09. Begrotingen 7 gemeenschappelijke regelingen - raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2024 9 mei 2023 Nr. 17/6 Reg.nr. INTB-23-05926 Bijlagen: 7

Agendapunt: 9

Voorstel tot het al dan niet kenbaar maken van wensen en bedenkingen ten aanzien van de begrotingen van 7 gemeenschappelijke regelingen

Aan de gemeenteraad

Door middel van dit voorstel bundelen wij deze procedure voor de ontwerpbegrotingen 2024van de volgende gemeenschappelijke regelingen: a. Stadsbank Oost Nederland; b. Openbaar Lichaam Crematoria Twente; c. Gemeentelijk Belastingkantoor Twente; d. BVO Recreatieschap Twente; e. Samen Twente; f. Veiligheidsregio Twente en; g. Omgevingsdienst Twente. U bent van ons gewend dat wij alle begrotingen t.b.v. de zienswijzen in één keer aanbieden. Voor inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen van de diverse verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf verbonden partijen in de jaarrekening en/of programmabegroting. a. Stadsbank Oost Nederland Zienswijze geadviseerd: nee De Stadsbank voert als de uitvoeringsorganisatie van de gemeente de wettelijke taken schuldhulpverlening uit. Jaarlijks wordt er door de SON conform de spelregels in de Gemeenschappelijke Regeling en het BBV een (Meerjaren) begroting opgesteld. Daarbij is het van belang om voor de start van de begroting een aantal uitgangspunten en richtlijnen vast te leggen. De SON hanteert hierbij de gebruikelijke systematiek, die ook de afgelopen jaren is gevolgd met toepassing van het huidige bekostigingsmodel (vanaf 2016). Voor het opstellen van de begroting 2024-2027 zijn de volgende uitgangspunten en richtlijnen van toepassing: a.

Uitganspunten en richtlijnen (loon- en prijsmutaties) van de deelnemende gemeenten voor opstelling van de Primitieve begroting 2024 van de gemeenschappelijke regelingen; b. Toepassen van het nieuwe bekostigingsmodel, zoals door het Algemeen Bestuur in november 2022 is vastgesteld. c. Herijken van de gemeentelijke bijdragen in de bestaanskosten met een gedempte invoering van 40% in 2024 en 100% in 2025, conform het besluit van het Algemeen Bestuur in november 2022.

Het geraamde saldo van lasten en baten zal zowel voor 2024 als voor de jaren 2025-2027 leiden tot een positief resultaat. Deze saldi betreffen de bijdrage van de gemeente Aalten conform de overeen-

gekomen regeling voor het uittreden van deze gemeente uit de gemeenschappelijke regeling en de terugverdieneffecten van het Project Procesoptimalisatie BBR. Na het toevoegen van de positieve saldi aan de Algemene Reserve sluit elke jaarschijf van de begroting 2024-2027 op nul. Herijking bestaanskosten en demping De bestaanskosten van de Stadsbank worden via een vaste verdeelsleutel over de deelnemende gemeenten verdeeld (25% huishoudens, 75% omvang standaard dienstverlening). Deze verdeling is vanaf de start in 2016 “bevroren” en zou na 5 jaar worden herijkt op basis van de dan geldende verhouding van gemeenten in de standaarddienstverlening. In 2021 is besloten om die herijking mee te nemen bij het aanpassen van het bekostigingsmodel. Deze herijking wordt nu doorgevoerd en geeft herverdeeleffecten tussen gemeenten. Zoals bestuurlijk in november 2022 is afgesproken worden de effecten van de herijking met een gedempte invoering van 40% in 2024 en 100% in 2025 in deze begroting verwerkt. Daarbij wordt in ene periode van 2 jaar naar de nieuwe verhouding toegegroeid zodat de gemeenten de mogelijkheid hebben om in hun begroting op deze wijzigingen te anticiperen. De gehanteerde uitgangspunten in de begroting 2024 zijn conform de besluiten van het algemeen bestuur.

De gemeentelijke bijdrage in de exploitatie van de Stadsbank Oost Nederland is gebaseerd op de verzorgde dienstverlening – variabele bijdrage – en het aandeel in de kosten van het programma Algemeen Bestuur (=bestaanskosten) – vaste bijdrage. De verzorgde dienstverlening bestaat uit de basisdienstverlening en de optionele (= additionele)dienstverlening. De basisdienstverlening wordt in rekening gebracht op basis van aantal x standaardtarief met een bandbreedte van 10% en op basis van beschikbaarheid (Klantreis). Met betrekking tot de optionele dienstverlening worden maatwerkafspraken gemaakt De bijdrage voor Oldenzaal voor 2024 bedraagt € 352.624. De stijging in 2024 is deels conform verwachting (loon- en prijscompensatie) en als extra bijdrage voor de Klantreis. In 2023 bedroeg de bijdrage € 266.273. Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2024

b. Openbaar Lichaam Crematoria Twente Zienswijze geadviseerd: nee Uitgangspunt voor de begroting is de besluitvorming inzake het dividendbeleid van Crematoria Twente BV d.d. 27 februari 2014. Kern van de afspraken dat er vanaf 2016 jaarlijks een basisdividend van € 375.000 wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders, voor zover de solvabiliteit en uitkeringstoets dit toelaten. Het aandeel van de gemeente Oldenzaal in dit basisdividend is ongeveer € 21.000 per jaar. In de ontwerpbegroting 2024 is een dividenduitkering aan de GR van de deelnemende gemeenten opgenomen van € 375.000, conform het besluit inzake het dividendbeleid van Crematoria Twente BV. Na aftrek van de kosten van de GR OLCT, is de verwachting dat een bedrag van € 360.000 zal worden uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Voorgesteld wordt dan ook om in te stemmen met voorliggende begroting. Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2024

c. Gemeentelijk Belastingkantoor Twente Zienswijze geadviseerd: nee Jaarlijks wordt er door het GBT conform de spelregels in de Gemeenschappelijke Regeling en het BBV een (Meerjaren) begroting opgesteld. Daarbij is het van belang om voor de start van de begroting 2

een aantal uitgangspunten en richtlijnen vast te leggen. Het GBT hanteert hierbij de gebruikelijke systematiek, die ook de afgelopen jaren is gevolgd Relevante uitgangspunten in de begroting 2024 zijn:  indexatie prijzen: 12,7%;  indexatie lonen: 10,0% (t.o.v. 31-12-2022);  40% van de begrote winst op de dienstverlening voor de gemeenten Berkelland en Bronckhorst wordt verdisconteerd op de bijdragen van de gemeenten die deelnemen aan de GR;  in de vastgestelde Bestuursrapportages 2022 zijn reeds een aantal structurele wijzigingen gemeld die nog niet in de begroting 2024-2027 zijn opgenomen. Deze wijzigingen hebben per saldo een structureel voordelig effect van € 86.000;  De tarieven voor 2024 worden bepaald aan de hand van de budgetomvang van 2024, de werkelijke aantallen van 2022 en de huidige capaciteitsplanning. Ten opzichte van 2023 stijgen de baten en lasten (excl. deelnemersbijdragen) met ongeveer € 1.237.000. Hiervan wordt ca. € 653.000 veroorzaakt door de prijsindexatie en € 603.000 door loonindexatie (revisie naar aanleiding van CAO-uitkomsten en loonindexatie 2024), dus een totale prijs/loonindexatie van € 1.25 miljoen. Op pagina 5 tot en met 7 van de begroting wordt een uitgebreide toelichting op de belangrijkste wijzigingen gegeven. De bijdrage van de gemeenten stijgt in 2024.

Tabel: structurele gemeentelijke bijdrage aan GBT (bedragen x € 1.000) Bijdrage van 2023 2024 Gemeenten totaal 13.364 14.602 (excl. incidentele bijdragen) Gemeente Oldenzaal 783 868

Verschil 1.238 (N) 85 (N)

Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2024.

d. BVO Recreatieschap Twente Zienswijze geadviseerd: nee De begroting van 2024 is gebaseerd op de begroting van 2023 + eventueel structureel doorwerkende begrotingswijzigingen. De begroting 2024 heeft een omvang van afgerond € 5,2 mlj. Hiervan wordt een bedrag van € 1,3 mlj verkregen uit externe middelen en afgerond € 3,9 mlj door gemeentelijke bijdragen. De gemeentelijke bijdragen is ten opzichte van de gewijzigde begroting 2023 gestegen met € 0,9 mlj. Deze stijging wordt veroorzaakt door het toepassen van de loon- en prijscompensatie zoals afgestemd met de Twentse gemeenten. In het verleden werden investeringen gefinancierd vanuit de Regio Twente en werd eigenaar van de activa. Nu Recreatieschap Twente eigenaar is geworden van de activa is hiervoor een vergoeding betaald aan Samen Twente, hiervoor is een geldlening aangetrokken. De rentelasten zijn opgenomen in de begroting. Voor de komende jaren wordt gewerkt aan een visie voor de recreatieparken. De laagdrempeligheid van de recreatieparken, met name tijdens de Covid-19, heeft haar waarde bewezen. Er zal onderzocht worden of er en op welke wijze, meer in de Twentse recreatieparken moet worden geïnvesteerd. De financiële gevolgen zullen de komende tijd in beeld gebracht worden.

3

De totale gemeentelijke bijdragen bedraagt voor 2024 € 3.934.676. Voor Oldenzaal is dit een bedrag van € 196.624. De gemeentelijke bijdragen wordt verdeeld over de gemeenten op basis van inwoneraantallen (in % van totaal) per 1 januari 2023 (eigen opgaven gemeenten). Afwijkingen en bijzonderheden De begroting 2024 voor het Recreatieschap Twente wijkt inhoudelijk niet af van de programmabegroting. Dienstverlening via Samen Twente De werkzaamheden op het gebied van bedrijfsvoering (PIOFJACH) worden middels een dienstverleningsovereenkomst uitgevoerd door Samen Twente. Waarbij het uitgangspunt is dat de huidige dienstverlening minimaal in stand blijft. Door de ondersteunende diensten niet te ontvlechten uit Samen Twente ontstond er op dit vlak geen frictiekosten voor de Twentse gemeenten. Bovendien wordt de continuïteit van dienstverlening geborgd, evenals de kwaliteit en wordt de eventuele kwetsbaarheid door de omvang van Recreatieschap Twente voorkomen. Dit levert voordelen op voor deze nieuwe organisatie. Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2024

e. Samen Twente Zienswijze geadviseerd: nee. De begroting 2024 van Samen Twente is opgesteld in overeenstemming met de (financiële) uitgangspunten van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen. De begroting van Samen Twente heeft in 2024 een omvang van € 52,8 mlj. Het aandeel van de gemeentelijke bijdragen is geraamd op € 37,8 mlj. Deze bijdrage is gestegen met € 3,38 mlj t.o.v. de begroting 2023. Deze stijging wordt voor het overgrote deel zijnde € 3,1 mlj verklaard door het toepassen van de loon- en prijscompensatie. Deze is gebaseerd op de spelregels van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen. De loon- en prijscompensatie 2024 is uitzonderlijk hoog, maar onontkoombaar en onvermijdbaar. De looncompensatie bedraagt 10% gerekend vanaf loonpeil 31-12-2022. De prijscompensatie komt vanwege de nacalculatorische berekening over voorgaande jaren uit op 12,7 %. Ook dit is uitzonderlijk hoog en heeft te maken met de hoge inflatie.

4

De primaire programmabegroting heeft voor 2024 een omvang van € 52,8 miljoen. Uitgaven • GGD Twente: € 29,2 miljoen • OZJT: € 4,1 miljoen • Veilig Thuis Twente: € 6,0 miljoen • Bestuur & Ondersteuning: € 10,8 miljoen Totaal basistaken € 50,1 miljoen • Kennispunt Twente: € 2,0 miljoen • Twentse Koers: € 0,4 miljoen • Samen14 (toezicht 7vervoer) € 0,3 miljoen Totaal incl. coalities € 52,8 miljoen Inkomsten • Gemeentelijke bijdrage • Bijdragen projecten/Cow • Tarieftaken GGD Twente • Inkomsten uit o.a DVO • Rijksbijdragen SOA • Rijksbijddrage pad. Par. Totaal basistaken • Bijdrage coalitities: Totaal incl. coalities

€ 37,8 miljoen € 5,9 miljoen € 3,2 miljoen € 1,0 miljoen € 1,04 miljoen € 1,03 miljoen € 50,1 miljoen € 2,7 miljoen € 52,9 miljoen

De gemeentelijke bijdragen 2024 (excl. De bijdrage jeugdgezondheidszorg) wordt verdeeld over de gemeenten op basis van de inwoneraantallen ( in % van totaal) peildatum 1 januari 2023 (eigen opgaven gemeenten) en de bijdrage voor de jeugdgezondheidszorg op basis van het aantal jeugdigen 0 -18 (in % van totaal) per 1 januari 2022 (cijfers CBS). Bijzonderheden Vanaf januari 2023 maakt Twente Board geen gebruik meer van het Twentehuis. Dit was een taakstelling vanuit de veranderopdracht. Daarnaast is er een lagere huurlast onderhandeld, dit resteert dat er nog een in te vullen taakstelling van € 80.000 blijft bestaan op de huisvesting. In 2024 zal gestart worden met de implementatie van een nieuw digitaal dossier van de JGZ. Aanbesteding en het implementeren duurt ca 1,5 jaar. De raming is dat dit incidenteel € 500.000 aan kosten met zich mee brengt. Dekking is afkomstig uit de reserve ‘Aanbesteding nieuw digitaal dossier’ welke is gevormd in de besluitvorming in het algemeen bestuur van 14 december 2022 over de GGiD. De structurele kosten van ca € 400.000 per jaar zijn gedekt in de begroting. Bovenstaande loon- en prijsontwikkeling zijn conform de in regioverband geformuleerde uitgangspunten verbonden partijen. De overige beleidsontwikkelingen zijn reeds eerder geaccordeerd en/of financieel gedekt.

De totale gemeentelijke bijdrage voor Oldenzaal komt daarmee in 2024 uit op € 1.896.922 (2023:€ 1.675.282). Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2024

5

f. Veiligheidsregio Twente Zienswijze geadviseerd: nee. Begroting In het verlengde van de basistaken die door de VRT uitgevoerd worden zijn er ook een aantal taken die niet tot het (wettelijke) basispakket behoren van de VRT. Sommige van deze taken vloeien voort uit een andere wetgeving en/of zijn in opdracht van de gemeenten belegd bij de VRT. De taken worden uitgevoerd door de VRT omdat het bijdraagt aan de veiligheid in Twente. Voor een aantal van deze taken bestaat een andere financieringssystematiek. Het gaat hierbij om taken als; het adviseren bij (grootschalige) evenementen, grensoverschrijdende samenwerking, Regionale toezichtsruimte en de coördinatie vluchtelingen. De begroting 2024 heeft een omvang van € 68,8 mln. Het gemeentelijk aandeel daarvan is geraamd op € 49,3 mln. De gemeentelijke bijdrage is ten opzichte van de begroting 2023 toegenomen met € 4,8 mln. (6,9 %). Hiervoor is € 3,1 mln. (1,8 %) vanwege loon- en prijscompensatie, berekend volgens de vastgestelde financiële uitgangspunten. € 625.155 is bestemd voor prijscompensatie. Het resterende deel € 1,02 mln. wordt aangewend voor een correctie op de kapitaallasten (vervangingsinvesteringen). In financieel opzicht is de begroting opgesteld in lijn met de afgesproken werkwijze en uitgangspunten in de kadernotitie die in februari 2024 is besproken in het Algemeen Bestuur.

Waar in de kadernotitie voor de loonontwikkeling nog werd uitgegaan van CPB-cijfers, wordt in deze ontwerpbegroting uitgegaan van het principe akkoord van de nieuwe CAO. De CAO-effecten zijn omvangrijker dan de verwachtingen van het CPB. In combinatie met het herrekende prijsindexcijfer van 12,7 %, komt de stijging van de gemeentelijke bijdrage uit op € 4,8 mln. (9,6%). De begroting 2024 heeft een totale omvang van € 68,8 mln. Het gemeentelijke aandeel daarin is geraamd op € 54,4 mln. Het aandeel voor Oldenzaal daarin bedraagt in 2024 € 2.613.949. Dit is een verhoging van € 307.449 ten opzichte van 2023 (€ 2.306.500).Deze verhoging wordt enerzijds veroorzaakt als gevolg van de begrotingsuitgangspunten (€ 221.947) en anderzijds is deze het gevolg van herverdeling van het gemeentefonds cluster “ Openbare Orde en Veiligheid” € 85.502. Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2024. g. Omgevingsdienst Twente Zienswijze geadviseerd: nee De OD Twente is een samenwerking tussen de 14 Twentse gemeenten en de provincie Overijssel, vormgegeven als openbaar lichaam op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Vanuit één aanspreekpunt biedt de OD Twente aan gemeenten, inwoners en bedrijven specialistisch advies over de wettelijke milieutaken, zoals vergunningen, toezicht en handhaving (de VTH-taken).

Hiernaast is de OD Twente gespecialiseerd in toezicht en handhaving op het gebied van veiligheid, lucht, geluid, energie, afval en bodem. De OD Twente werkt hierin samen met de Veiligheidsregio, waterschappen, politie, justitie en landelijke kennisinstituten.

6

Ter voorbereiding op de begroting 2024 heeft in 2022 een traject tot herijking van de financiering plaats gevonden. Het doel van dit traject is om tot een duurzame en reële begroting te komen met passende financiering van de OD Twente. De belangrijkste ontwikkelingen met financiële consequenties voor de begroting 2024;  de begroting is opgesteld aan de hand van hand van het aantal benodigde (productieve) uren per deelnemer, gebaseerd op de regionaal vastgestelde ambities omtrent de VTH- samenwerking. De formatie voor het primaire proces wordt hierop aangepast;  op basis van de nieuwe formatie voor het primaire proces beweegt ook de formatie voor de overhead mee. Daarbij blijft de formatie overhead maximaal 17% van de totale formatie. Dit is conform het percentage in de afgelopen begrotingsjaren;  er is een structureel budget van 2 % van de salariskosten opgenomen voorinnovatie en ontwikkeling;  er komt één integraal uurtarief waarbij het totaal van de exploitatiebegroting wordt gedeeld door het totaal aantal productieve uren uit de Herijking Financiering OD Twente;  op basis van de door de OD Twente daadwerkelijk gemaakte uren wordt aan het einde van het jaar per deelnemer afgerekend.

Na de individuele afrekening vindt bij overschotten of tekorten nog een collectieve afrekening plaats op basis van het percentage van de deelnemersbijdrage;  Bij het financieel vertalen van producten en uren wordt uitgegaan van een productiviteit van 1.360 uur per fte op jaarbasis conform het AB besluit. De indexaties van de budgetten zijn verwerkt conform het advies vanuit de Twentse gemeenten voor loon- en prijsontwikkelingen. Voor de loonkosten is een indexatie van 10 % toegepast in de begroting. Hierbij is rekening gehouden met het principeakkoord van de Cao SGO. Voor de prijsontwikkeling is een indexatie van 12,7% toegepast. Als gevolg van het traject herijking financiering heeft ook een herijking van de begroting plaatsgevonden. In dit traject zijn besparingsmogelijkheden onderzocht en doorgevoerd. Hierdoor zijn niet alle budgetten één-op-één te vergelijken met de voorgaande begroting. Eind 2022 heeft het Rijk een speciale uitkering verleend aan de OD Twente. Het betreft de Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK THE). De SPUK THE geldt voor een periode van 2022 t/m 2026 en wordt buiten de programma’s inzichtelijk gemaakt. De SPUK THE bijdrage voor 2023 bedraagt € 466.000. De totale lasten in de begroting 2023 bedragen € 16,8 miljoen.

(excl SPUK) Gemeentelijke bijdrage aan OD Twente 2024 Totale begroot OD Twente 16.847 Bijdrage gemeente Oldenzaal 613

2023 14.042 531

Op basis van de door de OD Twente daadwerkelijk gemaakte uren wordt aan het einde van het jaar per deelnemer afgerekend. Na de individuele afrekening vindt bij overschotten of tekorten nog een collectieve afrekening plaats op basis van het percentage van de deelnemersbijdrage. Voorgesteld wordt om in te stemmen met de voorliggende begroting 2024.

7

Totale financiële gevolgen voor Oldenzaal De gehanteerde indices ‘loon-en prijsontwikkeling 2024’ voor de betreffende verbonden partijen zijn conform het advies vanuit de Twentse gemeenten. Zowel systematiek als percentages wijken af van de door Oldenzaal gehanteerde methodiek. Voor de Programmabegroting 2024 resulteert dit per saldo in een structureel begrotingsnadeel van ca. € 150.000 - € 200.000. De exacte effecten hiervan zullen worden gepresenteerd en verwerkt bij de Kadernota 2024. In de vergadering van het politiek forum van 20 juni 2023 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan. Oldenzaal, 21 juni 2023 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.W. Goedmakers

P.G. Welman

Bijlagen a. Stadsbank Begroting 2024 b. OLCT Begroting 2024 c. GBT Begroting 2024 d. Programmabegroting 2024 Recreatieschap Twente e. Samen Twente programmabegroting 2024 f. VRT Begroting 2024 g. ODT Programmabegroting

8

Nr. 1289

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 9 mei 2023, nr. 17/6, reg.nr. INTB-23-05926; gelet op artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen

besluit:

Geen wensen en bedenkingen te hebben ten aanzien van de voorliggende begrotingen 2024 van de volgende gemeenschappelijke regelingen: a. Stadsbank Oost Nederland; b. Openbaar Lichaam Crematoria Twente; c. Gemeentelijk Belastingkantoor Twente; d. BVO Recreatieschap Twente; e. GR Samen Twente; f. Veiligheidsregio Twente en; g. Omgevingsdienst Twente.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 26 juni 2023 de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman

9