essentieel en noodzakelijk middel is, naast vele andere, om inhoudelijke beleidsdoelen van de gemeente te realiseren. Dit doen wij ook nu al, immers als een inhoudelijk onderwerp, bijvoorbeeld mobiliteit of sport aan de orde is, komen indien van toepassing ook de bijbehorende (informele) samenwerkingsverbanden ter sprake. Aanbevelingen voor de raad In navolging van de aanbevelingen uit het onderzoek adviseren wij uw raad keuzes te maken in de mate van intensiteit van gewenste betrokkenheid. U kunt dit betrekken bij het vervolg op uw besluit (INTB-25-06803) van 26 mei 2025 waarbij u heeft aangegeven dit over te laten aan de “nieuwe” gemeenteraad na de gemeenteraadsverkiezingen in 2026. Wij zien uit naar het vervolg van onze gesprekken over samenwerking. Tot slot Heeft u nog vragen naar aanleiding van deze brief? Neemt u dan contact op met Albert Lageweg, bereikbaar a.lageweg@oldenzaal.nl.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders {{esl:Signer1:Capture:size(250,55), offset(-50,-6)}}

{{esl:Signer2:Capture:size(250,55), offset(-50,-6)}}

de secretaris

de burgemeester

Bijlagen 1. Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking “Zicht op zeggenschap”.