07 Algemene beschouwing PvdA

Bijdrage bespreking kadernota (algemene beschouwing PvdA) Voorzitter. De Partij van de Arbeid staat voor een eerlijke en rechtvaardige verdeling van kennis, geld en macht. Anno 2024 heeft de Partij van de Arbeid Oldenzaal dit credo doorgetrokken. Wij staan voor een gelijke verdeling van kennis, geld, macht, welzijn, maar bovenal een eerlijke verdeling van perspectief. En juist aan dat laatste schort het in deze kadernota. Perspectief hebben, of: een stip op de horizon hebben, is iets dat elke Oldenzaler nodig heeft. Perspectief krijg je, wanneer je weet dat je altijd op de samenleving terug kunt vallen en diezelfde samenleving jou motiveert om er wat van te maken. In zo’n samenleving dient de lokale politiek te investeren en dat is ze nu onvoldoende voornemend te doen. Sociaal domein Voorzitter, u kent onze fractie als een fractie die constructief oppositie voert. Deze kadernota is voor ons aanleiding om deze opstelling te heroverwegen. Wij vragen ons namelijk af: staat dit college nog wel in verbinding met de samenleving? Het college komt bijvoorbeeld met het voorstel om partners en verenigingen te korten op hun subsidie, terwijl zij aantoonbaar een significante bijdrage leveren aan het welbevinden van onze inwoners.

Het is dan toch te gek voor woorden dat deze partners op moeten draven om, om geld te vragen, zodat zij door kunnen gaan met leveren van een bijdrage aan het welbevinden van onze inwoners? Of misschien in een taal die het college wel spreekt: om uiteindelijk geld te besparen? Want, voorzitter, we leven in een realiteit waarin we dezelfde diensten moeten leveren aan meer mensen met steeds minder middelen. Juist dan is investeren in dat voorliggende veld of de algemene voorzieningen in onze wijk van levensbelang. Dat doen we niet alleen omwille van preventie, dat doen we ook omdat elke Oldenzaler recht heeft op een bepaalde mate van welbevinden. In tijden als deze is het allerminst verstandig om alleen te kijken naar zaken waartoe wij wettelijk verplicht zijn en dus voor aan de lat staan. Waar die lat ligt, bepalen wij namelijk zelf. Voorzitter, wij zouden de Partij van de Arbeid niet zijn als we niet met een mogelijke, tijdelijke oplossing zouden komen. Tijdens de raadsvergadering van 7 november 2022 heeft de gemeenteraad het amendement noodfonds van de PvdA en het CDA voor energiearmoede aangenomen. Vandaag komen wij met een voorstel om de voorwaarden om in aanmerking te komen voor dit noodfonds te verruimen zodat door de voorgenomen bezuinigingen getroffen verenigingen een beroep kunnen doen op gelden uit dit noodfonds.

Oldenzaal kent namelijk twee diepgewortelde verenigingen die zich aantoonbaar inzetten voor verschillende gemeenschappen. Dit doen zij belangeloos, doeltreffend en vol passie, zo hebben we afgelopen maandag gehoord. Wij gunnen onze stad verenigingen als deze, die een positieve impact hebben op de lokale samenleving als geheel. Wij dienen daarom de volgende motie in: [indienen motie]. Voorzitter, ik vervolg mijn betoog. Ik noemde net al dat de voorgenomen bezuiniging op culturele en maatschappelijke instellingen niet strookt met de visie en de ambitie van dit college. Die visie behelst voornamelijk het investeren in een krachtige sociale basis voor elke Oldenzaler. Deze investering zal in de nabije toekomst alleen maar belangrijker worden. Het is daarom opmerkelijk om te zien dat het college enerzijds voornemend is om te stoppen met het subsidiëren van diepgewortelde verenigingen en er anderzijds twee wethouders zijn die koste noch moeite sparen om die sociale basis te versterken. Dit is belangrijk, omdat een sterke sociale basis ervoor kan zorgen dat inwoners meer welbevinden ervaren en daarom geen beroep hoeven te doen op de Wmo, de jeugdwet of de participatiewet.

Dat is namelijk de droom van de Partij van de Arbeid: een samenleving die zó veerkrachtig is, waardoor de lokale overheid en de welzijnsorganisaties kunnen doen waarvoor ze bestaan, respectievelijk: fungeren als vangnet en vanuit professionele autonomie ondersteunen, begeleiden en zorgen. Met dromen alleen komen we er echter niet. Investeren in die veerkrachtige samenleving betekent op de

korte termijn dat wij het college moeten aanmoedigen om vooral door te gaan met het versterken van de sociale basis. Op de lange termijn betekent dit dat we het systeem in het sociaal domein moeten heroverwegen. Het huidige systeem dat we onbedoeld met elkaar hebben opgetuigd bevat namelijk perverse prikkels. P maal Q wordt dit ook wel genoemd, of inspanningsgerichte bekostiging. Bij inspanningsgerichte bekostiging ligt het gevaar op de loer dat inwoners te lang de verkeerde ondersteuning ontvangen, omdat welzijnsorganisaties onbedoeld de verkeerde ondersteuning inzetten, of de professionele autonomie van sociaal werkers onvoldoende wordt benut. Het wordt daarom tijd om over een aantal jaren heen te kijken en dit systeem te heroverwegen in het licht van de alsmaar toenemende druk op het sociaal domein. Samen met de Oldenzaalse VVD en verschillende welzijnsorganisaties hebben wij de afgelopen maanden uitvoerig onderzoek gedaan naar alternatieven voor dit systeem. Wij zijn het unaniem eens dat de toekomst ligt in taakgerichte bekostiging met één hoofdaannemer: een systeem waarbij één hoofdaannemer een budget krijgt voor het leveren van een taak, bijvoorbeeld voor een specifieke groep inwoners. Het voordeel van dit systeem is dat de autonomie wordt neergelegd op de plek waar ze hoort, namelijk bij welzijnsorganisaties en sociale partners.

Daarnaast neemt dit systeem een perverse prikkel om inwoners onnodig lang te ondersteunen weg. Samen met de Oldenzaalse VVD dien ik daarom de volgende motie in: [indienen motie]. Wonen Voorzitter, perspectief gaat ook over wonen: een twintiger die hunkert naar perspectief op de woningmarkt of de ouder wordende Oldenzaler die voorzorgsmaatregelen wil treffen voor de oude dag. De woningmarkt bepaalt daarmee in belangrijke mate het perspectief van onze inwoners. De woningmarkt werkt daarmee in alles door: passende huisvesting draagt bij aan het welbevinden van onze inwoners, maar stelt ons tegelijkertijd in staat om ons voorzieningenniveau op orde te houden, zodat wij meer kunnen dan datgeen waarvoor we wettelijk aan de lat staan. Dat de gehele raad dit vandaag de dag met ons eens is, is geen geheim meer. Treffend hiervoor is dat de gehele raad zich op 13 november 2023 achter ons voorstel heeft geschaard om de transformatie van leegstaande locaties te bevorderen. Dit voorstel ging echter niet enkel over het transformeren van leegstaande locaties. Het voorstel ging ook over het aanknopen van een dialoog met buurgemeenten om te bezien of eventuele uitbreidingslocaties over de gemeentegrenzen van Oldenzaal bij kunnen dragen aan het Twentse gebied als geheel.

In een raadsinfobrief van 2 juli laat het college weten dat deze dialoog inmiddels gestart is en er in het derde kwartaal van 2024 gerapporteerd kan worden over de eerste resultaten van dit initiatief. Voorzitter, daarmee zijn we er nog niet. Gemeente-overstijgende initiatieven staan er namelijk niet om bekend dat ze op korte termijn resultaten opleveren. Er is daarom meer nodig dan dat, zo erkent ook het college. Het college adviseert in haar raadsinfobrief van 13 november om uitvoerig te kijken naar de kansen die zich voordoen aan de zuidelijke entree van Oldenzaal (langs de Enschedesestraat). Het college geeft ons hier in overweging om in navolging van het Masterplan Stationspark Oldenzaal Centraal met een masterplan te komen voor de zuidelijke entree van Oldenzaal. Om ons nieuwe credo groeien, groeien, groeien waar te maken, is de Oldenzaalse VVD zojuist met een gezamenlijk voorstel gekomen. Ik wil hier nogmaals het belang van dit initiatief onderschrijven. Perspectief begint namelijk met een concreet voorstel en dat ligt er nu.

Speeltoestellen Voorzitter, kent u dat? Kleinzerig leed dat aangekaart dient te worden maar niet binnen de betooglijn past? Middels gesprekken met bewoners en winkeliers in de binnenstad hebben ons geluiden bereikt over het ontbreken van speelgelegenheden voor kinderen in de binnenstad. Daarom de vraag aan het college met het toenemende aantal woonhuizen in de binnenstad in het achterhoofd: is het college zich ervan bewust dat het aantal speelplaatsen niet is meegroeit met deze trend? Is het college op de korte termijn van plan om hier wat aan te doen? Afronding Voorzitter, ik kom tot een afronding. Volgens de laatste cijfers gaat het goed met de inkomensverschillen in Oldenzaal. De economische ongelijkheid is in onze stad relatief klein. Met de kadernota in ons achterhoofd, maken wij ons zorgen over de weg die het college wenst in te slaan. Met de voorgenomen bezuinigingen op diepgewortelde verenigingen en culturele instellingen geeft het college het verkeerde signaal af aan onze veerkrachtige samenleving en is ze zich niet bewust van het feit dat een economische ongelijkheid die nihil is, iets is om ontzettend trots op te zijn. Sterker nog: dit is iets dat we moeten koesteren met elkaar. Alleen zo kunnen we onze titel als leukste gemeente van Nederland blijven verdienen. Dank u wel.