07 Strategische Woonprogrammering 2020-2030 - bijlage 5 prestatieafspraken met WBO en Blij Wonen

Hoort bij raadsbesluitnr. 1058 van 25 januari 2021 - de griffier,

Afspraken 2021 Gemeente, Blij Wonen en WBO 3 december 2020 Inleiding: Voor de komende afspraken is in het bestuurlijk overleg van 16 oktober 2019 een ander aanpak afgesproken, namelijk: de wens om op hoofdlijnen afspraken te maken voor twee jaar. Onder andere vanwege Corona zijn zaken anders gelopen. Prioriteiten zijn verschoven. Qua visievorming wil de gemeente bouwstenen verzamelen voor een nieuwe Toekomstvisie, te ontwikkelen vanaf 2022. Verder heeft de Provincie een Ambitiedocument regionale woonagenda ontwikkeld die wellicht bij kan dragen aan te maken afspraken voor Oldenzaal voor de komende jaren. Daarom is afgesproken om alleen voor 2021 afspraken te maken. Dit jaar is vanuit gemeente Oldenzaal een nieuwe woonprogrammering tot stand gekomen. Vanuit verduurzaming is de warmtevisie vastgesteld met daarin de koers hoe om te gaan met het aardgasvrij maken van de wijken. Voor elke wijk zal de komende jaren een wijkuitvoeringsplan worden opgesteld. Er is een nieuw Masterplan Sociaal domein ontwikkeld en in 2021 volgt een te ontwikkelen beleidskader maatschappelijke ondersteuning. WBO heeft een nieuw Koersplan, een klantonderzoek en wensportefeuille die momenteel verder worden uitgewerkt. Voor betrokken partijen is 2021 een jaar waarin we de uitgewerkte plannen delen en hier samen vervolgacties op ontwikkelen.

Huurdersvereniging Blij Wonen zet vooral in op voldoende betaalbare huurwoningen in Oldenzaal en voldoende inzet op wonen in combinatie met zorg. Voor de drie thema’s vastgoed, duurzaamheid en maatschappelijke agenda is een gezamenlijke ontwikkelrichting aangegeven en welke zaken in 2021 worden opgepakt en waarover met de drie betrokken partijen in bestuurlijk overleggen wordt afgestemd. Thema vastgoed Ontwikkelrichting: Gemeente, WBO en Blij Wonen werken samen aan een aantrekkelijk Oldenzaal en een gezonde woningmarkt ieder vanuit zijn eigen rol: • Voorziet in de behoefte van diverse doelgroepen (product – eigendom – woonmilieu) • Vraag en aanbod is in evenwicht • Gezond en haalbaar prijspeil woningen voor doelgroepen • Huisvesting voor bijzondere (zorg)doelgroepen is goed geregeld • Technisch op peil Voor 2021 worden de volgende zaken opgepakt: 1. WBO werkt haar wensportefeuille 2030 uit in een verkoop-, sloop- en transformatieopgave inclusief nieuwbouw en strategie hoe daar te komen. 2. Gemeente geeft invulling aan de kwalitatieve woonprogrammering tot 2030. Het vormt een belangrijke bouwsteen voor de na 2022 op te stellen Toekomstvisie. 3. Gemeente en WBO leggen uitgewerkte strategieën van Woonprogrammering Oldenzaal 20202030 en Transformatie opgave van WBO naast elkaar met als doel tot een gezamenlijke strategie voor het vastgoed te komen. 4.

Het uitvoeringsprogramma Wonen en zorg 2019-2022 wordt met partijen opgepakt. Gemeente brengt jaarlijks in kaart welke ideeën en plannen er bij de gezamenlijke partners zijn. 5. WBO levert jaarlijks een vraag-aanbod analyse. Doel is monitoren ontwikkelingen vraag en aanbod sociale huursector Oldenzaal.

1

6. Gemeente en WBO monitoren demografische ontwikkelingen als ontgroening en vergrijzing, de veranderende huishoudenssamenstelling en ontwikkelingen op de woningmarkt. Zij nemen samen deel aan de over sampling van WOON 2021. 7. Gemeente, Blij Wonen en WBO bekijken op welke punten uit het Ambitiedocument regionale woonagenda van de Provincie kan worden aangehaakt. Thema duurzaamheid Ontwikkelrichting: Voor het verder verduurzamen en tegengaan van klimaatverandering werken Gemeente en WBO goed samen, op het gebied van de warmte transitie en klimaat adaptatie en willen we kansen benutten ook voor de particuliere woningvoorraad rondom corporatiebezit. Groene en Gezonde Stad Oldenzaal wil een Groene en Gezonde Stad zijn, waarin goed met water en klimaat wordt omgegaan. Een stad waar kelders niet onderlopen, huizen niet verzakken, de hitte binnen de perken blijft en we slim omgaan met groen en water in de stad. Op die manier bereiden we de stad voor op de effecten van klimaatverandering. Voor de invulling van het Klimaatakkoord werken we samen op het gebied van de warmte- en energietransitie en willen we kansen benutten voor de particuliere woningvoorraad rondom corporatiebezit. Voor 2021 worden de volgende zaken opgepakt: 1. Samenwerking op gebied van afkoppelen hemelwaterafvoeren door planningen af te stemmen. 2.

Samenwerking op het gebied van tegengaan hittestress in openbaar gebied, bewustwording en vergroening van tuinen. 3. WBO pakt de rol van voorloper vanuit haar beleid en binnen haar middelen waar het gaat om aansluiten / voorbereiden op de toekomstige warmtebron in haar woningbezit (zoals aangegeven in het Klimaatakkoord). 4. Gemeente betrekt WBO bij de totstandkoming van de wijkuitvoeringsplannen (technische keuzes). WBO biedt haar netwerk in de wijk aan om betrokkenheid en commitment in de wijk te realiseren. 5. Gemeente pakt haar rol samen met het energieloket waar het gaat om particulieren te bewegen hun woning te verduurzamen. WBO wil vanuit haar rol helpen waar dat mogelijk is. Blij Wonen en WBO zetten in op betaalbaar wonen ook na verduurzaming. Thema maatschappelijke agenda Oldenzaal Ontwikkelrichting: In Oldenzaal blijven we inzetten op de ‘inwoner’ die meedoet en naar eigen kunnen bijdraagt aan de samenleving en daar waar nodig daarbij ondersteund wordt. Uitgangspunt is een integrale aanpak waarin de eigen verantwoordelijkheid van de inwoner wordt gestimuleerd en de ondersteuning zo licht als mogelijk is, maar zwaar als het moet.

• Meer investeren in preventie: voorkomen is beter dan genezen; • We doen het samen: versterken van verbindingen met inwoners, professionals en partners; • Beheersbaar houden van de uitgaven binnen het sociaal domein, waarbij het uitgangspunt adequate ondersteuning van onze inwoners is en blijft. Belangrijkste maatschappelijke uitdagingen voor de komende periode zijn: − Krapte zorgverleners en mantelzorgers, − Participatie inwoners en zelf/samen redzaamheid nodig om krapte zorg op te vangen en maatschappelijke kosten beheersbaar te houden, − Kwetsbare mensen raken knel waar systemen en wetgevingen elkaar overlappen − Veranderende maatschappij vraagt ook om andere woonvormen en anders ontmoeten en een anders focus op voorzieningen/inrichting woonomgeving. • Samenwerken vanuit een gezamenlijke focus. De wens is ook dit breder op te pakken dan WBO/Gemeente (denk aan zorg, welzijn, politie, ..) • Goed lopende slimme en bij voorkeur digitale ketens voor inwoners. Bedoeling is van signaal tot uitgevoerde actie eenvoudig en effectief verloop (Met deze inzet is het doel maatschappelijke kosten beperken door te verschuiven naar preventie en collectieve oplossingen en het ontschotten tussen organisaties) • Uitstroom uit centrumgemeente van Beschermd wonen en maatschappelijke opvang betekent een uitbreiding in Oldenzaal van deze groepen.

• De verwachting is dat de zorg in de gemeente die nu nog via de WLZ geboden wordt ook gedecentraliseerd wordt naar gemeenten binnen nu en 5 jaar.

2

Voor 2021 worden de volgende zaken opgepakt: 1. Gemeente: In 2020 wordt ingezet op het beheersbaar krijgen van de uitgaven in het sociaal domein. Het ontwikkelde masterplan sociaal domein zal hier leidend in zijn. 2. Gemeente en WBO verkennen in 2021 als Corona en de gevolgen hiervan dat toelaat, innovatieve vormen van anders samenwerken (zoals bijvoorbeeld Ruwaard in Oss) gericht op een inclusieve samenleving en het beperken van maatschappelijke kosten. 3. Gemeente: ontwikkelen Beleidskader maatschappelijke ondersteuning. Helpt om met de belangrijkste belanghouders van zorg, welzijn en veiligheid een gezamenlijke focus aan te brengen op de maatschappelijke agenda. 4. WBO gaat de uitkomsten delen over buurtkwaliteit uit huurdersonderzoek en betrekt hierbij Blij Wonen, Gemeente, Politie en Impuls. 5. WBO gaat de uitkomsten delen vanuit het onderzoek betaalbaarheid en vertaling wensportefeuille op betaalbaarheid met Blij Wonen en Gemeente.

Gemeente Oldenzaal Alida Renkema Wethouder

ValidSigned by Alida Renkema on 14-12-2020

WBO Wonen Eric Willems Directeur Bestuurder

ValidSigned by Eric Willems on 04-12-2020

Huurdersvereniging Blij Wonen Jurrie van der Geize Voorzitter

ValidSigned by Jurrie van der Geize on 03-12-2020

3

Bijlage onderbouwing wensportefeuille WBO In opdracht van WoON en de provincie is er een onderzoek uitgevoerd naar de kwantitatieve en kwalitatieve woningvraag in Overijssel. Dit onderzoek is later uitgesplitst naar Oldenzaals niveau. Het EIB rapport geeft aan dat er in Oldenzaal sprake is van een krimp van de vraag in de sociale sector van ongeveer 600 appartementen in 2030 ten opzichte van 2015. Daarnaast doet het rapport een uitspraak over de kwalitatieve (sociale) woningvraag. De trends die door het EIB rapport zijn geïdentificeerd worden door onze eigen cijfers ondersteund. In opdracht van Menzis, de gemeente Oldenzaal en WBO Wonen is er onderzoek gedaan naar de kwantitatieve en kwalitatieve woningvraag vanuit de zorgkant van Oldenzaal. Ook deze trends worden herkend en ondersteund met de eigen cijfers. Het EIB-rapport en het rapport Wonen en Zorg waren de aanleiding om de wensportefeuille van WBO opnieuw te herijken. Doel is het realiseren en borgen van een goede lange termijn verhuurbaarheid van onze woningen in een gezonde Oldenzaalse woningmarkt. Uitgangspunt voor de nieuwe wensportefeuille is geweest welk bezit we in 2030 niet meer nodig hebben. Uitgangspunten qua bezit: 1. Maximaal 150 liftwoningen 1 in 2030 2. Maximaal 100 trapwoningen 1 in 2030 3. Maximaal 300 trapwoningen type 2 in 2030 4. Lift en trap 3 afstoten = geliberaliseerd 5.

Minimaal 600 tuinwoningen type 3 in 2030 (doelgroep gezinnen) Dit levert de volgende wensportefeuille met transformatieopgave op: Woningtype

Aantal 2018

Aantal 2030

Transformatie

Liftwoning 1

406

150

-256

Liftwoning 2

498

652 / 952

+154

Liftwoning 3

25

0

-25

Trapwoning 1

258

100

-158

Trapwoning 2

623

300

-323

Trapwoning 3

4

0

-4

Tuinwoning 1

70

0

-70

Tuinwoning 2

938

1558

+620*

Tuinwoning 3

1113

600

-513*

* Tuinwoning type 2 en 3 zijn onderling beleidsmatig uitwisselbaar. Het tekort aan type 2 van 620 eenheden kan grotendeels worden opgevangen door type 3.

4

WBO heeft verschillende strategieën om de krimp in te zetten. De krimp kan worden ingezet door middel van sloop, transformatie of verkoop. Beperking vastgoedrisico’s door middel van strategieën. Naast een wensportefeuille op woningtypen en aantallen heeft WBO ook een opgave qua risicoverdeling van het vastgoed. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de leeftijdsverdeling van het bezit van WBO. Bij de transformatieopgave dient zoveel mogelijk rekening gehouden te worden met een optimale leeftijdsverdeling van het bezit zodat vastgoed risico’s verspreid worden. Het herziene verkoopbeleid is hier een goed voorbeeld van hoe hieraan invulling wordt gegeven; naast dat we hiermee invulling geven aan de transformatie naar de gewenste wensportefeuille realiseren we hiermee een betere risicospreiding door extra verkoop en met de opbrengsten daarvan evenveel nieuwbouw te realiseren.

Woningbezit na volledige verkoop 2030 1200 1000 59

269

800 600

35 4

400 200

7

888

753 558

494

233

37 274

5 177

1 126

1990 1999

2000 2009

2010 2020

0 < 1949 1950 1959

1960 1969

1970 1979

Verhuur

1980 1989 Verkoop

5