04f Algemene Beschouwingen GroenLinks

Hoort bij raadsbesluitnr. 1416 van 13 november 2024, de griffier,

R.d.G.

Algemene beschouwing GL 13 november 2024 Intro——Voorzitter, wij gaan tegen deze begroting stemmen dat lijkt ons logisch omdat we ook tegen de kadernota hebben gestemd. Er was veel aandacht voor deze begroting tijdens het politiek forum met verschillende insprekers. Ik wil hier niet de hele kader nota discussie herhalen maar een ding willen wij graag nogmaals benadrukken, omdat het zo onlogisch is. Insprekers en Preventie——Met ruim 50 miljoen is het sociaal domein de grootste kostenpost op onze begroting. Een paar jaar geleden hebben we een masterplan sociaal domein opgesteld om meer grip te krijgen op stijgende kosten. Volgens dat plan moeten we vooral insteken op preventie en zelfredzaamheid. Hoe valt dat te rijmen met de voorgestelde bezuinigingen op bijvoorbeeld de vereniging SAVO en OTDIB? Verenigingen waarvan de wethouder zelf heeft gezegd dat deze een preventieve werking hebben. We worstelen al jaren met de knopjes van het sociaal domein omdat effecten moeilijk zijn te meten. Daarom wil ik de wethouder uitdagen voor het leveren van een omgekeerd bewijs. Kan de wethouder aantonen dat de 25K die hier bezuinigd wordt als bezuiniging ook daadwerkelijk gehaald wordt.

En dat de gemeente door het wegvallen van deze preventie niet met veel hogere kosten geconfronteerd wordt zodat ipv een besparing we een kosten verhoging gaan zien? Tijdens het betoog van de insprekers en het genoemde voorstel van omgekeerd denken kwam bij mij het volgende op. Sommige inwoners zijn moeilijk bereikbaar en uitzicht van zorg verleners. Dit terwijl zij misschien wel nu al of in de toekomst zorg nodig hebben. Daaronder vallen ook zorgmijders.

Is het mogelijk om voor deze mensen te zoeken naar overeenkomsten in hun profiel. En vervolgens voor deze overeenkomst een vereniging te bedenken en oprichting te stimuleren (m.b.v. subsidies en vrijwilligers)? Daarmee pleiten wij er dus voor dat de gemeente proactief het vereniging model gebruikt als preventief instrument. Leesbaarheid, resultaten——Terug naar de begroting, het document, de begroting zelf. Vorig jaar hebben wij bij de begroting een motie ingediend om de leesbaarheid van het document te verbeteren. We hebben destijds deze motie ingetrokken omdat de wethouder aangaf prioriteit te willen geven aan digitalisering en dat daarmee de uniformiteit en de leesbaarheid van de begroting zal toenemen. ( “wij verwachten ook, of nee, dat verwachten we niet alleen, dat is zeker zo, dat het effect gaat hebben op de uniformiteit en de leesbaarheid van de begroting”.. “we willen graag prioriteit daaraan geven voordat we eventueel een extra slag willen slaan”..) Ik moet haar daarmee complimenteren. Met pepperflow is het makkelijk om door de begroting te stappen. Echter het snappen voor een leek wat er gedaan wordt, wat een inspanning moet opleveren en wat dat dan mag kosten kost is een ander verhaal en vraagt om verbetering. Deze verbetering moeten we samen oppakken, de wethouder, ambtenaren en de raad.

Lijst met professionele ondersteuning van bijvoorbeeld de heer Johan de Kruijf. Te veel nog wordt ingestoken op een inspanning en niet op het te bereiken resultaat. Hoe moeten wij als raadsleden daarmee onze controlerende taak uitvoeren? Dat het kan is bijvoorbeeld te zien bij woningbouw, 1000 woningen bouwen voor 2030. Daarom dienen we graag de motie opnieuw in met de toevoeging om de begroting meer SMART te maken. Motie: Programmabegroting begrijpbaar en controleerbaar Roept het college op om: 1. De opzet van de programmabegroting te herzien naar een meer, voor de leek,

begrijpelijk format 2.Tevens de programmabegroting meer SMART te maken. 3. Dit in samenwerking te doen met een delegatie van de raad en specialisten uit het veld 4. De werkbaarheid voor het ambtelijk apparaat daarbij niet uit het oog te verliezen 5. Als planning zich te richten op de nieuwe begroting 2026. Azielzoekers——Recent zijn we door de wethouder bijgepraat over de opvang van asielzoekers, in beslotenheid. Inmiddels zijn de cijfers ingediend door de Commissaris van de Koning in Den Haag en daarmee openbaar. Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak heeft het college laten zien snel te kunnen schakelen en heeft op korte termijn opvang geregeld. Daadkracht! Daar geef ik graag nogmaals een compliment voor. Maar de daadkracht voor de opvang van asielzoekers is telleurstellend, en dat lijkt de CdK te bevestigen in zijn brief aan de regering. Voor ons ziet het er uit alsof de wethouder zich verschuilt achter de wisselende koers van onze regering om niets te hoeven doen. Eerst wachten op de landelijke taakstelling van de spreidingswet, nu wachten op het afschaffen van de spreidingswet. Terwijl deze wet gewoon van kracht is en nog maar moet worden bezien of deze überhaupt wordt ingetrokken. Dat terwijl de problemen over duidelijk zijn. Is de wethouder soms bang? Bang voor weerstand door het steeds opgeworpen negatieve beeld rondom asielzoekers en vluchtelingen in het algemeen.

Uit de brief van de CdK blijkt dat bijvoorbeeld Almelo en Hengelo wel daadkracht tonen en de gestelde opdracht voor opvang van asielzoekers uitvoeren. In ons raadsprogramma (Van 2022 - 2026 in Hoofdstuk 5 staat: “Er zijn verschillende maatschappelijke en demografische ontwikkelingen die de komende

jaren aandacht vragen vanuit het sociaal domein: - de (versnelde en verhoogde) opvang van asielzoekers, vluchtelingen en statushouders”) en in de programmabegroting (Programma 5 Maatschappelijke Ondersteuning staat bij ‘Ambitie: Oldenzaal voldoet aan de opgaven rondom het migratievraagstuk en doet dit met een menselijke maat’: “We organiseren de opvang en ondersteuning voor de doelgroepen: asielzoekers, statushouders en Oekraïners en werken daarbij ook samen in regionaal verband.”) beloven we dat we juist aan de opgave gaan voldoen en dat met de menselijke maat. We handelen momenteel dus in strijd met ons eigen raadsprogramma, de voorliggende begroting en de wet. Daarom dienen we de volgende motie in: Motie: Oldenzaal komt op voor vluchtelingen. Roept het college op om: 1. Een communicatie plan op te stellen voor het creëren van een positiever beeld over vluchtelingen met als gevolg een breed draagvlak voor het realiseren van opvang van asielzoekers. 2. Een plan op te stellen voor het realiseren van minimaal de op dit moment wettelijk geldende aantallen voor de opvang van asielzoekers zoals beloofd in het raadsprogramma en de voorgestelde begroting. 3. Beide plannen binnen een half jaar aan te bieden aan de raad.

Bruisende binnenstad——In ons raadsprogramma zeggen we dat we in de binnenstad de kwaliteit van de openbare ruimte willen verbeteren voor ontmoeten en voldoende rustplekken. Als je in het centrum rondloopt, en dan denk ik vooral aan de luifel-markt, dan zijn er niet veel “gratis” rustplekken, er staat maar 1 bank. Als je gastvrij wilt zijn dan moeten er bankjes bij en dan het liefst modern met gratis laadmogelijkheid voor een fiets en een mobiele telefoon. (1.2 Gastvrije stad: van voorbijganger naar verblijven

Oldenzaal is de gezelligste binnenstad van Twente waar je welkom bent en graag terugkomt. We verbeteren de kwaliteit van de openbare ruimte met mogelijkheden voor ontmoeten, bewegen en creëren voldoende rustplekken. We realiseren een betere bereikbaarheid en leefbaarheid van de binnenstad voor zowel inwoners als bezoekers. We streven naar een autovrije, fietsvriendelijke en veilige binnenstad. We zijn gastvrij naar onze bezoekers en laten ze overal in de stad de glimlach van Twente ervaren. Zo wordt Oldenzaal een nog aantrekkelijkere binnenstad met een grotere verblijfskwaliteit van én voor iedereen. Door het instellen van een binnenstad fonds kunnen initiatieven gerealiseerd worden.) Daarom dienen we de volgende motie in: Motie: Gratis rust- en laadplekken Roept het college op om: 1. In het centrum van Oldenzaal, vooral op de luifel markt, meer gratis rustplekken te plaatsen. 2. Daar waar mogelijk bij de rustplek fiets laadpalen plaatsen. 3. Daar waar mogelijk bij de rustplek een laadmogelijkheid voor mobiele telefoons te plaatsen. 4. Voor de financiering van maximaal 100k: 1. Aanspraak te maken op het binnenstad fonds. 2. De mogelijkheid te bekijken voor crowdfunding, bijvoorbeeld met vermelding van sponsoren. 3. Een eventueel restant, met een maximum van 50k uit de algemene reserves te halen.

De toekomst voorbij 2025 Er bestaat een reëler kans dat we het na 2025 met minder gelden van het rijk moeten. Laten we 2025 gebruiken om ons daar verder goed op voor te bereiden. Laten we voorzichtig zijn met wat we hebben op opgebouwd, vooral daar waar het de meest kwetsbare mensen, inwoners en nieuwkomers betreft.