08 Herdenking berechting Huttenkloas - raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2023 5 april 2023 Reg.nr. INTB-23-05898 Bijlagen: -

Agendapunt: 8

Voorstel tot ‘Herdenking Berechting Huttenkloas Oldenzaal 250 jaar’

Aan de gemeenteraad

Inleiding Oldenzaal is een dynamische stad, waarin het goed wonen is. Het is een stad met een zeer interessante historie, die – met hoogte- en dieptepunten – over enkele honderden jaren is verspreid. Deze Oldenzaalse historie biedt vele mogelijkheden tot herdenken, maar we kunnen deze historie ook gebruiken voor het verrijken van onze kennis. Kennis die ons in staat stelt om te kunnen begrijpen hoe onze stad én ons land zich ontwikkeld hebben door de jaren heen. Als Oldenzaler is het goed om te weten dat Oldenzaal in de geschiedenis een zeer belangrijk machtscentrum was in de Twentse regio. Een stad waar kerk en staat de regio leidden én organiseerden, maar ook een stad waar het recht gesproken werd. Zo werden criminelen van heinde en verre naar onze stad gebracht om in Oldenzaal gevonnist te worden. Een mooi voorbeeld hiervan is de gevangen genomen – zeer beruchte – seriemoordenaar Klaas Annink, beter bekend als Huttenkloas. In 1775 stond deze Huttenkloas, samen met zijn vrouw en zoon, terecht voor zijn misdaden. Ruim 20.000 mensen aanschouwden toentertijd deze executie. Dit betrof één van de laatste executies in Nederland, gevonnist door de stad Oldenzaal. In 2025 zijn deze berechting en executie 250 jaar geleden. Daarom komen wij met het volgende initiatief.

Initiatief De gebeurtenissen uit 1775 én het feit dat dit in 2025 250 jaar geleden is, geven Oldenzaal de mogelijkheid om te herdenken. Uiteraard gaat het hier niet om de herdenking van een crimineel, maar om een herdenking van de ontwikkeling van de rechtspraak in Twente én dan met name in de stad Oldenzaal. Dit biedt de mogelijkheid om op cultureel, educatief én commercieel (binnenstad) gebied een aantal activiteiten te ontwikkelen, waarin zowel inwoners van Oldenzaal als genodigden kunnen participeren. Dit biedt ons de kans om Oldenzaal als een machtige – historische – stad te positioneren en hiermee aandacht (en zo ook toeristen) te trekken. Het doel van deze herdenking moet zijn het verrijken van kennis over de geschiedenis van het recht in Nederland, en hierbij Oldenzaal in het bijzonder, maar ook om de tijdsgeest van toen te gebruiken voor culturele, educatieve en commerciële activiteiten in de (binnen)stad. Wij zien hierin voor de gemeente Oldenzaal geen direct organiserende taak weggelegd, maar wel een ondersteunende rol op materieel en financieel gebied om dit initiatief te kunnen faciliteren. Wijze van aanpak Sectie 1 Voorbereidingskrediet 2024: € 35.000 Uitvoeringskrediet 2025: € 65.000

Wij stellen een krediet voor van € 100.000 te dekken uit de bestaande fondsen voor binnenstad en cultuur zoals benoemd in de Programmabegroting. Met dit geld willen we ‘Stichting Oldenzaalse Musea’ verzoeken de organisatie te starten van een (herdenkings-) programma, dat voorziet in een:  Cultureel programma, enkele voorbeelden hiervan kunnen zijn: ○ voorstelling rechtszaak Huttenkloas; ○ lezing Rechtbank Overijssel; ○ lezing ontwikkeling rechtspraak stad Oldenzaal; ○ muziek uitvoering St. Joseph/Semper Crescendo; ○ lichtshow met straattheater Hydra.  Educatief Programma; ○ programma ontwikkeling door ‘Stichting Oldenzaalse Musea’ met als doel de schoolgaande jeugd kennis te laten maken met de rechtspraak van toen en de bescherming van ons allen in de huidige tijd. Op het commerciële gebied willen wij onze ‘Stichting Oldenzaal Promotie’ verzoeken om een plan te ontwerpen over hoe de binnenstad als gebied zou kunnen profiteren van dit thema. Het uiteindelijke doel is om tot 1 programma te komen waarin al deze deelgebieden (cultuur, educatie, commercie) samenkomen. Sectie 2 Er wordt een blijvend punt van herkenning aan de periode gerealiseerd. Dit vindt plaats in de vorm van de berechtingsstoel van ‘Huttenkloas’, deze stoel dient op deze manier zowel een informatief als toeristisch doel.

De definitieve vormgeving én plek van deze stoel dienen vanzelfsprekend nog besproken te worden. We willen de hiervoor benodigde financiering zoveel mogelijk verkrijgen via sponsoring en andere giften uit de samenleving. Het bovengenoemde krediet bij sectie 1, betreft budget voor het inhuren van expertise bij het Palthehuis voor het realiseren van de organisatie, het ontwikkelen van een educatief programma en het ontwikkelen van een cultureel programma. Dit budget betreft een grove raming, aangezien het definitieve programma nog moet worden vastgesteld. In de vergadering van het presidium van 5 april 2023 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 5 april 2023 Het presidium, de griffer,

de burgemeester,

J.H. Brokers

P.G. Welman

Bijlagen -

2

Nr. 1275

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het raadspresidium van 5 april 2023, reg.nr. INTB-23-05898; gelet op artikel 4.4 uit het Reglement van Orde voor de gemeenteraad 2018

besluit:

vast te stellen: 1. in 2025 stil te staan bij de berechting van Huttenkloas in Oldenzaal én op deze manier ook bij de ontwikkelingen van de rechtspraak in Twente en Oldenzaal; 2. een krediet van € 100.000 beschikbaar te stellen voor het organiseren van een cultureel, educatief en commercieel programma door ‘Stichting Oldenzaalse Musea’; 3. dit krediet te dekken uit de bestaande fondsen voor binnenstad en cultuur zoals benoemd in de Programmabegroting; 4. een blijvend punt van herkenning aan deze periode te realiseren in de vorm van de berechtingsstoel van Huttenkloas.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 17 april 2023 de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman