08 Haalbaarheidsonderzoek Drie-eenheidschool aan de Meijbreestraat - Bijlage 2 Advies erfgoed Drie-eenheidschool Het Oversticht

Advies erfgoed Drie-eenheidsschool Meijbreestraat, Oldenzaal, gemeente Oldenzaal (OV).1 Aanleiding: De wens bestaat om twee locaties van de Drie-eenheidsschool samen te voegen op de locatie aan de Meijbreestraat. Om dit mogelijk te maken moet het bestaande gebouw aangepast worden. Er bestaan twee alternatieven: sloop en nieuwbouw dan wel aanpassing en renovatie van het bestaande gebouw. Dit document geeft een advies vanuit archeologisch en cultuurhistorisch oogpunt.

Archeologische en cultuurhistorische waarde en wetgeving: Uitgangspunt voor archeologisch erfgoed is ‘behoud in situ’. Dat betekent dat er altijd gestreefd moet worden om de bodem zo min mogelijk te roeren en archeologische resten onaangetast in de bodem te bewaren. Dit uitgangspunt is vastgelegd in het Verdrag van Malta en opgenomen in achtereenvolgens de Wet op de archeologische monumentenzorg (WAMZ), de Erfgoedwet en de Omgevingswet. De gemeente heeft deze uitgangspunten vastgelegd via erfgoed en archeologiebeleid in bestemmingsplannen (in afwachting van een definitief omgevingsplan). Het plangebied valt binnen het bestemmingsplan Meijbree-Haerbroek, vastgesteld op 03-07-2007. In dit bestemmingsplan is opgenomen dat gegarandeerd moet worden dat archeologische resten niet onevenredig verstoord worden: 18.9 Een wijziging als bedoeld in de artikel 18.2 tot en met 18.8 kan slechts plaatsvinden indien: […] geen onevenredige aantasting van aan de grond eigen zijnde archeologische waarden zal plaatsvinden dan wel geen ingrepen in de bodem zullen worden verricht. Sinds ingang van het bestemmingsplan Meijbree-Haerbroek is de archeologische verwachtingskaart verfijnd en geupdate. Dit is voor de laatste keer gebeurd in december 2023.

Hoewel deze informatie nog niet in het bestemmingsplan verwerkt is, is deze wel geldend omdat in het bestemmingsplan een specifieke omschrijving van de archeologische verwachting met daaraan gekoppelde regels ontbreekt. Op de archeologische verwachtingskaart is dit gebied gekarteerd als een zone met dekzandruggen en koppen met oude bouwlanden. Vanwege de gunstige omstandigheden voor akkerbouw op deze hoger gelegen ruggen en de goede conservering van potentiële archeologische resten door de afdekken met een plaggendek zijn dit gebieden met een hoge archeologische verwachting. De gekoppelde beleidsregel stelt dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij bodemingrepen dieper dan 40 cm -mv en met een oppervlakte groter dan 2500 m². Het plangebied overschrijdt deze grenzen ruim. In het plangebied of de aangrenzende terreinen heeft niet eerder archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Renovatie/vernieuwing van het bestaande pand brengt geen verdere aantasting van het ondergrondse erfgoed met zich mee. Sloop en nieuwbouw doen dat wel.

1

De cursieve tekstdelen zijn overgenomen uit het onderzoeksrapport.

Op de Cultuurhistorische Waardenkaart van de gemeente Oldenzaal staat de Drie-eenheidsschool aangeduid als een gebouw van hoge cultuur historische waarde. Bovendien vormt het samen met de andere als hoge waarde gekarakteriseerde gebouwen in de directe omgeving een kenmerkend beeld van de ontwikkeling van Oldenzaal in de eerste helft van de 20st eeuw (de vooroorlogse uitbreiding van de stad). Hierbij gaat het om gebouwen aan de Meijbreestraat, Kruisstraat, en Ootmarsumsestraat, zoals de RK Kerk en pastorie, verschillende woonhuizen, maar ook nutsgebouwen. De Drie-eenheidsschool is onlosmakelijk verbonden met deze andere panden van hoge cultuurhistorische waarde. Zij vormen samen een assemblage dat de vooroorlogse uitbreiding van Oldenzaal weerspiegeld.

Advies: Wat betreft het erfgoed, zowel archeologisch als cultuurhistorisch, heeft renovatie de duidelijke voorkeur boven sloop en nieuwbouw. Bij sloop en nieuwbouw gaan het archeologisch en bouwkundige erfgoed verloren, terwijl deze bij renovatie behouden kunnen blijven. Eva Kaptijn 3-4-2025

Regioarcheoloog Het Oversticht Postbus 531 8000 AM Zwolle eva.kaptijn@hetoversticht.nl | 06-15822605 | 038-4213257