06 Kadernota 2023 - raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2022 31 mei 2022 Nr. 20/4 Reg.nr. INTB-22-05546 Bijlagen: 1

Agendapunt: 6

Voorstel tot het vaststellen van de Kadernota 2023

Aan de gemeenteraad

Inleiding De kadernota is het 1e document van de jaarlijkse p&c-cyclus. In de kadernota 2023 wordt een financiële indicatie gegeven voor de komende planperiode 2023-2026. Tevens wordt met de nota de kaderstelling voor het opstellen van de programmabegroting 2023 bepaald. Deze indicatie is exclusief de financiële effecten van de meicirculaire 2023 en de eventuele structurele effecten uit de later dit jaar te verschijnen najaarsnota 2023. Met de behandeling en vaststelling van de kadernota 2023 wordt de raad een Planning & Control-instrument geboden waarmee de (financiële) beleidskaders voor de komende planperiode 2023-2026 worden vastgesteld. Een aantal punten verdient daarbij extra aandacht: Index Conform de bestendige gedragslijn worden de 3 gebruikte indexen voor de Programmabegroting 2023 (index lonen en sociale lasten, index goederen en diensten en de index Sociaal domein) jaarlijks, naast de voorlopige indices voor het komende jaar, gecorrigeerd voor de definitief vastgestelde cijfers van voorgaande jaren. Door de gestegen inflatie in het afgelopen jaar vallen de definitieve indexcijfers hoger uit dan aavankelijk verwacht en krijgen we in 2023 te maken met relatief hoge indexcijfers. Hiervoor wordt de gemeente (gedeeltelijk) gecompenseerd in de Algemene uitkering. Per saldo veroorzaken de begrotingsuitgangspunten cq.

de hogere indexen echter een structureel nadeel van € 368.000 voor de jaren 2023 en verder. Nieuw beleid 2023 en afdekken risico’s Bij de uitvraag voor het nieuwe beleid 2023 is aangegeven dat er voor de komende planperiode 20232026 slechts beperkt ruimte is voor nieuw beleid. Gezien lopende taakstellingen en de nog openstaande kredieten/projecten kiest het college ervoor om de raad alleen de onvermijdbare en wettelijk verplichte beleidsvoornemens voor te stellen, zoals de implementatie van de Omgevingswet per 1 januari 2023. Het college stelt de raad daarnaast voor om in 2023 geld te reserveren voor het opstellen van de Stadsvisie, de ontwikkeling van Studio 15 en het inrichten van een vergaderlocatie met audiovisuele middelen om verschillende vergaderingen ook digitaal toegankelijk te kunnen maken. Tenslotte stelt het college voor om in te stemmen met een (budget neutrale) vereenvoudiging van de gemeentelijke belastingen, conform de door uw raad verwoorde wens in de raadsmotie van 25 juni 2021. Verder stelt het college tevens voor om de in deze kadernota gesignaleerde risico’s, zoals de sterk gestegen prijzen voor energie en bouwkosten, nu al zoveel mogelijk financieel af te dekken.

Daarmee ontstaat een relatief beleidsarme kadernota, waarbij het college wel degelijk kansen ziet, maar ruimte wil bieden aan de nieuwe Raad om hier via haar raadsprogramma verder invulling aan te geven.

Bij onverminderd vasthouden aan bovenstaande uitgangspunten ontstaat indicatief onderstaand meerjarenperspectief:

Totaal resultaat 2022 – 2026 Onderdelen (x € 1.000) a. Totaal programmabegroting 2022

2022

2023

2024

2025

2026

V

605

N

221

V

19

V

716

V

716

b. Structurele gevolgen Decembernota 2021

V

1.180

V

803

V

782

V

910

V

910

c. Voorjaarsnota 2022

N

255

N

138

N

158

N

164

N

164

d. Stelposten op basis van begrotingsuitgangspunten (tabel 2)

0

N

368

N

368

N

368

V

2

e. Structurele gevolgen meicirculaire 2022

Pm

(incl. amendement)

f. Bekende fin. ontwikkelingen (tabel 3)

N

g. Bekende risico ontwikkelingen (tabel 4) i. Voorgenomen aanvullend beleid j. Indicatief subtotaal komende planperiode

V

Pm

Pm

Pm

Pm

40

V

345

V

480

V

620

V

83

Pm

N

0

N

520

N

517

N

515

0

N

345

N

357

N

370

N

156

1.490

V

76

N

122

V

827

V

876

k. Voorgesteld voorlopig dekkingsplan: * Stelpost taakstelling L. TOTAALRESULTAAT

Pm V

1.490

Pm V

76

Pm N

122

Pm V

827

Pm V

876

Zoals u ziet is de verwachting op dit moment dat we voor de 1e jaarschijf 2024 van de komende planperiode afstevenen op een negatief resultaat. In de meicirculaire 2022 wordt wellicht meer duidelijkheid gegeven over Rijkscompensatie voor de omgevingswet en de ontwikkeling in het gemeentefonds met betrekking tot bijvoorbeeld de ‘opschalingskorting’ en de ‘herijking’. Afhankelijk van deze uitkomsten zal een dekkingsplan voor het tekortjaar 2024 worden opgesteld, waarbij een onttrekking voor 1 jaar aan de Algemene Reserve in 1e instantie voor de hand lijkt te liggen Ombuigingen Bij het opstellen van de Programmabegroting 2021 werd ‘een ombuigingsoperatie’ ingesteld waarin onderstaande taakstellingen/ombuigingen zijn opgenomen:    

voor 2021 € 2.070.000 voor 2022 € 2.526.000 voor 2023 € 2.781.000 voor 2024 € 2.786.000

Aanvullend hierop resteert nog een ingeboekte ombuiging ‘Preventieve maatregelen’ ter grootte van € 175.000 uit de Programmabegroting 2019. Het niet realiseren van de taakstellingen heeft een direct (negatief) effect op het begrotingsresultaat. Het college stelt de Raad dan ook voor om ten tijde van de vaststelling van de Programmabegroting 2023 te komen met alternatieve 'harde’ dekkingsvoorstellen voor niet realiseerbare ombuigingen. Onderstaand de voor de komende planperiode nog realiseren ombuigingen: Onderdelen (x € 1.000)

2023

2024

Nog te realiseren ombuigingen

-1.248

-1.291

2

2025 -1.291

2026 -1.291

Nog uit te voeren investeringen en prijsstijgingen (Inflatie) Voor de planperiode 2022-2025 staan diverse investeringen met een totaalvolume van ca. € 63 miljoen gepland die de komende tijd veel (ambtelijke) capaciteit zullen gaan vergen. Voor de geplande investeringen geldt in zijn algemeenheid dat de aanvankelijk geraamde bedragen door inflatieontwikkelingen onder druk lijken te komen staan. Het college stelt in deze Kadernota 2023 dan ook voor om voor bovenstaande geïndiceerde investeringen ter grootte van € 63 miljoen een ‘inflatie stelpost’ van 15% te budgetteren. Financieel creëert dit extra investeringsruimte van ca. € 9,5 miljoen, hetgeen correspondeert met gemiddelde extra kapitaallasten van ca. € 0,5 miljoen vanaf 2024. Naast het voornemen om een ‘inflatie stelpost’ op te nemen, stelt het college tevens, uiterlijk bij vaststelling van de Programmabegroting 2023, het volgende voor. Er wordt een screening op prioritering en fasering uitgevoerd van de nog openstaande c.q. nog uit te voeren kredieten. Met deze inventarisatie krijgen we zicht op haalbaarheid van ambtelijke capaciteit en inzet en wordt mogelijke financiële ruimte gecreëerd. Budgetontwikkelingen Sociaal Domein Op basis van de 1e kwartaalrapportage Sociaal Domein is de risico-inschatting gemaakt dat met name de duurdere Jeugdzorg voor de jaren 2023 en verder tot budgetintensiveringen kunnen gaan leiden.

Indicatief is daarbij een structureel bedrag van € 675.000 aangegeven. Gezien de korte rapportageperiode is dit bedrag vooralsnog nog niet meegenomen in het voorliggende meerjarenperspectief, maar als potentieel bekend risico gekwalificeerd. Opschalingskorting De stijging van de, door gemeenten bekritiseerde, opschalingskorting in 2020 tot en met 2022 (landelijke € 270 miljoen) is in de septembercirculaire 2021 wederom eenmalig uitgesteld. Een incidentele meevaller voor Oldenzaal van € 466.000 voor 2022. In het onlangs afgesloten coalitieakkoord is de oploop van de opschalingskorting voor deze kabinetsperiode geschrapt. Een meevaller voor Oldenzaal vanaf 2023 van ca. € 400.000 oplopend naar € 700.000 in 2025. Dividendontwikkeling Cogas Op 18 december 2020 heeft Cogas bekend gemaakt dat DELTA Fiber het 50% belang in het glasvezelbedrijf Cogas Kabel Infra (CKI) van Cogas overneemt. Cogas gaf aan dat het met de opbrengst investeringen wil doen om de ambities in energietransitie te realiseren. In de aandeelhoudersvergadering van 10 mei 2021 hebben de aandeelhouders besloten om uit het verkoopresultaat op de aandelen CKI een dividendafbouwfonds van € 25 miljoen te vormen. Hiermee kan 5 jaar lang een bedrag van € 5 miljoen, als aanvulling op het jaarlijkse basisdividend (€ 1.000 per aandeel, Oldenzaal € 537.000) worden uitgekeerd.

De hoogte van het jaarlijkse dividend blijft dan nog 5 jaar gehandhaafd op het niveau van de afgelopen jaren. Deze periode stelt de gemeente Oldenzaal in staat om de begroting aan te passen aan de lagere dividendinkomsten. In de meerjarenraming van de gemeente Oldenzaal (2022 t/m 2025) wordt voorlopig nog uitgegaan van een dividendopbrengst van € 1.074.000. Met de uitkeringen uit het afbouwfonds kunnen deze ramingen de komende 5 jaren gestand worden gedaan. Voor de periode hierna (vanaf 2026) zal een ‘gat’ in de begroting ontstaan van € 537.000. Beëindigen energiecontracten Gazprom Vanuit het Ministerie van Economische zaken (EZK) is het besluit genomen dat Gazprom onder de sancties tegen Rusland valt. Hierdoor zijn gemeenten verplicht om per 10 oktober 2022 de contracten met Gazprom voor de levering van aardgas te beëindigen. De gemeente Oldenzaal zegt haar leveringscontract met Gazprom op nadat er een nieuwe aanbesteding is geweest. De gemeente sluit hiervoor aan bij de regionale aanbesteding om een overeenkomst te sluiten met een nieuwe leverancier voor Co2-gecompenseerd aardgas voor het gemeentelijk vastgoed in Oldenzaal. Naar verwachting zullen de kosten van een nieuwe aanbesteding substantieel hoger uitvallen dan de huidige contracten. 3

Sport Oldenzaal B.V. lift mee op onze leveringscontracten, de financiële gevolgen zullen dus ook voor hen merkbaar zijn. Het college stelt in deze Kadernota 2023 voor om op voorhand ten laste van de Algemene reserve een aanvullend budget voor de resterende duur van de oorspronkelijke contractperiode tot 1-1-2025 beschikbaar te stellen van € 450.000 per jaar. Advies We stellen u voor door middel van het vaststellen van deze kadernota in te stemmen met de hierin opgenomen kaders voor het opstellen van de programmabegroting 2023 waarbij uiteraard de mogelijkheid bestaat om hieraan nog aanvullende randvoorwaarden toe te voegen.

In de vergadering van het politiek forum van 13 juni 2022 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 24 juni 2022 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

J.H. Dijkstra

P.G. Welman

Bijlagen Kadernota 2023

4

Nr. 1202

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 31 mei 2022, nr.20/4, reg.nr. INTB-22-05546; gelet op 147, lid 2, 89 en 192 van de Gemeentewet;

besluit:

vast te stellen de Kadernota 2023

Vastgesteld in de openbare vergadering van 4 juli 2022 de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman