07 Ontwerp Regionale Energiestrategie (RES) Twente 1.0 - raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2021 30 maart 2021 Nr. 13/8 Reg.nr. INTB-21-04949 Bijlagen: 1

Agendapunt: 7

Voorstel tot om akkoord te gaan met het voorlopige ontwerp van de Regionale Energiestrategie (RES) Twente 1.0

Aan de gemeenteraad Het college van B&W legt u het voorlopig ontwerp van de Regionale Energiestrategie (RES) Twente 1.0 voor. Dit voorlopig ontwerp is een tussenproduct op weg naar het definitieve ontwerp RES Twente 1.0. Een coproductie van alle betrokken partners. Hierin is op hoofdlijnen opgenomen hoe we willen zorgen dat we richting 2030 de juiste strategische koers kunnen varen om de helft van het huidig elektriciteitsverbruik op te wekken met wind- en zonne-energie en gebouwen aardgasvrij te verwarmen. Het voorlopig ontwerp is een belangrijke tussenstap en bedoeld om de komende periode reacties te verzamelen van raadsleden, statenleden, maar ook de regionale stakeholders vanuit bijvoorbeeld duurzaamheid, natuur & landschap, landbouw & leefbaarheid en toerisme. We vragen u: 1. commitment uit te spreken voor de realisatie van de RES Twente 1.0 als strategisch koersdocument; 2. commitment op de gezamenlijke ambitie van de 14 Twentse gemeenten, waterschappen en provincie: a. samen willen we in 2030 in Twente 1,5 Terawattuur (Twh) duurzaam elektriciteit opwekken met een combinatie van wind- en zonne-energie, waarbij elke gemeente zelf verantwoordelijk is voor de eigen bijdrage in Gwh. Hierbij is overprogrammering in de planfase mogelijk nodig, vanwege te verwachten planuitval (op basis van ervaring is dat 30%); b. se uitwerking van de Regionale Structuur Warmte voor Twente; 3.

akkoord te gaan met de (proces)afspraken om te komen tot de RES Twente 1.0; 4. eventuele reacties op het voorlopig ontwerp RES Twente 1.0 kenbaar te maken aan het college van B&W; 5. akkoord te gaan met het gewijzigde bod van de Noordoost Twentse gemeenten van 225 GWh en de stuurgroep van de RES Twente te verzoeken het gewijzigde bod in de definitieve RES Twente 1.0 te wijzigen. Onder de noemer ‘Wat is de status en wat vragen we van u?’ in het voorlopig ontwerp RES Twente 1.0 is een overzicht opgenomen van de status van het voorlopig ontwerp, het besluitvormingsproces en de benodigde afspraken zijn opgenomen in het voorlopig ontwerp (pagina 5 – 9). Het college van B&W gaat graag met u in gesprek over het voorlopig ontwerp, voordat de afspraken vastgesteld worden om tot een RES Twente 1.0 te komen. De RES: wat wel? Wat niet? Elke energieregio geeft invulling aan de afspraken uit het Nationaal Klimaatakkoord die zijn gemaakt aan de sectortafels voor elektriciteit en gebouwde omgeving. Andere zaken, zoals de sectortafels industrie, mobiliteit en landbouw en landgebruik zijn elders belegd. Grootschalige opwek van duurzame elektriciteit en gebouwde omgeving (identificeren van potenties van regionale warmtebronnen en netwerken) kunnen wel een relatie met elkaar hebben, maar zijn niet uitwisselbaar.

Status verdrag RES Twente 1.0 De RES Twente 1.0 moet gezien worden als een juridisch niet bindend verdrag tussen de deelnemende partijen. Elke partij afzonderlijk zal zich zwaarwegend inspannen om de bijdrage aan duurzame elektriciteit opwek in GWh die ze hebben toegezegd ook te gaan realiseren onderweg naar 2030. Wanneer een college of raad uiteindelijk niet kan instemmen met de definitieve RES 1.0 zal het escalatiemodel zoals omschreven in de startnota RES in werking worden gesteld. Alle partijen hebben de startnota vooraf vastgesteld. In de startnota van de RES staat hierover: ‘Escalatie’ De Energiestrategie Twente is gebaseerd op een aanpak die aansluit op regionale en lokale ambities. Tegelijkertijd is de afspraak tussen landelijke en decentrale overheden dat alle RESen samen optellen tot een compleet landelijk plan van 35 TWh. Uitgangspunt bij de Energiestrategie Twente is dat er één realistisch plan namens de 14 gemeenten in Twente, de provincie en de waterschappen komt. Indien de bijdrage van de regio Twente te laag is of bepaalde gemeenten onvoldoende willen bijdragen zal de provincie haar sturingskracht inzetten.

Deze sturingskracht wordt opgebouwd vanuit de voorkantsamenwerking (praten, confronteren en aanspreken) en kan uiteindelijk leiden tot een aan gemeente(n) toegewezen aandeel in het regionale plan.’ Bod vanuit Noordoost Twente Omdat we op het gebied van de energietransitie in Noordoost Twente (NOT) intensief samenwerken met de vier gemeenten hebben we ook een gezamenlijk bod uitgebracht voor de bijdrage aan de RES-Twente. Zoals reeds is aangegeven is er bij de totstandkoming van het aanbod van NOT aan de RES Twente in 2019 een verkeerde aanname gedaan dat het energieverbruik van NOT 19,5 % is. Dit percentage blijkt niet correct is uit natrekking van de cijfers gebleken en had 14,7% moeten zijn. Het aanbod vanuit NOT aan de RES Twente wordt naar beneden bijgesteld tot 225 GWh en is als volgt tot stand gebracht: In 2019 (peiljaar 2017 uit de klimaatmonitor en opgenomen op factsheets RES mei 2019) was het verbruik van NOT 464 GWh, zijnde 14,7% van het totale energieverbruik in Twente in 2017 van 3159 GWh. Uitgaande van een bijdrage van een gezamenlijke realistisch bod van 1,5 TWh vanuit Twente aan het landelijk wettelijke Klimaatakkoord van 35TWh, wordt het aandeel van 14,7% ingebracht in de RES Twente. Dit is 220,50 GWh en dit wordt afgerond naar 225 GWh (op hele windturbines).

Dit kan worden vertaald naar:  63 ha grootschalig zon op bedrijfsdaken, 100 hectare zonnevelden en 9 windturbines. Deze mix kan in de loop van de uitvoering anders worden ten gevolge van initiatieven van onderop, technologische ontwikkelingen of nieuwe inzichten etc. Daarom wordt de RES elke twee jaar geëvalueerd en is de hierboven vermelde mix van NOT niet in “beton gegoten”. Daarnaast vragen de gemeenten samen om extra ruimte te reserveren op het elektriciteitsnetwerk om mogelijke toekomstige initiatieven die naar verwachting gaan ontstaan, te kunnen aansluiten. Vanuit de RES organisatie is aangegeven dat men meewerkt aan deze oplossing en dat dit wordt vertaald in de definitieve RES 1.0.

2

Relatie Energievisie De RES Twente 1.0 is een bod wat de regio Twente doet aan het Rijk. Het bod gaat over de hoeveelheid op te wekken duurzame energie in de regio. Elke gemeente of gemeentelijke samenwerking zoals NOT draagt haar deel bij aan dit regionale bod. In de Energievisie van Oldenzaal in H4.1 staat het NOT-bod beschreven. In de Energievisie staat de werkwijze van Oldenzaal en de uitganspunten die de gemeente hanteert. De Energievisie geeft richting, beleidstukken zoals het zonneveldenbeleid en het windbeleid bevatten kaders voor concrete aanvragen. Besluitvorming en vervolg Door nu het voorlopige ontwerp RES Twente 1.0 aan u voor te leggen is het voor u als volksvertegenwoordiger mogelijk om een opiniërend oordeel te vormen over de RES Twente 1.0 en deze mee te geven aan andere volksvertegenwoordigers, programma-organisatie en stuurgroep RES Twente. De reacties worden meegenomen bij de totstandkoming van het definitieve ontwerp RES Twente 1.0.

De planning voor de komende periode ziet er als volgt uit:  22 april: bijeenkomst volksvertegenwoordigers, waaronder raadsleden, (opiniërend, via eerder in de raadsvergadering ingediende moties);  10 mei: stuurgroep RES Twente 1.0 (opiniërend);  19 mei: bijeenkomst Twenteraad en partners RES Twente (opiniërend);  mei/juni vaststelling definitieve RES Twente door gemeenteraden;  1 juli 2021 oplevering RES Twente (bestuurlijk vastgesteld). De raad kan op verschillende manieren wijzigingen inbrengen, bijvoorbeeld via in de raad aangenomen moties op 22 april tijdens de volksvertegenwoordigingsbijeenkomst in Twente-verband en hier inbrengen welke wijzigingen zij willen zien in het voorlopige ontwerp RES. Dit kan aan de stuurgroep worden meegegeven die dit op 10 mei bespreekt. Dit leidt tot de definitieve RES 1.0, welke ter besluitvorming aan u wordt aangeboden in 28 juni. Op 1 juli 2021 dient de bestuurlijk trekker de RES Twente 1.0 in bij het Nationaal Programma RES. De energiestrategie wordt tussen 2021 en 2030 iedere twee jaar door de volksvertegenwoordigers bijgesteld. Het is een dynamisch proces tussen gestelde doelen en maatschappelijke acceptatie. De RES Twente 1.0 is daarmee te beschouwen als een koersdocument. In de vergadering van het politiek forum van 13 april 2021 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 14 april 2021 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

J.H. Dijkstra

P.G. Welman

Bijlagen  Voorlopig ontwerp Regionale Energiestrategie Twente 3

Nr. 1074

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 30 maart 2021 , nr.13/8, reg.nr. INTB-21-04949;

besluit:

vast te stellen akkoord te gaan met het voorlopige ontwerp van de RES Twente 1.0

1. commitment uit te spreken voor de realisatie van de RES Twente 1.0 als strategisch koersdocument; 2. commitment op de gezamenlijke ambitie van de 14 Twentse gemeenten, waterschappen en provincie: a. samen willen we in 2030 in Twente 1,5 Terawattuur (Twh) duurzaam elektriciteit opwekken met een combinatie van wind- en zonne-energie, waarbij elke gemeente zelf verantwoordelijk is voor de eigen bijdrage in Gwh. Hierbij is overprogrammering in de planfase mogelijk nodig, vanwege te verwachten planuitval (op basis van ervaring is dat 30%); b. de uitwerking van de Regionale Structuur Warmte voor Twente; 3. akkoord te gaan met de (proces)afspraken om te komen tot de RES Twente 1.0; 4. eventuele reacties op het voorlopig ontwerp RES Twente 1.0 kenbaar te maken aan het college van B&W;

Vastgesteld in de openbare vergadering van 19 april 2021 de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman

*) Dit voorstel is informerend/opiniërend besproken; niet overgegaan tot besluitvorming d.d. 19 april 2021, de griffier,

H.B.