08. Armoedebeleid (aanpak tegen armoede) - Raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2023 30 mei 2023 Nr. 20/8 Reg.nr. INTB-23-05945 Bijlagen: 2

Agendapunt: 8

Voorstel tot het vast stellen van ‘de lokale samenwerking: de aanpak tegen armoede in Oldenzaal’.

Aan de gemeenteraad In de afgelopen maanden is samen met de maatschappelijke partners de nota “Lokale samenwerking: de aanpak tegen armoede in Oldenzaal” tot stand gekomen. De maatschappelijke partners waarmee Oldenzaal samenwerkt binnen het armoedenetwerk en de Participatiecommissie hebben actief hun bijdrage geleverd. Daarnaast zijn de ervaringen en adviezen van Oldenzaalse inwoners door middel van een onderzoek opgehaald. Beoogd wordt om gezamenlijk een aanpak te ontwikkelen om iedere Oldenzaler de kans te geven om mee te doen en erbij te horen in de samenleving. Waarbij iedere inwoner zo zelfstandig mogelijk in eigen bestaansonderhoud kan voorzien, ongeacht hun financiële situatie. Samen met de maatschappelijk partners is daarom de ambitie geformuleerd om tijdig passende ondersteuning te bieden aan alle inwoners van Oldenzaal die de gevolgen van armoede (dreigen te) ervaren. Van belang is dat u als raad zich mede kan vinden in de opgestelde ambitie en actielijnen. Dit maakt dat de ‘’ Lokale samenwerking: de aanpak tegen armoede’’, ter vast stelling aan u voor gelegd wordt. De mogelijke (financiële) besluitvormingspunten worden bij de uitwerkingen van de actielijnen integraal afgewogen en worden ter zijnde tijd aan de raad voorgelegd voor een besluit. Bijgevoegd vindt u de nota “lokale samenwerking: de aanpak tegen armoede in Oldenzaal”.

Inleiding De aandacht voor het bestrijden van armoede in Nederland is toegenomen, onder andere door de stijgende kosten van levensonderhoud en energiekosten. De Nederlandse regering heeft verschillende maatregelen genomen en nieuwe doelstellingen geformuleerd om armoede te verminderen. Dit is aangekondigd in onder andere de kamerbrief ‘implementatie De aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden’ van 23 november 2022. De landelijke doelstellingen betreffen:  halvering, ten opzichte van 2015, van het aantal kinderen dat in armoede opgroeit in 2025;  halvering van het aantal mensen in armoede;  halvering van het aantal huishoudens met problematische schulden in 2030. Het huidige armoedebeleid van de gemeente Oldenzaal dateert uit 2013 en dit vraagt gezien de ontwikkelingen om een herziening. Armoede als complex vraagstuk Armoede is een complexe maatschappelijke opgave. Geldzorgen kunnen leiden tot sociaal isolement, een slechtere woonsituatie of een minder goede gezondheid. Door stress ontstaan er mentale en fysieke klachten. Armoede raakt daarom niet alleen financiën, maar kan effect hebben op alle leefgebieden. Een integrale aanpak is daarom noodzakelijk om in samenwerking met maatschappelijk partners armoede te bestrijden. Daarom is er bewust voor gekozen om de ambitie en actielijnen in deze notitie gezamenlijk met de maatschappelijk partners te formuleren.

Tot stand komen van het herziende armoedebeleid De aanpak van armoede vraagt om een lange adem en intensieve samenwerking door de verschillende maatschappelijke partners in Oldenzaal die geconfronteerd worden met inwoners die kampen met de gevolgen van armoede. Daarom is er bewust voor gekozen om de ambitie en actielijnen in deze notitie gezamenlijk met de maatschappelijk partners te formuleren. Om deze reden zijn de ambitie en de actielijnen in dit document geschreven vanuit “wij/ons”. Onderzoek onder de doelgroep Voor de herziening van het armoedebeleid is in samenwerking met onderzoeksbureau Kwiz onderzocht wat inwoners van Oldenzaal vinden van de huidige minimaregelingen. De doelgroep van het onderzoek bestaat uit inwoners die in 2022 gebruik hebben gemaakt van een bijstandsuitkering en/of één of meerdere minimaregelingen (inclusief de inwoners die de energietoeslag 2022) hebben ontvangen. In het onderzoek is gekeken naar de omvang en de samenstelling van de doelgroep, is onderzocht wat het gebruik en bereik van regelingen is en wat de ervaringen zijn van huishoudens met geldzorgen en/of een laag inkomen in de gemeente Oldenzaal.

Het onderzoek geeft inzicht in:  de omvang en kenmerken van de doelgroep met een laag inkomen;  het gebruik en bereik van de minimaregelingen;  bekendheid en gebruik van de regelingen en maatschappelijke organisaties;  aanvullende ondersteuningsbehoeften;  de tevredenheid over de aanvraagprocedure;  effecten van de regelingen. Onderzoeksbureau Kwiz heeft de volgende adviezen meegegeven:  blijf de minimadoelgroep breed ondersteunen op verschillende levensgebieden;  krijg en houd de behoeften van werkenden met een laag inkomen en AOW- gerechtigden in beeld. Zet waar nodig in op maatschappelijke participatie (meedoen);  onderzoek de mogelijkheden voor het verder ondersteunen van inwoners in hun maatschappelijke participatie. Bijvoorbeeld door reiskosten te vergoeden;  overweeg om begeleiding naar een passende zorgverzekering aan te bieden, naast de huidige collectieve zorgverzekering. Op deze manier kunnen inwoners die op dit moment niet voldoende aansluiting vinden bij de huidige pakketkeuzes worden ondersteund;  overweeg om de inkomensgrenzen van de minimaregelingen te verhogen;  stel een overzicht op de van de beschikbare regelingen en ondersteuning van externe organisaties.

Neem als gemeente een regisserende rol en zorg voor regelmatige updates en verspreiding van deze sociale kaart;  investeer in laagdrempelige en toegankelijke informatie, afgestemd op de doelgroep. Voor alle communicatie- uitingen geldt: B1- niveau en pictogrammen of filmpjes spreken tot de verbeelding;  onderzoek de mogelijkheden om de informatievoorzieningen dichter bij de inwoners te organiseren. Bijvoorbeeld door middel van huisbezoeken of het wijzen op andere regelingen waar de inwoner mogelijk recht op heeft;  herijk het minimabeleid en stel overzicht en duidelijkheid voorop. Bijvoorbeeld door regelingen samen te voegen. De uitkomsten van het onderzoek zijn meegenomen bij de ambitie, de actielijnen en de uitgangspunten die met de maatschappelijk partners zijn geformuleerd. Het proces om het vernieuwde beleid gezamenlijk tot stand te brengen is een belangrijke aanzet geweest tot een verdere intensievere samenwerking en een integrale aanpak.

2

Ambitie Op basis van de uitkomsten van het onderzoek en in de gezamenlijke werksessies met maatschappelijk partners en gemeente, komt naar voren dat het vergroten van het bereik van ondersteuning en bestaande ondersteunende (minima-)regelingen een belangrijke opgave is. Daarnaast moeten we ons blijven realiseren dat de gevolgen van armoede impact hebben op diverse leefgebieden, zoals woonsituatie, (mentaal) welbevinden en gezondheid. Een integrale benadering is dan ook noodzakelijk in het bieden van ondersteuning. Gezamenlijke ambitie: We streven er in Oldenzaal naar dat iedere inwoner zo zelfstandig mogelijk in eigen bestaansonderhoud kan voorzien. Het is daarom onze ambitie om tijdig passende ondersteuning te bieden aan alle inwoners van Oldenzaal die de gevolgen van armoede (dreigen te) ervaren. Actielijnen Om deze ambitie te realiseren en om bij te dragen aan de landelijke doelstellingen zullen in samenwerking met de maatschappelijk partners de volgende vier actielijnen worden uitgewerkt: 1. perspectief bieden; 2. verbeteren van persoonlijke ondersteuning; 3. samen signaleren;

Figuur 1: Overzicht actielijnen

4.

vereenvoudiging van regelingen en procedures.

Voor elke actielijn zijn er uitgangspunten geformuleerd (zie figuur 1). De vier actielijnen monden uit in uitvoeringsprogramma’s waar we ons in Oldenzaal de komende jaren op focussen.

3

Financiën De genoemde actielijnen worden in 2023 verder geconcretiseerd. Op basis van de uitwerking per actielijn worden de financiële gevolgen in kaart gebracht. Te zijner tijd zal hiertoe bij de reguliere producten uit de P&C- cyclus nader worden gerapporteerd.

In de vergadering van het politiek forum van 3 juli 2023 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 4 juli 2023 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.W. Goedmakers

P.G. Welman

Bijlagen  Lokale samenwerking: de aanpak tegen armoede in Oldenzaal;  Onderzoeksrapport armoede Kwiz

4

Nr. 1297

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 30 mei 2023, nr. 20/8, reg.nr. INTB-23-05945;

besluit:



de ‘Lokale samenwerking: de aanpak tegen armoede in Oldenzaal’ vast te stellen.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 10 juli 2023 de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman