07 Toekomstvisie Oldenzaal 2040 - Raadsvoorstel en -besluit (geamendeerd)

Bijlagen 2024 21 mei 2024 Nr. V19/3 Reg.nr. INTB-24-06357 Bijlagen: 2

Agendapunt: 7

Voorstel tot instemmen met de Toekomstvisie Oldenzaal 2040, het proces van de totstandkoming van de Toekomstvisie Oldenzaal 2040 en de inzet van de Toekomstvisie Oldenzaal 2040 als kompas voor het gemeentelijk beleid en daarmee ook voor het omgevingsvisie.

Aan de gemeenteraad

Een toekomstvisie is van en voor de inwoners. Iedereen kan bijdragen aan een omgeving waarin het fijn wonen, werken en leven is. Een belangrijk speerpunt voor de gemeenteraad en het college was dan ook om samen met inwoners, ondernemers en organisaties te werken aan een nieuwe visie op de stad. Met de nadruk op ‘samen’. Zodat de visie gedragen en ondersteund is door en aansluit bij onze Oldenzaalse gemeenschap. Als stad krijgen we met een grote verscheidenheid aan onderwerpen en opgaven te maken. Voor zowel de samenleving als de gemeente is een inspirerende visie op de stad daarbij een welkom hulpmiddel. Toekomstvisie als kompas voor de gemeente, samenwerkingspartners, initiatiefnemers, bedrijven en inwoners Alle inwoners van Oldenzaal hebben de afgelopen periode de gelegenheid gehad om punten in te brengen voor de visie Oldenzaal 2040. Deze reacties zijn samengebracht in een toekomstvisie voor de stad. Met aandacht voor het heden: waar staan we nu en wat vinden we daarvan? Met ruimte voor het DNA van Oldenzaal: wat typeert Oldenzaal en waar ligt onze kracht? Met richting voor de toekomst: waar gaan we naartoe en wat zijn onze uitdagingen? Ook wordt in de visie beschreven hoe we als stad aan de slag kunnen met opgaven die voor ons liggen. De gemeente heeft hierin een belangrijke rol, maar is een speler in het totaal.

Belangrijk is dat alle samenwerkingspartners, initiatiefnemers, bedrijven en inwoners zich bewust zijn van hun eigen rol in de toekomst van Oldenzaal en zich realiseren dat de visie voor ons allemaal een kompas is. Dat vraagt om blijvend aandacht voor de visie, nu en in de toekomst. Uw raad besluit over de toepasbaarheid van de visie en het proces Vanuit het standpunt dat de toekomstvisie van en voor de Oldenzalers is, heeft de gemeenteraad – als opdrachtgever voor de visie − zelf nadrukkelijk geen rol gespeeld in het proces. De uitgangspunten zijn dat Toekomstvisie Oldenzaal 2040:  van en voor de inwoners is, waarbij een goede afspiegeling van de samenleving (ondernemers, maatschappelijke organisaties, verenigingen enz.) betrokken is geweest;  een kapstok is voor andere visies en beleid en wordt gebruikt bij het opstellen van beleid;  zorgt voor het maken van keuzes op hoofdlijnen. De toekomstvisie moet van toegevoegde waarde zijn voor iedereen in de stad Oldenzaal en richting geven aan de toekomst van de stad. Belangrijke doelen zijn dan ook:  de koers voor de toekomst van Oldenzaal bepalen;  de juiste keuzes voor Oldenzaal maken;  Oldenzalers bij het toekomstbestendig maken van hun stad uitnodigen, zodat oplossingen/richtingen ontstaan die gedragen zijn door en aansluiten bij de samenleving;



opgaven in Oldenzaal integraal benaderen: inwoners willen in een prettige omgeving wonen, waar het veilig is en waar voldoende voorzieningen zijn.

De totstandkoming van de visie was een uitnodiging aan inwoners om hun ideeën over de toekomst te vertellen. De toekomstvisie zelf is in die toekomst een vertrekpunt om het gesprek aan te gaan tussen alle partijen en inwoners van de stad. Het is daarom van belang de visie als vertrekpunt vast te stellen.

1.

Totstandkoming toekomstvisie

We hebben in vier etappes gewerkt: 1. Het ophalen van de ideeën en wensen voor 2040 uit de Oldenzaalse samenleving. 2. Het verrijken van deze inbreng met de trends en ontwikkelingen vanuit de ambtenaren. 3. Het stellen van een aantal vragen in een peiling via de Stem van Oldenzaal. 4. Het verwerken van alle inbreng in de toekomstvisie Oldenzaal 2040.

1.1

Jouw inbreng, jouw Oldenzaal

Onder het motto “Jouw inbreng, jouw Oldenzaal” hebben we met veel verschillende doelgroepen gesproken. Iedere Oldenzaler: inwoner, ondernemer, scholier, maatschappelijke organisatie, vereniging, vrijwilliger, maar ook de bezoeker aan Oldenzaal heeft zijn of haar idee over Oldenzaal in 2040 kunnen delen. Van augustus tot en met oktober 2023 konden inwoners de online enquête of de antwoordkaart invullen. In totaal hebben we zo’n 25 bijeenkomsten en gesprekken georganiseerd waaraan zo’n 250 inwoners en vertegenwoordigers van organisaties, ondernemers en verenigingen deel hebben genomen. Ook hebben we een peiling op de Stem van Oldenzaal gedaan.

2

Infographic Opgehaalde input dd 1 november 2023 In de bijlage van het document Toekomstvisie 2040 staat een overzicht van alle benaderde en betrokkenen mensen en van de georganiseerde bijeenkomsten. Daarnaast is een overzicht van alle communicatie activiteiten bijgevoegd om te laten zien op welke manieren we de Oldenzalers en de bezoekers hebben geattendeerd op de toekomstvisie en de mogelijkheden om hierin mee te denken.

1.1

Wat hebben we Oldenzaal gevraagd?

We wilden graag te weten komen hoe Oldenzalers in 2040 willen wonen, werken en leven in hun stad. De drie thema’s gezond en gelukkig leven, werk en vrije tijd én groene en duurzame leefomgeving vormden daarom de basis voor onze vragen aan de stad. We stelden open vragen, zodat iedereen zo goed en vrij mogelijk, in eigen woorden kon vertellen, hoe zij de toekomst van Oldenzaal zien. Het eindresultaat hiervan staat in hoofdstuk 2, 3 en 4 van de toekomstvisie. De paragraaf ‘In 2024…‘ is gebaseerd op de evaluatie van de Stadsvisie 2025. ‘Trends en ontwikkelingen’ komen uit toonaangevende publicaties en onderzoek (zie bronnen in de bijlagen) en uit de werksessies met de ambtenaren van de gemeente Oldenzaal. De visie ’In 2040…’ is gebaseerd op de inbreng van de Oldenzalers in de periode augustus 2023 tot en met februari 2024.

1.2

Toekomstdenken is best lastig

Bij het ophalen van inbreng hebben we gemerkt dat toekomstdenken voor veel mensen best lastig is. Kinderen en jongeren zijn er goed in. Zij denken nog in kansen en mogelijkheden en dat levert prachtige ideeën op. Bij de wat oudere doelgroep zien we dat inwoners vooral blijven denken in wat ze al kennen. En in de beperkingen die dat met zich meebrengt. Toch hebben we in de bijeenkomsten mooie gesprekken gevoerd over wat men voor nu en in de toekomst belangrijk vindt. We hebben hierin opgehaald wat de Oldenzaler waardevol vindt zodat er een kompas voor de toekomst ontstaat.

2.

Doelgroepen

De ‘Oldenzalers’ die wij gesproken hebben zijn inwoners, ondernemers, organisaties en verenigingen. We hebben ook degenen weten te bereiken die zich niet (kunnen) laten horen bij bijvoorbeeld reguliere inloop- en informatieavonden van de gemeente; de cliënten van Aveleijn, de basisschoolleerlingen, de Turkse en Aramese Vereniging, maar ook de cliënten van bijvoorbeeld Tactus. We hebben hen letterlijk en figuurlijk opgezocht. Uit de groepen inwoners met een migratieachtergrond en jongeren in de leeftijdscategorie 16 tot 20 jaar hebben we helaas minder inbreng ontvangen. Het bereiken 3

van de “andere” doelgroepen is moeilijk. Dit zijn de inwoners en betrokkenen die anders ook niet van zich laten horen. Omdat ze dat niet kunnen, niet willen of het simpelweg niet weten. Door onze aanpak hebben we wel het geluid van een aantal van deze groepen laten horen zoals de cliënten van Aveleijn en Tactus en de Turkse en Aramese vereniging. Hier ligt een uitdaging voor het vervolg op de toekomstvisie. Vooral om de betrokkenheid van mensen met een migratieachtergrond, laaggeletterden en de jeugd van 16 tot 20 jaar beter te organiseren. Hiervoor hebben we in hoofdstuk vijf van de toekomstvisie ook een aantal suggesties gedaan.

2.1

De jonge Oldenzalers

In september en oktober 2023 hebben de leerlingen van de basisscholen in Oldenzaal hard gewerkt aan hun ideale Oldenzaal in 2040. Hoe ziet de stad er dan uit? Wat vinden zij belangrijk als ze straks zelf ongeveer vijfentwintig jaar oud zijn? Op 18 oktober 2023 presenteerden de leerlingen hun ideeën aan elkaar en aan burgemeester Patrick Welman en wethouder Maaike Rödel in De Hofkerk. Ze gingen als erkende toekomstdenkers naar huis met een mooie oorkonde. Omdat de jeugd voor de toekomst van Oldenzaal een hele belangrijke, maar moeilijk bereikbare groep is, hebben we in januari 2024 de Oldenzaalse toekomstweken georganiseerd. In samenwerking met Studio 15, Stichting Oldenzaalse Musea en WBO Wonen zijn activiteiten georganiseerd voor jongeren van ongeveer 12-25 jaar:  Bouw jouw ideale Oldenzaal in 2040 in Minecraft.  Activiteiten bij Actief na School op de middelbare scholen.  Een workshop artificial intelligence door de Gladjakkers met opdrachten voor het maken van tekeningen, het beantwoorden van vragen in de stad en het maken van toekomstbeelden in Midjourney.  Het bedenken van je eigen huis en buurt door middel van tekenen en bouwen met Lego.

2.2

In hoeverre is het beeld van dé Oldenzaler opgehaald?

De resultaten uit de enquêtes (publiekscampagne) zijn beeldvormend. Door het stellen van open vragen zijn de antwoorden zeer uiteenlopend, maar ontstaat wel een goed beeld van wat men belangrijk vindt voor de toekomst van Oldenzaal. In de uitkomsten zien we duidelijke patronen. Op verschillende manieren is geprobeerd om een zo betrouwbaar mogelijk beeld op te halen uit de samenleving. Zo is gekozen om de enquête via diverse communicatiekanalen uit te zetten (fysiek en online). Ook is geprobeerd zo goed mogelijk input te verzamelen bij verschillende leeftijdsgroepen. Al met al komt de responsgroep aardig overeen met de werkelijke leeftijdsverdeling in Oldenzaal. Wel is de jongste leeftijdsgroep (0 tot 16 jaar) wat ondervertegenwoordigd. Bij die leeftijdsgroep is dan ook op een andere manier input opgehaald. Na deze extra stap is de respons in vergelijking met vergelijkbare enquêtes gemiddeld. Tussen september 2023 en januari 2024 hebben vele bijeenkomsten plaatsgevonden met uiteenlopende stakeholders uit Oldenzaal. Om een zo’n representatief beeld mogelijk te krijgen van de samenleving, zijn zoveel mogelijk verschillende stakeholders uitgenodigd. Denk hierbij aan ondernemers uit diverse sectoren, maatschappelijke partijen, sport- en cultuurverenigingen enzovoort. Zo is op de verschillende onderdelen van de toekomstvisie Oldenzaal 2040 gedetailleerde input verzameld.

In meerdere gevallen zijn de patronen uit de publiekscampagne bevestigd. Ook is daar in meerdere gevallen inhoudelijk op doorgevraagd, soms in de bijeenkomst of via de peiling op Stem van Oldenzaal.

4

3.

Borgen en levend houden van de visie

Het is van belang de toekomstvisie te borgen en levend te houden. Dit kan onder meer door de visie intern toe te passen maar ook naar buiten toe regelmatig onder de aandacht te brengen. Dat kan bijvoorbeeld door bijeenkomsten te organiseren die aansluiten bij actuele thema’s. Hiervoor is een ambassadeursgroep samengesteld die invulling gaat geven aan het levend houden van de toekomstvisie. Er volgt nog een voorstel hoe hier invulling aan te geven. Om de toekomstbeelden werkelijkheid te laten worden, is een brede inzet vanuit de samenleving nodig. De gemeente is een van de spelers. De toekomst kunnen we niet voorspellen. Tegelijk is het een mooie gezamenlijke uitdaging om onze visie waar te maken. Waarin de kracht van Oldenzaal en het elkaar vinden zichtbaar kan worden. Om dit te benadrukken, willen we u als gemeenteraad vragen in te stemmen met de Toekomstvisie om zo te laten zien dat u hier achter staat als basis voor toekomstig beleid. Samengevat hebben we een zo breed mogelijke vertegenwoordiging gevraagd mee te denken met de toekomstvisie 2040 voor Oldenzaal. We willen u voorstellen in te stemmen met de Toekomstvisie en het doorlopen participatieproces. Waarbij dit proces voldoende basis biedt om de toekomstvisie Oldenzaal 2040 als kompas voor het gemeentelijk beleid te gaan gebruiken.

In de voorjaarsnota 2024 wordt gevraagd om aanvullend budget van € 40.000 voor de toekomstvisie. Begin 2023 is een eerste raming gemaakt van ongeveer € 100.000 nieuw budget, € 80.000 participatiemiddelen uit de omgevingsvisie. Daarnaast is € 10.000 ingezet vanuit participatiebudget. In totaal een budget van € 190.000 waarvan in 2023 € 175.000 is besteed. Het niet bestede budget in 2023 is via de najaarsnota 2023 overgeheveld naar 2024. Het aanvullende budget van € 40.000 wordt gevraagd voor o.a. de extra inspanning die geleverd is om de jeugd te bereiken door de Oldenzaalse Toekomstweken te organiseren, de realisatie van de animaties als de publieksvriendelijke versie en het opvangen van interne uren door inhuur van een externe projectleider.

In de vergadering van het politiek forum van 3 juni 2024 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 7 juni 2024 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.A. Tiebot

P.G. Welman

Bijlagen  Powerpoint Oldenzaal 2040  Toekomstvisie Oldenzaal 2040

5

Nr. 1395

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 21 mei 2024 , nr. V19/3, reg.nr. INTB-24-06357;

besluit:

1. in te stemmen met het proces van de Toekomstvisie Oldenzaal 2040 tot stand is gekomen; *) 2. in te stemmen met de Toekomstvisie Oldenzaal 2040; 2. de Toekomstvisie Oldenzaal 2040 over te nemen; 3. in te stemmen met de inzet van de Toekomstvisie Oldenzaal 2040 als kompas voor het gemeentelijk beleid en daarmee ook voor het omgevingsvisie; 4. het tekort van € 40.000 t.o.v. de raming in 2023 mee te nemen in de voorjaarsnota 2024.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 17 juni 2024 de griffier,

de voorzitter,

B.C. de Groot

P.G. Welman

*) Aldus mondeling geamendeerd in de raadsvergadering van 17 juni 2024, de griffier,