08. Zienswijzen begrotingen div gemeenschappelijke regelingen - Bijlage 4 - GBT Ontwerp-Begroting 2026 en MJP 2027 tm 2029
Tekst van het document
DB2025014-1
Hoort bij raadsbesluit nr. 1471 van 23 juni 2025
W.K.
Begroting 2026 En meerjarenperspectief 2027-2029
DB2025014-1
INHOUDSOPGAVE Inleiding ............................................................................................................................................. 4 1 Hoofdlijnen financiële begroting 2026 ...................................................................................... 6 2 Toelichting op de hoofdlijnen financiële begroting 2026 ........................................................ 12 2.1 Uitgangspunten bij deze begroting ............................................................................ 13 2.2 Loon- en prijsontwikkelingen .................................................................................... 14 2.3 Perspectief ............................................................................................................... 15 3 Programmaplan ...................................................................................................................... 16 3.1 Programma’s ................................................................................................................... 17 3.1.1 Organisatie-eenheid Strategie en bedrijfsvoering ........................................................... 17 3.1.2 Organisatie-eenheid Vastgoed en belastingen, inclusief alle eindproducten ....................
18 3.1.3 FUO-opdrachten ........................................................................................................... 20 3.2 Overzichten ..................................................................................................................... 21 3.2.1 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen .......................................................................... 21 3.2.2 Bedrag heffing vennootschapsbelasting ......................................................................... 22 3.2.3 Onvoorzien ................................................................................................................... 22 4.1 Lokale heffingen ....................................................................................................... 23 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 23 4.2.1 Kengetallen in relatie tot financiële positie ........................................................... 24 4.2.2 Geraamde toevoegingen en onttrekkingen reserves .............................................. 25 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................... 26 4.4 Financiering .............................................................................................................
26 4.5 Bedrijfsvoering ......................................................................................................... 28 4.5.1 Organisatie .......................................................................................................... 28 4.5.2 Investeringen ....................................................................................................... 30 4.5.3 Personeel ............................................................................................................ 30 4.5.4 Rechtmatigheid ................................................................................................... 31 4.5.5 Kwaliteitszorg ...................................................................................................... 31 4.6 Verbonden partijen .................................................................................................... 32 4.7 Grondbeleid ............................................................................................................. 32 4.8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) .................................................. 32 5 Detailoverzicht financiële begroting 2026 ............................................................................... 34 5.1 Begroting GR-gemeenten..........................................................................................
34 5.1.1 Strategie en Bedrijfsvoering ................................................................................. 34 5.1.2 Vastgoed en Belastingen ...................................................................................... 35 5.2 Begroting FUO-gemeenten ....................................................................................... 37 5.3 Desintegratie ........................................................................................................... 37 6 Meerjarenperspectief 2027 - 2029 .......................................................................................... 38 7 Begrote Meerjarenbalans ....................................................................................................... 39 8 Investeringen .......................................................................................................................... 40 9 Bijlagen ................................................................................................................................... 42 9.1 Gemeentelijke bijdrage per producten, belastingsoort en taakveld ............................ 42 9.1.1 Gemeente Almelo ................................................................................................ 43 9.1.2 Gemeente Borne..................................................................................................
44 9.1.3 Gemeente Enschede ............................................................................................ 45 9.1.4 Gemeente Haaksbergen ....................................................................................... 46 9.1.5 Gemeente Hengelo .............................................................................................. 47 9.1.6 Gemeente Losser ................................................................................................. 48 9.1.7 Gemeente Oldenzaal ............................................................................................ 49 9.1.8 Gemeente Twenterand ........................................................................................ 50 9.1.9 Gemeente Berkelland .......................................................................................... 51 9.1.10 Gemeente Bronckhorst ........................................................................................ 52 9.1.11 Gemeente Lochem ............................................................................................... 53 9.1.12 Gemeente Hof van Twente .................................................................................. 53
2
DB2025014-1
9.2 9.3
Kosten per taakveld ................................................................................................. 54 Beleidsindicatoren ................................................................................................... 55
3
DB2025014-1
Inleiding Voor u ligt de begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029 van GBTwente. Basis voor de koers en richting van GBTwente wordt gevonden in het strategieplan 2023-2026 “Met elkaar en voor elkaar”. Koersvastheid, stabiliteit, duidelijkheid en transparantie blijven de uitgangspunten voor onze dienstverlening aan gemeenten en inwoners. GBTwente richt zich in de uitvoering van de haar opgedragen taken op: 1. Dienstverlening op maat [wat]; a. Persoonlijk b. Begrijpelijk 2. Optimale Uitvoering [hoe] Het werkproces van GBTwente is zorgvuldig, transparant, van hoge kwaliteit en tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. Daarbij is het proces gericht op: a. Betrokken en trotse medewerkers b. Effectieve processen c. Tevreden klanten (opdrachtgevers en inwoners) d. Efficiënte inzet van financiële middelen Met betrekking tot begrotingsjaar 2026 heeft het algemeen bestuur van GBTwente op 19 december 2024 de Kaderbrief 2026 voor de Primitieve begroting 2026 en het Meerjarenperspectief 2027 – 2029 vastgesteld. Deze kaderbrief bevat ontwikkelingen en richtlijnen die in de voorliggende begroting zijn opgenomen. Bij het opstellen van deze begroting is zeer bewust rekening gehouden met de oproep van de deelnemende gemeenten om een bijdrage te leveren aan de financiële situatie bij gemeenten richting 2026.
In de uitvoering van onze taken zijn wij in feite verlengd lokaal bestuur. Het bijdragen aan de financiële situatie bij gemeenten is voor onze organisatie niet meer dan logisch. Daarom hebben wij in de kaderbrief al in beeld gebracht wat wij de afgelopen jaren hebben kunnen bijdragen als het gaat over optimalisaties. Op basis daarvan kunnen wij een bijdrage van € 970.000 leveren. Dit bedrag is opgebouwd uit € 428.000 structurele lastenvermindering als gevolg van de optimalisaties, € 72.000 stijging van de lasten als gevolg van autonome ontwikkelingen en € 614.000 (bedrag als indicatie opgenomen in de kadernota) aan extra renteopbrengsten. Naast deze bijdrage die is opgenomen in de kaderbrief hebben wij aanvullend hierop € 25.000 aan renteopbrengsten geraamd en de dotatie aan de voorziening spaarverlof van € 17.600 in de eigen begroting opgevangen. In 2026 blijven wij investeren in de kwaliteit van onze dienstverlening van Waarderen, Heffen en Innen. Een kwalitatieve organisatie begint bij vakbekwame medewerkers. Betrokken, trotse en deskundige medewerkers die opgewassen zijn voor hun inhoudelijke taak. Aangevuld met vernieuwende ICT-toepassingen om processen zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. De focus ligt daarbij op uitlegbaarheid van de dienstverlening en op participatie van inwoners. Daarbij openstaand voor nieuwe inzichten, want stilstand is tenslotte achteruitgang.
Dat alles binnen de met elkaar gemaakte afspraken en tegen de laagst mogelijke kosten.
4
DB2025014-1
Tenslotte is het goed te beseffen dat de voorbereidingen voor toetreding van de gemeenten Berkelland en Bronckhorst tot de gemeenschappelijke regeling van GBTwente per 1 januari 2026 bestuurlijk zijn gestart. Aangezien het besluitvormingstraject nog niet is afgerond, zijn de gemeenten Berkelland en Bronckhorst op basis van de huidige Fiscale Uitvoeringsovereenkomsten (FUO) in deze begroting verwerkt. GBTwente ziet haar toekomst samen met uw deelnemende gemeenten met vertrouwen tegemoet. Hengelo, april 2025 Hans Cloosterman, Directeur
5
DB2025014-1
1
Hoofdlijnen financiële begroting 2026
De bedragen in de tabellen in dit hoofdstuk en de detailtabellen moeten met € 1.000 vermenigvuldigd worden. De totale begrote lasten (voor toevoeging aan de reserve) bedragen € 16.558.812 en de begrote baten bedragen € 16.675.132. De begroting laat voor de mutaties in de reserves een overschot zien van € 116.320. Er is € 77.547 van de winst op de FUO-opdrachten verdisconteerd in de bijdrage van de gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling. Bedragen x € 1.000 Lasten negatief bedrag, baten positief bedrag
Realisatie 2024 Lasten
Overhead Salarissen en sociale lasten Goederen en diensten Overige algemeen Salarissen en sociale lasten Goederen en diensten Vastgoed en belastingen Salarissen en sociale lasten Goederen en diensten Kapitaallasten Vennootschapsbelasting Desintegratiekosten Subtotaal
Baten
Begroting 2025
Saldo
-1.711 -1.535
25
Lasten
Baten
Begroting 2026
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
-1.686 -1.535
-1.869 -1.713
-1.869 -1.713
-1.888 -1.700
-1.888 -1.700
-30 -562
-30 -571
-30 -571
-28 -451
-
-28 -451
-30 -562
-6.374 -4.327 -191 -92
65 165 -
-6.309 -4.162 -191 -92
-7.386 -4.506 -223 -8 -10
103
-7.386 -4.403 -223 -8 -10
-7.564 -4.388 -205 -45 -2
103
-7.564 -4.285 -205 -45 -2
-14.709
255
-14.454
-16.307
103
-16.204
-16.395
103
-16.292
-163
-164
Onvoorzien
-163
-164
Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage gemeente Enschede Bijdrage gemeente Hengelo Bijdrage gemeente Borne Bijdrage gemeente Losser Desintegratiebijdrage Losser Bijdrage gemeente Haaksbergen Desintegratiebijdrage Haaksbergen Bijdrage gemeente Almelo Bijdrage gemeente Oldenzaal Desintegratiebijdrage Oldenzaal Bijdrage gemeente Twenterand Bijdrage gemeente Lochem Bijdrage gemeente Hof van Twente Bijdrage gemeente Berkelland Bijdrage gemeente Bronckhorst Saldo financieringsfunctie
4.822 2.523 608 589 658
4.822 2.523 608 589 658
-11
2.034 874 804 17 12 1.080 982 695
2.034 874 804 17 12 1.080 982 684
-11
15.698
15.687
Resultaat uit bedrijfsvoering voor bestemming Onttrekking reserve Toevoeging aan reserve Subtotaal mutaties reserve
-14.720 -
15.953
-
Resultaat
-14.720
Suttotaal dekkingsmiddelen
-
5.396 2.785 662 637 3 731 5 2.231 963 2 871 20 13 1.093 975 -
5.396 2.785 662 637 3 731 5 2.231 963 2 871 20 13 1.093 975 -
-163
16.388
16.225
-16.471
16.491
-
1.233 -
15.953
1.233
-16.491
-20 -20
5.506 2.771 689 632 734 2 2.247 951 868 19 10 1.121 997 25
5.506 2.771 689 632 734 2 2.247 951 868 19 10 1.121 997 25
-164
16.572
16.408
-16.559
16.675
-
20 -20 -20
-
116 -58 -58
16.491
-0
-16.617
16.675
59
-58 -58
De begrote lasten voor mutaties in de reserve stijgen van € 16.470.523 in de primitieve begroting 2025 naar € 16.558.812 in de primitieve begroting 2026, een toename van € 88.289. In onderstaande tabel is zichtbaar gemaakt welke mutaties in de primitieve begroting 2026 hebben plaats gevonden:
6
DB2025014-1
De mutatie in de kapitaallasten worden nader toegelicht in hoofdstuk 8. De desintegratiekosten zijn bepaald op basis van de maatwerkafspraken die hierover met de desbetreffende gemeenten zijn gemaakt, het geraamde bedrag aan onvoorzien is conform de vastgestelde beleidsregels en het bedrag aan vennootschapsbelasting muteert op basis van de winstmarge op de FUO-opdrachten. Hieronder wordt een toelichting gegeven op belangrijkste ontwikkelingen; 1.
Autonome ontwikkelingen
Loonindexatie (conform advies werkgroep “Verbonden partijen”); In oktober 2024 is er vanuit de werkgroep “Verbonden partijen” een advies ontvangen over de toe te passen loonindexatie voor de begroting 2026. De loonindex voor het jaar 2026 bedraagt 6,8% (waarvan 4,7% al was meegenomen in de begroting 2025 en er ten opzichte van 2025 een stijging is van 2,1%). De loonindexatie naar de primitieve begroting 2026 bedraagt € 195.100. Prijsindexatie (conform advies werkgroep “Verbonden partijen”); Het advies geeft ook een actualisatie van de prijsindexatie aan. De gesaldeerde prijsontwikkeling voor 2026 bevat ook correcties voor de jaren 2023, 2024 en 2025. De geadviseerde indexatie voor 2026 bedraagt 4,9%. De prijsindexatie naar de primitieve begroting 2026 bedraagt € 332.300. In paragraaf 2.2 wordt een nadere toelichting gegeven over de loon- en prijsindexatie.
2.
Bijdrage aan het ravijnjaar gemeenten 2026
Bij het opstellen van deze begroting zijn de voorgestelde optimalisaties financieel verwerkt. De totale kostenbesparing bedraagt structureel € 428.500. Hieronder staat verwoord welke budgetten worden aangepast: a) € 300.000 aan inhuur aframen waarvan € 200.000 bijstelling op het inhuurbudget voor de bezwaarafhandeling en € 100.000 op het inhuurbudget voor de afhandeling beroepschriften. b) € 10.000 aframen op controle hondenbelasting door de controle anders uit te voeren. c) € 25.000 aframen op controle toeristenbelasting door de controle anders uit te voeren. d) € 23.500 aframen op huisvestingskosten e) € 50.000 aframen op facilitaire kosten als gevolg van nieuwe gunstigere contracten voor schoonmaak en warme dranken.
7
DB2025014-1
f)
€ 5.000 aframen op advieskosten door het in eigen beheer uitvoeren van medewerkerstevredenheidsonderzoeken en een cultuurscan. g) € 15.000 aframing kosten diensten van derden bij waardebepaling door het gezamenlijk met andere samenwerkingsverbanden opzetten van de reclamecampagne. Naast de genoemde kostenbesparing is als gevolg van autonome ontwikkelingen ook sprake van een kostentoename op een tweetal budgetten van totaal € 71.800, als volgt opgebouwd: a) € 16.800 verhoging voor het verkrijgen van mutaties uit de Basisregistratie Persoonsgegevens. De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft laten weten dat de tarieven als gevolg van noodzakelijke ICT-investeringen vanaf 2025 met € 16.800 gaat stijgen naar € 36.200. b) € 55.000 verhoging portokosten. Recent is de Europese Aanbesteding voor postdiensten gegund. De ingediende prijzen binnen deze aanbesteding liggen hoger dan de prijzen binnen het huidige contract dat niet meer verlengd kon worden. Als gevolg van deze prijsstijging moeten we het budget met € 55.000 verhogen. Rentebaten Naast deze kostenbesparing willen we ook de opbrengsten van de gemeenten verhogen. Door een positief rentetarief zijn er rentebaten binnen het schatkistbankieren. In 2023 bedroeg de rentebate zo’n € 479.000 en in 2024 bedroeg de rentebate zo’n € 695.000.
Dit is per saldo een gemiddelde renteopbrengst van totaal zo’n € 587.000. In onderstaande tabel is een berekening per gemeente gemaakt om een handreiking te geven over de hoogte van mee te nemen rentebate binnen de eigen gemeentelijke (meerjaren-)begroting 2026-2029. Organisatie Enschede (nominale - en ADI ontvangsten) Hengelo (nominale - en ADI ontvangsten) Borne (nominale - en ADI ontvangsten) Losser (nominale - en ADI ontvangsten) Haaksbergen (nominale - en ADI ontvangsten) Almelo (nominale - en ADI ontvangsten) Oldenzaal (nominale - en ADI ontvangsten) Lochem (nominale - en ADI ontvangsten) Hof van Twente (nominale - en ADI ontvangsten) Twenterand (nominale - en ADI ontvangsten) Berkelland (nominale ontvangsten) Bronckhorst (nominale ontvangsten) Subtotaal Gemeenten GBTwente (over ADI-ontvangsten FUO) GBTwente Subtotaal GBTwente TOTAAL
Renteverdeling Renteverdeling Gemiddelde 2023 2024 € 146.300 € 206.700 € 176.500 € 75.300 € 112.300 € 93.800 € 19.000 € 30.000 € 24.500 € 17.600 € 26.200 € 21.900 € 20.700 € 30.300 € 25.500 € 72.500 € 102.100 € 87.300 € 26.400 € 36.500 € 31.450 € 200 € 200 € 200 € 100 € 200 € 150 € 24.800 € 34.300 € 29.550 € 28.100 € 40.200 € 34.150 € 25.200 € 36.400 € 30.800 € 456.200 € 655.400 € 555.800 € 200 € 300 € 250 € 22.700 € 39.100 € 30.900 € 22.900 € 39.400 € 31.150 € 479.100 € 694.800 € 586.950
De rentebaten worden gerekend over de belastingontvangsten en over de ontvangsten van GBTwente zelf (de gemeentelijke bijdragen die GBTwente van haar gemeenten ontvangt voor de uitvoering van haar taken). De verdeling van de rentebaten voor de jaren 2023 en 2024 ziet er dan als volgt uit:
8
DB2025014-1
Organisatie
Ontvangsten in 2023
Enschede (nominale - en ADI ontvangsten) Hengelo (nominale - en ADI ontvangsten) Borne (nominale - en ADI ontvangsten) Losser (nominale - en ADI ontvangsten) Haaksbergen (nominale - en ADI ontvangsten) Almelo (nominale - en ADI ontvangsten) Oldenzaal (nominale - en ADI ontvangsten) Lochem (nominale - en ADI ontvangsten) Hof van Twente (nominale - en ADI ontvangsten) Twenterand (nominale - en ADI ontvangsten) Berkelland (nominale ontvangsten) Bronckhorst (nominale ontvangsten) Subtotaal Gemeenten GBTwente (over ADI-ontvangsten FUO) GBTwente Subtotaal GBTwente TOTAAL
€ € € € € € € € € € € € € € € € €
Organisatie
Ontvangsten in 2024
Enschede (nominale - en ADI ontvangsten) Hengelo (nominale - en ADI ontvangsten) Borne (nominale - en ADI ontvangsten) Losser (nominale - en ADI ontvangsten) Haaksbergen (nominale - en ADI ontvangsten) Almelo (nominale - en ADI ontvangsten) Oldenzaal (nominale - en ADI ontvangsten) Lochem (nominale - en ADI ontvangsten) Hof van Twente (nominale - en ADI ontvangsten) Twenterand (nominale - en ADI ontvangsten) Berkelland (nominale ontvangsten) Bronckhorst (nominale ontvangsten) Subtotaal Gemeenten GBTwente (over ADI-ontvangsten FUO) GBTwente Subtotaal GBTwente TOTAAL
€ € € € € € € € € € € € € € € € €
100.233.000 51.578.000 13.022.000 12.034.000 14.168.000 49.661.000 18.056.000 121.000 80.000 16.973.000 19.249.000 17.272.000 312.447.000 119.000 15.538.000 15.657.000 328.104.000
% verdeling
Verdeling ontvangen rente SKB 2023 30,55% € 146.300 15,72% € 75.300 3,97% € 19.000 3,67% € 17.600 4,32% € 20.700 15,14% € 72.500 5,50% € 26.400 0,04% € 200 0,02% € 100 5,17% € 24.800 5,87% € 28.100 5,26% € 25.200 € 456.200 0,04% € 200 4,74% € 22.700 € 22.900 € 479.000
% Verdeling verdeling ontvangen rente SKB 2024 104.259.000 29,75% € 206.700 56.644.000 16,16% € 112.300 15.129.000 4,32% € 30.000 13.191.000 3,76% € 26.200 15.271.000 4,36% € 30.300 51.492.000 14,69% € 102.100 18.415.000 5,26% € 36.500 122.000 0,03% € 200 92.000 0,03% € 200 17.305.000 4,94% € 34.300 20.280.000 5,79% € 40.200 18.375.000 5,24% € 36.400 330.575.000 € 655.400 131.000 0,04% € 300 19.713.000 5,63% € 39.100 19.844.000 € 39.400 350.419.000 € 694.800
Aanvullende bijdrage aan Ravijnjaar gemeenten Naast de hierboven genoemde bijdrage aan het ravijnjaar 2026 heeft GBTwente een aanvullende bijdrage geleverd. In de eigen concept begroting 2026 hebben wij € 25.000 aan rentebaten vanuit het schatkistbankieren geraamd. Daarnaast is de geschatte dotatie aan de
9
DB2025014-1
voorziening spaarverlof (€ 17.600) opgenomen in de begroting zonder hiervoor extra bijdrage te vragen. De dekking komt vanuit een diverse budgetten waar nog iets ruimte in zat. Samengevat: Het totale voordeel dat GBTwente hiermee kan bijdragen aan voorbereiding op het ravijnjaar 2026 bedraagt is opgebouwd uit € 428.500 lastenvermindering en € 71.800 stijging van de lasten (per saldo € 356.700), verhoging van de baten met € 25.000 en daarnaast en flinke rentebate van gemiddeld € 587.000 die de gemeenten zelf op basis van eigen inzicht in de gemeentelijke begroting kunnen opnemen. In de kadernota 2026 was al een indicatie van € 613.800 (gebaseerd op de verwachte renteopbrengst in 2024 bij de 2e bestuursrapportage 2024) aan extra renteopbrengsten aangegeven. In de richtlijnen voor de loon- en prijsindexering is door de deelnemende gemeenten aangegeven dat als de gemeenschappelijke regelingen onvoldoende respons laten zien op de oproep van de gemeenten om solidariteit te tonen in het bestrijden van de financiële pijn, het niet ondenkbaar is dat er een generieke budgetkorting door de gemeenten wordt overwogen.
Gezien de sturing die GBTwente heeft laten zien in al gerealiseerde en nog te realiseren procesoptimalisaties en de besparingen die daaruit voorvloeien en wij nu verdisconteren in deze begroting, willen wij de kanttekening maken om hier per gemeenschappelijke regeling naar te kijken en alleen daar waar niet wordt meebewogen een generieke budgetkorting toe te passen.
3.
Budgettair neutrale verschuivingen
Als gevolg van de gevraagde formatie-uitbreiding van 1,55 fte taxateur wonen worden de lasten op basis van de beschreven systematiek bij de loonindex met € 125.560 verhoogd (loonsom in 2024 voor deze functie geraamd op basis van de spelregels voor vacatureruimte). Als dekking wordt het inhuurbudget met dit bedrag verlaagd, waardoor deze formatieuitbreiding budgetneutraal plaats vindt. Als gevolg van het laten vrijvallen van 0,39 fte adviseur bedrijfsvoering worden de lasten op basis van de beschreven systematiek bij de loonindex met € 35.401 verlaagd en voor hetzelfde bedrag wordt het inhuurbudget verhoogd. Hiermee is ook deze omzetting budgetneutraal. Daarnaast vraagt informatiebeveiliging steeds meer van onze organisatie. Om onze weerbaarheid te kunnen borgen hebben wij de formatie voor adviseur bedrijfsvoering met 0,5 fte verminderd en de formatie voor CISO met 0,5 fte verhoogd. Daarmee komt de formatie voor CISO op 1 fte. En zoals bij de aanvullende bijdrage aan het ravijnjaar aangegeven is ook de geschatte dotatie aan het spaarverlof budgetneutraal in de begroting verwerkt. 4.
Overige ontwikkelingen 2026;
Lonen Uitgangspunt voor het berekenen van de juiste salarissom 2026 inclusief de hierboven al genoemde index voor het jaar 2026 is de actuele salarisstaat inclusief sociale lasten op basis van personele formatie tegen actuele loonkosten op 31-12-2024, geëxtrapoleerd op jaarbasis. Ten opzichte van 2025 zie je een voordeel op de lonen. Dit voordeel wordt veroorzaakt doordat de geraamde vacatureruimte in de begroting 2025 inmiddels deels is ingevuld Hierbij
10
DB2025014-1
heeft de inschaling plaatsgevonden op een lager niveau dan de vacatureruimte was geraamd. In paragraaf 2.2. staat een nadere analyse van de opbouw van de salarissom voor het begrotingsjaar 2026. Kapitaallasten Op basis van het investeringsplan 2026 zijn de kapitaallasten aangepast. In paragraaf 4.5.2. en in hoofdstuk 8 staat beschreven welke investeringen in 2026 gepland staan. De afschrijving zal hierdoor met € 18.400 afnemen ten opzichte van de begroting 2025. Vennootschapsbelasting Als gevolg van de wijzigingen in de opbrengsten van de FUO-opdrachten bij Berkelland en Bronckhorst is er sprake van een verwachte vennootschapsbelasting van € 45.475 over 2026. Desintegratiekosten Op basis van gemaakte afspraken is er nog sprake van deels doorbelasting aan de gemeente Haaksbergen voor wat betreft de hondenbelasting. Onvoorzien De post “Onvoorzien” is conform de verordening financiële beleid, beheer en organisatie geraamd op 1% van de begrote lasten (€ 163.949). De begroting laat voor de mutaties in de reserves een overschot zien van € 116.320. In de begroting 2026-2029 is reeds verwerkt dat een deel van het geraamde overschot aan de reserve wordt toegevoegd tot aan de maximaal toegestane hoogte van de reserve “Jaarresultaten”. De daadwerkelijke reservemutatie wordt bij bepaling van het jaarrekeningresultaat 2026 door het algemeen bestuur bepaald.
Dit wordt geëffectueerd bij de bepaling van het saldo bij de jaarrekening 2026 mits de ruimte er is.
11
DB2025014-1
2
Toelichting op de hoofdlijnen financiële begroting 2026
De begroting is uitgesplitst in een begroting voor de gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling en een begroting voor de gemeenten waarmee een fiscale uitvoeringsovereenkomst (FUO) is afgesloten. De ramingen van de FUO-gemeenten Berkelland en Bronckhorst zijn gebaseerd op de afspraken die gelden vanaf 20211. Producten Voor de gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling zijn voor elke vorm van dienstverlening van GBTwente aparte ‘producten’ benoemd. Op zo’n product komen alle specifieke, direct aan het product toe te wijzen, kosten voor die dienstverlening terecht. De kosten, die niet direct aan een product toe te wijzen zijn, worden aan de hand van verdeelsleutels over de producten verdeeld. Op deze wijze is er een heldere en logische methode van kostenopbouw van de diverse producten, ofwel dienstverlening, van GBTwente toegepast. De gemeentelijke bijdrage komt tot stand op basis van het tarief per eenheid product vermenigvuldigd met het aantal afgenomen eenheden per gemeente. Zo ontstaat er een overzichtelijk totaalbeeld van lasten en baten per product. De producten binnen onze dienstverlening bestaan uit:
Product Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact) Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario) Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasting complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag
Verdeelsleutel inwonersaantal objecten biljetten aanslagregels aanslagregels tweede invorderstap dossiers biljetten biljetten te controleren aantal objecten te controleren aantal objecten gecontroleerd aantal objecten aanvragen aanslagregels
Met ingang van 2026 vervalt het product Klantcontact (alleen 2e lijns klantcontact). Met ingang van 2025 heeft de gemeente Borne besloten om, evenals alle andere gemeenten, de 1e lijns klantcontacten ook bij GBTwente onder te brengen. Daarmee wordt het product Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact) het standaard product binnen GBTwente.
1 Een eventuele toetreding van de gemeenten Berkelland en Bronckhorst aan de gemeenschappelijke regeling zal in een
gewijzigde begroting 2026 verwerkt worden.
12
DB2025014-1
2.1
Uitgangspunten bij deze begroting
Voor deze begroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. De begroting is in evenwicht of laat een overschot zien. 2. Elke begrotingspost wordt periodiek gescreend en wordt tegen reële kosten in de begroting 2026-2029 opgenomen om optimale efficiënte dienstverlening te kunnen leveren tegen zo laag mogelijke kosten. 3. De loon- en prijsindexatie wordt in overeenstemming met het advies van de werkgroep “Verbonden partijen vanuit de deelnemende gemeenten” verwerkt in de begroting 20262029. De loonindex voor het jaar 2026 bedraagt 6,8% (waarvan 4,7% al was meegenomen in de begroting 2025 en er ten opzichte van 2025 een stijging is van 2,1%). De prijsindex bedraagt 4,9%. 4. Voor nu bekende formatie-ontwikkelingen zijn in deze begroting afzonderlijk zichtbaar gemaakt. 5. Voor vacatures worden in principe de salariskosten van het maximum van de functieschaal gehanteerd min twee periodieken. 6. De lopende desintegratiekosten in de gemeente Haaksbergen wordt op basis van de afgesproken beleidsregels geraamd. 7. De tarieven voor de deelnemende gemeenten worden vastgesteld op basis van de systematiek van de DVO 2018. Zolang er geen besluitvorming is over Berkelland en Bronckhorst geldt voor hen de FUO. 8. Er wordt van uitgegaan dat er geen nieuwe toetreders zijn per 1 januari 2026. 9. De tarieven voor de deelnemende gemeenten worden vastgesteld op basis van tariefdifferentiatie.
De tarieven voor 2026 worden bepaald aan de hand van de budgetomvang van 2026 gebaseerd op geformuleerde uitgangspunten, de werkelijke aantallen van 2024 en de huidige capaciteitsplanning. 10. Aanvullende taken ten opzichte van de huidige worden doorberekend op basis van maatwerk. 11. Het format Begroting bestaat uit; a. Toelichting op gehanteerde uitgangspunten. b. Cijfermatige programmabegroting (realisatie 2024, begroting 2025, begroting 2026). c. Het meerjarenperspectief 2027-2029 is onderdeel van de begroting. d. Toelichting per programma e. Verplichte paragrafen f. Bijlage; waarin een nadere toelichting wordt gegeven op de baten en lasten per taakveld en de incidentele baten en lasten per programma worden weergegeven.
13
DB2025014-1
12. In het meerjarenperspectief worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: a. De begroting is in evenwicht of laat een overschot zien. b. De verdeelsleutels en aantallen zoals gebruikt in de begroting 2026 zijn ook in het meerjarenperspectief toegepast. c. Voor de meerjarenraming worden de loonindices 4,9% (2027), 4,3% (2028) en 4,3% (2029) uit de cMEV2025 gehanteerd (Bijlage_12_cMEV2025 Kerngegevens collectieve sector, uitgaven en inkomsten, 1970-2028). d. Voor de prijsindexatie wordt voor de jaarschijven 2027-2029 jaarlijks 2,2% toegepast. Hierbij wordt prijsindex uit de cMEC 2025 doorgetrokken. 13. Van de begrote winst op de FUO-opdrachten Berkelland en Bronckhorst wordt voor 40% verdisconteerd op de bijdragen van de gemeenten die deelnemen aan de GR.
2.2
Loon- en prijsontwikkelingen
Door middel van een gezamenlijk schrijven van de werkgroep “Verbonden partijen” zijn aan alle verbonden partijen, waaronder GBTwente, uniforme richtlijnen voor loon- en prijsontwikkelingen verstrekt voor de meerjarenbegroting 2026-2029. Loonontwikkeling Uitgangspunt voor de indexen voor het jaar 2026 is de actuele salarisstaat inclusief sociale lasten op basis van personele formatie tegen actuele loonkosten op 31-12-2024, geëxtrapoleerd op jaarbasis. Toekenning van periodieken mag in dit uitgangspunt meegenomen worden als ze zeker zijn. Formatie-ontwikkelingen worden afzonderlijk zichtbaar gemaakt in deze begroting. Voor vacatures worden de salariskosten van het maximum van de functieschaal gehanteerd min twee periodieken. De cao is voor gemeenten (werkgeversorganisatie VNG) en gemeenschappelijke regelingen (werkgeversorganisatie WSGO) gelijk van strekking. Van januari 2025 tot april 2025 is er geen loonkostentoename (op basis van de cao). Er is nog geen principeakkoord voor de rest van 2025 en 2026. Daarna staan de onderhandelingen voor een nieuwe cao weer open en zijn bij de berekeningen voor de kaders 2025 vanaf dat moment de Cmev-cijfers weer van toepassing verklaard. Voor de berekening van de Cmev-index voor het jaar 2025 worden de eerste 3 maanden genegeerd en wordt de volledige index voor 2025 gehanteerd.
Voor 2026 gaan wordt uitgegaan van de “Verzamelde-bijlagen-Mev202517september”. Dit CBS-bestand geeft cijfers t/m 2028. De loonindex voor het jaar 2026 bedraagt 6,8% (waarvan 4,7% al was meegenomen in de begroting 2025 en er ten opzichte van 2025 een stijging is van 2,1%. Dit te hanteren percentage wordt geadviseerd door de werkgroep “Verbonden partijen” van de deelnemende gemeenten. Schematisch ziet de stijging van de loonkosten in 2026 er dan als volgt uit:
14
DB2025014-1
Cijfermatig kan de ontwikkeling van de loonkosten als volgt worden weergegeven: Loonsom 2024 Mutaties: (in- en uit diensttreding en urenvermindering) Ontwikkelruimte 2025 Indexatie 2025 4,7% Subtotaal 2025 Openstaande vacatures Indexatie 2025 over vactures en vacatureruimte 4,7% Totaal begrote loonsom 2025 Ontwikkelruimte 2026 Indexatie 2026 - 2,1% TOTALE BEGROTE LOONSOM 2026
fte
Loonsom
101,14 € € € €
8.114.800 -157.100 119.000 379.600
8,07 € €
670.400 31.500
€ €
129.400 195.100
109,21
€
8.456.300
€
9.158.200
€
9.482.700
De ontwikkelruimte is berekend op persoonsniveau met aankomende periodieken en inclusief de medewerkers die in de functionele schaal treden. Voor de meerjarenraming worden de indexen 4,9% (2027), 4,3% (2028) en 4,3% (2029) uit de cMEV 2025 gehanteerd (Bijlage_12_cMEV25 Kerngegevens collectieve sector, uitgaven en inkomsten, 1970-2028). Prijsontwikkeling Voor de prijsmutaties nemen we de prijsontwikkeling volgens de cMEV 2025 (Bijlage_12_cMEV25 Kerngegevens collectieve sector, uitgaven en inkomsten, 1970-2028) als uitgangspunt. Het CBS stelt deze werkelijke inflatoire effecten achteraf nog bij. Deze bijstelling hebben we nog niet in onze prijsontwikkeling verwerkt als we uitgaan van het prijspeil van de vorige begroting. Daarom worden de correcties over de jaren 2023 tot en met 2025 alsnog meegenomen voor de bepaling van de totale prijsontwikkeling voor het begrotingsjaar 2026. Dit leidt tot een prijsstijging ten opzichte van de begroting 2025 van 4,9%.
De prijspeiltoename 2026 van 2,2% wordt gecorrigeerd met een toename van 1,0% uit 2023, een toename van 1,0% uit 2024 en een toename 0,7% uit 2025 en komt daarmee voor 2026 uit op 4,9%. Voor de meerjarenraming 2027-2029 gaan we uit van een jaarlijkse prijsstijging van 2,2%, waarbij we de prijsontwikkeling volgens de cMEV 2025 doortrekken.
2.3
Perspectief
Het meerjarenperspectief 2027 - 2029 van GBTwente wordt in hoofdstuk 7 nader toegelicht.
15
DB2025014-1
3
Programmaplan
Deze begroting is opgesteld op basis van het Strategieplan 2023-2026 “Met elkaar en voor elkaar”. Deze is gericht op ‘koersvastheid, stabiliteit, duidelijkheid en transparantie voor gemeenten en inwoners’. De geformuleerde missie, visie, kernwaarden, en doelen zijn richtinggevend voor de komende jaren. Missie; GBTwente waardeert, heft en int gemeentelijke belastingen voor gemeenten op een betrouwbare, dienstverlenende en efficiënte wijze. Dit is wat we bij GBTwente in essentie doen. Betrouwbaar spreekt voor zich. Dienstverlenend omdat GBTwente in opdracht van de gemeente(n) werkt en daarmee ook een ‘visitekaartje’ van de gemeente is. Efficiënt, dus zo optimaal mogelijk. Waarderen, heffen en innen verwijst naar ons primaire proces. Visie; GBTwente maakt belastingen persoonlijk en begrijpelijk. Bij GBTwente staan we in direct contact met inwoners en gemeenten, wat het belang van een persoonlijke en begrijpelijke aanpak benadrukt. Iedereen moet namelijk betalen vanuit de eigen situatie en een persoonlijke en begrijpelijke aanpak maakt dit voor (nagenoeg) iedereen uitvoerbaar. Kernwaarden; Deskundig, integer en behulpzaam. Deskundig: Samen streven we ernaar om hét kenniscentrum op het gebied van (gemeentelijke) belastingen te zijn.
GBTwente investeert organisatie breed in deskundigheid door het trainen en scholen van medewerkers in de kennis en vaardigheden die zij nodig hebben om alle stakeholders te bedienen. Er is ruimte voor (persoonlijke) ontwikkeling. Door te zorgen voor deskundige medewerkers, kunnen zowel gemeente als inwoner erop vertrouwen dat GBTwente waardeert, heft en int op een betrouwbare, dienstverlenende en efficiënte wijze. Deskundigheid is niet alleen kennis en kunde, het betekent ook trots zijn op elkaar en op de organisatie. In houding en gedrag professioneel en representatief. Integer: GBTwente stelt zich als organisatie integer op bij de uitvoering van haar werkzaamheden. Handelend naar alle relevante en van toepassing zijnde wetsartikelen, (interne) afspraken en gedragscodes. Dit dragen we vanuit de organisatie (als geheel en per individu) uit naar inwoners, door transparant te zijn over onze werkzaamheden. Behulpzaam: Dagelijks verlenen we vanuit GBTwente diensten aan diverse stakeholders (inwoners, opdrachtgevers en collega’s). Al deze groepen en individuen hebben uiteenlopende wensen en behoeften. Behulpzaamheid is een houding die altijd past. De basisgedachte is ‘zelfredzaamheid van de ander’ (voordoen > samendoen > zelf doen), met daarnaast behulpzaam zijn en aanspreekbaar zijn op eigen verantwoordelijkheid. Zo kunnen we doen wat nodig is, op een juiste manier.
Zowel intern als extern draagt dit bij aan toekomstbestendige dienstverlening, die mensgericht, klantgericht en vraaggericht is.
16
DB2025014-1
3.1 Programma’s 3.1.1 Organisatie-eenheid Strategie en bedrijfsvoering Wat willen we bereiken? Invoering nieuwe archiefwet Met de komst van de nieuwe Archiefwet is het van groot belang om het archief op orde te brengen en te houden en de bewaartermijnen te borgen Alle bewaarde dossiers dienen jaarlijks getoetst te worden op informatiewaarde en er dient jaarlijks een vernietigingslijst te worden opgesteld. Er zijn gesprekken geweest met de gemeente Hengelo of zij ons kunnen ondersteunen op het gebied van de archiefwet. Hierover zijn nog geen verdere concrete afspraken gemaakt. Nadere uitwerking IT-visie GBTwente staat voor een moderne, flexibele en op standaarden gebaseerde ICT-omgeving binnen de geldende (beveiligings-)normen. We streven naar een moderne werkomgeving, waarin innovatie en doordachte ICT cruciaal zijn om de visie te verwezenlijken. Ook omarmen we nieuwe technologieën, zodat we in staat blijven onze werkzaamheden effectiever en efficiënter te verrichten. Wat gaan we daarvoor doen? Nieuwe archiefwet De gemeente Hengelo heeft ons, op ons verzoek, inzage gegeven in hetgeen incidenteel en structureel gedaan moet worden om aan de archiefwet te voldoen. Wij gaan in 2025 een plan van aanpak opstellen. Mochten hier financiële consequenties aan zitten, dan worden deze via een apart voorstel geagendeerd.
Tevens zijn we verplicht om onze bestanden duurzaam toegankelijk te houden. In de nieuwe Archiefwet wordt het beschikken over een e-depot verplicht. Alle permanent te bewaren digitale bestanden moeten een minimum set aan metadata bevatten voordat ze kunnen worden overgedragen. GBTwente is zelf verantwoordelijk voor het op orde krijgen van de metadata. Voor dit Project “handmatig toevoegen metadata” hebben wij voor een periode van 2 jaar een formatie-uitbreiding van 0,3 fte gevraagd (via de gewijzigde begroting 2024 en de primitieve begroting 2025). Wij konden in 2024 nog niet starten met dit project en hebben in 2024 via de bestuursrapportage deze loonsom laten vrijvallen. Zoals al aangegeven in de kaderbief 2026 hebben wij het verzoek gedaan om de tijdelijke uitbreiding met 0,3 fte ook in 2026 nog 1 jaar te mogen continueren. Oorspronkelijk stond de inwerkingtreding gepland voor begin 2024 maar nu wordt de inwerkingtreding naar alle waarschijnlijkheid uitgesteld tot 1 januari 2027. Nadere uitwerking IT-visie GBTwente werkt aan de IT-visie die binnenkort vastgesteld gaat worden. Ook zal de invoering van de NIS2 impact hebben op de bedrijfsvoering. Wat de impact is op de bedrijfsvoering wordt in 2025 in beeld gebracht. Er wordt een onderzoek gedaan naar de ‘ist’ en de ‘soll’ situatie en mogelijke oplossingsrichtingen worden in beeld gebracht.
Eventuele financiële consequenties worden via bestuursrapportages of (gewijzigde) begrotingen zichtbaar gemaakt.
17
DB2025014-1
Wat mag het kosten?
Begroting 2026 (bedragen * € 1.000) Overhead Facilitering bestuursorgaan Overige algemene kosten Saldo van baten en lasten
Baten 0 0 0 0
Lasten Saldo -3.589 -3.589 -145 -145 -455 -455 -4.189 -4.189
3.1.2 Organisatie-eenheid Vastgoed en belastingen, inclusief alle eindproducten Het belastingproces (waarderen, heffen en innen) is hét centrale proces binnen GBTwente. GBTwente is organisatorisch ingedeeld in taakvelden. Wat willen we bereiken? Bijdrage aan de bestuurlijke opgave van de deelnemende gemeenten In de algemene zienswijze bij de begroting 2025 en in de toelichting bij het advies loon- en prijsontwikkeling gemeenschappelijke regelingen voor de begroting 2026 worden de gemeenschappelijke regelingen opgeroepen om ook een bijdrage te leveren aan de financiële situatie bij gemeenten richting 2026. Dit vinden wij niet meer dan logisch. Als je kijkt hoe GBTwente scoort in de landelijke benchmark van de waarderingskamer, dan is GBTwente een van de organisaties met de laagste kosten per WOZ-object. Slechts één ander samenwerkingsverband scoort beter. Dit toont aan dat wij ons grootste en meest arbeidsintensieve proces efficiënt hebben ingericht. Door de inzet van automatisering en digitalisering hebben wij in de afgelopen jaren de nodige stappen gezet in het optimaliseren van processen.
Hieronder staat beschreven wat we zoal gedaan hebben: • Afschaffen van het versturen gebruikersbeschikking aan huurders van woningen • Automatisering hondenbelasting via Robotic Process Automation (RPA) • Automatisering rioolrecht grootverbruik via RPA • Uitwisseling van ledigingen via Centraal Informatie Beheer Afval Services (Cibas) • Automatisering controle toeristenbelasting: • Efficiëntere organisatie van de ondersteuning bij het taakveld Dienstverlening in de periode van de aanslagoplegging in februari tot en met april. • Innovatie WOZ-bezwarenproces door de inzet van RPA • Optimalisatie van onze dienstverlening zonder inzet van extra middelen. Voorbeelden hiervan zijn; o de inrichting van een vernieuwd taxatieverslag o een gezamenlijke WOZ-campagne met andere samenwerkingsverbanden om zo bezwaren via No Cure No Pay bureaus te voorkomen. o verbetering van ons herwaarderingsmodel voor specifieke categorieën niet woningen. Kerntakendiscussie Wij hebben in de afgelopen periode ook onze uitvoeringstaken beoordeeld op wettelijke taken en overige taken. Als het gaat om het waarderen, heffen en innen van gemeentelijke
18
DB2025014-1
belastingen zijn dat allemaal wettelijke taken dat wij uitvoeren. Hierin kan niet de keuze gemaakt worden om deze niet meer uit te voeren. Als enige niet wettelijke taak voeren wij nu de uitbetaling van compensatie medisch afval uit voor een aantal gemeenten2. Over de wijze van uitvoering van deze taak kunnen de desbetreffende gemeenten een keuze maken. Verdere actuele onderwerpen voor optimalisering van processen • No Cure No Pay en vermindering proceskosten • Landelijke pilot “Het nieuwe waarderen” • Onderzoek naar tweejaarlijkse herwaardering WOZ waarde • Actiever acquireren onder Twentse gemeenten vanuit het oogpunt van de 4 K’s (kwaliteit, kwetsbaarheid, kansen, kosten). Wat gaan we daarvoor doen? Bijdrage aan de bestuurlijke opgave van de deelnemende gemeenten Ook in de toekomst blijven we innoveren. Jaarlijks wordt een aantal processen beoordeeld volgens de LEAN-systematiek om verspilling in het proces te voorkomen. Alle stappen in het proces moeten immers van waarde zijn. Ook schenken we steeds meer aandacht aan KPImanagement binnen onze proces gestuurde organisatie. De beheersing van de processen volgen we in onze Obeya3. No Cure No Pay Door een arrest van de Hoge Raad waren we weer verplicht om in bezwaar hogere proceskosten te vergoeden.
Er is echter reparatiewetgeving met een aanpassing van de WOZfactor aangenomen en reeds in werking, waardoor we alsnog vanaf 2025 een lager bedrag kunnen gaan uitbetalen. Door een ander arrest van de Hoge Raad worden er nadere eisen gesteld aan de toepasselijkheid van de WOZ-factor. Deze is namelijk alleen van toepassing als: 1. de bijstand op NCNP-basis is verricht en; 2. de PKV uiteindelijk bij het bureau terechtkomt en; 3. de procedure op zodanige wijze door het bureau is gevoerd dat de PKV zonder WOZfactor de redelijke kosten ruim overschrijdt. Op dit moment is nog niet duidelijk of en op welke wijze NCNP-bureaus hierop zullen reageren. Landelijke pilot “Het nieuwe waarderen” GBTwente is in oktober 2024 gestart de pilot ‘Check uw woning’. In 2025 vindt het tweede deel van de pilot plaats, waarna mogelijk per 2026 dit een standaard onderdeel wordt van de procesgang.
2
Voor de gemeenten Almelo, Enschede, Borne, Losser en Oldenzaal voert GBTwente de inhoudelijke screening uit en voor de gemeenten Enschede, Borne, Losser en Oldenzaal ook de daadwerkelijke uitbetaling. Voor de gemeente Almelo wordt geborgd dat de inwoners die voor compensatie in aanmerking komen de toegang krijgen voor de daarvoor bestemde inzamelingsmiddelen. 3 Obeya is een term vanuit het LEAN management en betekent in het Japans ‘Grote Kamer’. Een Obeya is feitelijk een visuele manier om grip te krijgen. In de Obeya zijn de doelen (in de vorm van mijlpalen) en prestaties (in de vorm van KPI’s) vanuit het strategieplan naar een jaarplan verwoord.
19
DB2025014-1
Onderzoek naar tweejaarlijkse herwaardering De VNG is druk bezig om de uitwerking van de motie om een onderzoek te starten naar de mogelijkheden van een tweejaarlijkse herwaardering op te pakken. GBTwente neemt als afgevaardigde vanuit de Landelijke Vereniging voor Lokale Belastingen zitting in deze stuurgroep. De eerste resultaten van dit onderzoek worden voor de zomer van 2025 verwacht. Mocht de wetgever op termijn besluiten tot een tweejaarlijkse herwaardering, dan wordt vanzelfsprekend gekeken naar de benodigde WOZ-formatie en daarmee onze begroting. Actiever acquireren onder Twentse gemeenten GBTwente gaat actiever met de Twentse gemeenten, die nog niet zijn toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling, in gesprek over mogelijk toetreding. Uitbreiding van de gemeenschappelijke regeling draagt bij aan de continuïteit van GBTwente op de lange termijn.
3.1.3 FUO-opdrachten Met de gemeenten Berkelland en uitvoeringsovereenkomst afgesloten.
Bronckhorst
heeft
GBTwente
een
fiscale
Voor wat betreft de belasting-specifieke bijzonderheden met betrekking tot de waardering van objecten en het heffen en innen van gemeentelijke belastingen wordt verwezen naar de vorige paragraaf. Beide gemeenten hebben in aangegeven geïnteresseerd te zijn in een toetreding tot de gemeenschappelijke regeling. Hierover zijn met beide gemeenten diverse verkennende gesprekken gevoerd en heeft in het algemeen bestuur bestuurlijke afstemming plaatsgevonden. Daar is uitgesproken dat er geen principiële bezwaren tegen een eventuele toetreding van deze niet Twentse gemeenten zijn, mits er voldoende ruimte blijft voor andere Twentse gemeenten om op termijn toe te treden tot de GR van GBTwente. Wat willen we bereiken? In november 2024 hebben we van beide gemeenten het officiële verzoek tot toetreding tot de GR ontvangen. Op 19 december 2024 heeft het algemeen bestuur van GBTwente als voorgenomen besluit ingestemd met de toetreding van Berkelland en Bronckhorst. Wat gaan we daarvoor doen? De colleges van de deelnemende gemeenten hebben inmiddels het verzoek van ons ontvangen om de betreffende stukken aan hun raden aan te bieden en de raden te verzoeken hun eventuele zienswijze voor 5 maart 2025 kenbaar te maken aan het dagelijks bestuur van GBTwente.
Dit zou kunnen betekenen dat na het doorlopen van een omvangrijk bestuurlijk besluitvormingstraject de gemeenschappelijke regeling per 1 januari 2026 van 8 naar 10 gemeenten groeit. Omdat het besluitvormingsproces nog niet is afgerond, worden de gemeente Berkelland en Bronckhorst nog op basis van de huidige FUO contracten in de begroting verwerkt.
20
DB2025014-1
Wat mag het kosten? Begroting 2026 (bedragen * € 1.000) Uitvoering Wet WOZ, heffen en innen van belastingen Saldo van baten en lasten
Baten
Lasten
103 103
-12.160 -12.160
Saldo -12.263 -12.263
3.2 Overzichten 3.2.1 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen De gemeentelijke bijdrage van de deelnemende gemeenten in 2026 bedraagt € 16.512.071. Hiervan is € 2.497 vanuit desintegratie van taken betreffende hondenbelasting Haaksbergen. De gemeentelijke bijdrage 2026 wordt bepaald aan de hand van het aantal afgenomen producten door de desbetreffende gemeente vermenigvuldigd met de kostprijs per product. De bijdragen voor de gemeenten zijn voor 2026:
Algemene dekkingsmiddelen Gemeente Enschede Gemeente Hengelo Gemeeente Borne Gemeente Losser Gemeente Haaksbergen Desintegratiebijdrage Haaksbergen Gemeente Almelo Gemeente Oldenzaal Gemeente Twenterand Gemeente Lochem Gemeente Hof van Twente Gemeente Berkelland Gemeente Bronckhorst
Bedrag * € 1.000 5.506 2.771 689 632 734 2 2.247 951 868 19 10 1.121 997
21
DB2025014-1
In onderstaande tabel is weergegeven hoe de gemeentelijke bijdrage wijzigt ten opzichte van de primitieve begroting 2025. Naast de mutatie in bijdrage is ook de gemiddelde rentebate4 over de afgelopen twee jaar weergegeven, zodat naast de onderdelen van de kaderbrief die in de begroting van GBTwente zijn verwerkt, ook het effect van deze rentebaten zichtbaar is:
Gemeente
Gemeente Enschede Gemeente Hengelo Gemeente Borne Gemeente Losser Gemeente Haaksbergen Gemeente Almelo Gemeente Oldenzaal Gemeente Twenterand Gemeente Lochem Gemeente Hof van Twente Gemeente Berkelland Gemeente Bronckhorst
Mutatie in Rentebate Totaal van bijdrage obv mutatie en ten gemiddelde rentebate opzichte 2023/2024 van 2025 € 109.126 € -176.500 € -67.374 € -13.631 € -93.800 € -107.431 € 27.675 € -24.500 € 3.175 € -8.549 € -21.900 € -30.449 € 757 € -25.500 € -24.743 € 15.420 € -87.300 € -71.880 € -14.856 € -31.450 € -46.306 € -3.417 € -29.550 € -32.967 € -1.302 € -200 € -1.502 € -2.534 € -150 € -2.684 € 28.267 € -34.150 € -5.883 € 22.508 € -30.800 € -8.292
Saldo financieringsfunctie Naast de gemeentelijke bijdragen is er sprake van een ingeschatte rentebate van € 25.000 die GBTwente zelf in de begroting 2026 heeft verwerkt.
3.2.2 Bedrag heffing vennootschapsbelasting In de begroting 2026 is € 45.475 begroot aan vennootschapsbelasting.
3.2.3 Onvoorzien In de begroting 2026 is € 163.949 begroot aan onvoorziene kosten.
4 Dit bedrag aan rentebate slechts een handreiking. Het is aan de gemeenten zelf welk bedrag zij ramen in de gemeentelijke
begroting. Zie ook de tekst over de rentebate op pagina 8 en 9.
22
DB2025014-1
4
Paragrafen
Het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) stelt eisen aan de begroting van GBTwente. Een onderdeel daarvan zijn de verplichte paragrafen. Hieronder worden deze paragrafen nader toegelicht.
4.1
Lokale heffingen
De ramingen van de belastingopbrengsten en paragrafen lokale heffingen maken geen onderdeel uit van de begroting van GBTwente. Hiervoor wordt verwezen naar de begrotingen van de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal, Twenterand, Berkelland, Bronckhorst, Lochem en Hof van Twente.
4.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
GBTwente voert drie keer per jaar een risico-inventarisatie uit, waarbij alle risico’s worden benoemd. Daarna wordt bepaald hoe vaak dit risico zich voordoet en wordt de financiële impact per risico geschat. Het risicoprofiel wordt dan zichtbaar. Dit risicoprofiel wordt afgezet tegen de weerstandscapaciteit, om te bepalen in hoeverre deze capaciteit voldoende is om de risico’s op te kunnen vangen zonder dat het beleid bijgesteld moet worden en/of dat doelstellingen in gevaar komen. De weerstandscapaciteit is de financiële buffer om risico’s structureel of incidenteel te kunnen opvangen. De risicofactor is geactualiseerd op basis van ontwikkelingen binnen of rondom GBTwente en de genoemde bedragen worden op het juiste prijspeil gehouden. Op basis van de risicoinventarisatie wordt het profiel bijgesteld op basis van mogelijke nieuwe risico's die zich voordoen. Met toepassing van de kansberekening en geschatte financiële impact per risico is het totale risicoprofiel eind 2024 vastgesteld op € 3.086.474. Bestuurlijk is besloten dat een gemeenschappelijke regeling als GBTwente een eigen weerstandscapaciteit mag hebben voor het opvangen van negatieve bedrijfsvoering resultaten, maar dat het eigen weerstandsvermogen niet zo groot hoeft te zijn om het eigen risicoprofiel volledig op te kunnen vangen.
De deelnemers willen zelf een weerstandcapaciteit opbouwen die voldoende is om eventuele tegenvallers van al hun verbonden partijen op te vangen. De kans dat alle verbonden partijen op exact hetzelfde moment aanspraak maken op de weerstandscapaciteit wordt zodanig gering geacht, dat de weerstandscapaciteit die de deelnemer moet vormen lager kan zijn dan de afzonderlijke weerstandscapaciteiten van de verbonden partijen. Hierna wordt ingezoomd op een aantal belangrijke aspecten van risicobeheer: ▪ GBTwente beschikt over een Algemene reserve die ultimo 2024 (op voorwaarde dat het algemeen bestuur na vaststelling van de jaarrekening instemt met het voorstel tot saldobestemming) gevuld is tot € 750.164. Deze reserve dient als buffer om risico’s en knelpunten te kunnen opvangen alsmede voor innovatie van de dienstverlening. ▪ GBTwente heeft een laag renterisico omdat er maar twee lineaire geldleningen zijn afgesloten. Beide leningen kennen jaarlijkse aflossingen, waardoor risicospreiding optreedt. Vanuit de wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) zijn wij eraan
23
DB2025014-1
▪ ▪
gehouden om niet lang (niet meer dan 3 kwartalen) “rood te staan”. Dit risico is met onze financieringsstructuur nagenoeg nihil. De rentevoorwaarden zijn gelijk aan die van de opdracht gevende gemeenten. GBTwente heeft twee langlopende leningen afgesloten (één met een looptijd van 10 jaar en één met een looptijd van 20 jaar). Er zijn de volgende langlopende verplichtingen; o DVO met gemeente Hengelo (financiën) o DVO met gemeente Enschede (ICT) o Contracten met de softwareleveranciers Gouw-IT en Ortec Finance o Leaseovereenkomst met Huiskes Kokkeler Lease voor vijf leaseauto’s voor algemeen gebruik en drie leaseauto’s die persoonsgebonden zijn (o.a. buitendienstmedewerkers) o Contract met BNG bank o Huurovereenkomst Demmersweg 140 Hengelo o Contract met Novon voor facilitaire dienstverlening aan de Demmersweg 140 o Contract met Visma Raet voor de salarisadministratie. o Contract met Onestopsourcing als broker voor personeel van derden. o Contract met Tempo Team voor inhuur van tijdelijke personeel
4.2.1 Kengetallen in relatie tot financiële positie Vanuit het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) is wettelijk geregeld dat gemeenschappelijke regelingen voorgeschreven algemene financiële kengetallen opnemen in de begroting en jaarstukken. Met deze algemene financiële kengetallen wordt beoogd gemakkelijker inzicht te geven in de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de organisatie. De kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de organisatie beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te kunnen vangen. Zij geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid. Van belang daarbij is ook het verloop van de uitkomsten en de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De algemene financiële kengetallen vormen daarom onderdeel van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, omdat deze paragraaf weergeeft hoe solide de begroting is en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen. In het BBV is bepaald welke kengetallen moeten worden opgenomen, hoe zij berekend moeten worden en hoe zij verwoord moeten worden in de begroting en rekening.
Het betreft de volgende financiële kengetallen: 1. Netto schuldquote 2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio 4. Grondexploitatie 5. Structurele exploitatieruimte 6. Belastingcapaciteit De begroting en jaarstukken van GBTwente bevatten geen grondexploitatie en belastingopbrengsten, daarom worden de kengetallen 4 en 6 niet opgenomen in deze paragraaf.
24
DB2025014-1
Kengetallen
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Verloop van de kerngetallen Verslag Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029 -12,15% 0,73% 1,72% 1,65% 0,14% -0,40% -12,15% 0,73% 1,72% 1,65% 0,14% -0,40% 21,96% 7,25% 7,80% 8,22% 8,59% 8,99% 7,60% 0,00% 0,35% 0,41% 0,40% 0,37%
De netto schuldquote van GBTwente is uitstekend. Dit kengetal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van GBTwente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. GBTwente heeft in 2019 twee leningen aangetrokken, waardoor het percentage stijgt. Een netto schuldquote tot 100% wordt als voldoende beoordeeld. GBTwente voldoet hier volledig aan. De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin een organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de organisatie. Het eigen vermogen van GBTwente is gelimiteerd op 5% van de begrote lasten. De solvabiliteitsratio bij GBTwente is relatief laag maar acceptabel, omdat de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling ‘borg’ staan en GBTwente een sluitende begroting heeft. Bij de structurele exploitatieruimte wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en worden deze vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken.
De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie is het van belang om te weten welke structurele ruimte een organisatie heeft om de eigen lasten te dragen.
4.2.2 Geraamde toevoegingen en onttrekkingen reserves GBTwente heeft één reserve, de reserve “jaarresultaten”, met een saldo per 31 december 2024 van € 732.890, met het voorstel om € 17.264 toe te voegen via de resultaat bestemming 2024. Op basis van de huidige beleidsregels mag de bestemmingsreserve “jaarresultaten” tot 5% van het begrotingstotaal gevuld worden, mits de exploitatieresultaten van GBTwente dit per einde van het boekjaar toelaten en uitsluitend na een besluit van het algemeen bestuur. Rekening houdend met het voorstel tot bestemming van resultaat 2024, worden de geraamde toevoegingen en onttrekkingen aan de reserve weergeven. Jaar
Beginsaldo
2025 2026 2027 2028 2029
750.164 770.199 827.941 866.371 900.315
Geraamde toevoegingen
20.035 57.742 38.431 33.944 34.329
Geraamde onttrekkingen
Eindsaldo
0 0 0 0 0
770.199 827.941 866.371 900.315 934.645
25
DB2025014-1
4.3
Onderhoud kapitaalgoederen
GBTwente bezit geen kapitaalgoederen in de vorm van wegen, riolering, water, groen of gebouwen welke onderhouden dienen te worden. Daarom wordt er in deze begroting ook geen toelichting gegeven op het onderhoud van kapitaalgoederen. Wel heeft GBTwente de meerjarige licentiekosten voor de belastingapplicatie, waarderingsapplicatie en het contractmanagementsysteem geactiveerd en zijn de kosten voor de verbouwing van de Demmersweg in 2019 geactiveerd. De genoemde applicaties worden jaarlijks onderhouden door de leveranciers via updates. In 2019 is een huurovereenkomst aangegaan voor de huisvesting Demmersweg 140 in Hengelo. In deze huurovereenkomst zijn afspraken gemaakt over het periodieke (groot) onderhoud aan de binnenzijde van het pand. Op basis hiervan is een meerjarig onderhoudsplan opgesteld voor dat deel van het onderhoud dat GBTwente uit moet voeren. De kosten van dit groot onderhoud worden gedekt door de daarvoor ingestelde voorziening “Egalisatie groot onderhoud”.