04b. transcriptverslag raad 29 augustus 2022

Wij vinden de opmerking over hoe je zuinig om moet gaan met geld, daar vragen wij ons af of dat iets is wat je aan de gemeente over moet laten. Volgens mij zijn er al zoveel dingen op internet te vinden over hoe je met geld om kunt gaan en ik vraag me ook af of dat niet iets te betuttelend is, dus als de tekst iets aangepast zou kunnen worden, een tussenterugkoppeling naar de raad komt, dan zijn we er vol voor. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Ailo-Zaia. Mevrouw Ailo-Zaia: Ja dank u voorzitter. Ik sluit mij voor een groot deel aan op wat de heer Snijders ook aangeeft. Voor ons is preventie ook ontzettend belangrijk. De punten één, twee, vier en vijf, daar staan wij ook achter, alleen hikken wij ook aan tegen het punt van een plan van aanpak die dan ook gelijk gemaakt moet worden. De resultaten is een punt één wat zeker uitgevoerd kan worden en goed is ook voor tijdens de begrotingsbehandeling, dus we zouden het natuurlijk heel fijn vinden dat die resultaten dan gereed zijn en voor de rest als het punt van plan van aanpak op dit moment nog even uit de motie gehaald kan worden, dan kunnen wij die volledig ondersteunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag de heer Maartens.

-16-

De heer Maartens: Ja dank u wel voorzitter. Ik wil graag even ingaan op het verhaal van de Partij van de Arbeid. Problemen hangen altijd samen, laat dat helder zijn. Daarom hebben wij in het verleden er ook voor gekozen en inmiddels al een maatschappelijk team in te richten, wijkteams genoemd in andere plaatsen. Die hebben als rol om vanuit één hulpverlenergedachte te zorgen, de hulpverlening te geven die nodig is. Om nu ad hoc terwijl we inderdaad ook dat Masterplan Sociaal Domein hebben waar dit volgens mij onderdeel van zou moeten zijn, ad hoc hier extra op in te zetten. Ja dat roept vragen op. Schuldhulp werkt namelijk nooit als de rest van de problemen die daaromheen zitten niet worden opgelost, dus in die zin heeft schuldhulp afzonderlijk helemaal geen zin, dat ben ik helemaal met de heer Kramer eens, maar ik denk dat we de oplossing in huis hebben. Ik denk dat het Sociaal Plein er is, ik denk dat het zoeken van hoe moet ik het zeggen, het uitdragen van de rol van het Sociaal Plein en het maatschappelijk team daarachter, dat dat heel wezenlijk is. Om daar nu direct dat plan van aanpak aan vast te hangen, gaat ons wat te ver.

Ik verwacht ook dat een plan van aanpak wat je hiervoor moet maken, eigenlijk verwacht ik dat de gemeente daarvoor een deel al mee bezig is en op de tweede plaats verwacht ik dat dat best veel tijd zal kosten om te inventariseren wat je daar dan allemaal aan vast wilt knopen. Dat is wat ons betreft op dit moment te snel en te kort door de bocht. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog … mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink: Dank u wel voorzitter. Nou wij sluiten graag aan bij wat de heer Maartens net ook aangaf. Wij lezen in de motie dat het verzoek wordt gedaan om twee onderzoeken te doen, daarover te rapporteren, daar een plan van aanpak voor te maken en daarover te communiceren en vervolgens ook met de inwoners daarover in gesprek te gaan en daarover te informeren en daar capaciteit over in te zetten. Nou want zoals de heer Maartens ook aangeeft, bij zien binnen deze gemeente ontzettend veel initiatieven. Zoals de heer Kramer aangeeft, sommigen zijn mogelijk nog wat verknipt van elkaar en zouden veel meer integraal waarin moeten worden opgepakt. Daar zien we al grote stappen naartoe komen. Wij zijn heel erg nieuwsgierig ook hoe de reactie van het college is op deze motie, maar zoals hij nu wordt ingestoken vinden we hem wat te vergaand, omdat wij van mening zijn dat de gemeente al op heel veel onderwerpen haar energie goed richt. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Ja, mevrouw Nevels. Mevrouw Nevels: Dank u wel voorzitter. Ja ik zat nog te denken van kan ik nog ergens het woordje integraal in mijn tekstverwerker, want dat is een beetje het woord van de dag geworden, beetje hip woord. Ik heb ook jullie voorstel bekeken en besproken met de fractie. We doen al heel veel op gebied van armoedebeleid, moeten we ook blijven doen, maar we doen ook heel veel verknipt, net al gezegd is. Wij sluiten ons ook aan bij de woorden van de heer Maartens. Het enige punt eigenlijk in de motie waarvan ik wel warm wordt is om in ieder geval te kijken naar de wijze van communicatie of we nog betere wijze kunnen communiceren naar onze inwoners. Waar kunnen wij wat vinden en dat ze beter ook naar de weg naar het Sociaal Plein kunnen vinden en ook beter, sneller geholpen kunnen worden. Dat is een punt waar we wel warm voor lopen, dus misschien kunnen we dat nog als toezegging dan ook van de wethouder krijgen, dat weet ik niet. In de motie worden echter ook wel heel veel aannames gedaan qua cijfers. We laten landelijke cijfers los op Oldenzaal en dat vind ik altijd een beetje gevaarlijk van hè wat dan werkelijk over die aantallen, maar ja wat ons betreft kunnen we de motie dan niet steunen en sluiten we ons ook aan bij de woorden van de heer Maartens. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Ik kijk nog even rond of er nog meer … Dan ga ik naar het college. Mevrouw Rödel. -17-

Mevrouw Rödel: Ja dank u wel voorzitter. De motie op zich is wel een duidelijk signaal waaruit zorgen blijken en die zorgen die delen wij. Niet dat wij nu als zorgwekkende stijgende cijfers zien. Die zijn er nog niet. We zien wel een ja zeg maar een even kijken een oplopende achterstanden, die zien wij wel, maar wij horen dan terug van de mensen dat zij tot nu toe nog zelf kunnen oplossen. Dat dit het beeld ook is van de toekomst, nou dat weet ik niet. Daar maken wij ons ook zorgen over en daar hebben wij het ook over met elkaar, ook integraal, dus mijn collega’s zal daar straks ook nog wel op terugkomen bij de volgende motie. Wij raden deze motie af en waarom, omdat wij al een opdracht hebben liggen als het gaat om het beleidkader om te komen tot herziening van het armoedebeleid en de schuldhulpverlening en die staat op de agenda voor eind, voor het vierde kwartaal. Ik moet daarbij een winstwaarschuwing afgeven. Dat wordt eind vierde kwartaal, want eerder redden wij dat niet als het gaat om capaciteit. Dus de cijfers waar u om vraagt en het plan van aanpak voor de begroting, dat gaat hem gewoonweg niet worden. Dat redden wij niet in die capaciteit die we hebben. Ja voor dat stuk heb ik denk ik voldoende gezegd.

Wat u aangeeft aangaande informatievoorziening, communicatie, actief richting inwoners, daar ben ik het wel mee eens met die, met dat stukje of daar zijn wij het wel mee eens en wij hebben dit ook al besproken en we zijn hier al intern mee bezig hoe wij dit kunnen doen, dus meer aandacht voor wat wij allemaal bieden in Oldenzaal, meer aandacht voor waar mensen terechtkunnen. Dat kan via de KOM, dat kan via social media en nou ja goed, wordt opgepakt, dus die toezegging die heeft u. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Kramer terug, want hij is de indiener van deze motie. Wilt u hem in stemming brengen of anderszins, dat is aan u. De heer Kramer. De heer Kramer: Ik zou nog wel even willen reageren op datgeen wat zojuist allemaal gezegd is. Er werden eigenlijk drie argumenten op tafel gelegd en de eerste is eigenlijk van het plan van aanpak, dat dat bij veel partijen een doorn in het oog is. Ik bedoel hem op die manier van afhankelijk van de uitkomsten van de twee onderzoeken dient het college een plan van aanpak op te stellen en ik geloof erin dat het college wijs genoeg is en over voldoende expertise beschikt om in te kunnen schatten van goh, de cijfers zijn dusdanig alarmerend, daar moet een plan van aanpak komen, dus ik vertrouw daarin op de ambtelijke capaciteiten en de expertise die daar schuilgaat.

Tweede wat ik voorbij hoor komen en dat zit in de beantwoording van de wethouder, dat we pas in het vierde kwartaal uitvoering kunnen geven aan een soortgelijke motie waarin wij hetzelfde oproepen. Nou ja met deze motie proberen wij eigenlijk te inventariseren of het dak lekt, voordat het begint te regenen en dat doe je door heel kritisch te kijken naar de capaciteit die we met ze allen hebben bij het Sociaal Plein. Ik wil het voorstel doen om nu te gaan kijken of we gaten in het dak hebben. Niet op het moment dat er al zwarte buien boven ons huis hangen, om het even in een metafoor te gieten. De derde die genoemd werd die kwam uit de hoek van GroenLinks. Daar wordt gezegd, betutteling. Betutteling door te informeren over hoe je zuiniger om kunt gaan met geld. Ik probeer de schijn van betutteling te voorkomen door expliciet samen met de heer Bouwman te verwoorden van goh we moeten alle Oldenzalers informeren, waarmee je niet een specifieke groep er uitligt die mogelijk geassocieerd kan worden met weinig financiële middelen. Nou goed, betutteling, het zou niet mijn beschrijving zijn van mijn intentie. Goed. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik rond of er nog behoefte is aan een tweede termijn. Anders dan wil ik de beraadslagingen beëindigen en overgaan tot stemming. De heer Kramer. De heer Kramer: Ik zou graag kort willen schorsen als dat kan.

De voorzitter: Dat kan natuurlijk. Hoe lang?

-18-

De heer Kramer: Tien minuten. De voorzitter: Mag het ook vijf? De heer Kramer: Zeven en een half. De voorzitter: Bij dezen. Dan heropen ik de vergadering en dan ga ik naar de heer Kramer. De heer Kramer. De heer Kramer: Dank u voorzitter. Ik zou graag een aangepaste versie van de zojuist besproken motie in willen dienen en de aanpassing zit hem bij de punten roept het college op. Daar wil ik graag punt drie wijzigen. Het punt waarin het college opgeroepen wordt om een plan van aanpak te formuleren, die gaat eruit, dus geen plan van aanpak. Punt vier, hetgeen door GroenLinks als betuttelend werd ervaren, actief te investeren in de verspreiding van informatie over hoe Oldenzalers zuiniger om kunnen gaan, daarvan willen wij maken roept het college op Oldenzalers actief te informeren over hoe je hulp kunt krijgen tot hulp op het moment dat financiële problemen zich voordoen. Dank u. De voorzitter: Dat betekent dat één en twee blijven staan en dat ook vijf blijft staan zoals het nu is. Zeg ik dat goed? De heer Kramer: Punt vijf vervalt dan logischerwijs, omdat het plan van aanpak er dan niet is. De voorzitter: Oké. Oké, nou dan is heel goed dat u dat nog even toelicht. Ik kijk even richting de griffier.

Nou ja we kunnen de band weer afluisteren en dan kan de tekst helemaal conform gemaakt worden, maar volgens mij hebben we hem, maar heeft op iedereen mee kunnen luisteren hoe u hem heeft aangepast. Ik zie in ieder geval nog de heer Bouwman. De heer Bouwman: Ik ben wel benieuwd of het college deze motie dan ontraadt of niet, de aangepaste motie. De voorzitter: Dan kijk ik nog even richting het college voor een tweede termijn en dan kijk ik ook nog even of er, dat doe ik eerst, of er nog behoefte is aan een tweede termijn bij de rest van de raad. In ieder geval de VVD. Mevrouw Nevels: Dank u wel voorzitter. Ja het is jammer, ik had graag gezien dat we als we de motie laat maar zeggen helemaal op basis van die communicatie zouden kunnen baseren, dan zou ik hem heel graag willen steunen, dus actief investeren in het verspreiden van informatie hoe we zuinig kunnen omgaan met geld, maar ook hoe we beter kunnen communiceren naar de inwoners toe om het loket te vinden, omdat daar nu blijkbaar ook veel meer behoefte aan is. Dat steun ik graag, maar op voorhand geld uitgeven om onderzoeken te doen, dat kan ik helaas niet steunen, dus dan bent u daarvan op de hoogte. De voorzitter: En ik zie dat u daar nog op wilde interrumperen, dus dat kan bij dezen.

De heer Kramer: Ik vraag me dan eigenlijk af waar de onderzoeken zitten, want het is echt … of waar de kosten zitten, want het is echt even een inventarisatie van de capaciteit die we hebben bij het Sociaal Plein. De voorzitter: De VVD. -19-

Mevrouw Nevels: Maar dat punt één gaat wel geld kosten, mijnheer Kramer, want onderzoeken wat het mogelijke financiële effect is van het te verwachten oplopende armoedecijfer, ja dan moeten we allemaal gaan goochelen met cijfers. Dat kost gewoon echt mankracht en dat kost capaciteit van het college en de ambtenaren, dus dat kost ook geld. De voorzitter: Nog één keer de heer Kramer en dan ga ik naar als dan voor de rest niemand … de oproep vanuit Solidaire Oldenzaal was helder om ook nog het college de gelegenheid te geven te reageren. De heer Kramer. De heer Kramer: Ik kan ze ook op datzelfde punt een ander argument aanvoeren, want het lijkt me wel gelet op de verwachtingen noodzakelijk om dat onderzoek wel te doen, want uiteindelijk komen voor een keuze te staan waarin armoede geld gaat kosten en dan lijkt het me verstandig om dat onderzoek in ieder geval nu al te doen. Kijk, over de tijdspanne waarin dat onderzoek zich af gaat spelen, daar valt over te praten, maar ik ben wel van mening dat dat onderzoek er moet komen. De voorzitter: Dank u wel. Nog één keer mevrouw Nevels en dan ga ik naar mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Nevels: Dank u. De voorzitter: Nee, mevrouw Nevels. Mevrouw Nevels: Dank u wel voorzitter.

Ja dan sluit ik me toch aan bij de woorden van de wethouder die al heeft aangegeven dat dat verderop in dit jaar nog aan de orde komt en dan wacht ik dat graag af om dat ook integraal te behandelen. Dank u wel. De voorzitter: Goed. Integraal. Verder niet? Dan ga ik naar het college. Mevrouw Rödel of de heer Christenhusz. Wie pakt hem? De heer Christenhusz: Ja, ik. De voorzitter: De heer Christenhusz. De heer Christenhusz: Ja even voorzitter vanuit de integraliteit genomen, ja, het is inderdaad een toverwoord. Ik zal niet ontkennen zeg maar dat het op dit moment druk is bij het Sociaal Plein. Dat heeft niets te maken met de hulpvragen die we binnenkrijgen rondom de problematiek zoals die u nu aangeeft, maar heeft nog steeds alles mee te maken dat het aantal aanvragen in het kader van de Wmo, huishoudelijke ondersteuning, nog steeds schrikbarend hoog is.

Het Sociaal Plein werkt ook integraal en ik heb inmiddels wel met de mensen van het Sociaal Plein afgesproken dat we natuurlijk zeg maar prioriteit gaan geven aan die hulpvragen die voortvloeiden uit bijvoorbeeld de energiearmoede en daarvan heeft mevrouw Nevels terecht gezegd dat dat op dit moment nog niet echt de grote aantallen zijn, los nog even van de energietoeslag die we straks zullen gaan bespreken met elkaar, maar laten we dan met elkaar de afspraak maken zeg maar dat op het moment dat wij wel als college de signalen vanuit het Sociaal Plein krijgen en er komt binnenkort ook een projectleider die daarmee aan de slag gaat, dat er echt capaciteit nodig is, extra capaciteit nodig is, omdat we zeg maar die hulpvragen rondom die armoede niet meer kunnen tackelen, dat we dan actief bij u terugkomen en dat is op dit moment nog niet aan de orde. We kunnen nog prioriteren door te zeggen dat de hulpvragen rondom armoedebestrijding, dat we die voorrang geven boven de aanvragen die de binnenkrijgen zeg maar in de verzoeken die we binnenkrijgen rondom huishoudelijke ondersteuning in het kader van de Wmo en dat is mede ook een beetje in de lijn van -20-

de gedachte zeg maar zoals we die met elkaar ook in deze raad hebben afgesproken in het kader van het Masterplan. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Rödel. Mevrouw Rödel: Ja bedankt collega Christenhusz. Ik wil toch nog even kort ingaan op het actief informeren en communiceren over zoals u dat aangeeft armoede en waar de voorzieningen zijn en ik ga toch al een stukje verklappen waar we ook tegenaan gaan lopen en wat ook weer effect heeft op het armoedebeleid, maar we kunnen nog niet inzien hoeveel effect, is dat mensen 1300 euro ontvangen, misschien op dit moment nog geen 1300 euro nodig hebben, dit in de zomertijd ontvangen, dit wellicht uitgeven aan andere zaken, maar nog een abonnement hebben lopen en nog niet op dit moment tegen problemen aanlopen of en dat hebben de energiebedrijven ook al gecommuniceerd dat dat eraan zit te komen, dat die mensen op die manier zouden kunnen gaan handelen, dat ze termijnbedragen omlaag bijstellen, maar vervolgens aan het eind van de jaarafrekening tegen grote problemen aanlopen en ja ook daarin willen wij actief gaan informeren en daarover communiceren, dus wij zijn daar wel degelijk in de breedte naar aan het kijken. Wij gaan niet afwachten tot zoals u het zegt het ergste al geschiet is, maar we gaan ook zeker aan de voorkant kijken naar wat we met elkaar kunnen doen.

De voorzitter: Goed, ik wil nu echt richting einde van de beraadslaging, zodat we tot besluitvorming bij dit punt, want we hebben nog een motie met elkaar te bespreken. Dan breng ik de motie, de aangepaste motie moet ik erbij zeggen, in stemming. Wie is er tegen de aangepaste motie? Tegen de aangepaste motie, dus ik zie in ieder geval de VVD, de WG-fractie, de CDA-fractie, dat betekent dat bij meerderheid de motie is verworpen. Dan ga ik naar de volgende motie die is ingediend en dat betreft de motie toegelicht door Solidair Oldenzaal en dat gaat over de verruimen inkomenscriteria energietoeslag. De heer Bouwman. De heer Bouwman: Dank u wel voorzitter. In navolging van de vorige motie wil de fractie van Solidair Oldenzaal en de Partij van de Arbeid in samenwerking de volgende motie indienen, ga ik even iets kort inleiden. Eén op de drie huishoudens kan binnenkort de eindjes nauwelijks meer aan elkaar knopen door de stijging in de energiekosten meldde het Nibud onlangs. Dit zijn omgerekend, naar Oldenzaalse maatstaven kun je zeggen ruim 4300 huishouden in Oldenzaal die het financieel moeilijk kunnen gaan krijgen. 7,6 procent van de Nederlandse … van de Nederlanders zullen volgend jaar onder de armoedegrens leven. Huishoudens met een lager inkomen komen in aanmerking voor een eenmalige energietoeslag.

Voor veel huishoudens is deze toeslag van het Rijk zeker welkom, maar vallen ook heel veel huishoudens in Oldenzaal buiten de boot, waarbij deze toeslag zeker welkom zou zijn. We hebben daarnaast te maken met een zeer flinke inflatie, 10,3 procent afgelopen juli en we zien een trend van almaar toenemende vaste lasten en dit gaat ook veel huishoudens in Oldenzaal raken, die normaliter zich geen zorgen hoeven te maken over hun financiën. De fractie van de Partij van de Arbeid en onze fractie van Solidair Oldenzaal is van mening dat we lokaal onze verantwoordelijkheid moeten nemen waar we kunnen, juist om de huishoudens te ondersteunen die het moeilijk gaan krijgen. Andere gemeenten zijn ons inmiddels al voorgegaan met het ophogen van de energietoeslag, van de inkomensgrens om in aanmerking te komen voor de energietoeslag en dan ook wederom in een goede samenwerking met de Partij van de Arbeid komen wij tot de volgende motie. De raad van de gemeente Oldenzaal in vergadering bijeen op 29 augustus 2022 constaterende dat één op de drie Nederlandse huishoudens geconfronteerd kunnen worden met negatieve gevolgen van onder andere de alsmaar stijgende energiekosten en een toenemende inflatie, dit neer kan komen op ongeveer 4.300 Oldenzaalse huishoudens, daarmee een nieuwe groep Oldenzalers ontstaat die zich in het verleden niet heeft hoeven te bekommeren om zijn of haar -21-

financiële situatie, deze groep Oldenzalers op dit moment wordt uitgesloten van financiële tegemoetkomingen zoals de energietoeslag, onder andere omdat de inkomenscriteria geschoeid zijn op een mogelijk verouderde definitie van armoede. Dan hebben we het over 120 procent van de huidige bijstandsnorm sinds 1 juli en het inflatiecijfer nog verder dreigt op te lopen, dit alles tezamen enorme gevolgen kan hebben voor de financiële positie van heel veel Oldenzalers. Overwegende dat andere gemeenten ons voor zijn gegaan in het ophogen van de genoemde percentage, omdat armoede niet langer en alleen de laagste inkomensgroepen dreigt te raken, de gemeente Oldenzaal te boek staat als een gemeente met een sociaal gezicht, het verhogen van het genoemde percentage voor een kortdurende verlichting kan zorgen bij de genoemde groep en roept het college op om de inkomenscriteria van de energietoeslag te versoepelen en te verruimen naar 140 procent van de bijstandsnorm en de hieruit voortvloeiende kosten inzichtelijk te maken en hierover te rapporteren alvorens het begrotingsdebat aanvangt. En gaat over tot de orde van de dag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er vanuit andere fracties de wens is om hierop te reageren. GroenLinks, de heer Snijders. De heer Snijders: Dank u wel voorzitter.

Ja deze motie gaan wij niet steunen, alhoewel wij wel begrijpen dat er veel aandacht moet zijn voor mensen die mogelijk in de armoedetoestand terechtkomen. En waarom steunen wij dit niet, omdat wij vinden dat het te veel op incidentenbeheer lijkt, wat volgens ons niet altijd de beste aanpak is. Preventie is heel erg belangrijk, maar de vraag is of deze manier of je tot preventie komt en daar komen er allerlei vragen op, ik zal er een aantal noemen. Is het verhoogd uitdelen van geld wel de meest effectieve en efficiënte middel gegeven de omstandigheden, bijvoorbeeld wat ik anders gezegd hebben, geven mensen het geld niet uit aan de verkeerde dingen? Kan je niet beter één op één hulp bieden, in plaats van een hele groep in één keer te bedienen? Wat kan het Energieloket betekenen, want wij zijn van mening dat je via gedrag nog wel wat energie kunt besparen en daar heb je eigenlijk meer aan dan dat je alleen maar geld krijgt. Het armoedeloket is er niet voor niets en die zou volgens ons dit moeten kunnen opvangen en als dat niet zo is, dan moeten we in het plan Sociaal Domein een paragraaf toevoegen waarin dit soort situaties ook genoemd worden zeg maar, dus ja tot zover. We gaan hem niet steunen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Maartens. De heer Maartens: Dank u wel voorzitter. Ik wil nog even ingaan op die energietoeslag die wij al geven aan de mensen onder de 120 procent.

Daar maak ik me ernstig zorgen over. De wethouder heeft het net ook al even genoemd. Het kan zomaar betekenen dat mensen dat geld gaan uitgeven, ik heb zelf twintig jaar in de Sociale Dienst mogen werken, aan andere dingen dan de energie die straks met een rekening komt. Als we dat bij deze groep precies zo doen, wordt die kans alleen nog maar groter en alleen daarom al denk ik dat wij het niet zouden moeten willen en dat wij ook eventueel op individueel niveau, daar kan ik mij alles bij voorstellen, daarvoor hebben we ook een Bijstandswet trouwens, mensen kunnen ondersteunen en helpen, als dat daadwerkelijk nodig is, dus zomaar klakkeloos uitbreiden en ik zou ook nog willen vragen of het niet mogelijk was geweest, aan de wethouder willen vragen of het niet mogelijk was geweest die 1300 euro op een andere manier uit te betalen, namelijk op het moment dat mensen daadwerkelijk energierekeningen moeten betalen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Ik … mevrouw Ailo-Zaia. Ik ga gewoon het rijtje langs. Mevrouw Ailo-Zaia. Mevrouw Ailo-Zaia: Dank u voorzitter. Nou de bedoeling achter de motie is helder en begrijpelijk. Eenieder met een sociaal hart zal inwoners die het moeilijk hebben graag willen helpen. De -22-

uitvoerbaarheid is ons inziens iets anders, want wat voor financiële gevolgen heeft het als we het percentage verruimen van 120 naar 140 procent en ondersteunen wij onze inwoners door deze subsidie te geven of zijn er alternatieven om de inwoners die zitten tussen die 120 en 140 procent voor wat betreft hun energierekening te helpen. Bij preventie maakt D66 in ieder geval het liefst gebruik van kleine prikkels die inwoners de juiste richting op wijzen en het streven naar minder energieverbruik. Deze motie gaat hier niet echt vanuit. De inwoner wordt niet geprikkeld om minder energie te verbruiken. De kans is reëel dat de subsidie aan iets anders wordt besteed, dus eigenlijk ook wat we net ook vanuit het CDA hoorden. We kunnen inwoners echt wel helpen door ze te informeren, adviseren en zelfs helpen en dus kleine investeringen te doen als gemeente om gratis of goedkopere installatiematerialen aan te bieden. Vooral diegene die het het hardst nodig hebben. Daarnaast hikken wij tegen de gekozen 140 procent. Je kunt ook kiezen voor 150 of 130 procent en dan nog zijn er altijd inwoners die buiten de boot vallen en maatwerk nodig hebben en het zou mooi zijn als we voor hen een vangnet kunnen opbouwen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kramer. De heer Kramer: Dank u wel.

Ik hoor al meermaals voorbij komen dat men de verwachting koestert dat geld vroegtijdig alvorens de afrekening van de energiemaatschappij komt geld uitgeven aan anderen zaken en ik vraag me echt af waar dat beeld vandaan komt. Kan dat gestaafd worden door cijfers of et cetera, want ik zou op mijn beurt zou ik willen zeggen, het feit, als het waar is hè, als het geld uitgekeerd of uitgegeven wordt door die mensen aan iets anders dan aan energie gerelateerde lasten, dan geeft dat op zichzelf toch al blijk van het feit dat die mensen het water aan de lippen staat en dat het geld ergens anders naartoe moet. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even verder. Mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink: Dank u wel voorzitter. Nou in reactie op wat de heer Bouwman net ook aangaf, in zijn betoog geeft hij aan van nou ja het zou mooi zijn als Oldenzaal lokaal de verantwoordelijkheid kan nemen waar ze kan om de energiearmoede om daar instrumenten op in te zetten, maar wij zijn van mening dat Oldenzaal dat al op heel veel elementen doet, vandaar ben ik ook heel erg nieuwsgierig naar de reactie van het college op hetgeen u stelt van dat we daarin meer moeten ondernemen en zoals de heer Maartens net ook al aangaf, daar kan de WG zich ook prima in vinden.

Het is goed om ook vooral preventief te kijken van hoe kunnen we onze inwoners ondersteunen met communicatie, met adviezen, met mogelijk ook instrumenten om hier gehoor aan te geven, want door collectief niet het percentage op te hogen naar 140 procent vinden wij veel te ver gaan. Volgens mij is het veel beter om op individueel niveau te kijken wat nodig is om voor een gezin die armoede tegen te kunnen gaan. Tot zover onze bijdrage. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even verder of er vanuit de VVD fractie, mevrouw Nevels. Mevrouw Nevels: Dank u wel voorzitter. Ja ook wij vinden het voorstel te ver gaan om nu naar 140 procent te gaan. A, zijn we ook dan wel heel benieuwd van volgens mij gaat het ook heel erg veel geld kosten en hebben we dat dan wel daarvoor over, maar waar houdt het op? Houdt het dan op bij die 140 procent of zeggen we straks van ja er zijn ook mensen met 150 procent en met een heel slecht energiecontract, die zijn nog veel meer geld kwijt, dus wij kunnen helemaal niet beoordelen of het genoeg is, die 120 procent. Wat we wel kunnen is om te kijken van mensen die dat water aan de lippen staat of te maken met energiearmoede kunnen verwijzen wederom naar het armoedeloket. Wij gaan niet mee in de verhoging naar 140 procent en gemiddeld genomen in Nederland zitten we op 110 procent, dus we doen het als gemeente volgens mij al heel erg goed. Tot zover. -23-

De voorzitter: Dank u wel. Ik dacht dat ik nog een hand zag van de heer Bouwman. U wilt nog reageren. Gaat uw gang. De heer Bouwman: Ja dank u wel voorzitter. Ja de VVD geeft aan dat het heel veel geld kost. Nou hebben wij even een suggestieve berekening gemaakt hoeveel huishoudens ongeveer op basis van de standaardverdeling inkomen in Oldenzaal direct in aanmerking komen voor die ophoging naar 140 procent. Dan heb je het ongeveer over vijf procent van de huishoudens. Als je die de energietoeslag zou geven zou je ongeveer op de één miljoen die de VVD aan de binnenstad wil geven, komen. Die besteden wij liever een armoedepreventie. Dan heb ik nog een opmerking over het CDA, die heeft het over zomaar klakkeloos uitgeven van geld. Ik denk dat het broodnodig is voor de mensen op dit moment voor een extraatje. Als ik kijk naar de 140 procent en ik heb het gewoon eventjes uitgerekend, voor een alleenstaande ouder, een alleenstaande ouder, 140 procent van de bijstandsnorm, die verdient 1465 euro en 43 cent per maand. Een alleenstaande ouder, die moet de huur betalen, die moet de kinderen naar school brengen, die heeft kosten aan de kinderen en die heeft een oplopende energierekening tot zes-, zevenhonderd euro in sommige huizen.

Nou ik weet niet of er nog wat overblijft voor die mensen, dus ik zou graag ook willen dat we naar die praktische zaken kijken in overweging bij het in stemming brengen van deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag in ieder geval de heer Maartens en dan ga ik naar mevrouw Nevels wederom. De heer Maartens. De heer Maartens: Ja ik wil toch graag ook Solidair Oldenzaal erop attenderen dat er ook mensen zijn, ook mensen met een laag inkomen die een contract hebben met hun energieleverancier dat langer duurt dan vandaag, ook die mensen krijgen 1300 euro. Ik gun het ze van harte. Wat ik inderdaad denk, dat de bijstandsnorm die u noemt en u noemt hem voor een alleenstaande ouder, maar er zijn natuurlijk voor elke huishoudvormen bijstandsnormen, die bijstandsnormen die u noemt, die kunt u laag vinden. Wij hebben wel met elkaar in dit land vastgesteld dat dat de bijstandsnorm is die wij op dit moment hanteren. Daar heeft ook de gemeente Oldenzaal zich aan te houden. Wij gaan nou een keer niet over inkomensbeleid, ook niet in deze raad, dus volgens mij is dat argument niet ter zake zelfs. Het tweede en dat is meer een reactie op wat de Partij van de Arbeid net nog zei. Wie zegt dat mensen dat geld op een andere manier besteden. Ik kan ze je nu in Berghuizen aanwijzen en je woont zelf ook in Bergen, u woont zelf ook in Berghuizen.

Ze zijn er gewoon en dat betekent dat we in de toekomst, ben ik heilig van overtuigd, dat ben ik wel met u eens, een toename mogen verwachten van de schuldenproblematiek. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar mevrouw Nevels. Dan ga ik weer terug naar mijnheer Bouwman en ik begrijp dat u … ja dat snap ik, maar ik had mevrouw Nevels ook nog afgesproken dat zij nog weer op mijnheer Bouwman mocht reageren. Ja ik probeer het allemaal zo goed mogelijk in banen te leiden. Mevrouw Nevels. Mevrouw Nevels: Dank u wel voorzitter. Even als reactie op het betoog van de heer Bouwman. We hebben het nog even nagerekend. We komen uit op 1,3 miljoen, dus dat is toch dan 3 ton meer en ja, u kunt wel vinden, u kunt vinden dat het nodig is die 140 procent. Ik geloof u ook dat u dat vindt en ik hoor u, ik zie ook wel de problematiek, daar lopen wij zeker niet voor weg, maar 140 procent is voor ons te veel op dit moment en wij moeten ons inderdaad conformeren ook wat de landelijke afspraken zijn. Wij zijn, wij gaan hier ook verder niet over, dus in dat geval sluit ik me ook aan bij de heer Maartens. En als laatste opmerking wil ik me graag ook scharen achter de opmerking van de heer Maartens dat het een goed idee zou zijn om de uitkering pas te doen op het moment dat de

-24-

energierekening op de mat valt en of dat mogelijk is dat weet ik niet, het zal ingewikkeld zijn, maar ik vind het een zeer mooi voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan had ik al gesproken dat de heer Bouwman nog gelegenheid krijgt en dan kom ik bij de heer Kramer en wellicht dat er dan nog een mogelijkheid is voor het college om ook te reageren, maar daar bent u met z’n allen bij. De heer Bouwman. De heer Bouwman: Ja dank u wel. Er wordt twee keer nu de term inkomenspolitiek benoemd, maar ik vraag mij af of wij hier aan inkomenspolitiek doen. Die scheidslijn is heel dun. Er zijn gemeentes die elke winter een wintertoelage geven aan mensen die het moeilijk hebben, die doen dus ook aan inkomenspolitiek, dus het is niet zo het dogma inkomenspolitiek dat ligt sec niet bij de gemeente, dat is gewoon niet waar, dus wij moeten die scheidslijn opzoeken en ik ben eigenlijk wel benieuwd aan de raad in hoeverre jullie wel willen meedenken, want u gaf net aan 1,3 miljoen. Heeft u goed uitgerekend, maar je zou bijvoorbeeld een ‘…’ kunnen maken, eerst was de energietoeslag 800 euro voor gezinnen, is opgehoogd naar 1300. Je zou ook kunnen rekenen met 800 euro voor de gezinnen die tussen die 120 en 140 procent vallen, dus oproep aan de raad om met een tegenvoorstel te komen als ze daar in voor zijn. Dank u wel. De voorzitter: De heer Kramer. De heer Kramer: Ja dank u wel.

Er werd net door de heer Maartens opgemerkt dat dit beleid als gevolg heeft dat wij niet op microniveau kunnen interveniëren en dat ben ik geheel met de heer Maartens eens, want het is nou eenmaal het gevolg van beleid, beleid kun je niet op microniveau vormgeven. Vervolgens komen er allerlei empirische argumenten op tafel van zogeheten mensen die de heer Maartens kent die de energietoeslag aan andere zaken besteden. Ja dat zal ongetwijfeld, dat zal ongetwijfeld kunnen. Dat kunnen we niet controleren, maar ja ik zie dat dan als het kaf van het koren. Ik ben dan van mening dat de stille minderheid die nu zichzelf zorgen maakt, zittend aan de keukentafel, ook in het Zuid-Berghuizen waar de heer Maartens woont, die niet de weg naar het Sociaal Plein durven te vinden en dan heb ik zoiets van goh over die mensen horen wij niets, maar die zijn er ook en dan vind ik een argument gebaseerd op pure empirie vind ik niet thuishoren in dit debat. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog anderen, want dan wil ik het college de gelegenheid geven. Dat mag. Wie van het college? De heer Christenhusz. De heer Christenhusz. De heer Christenhusz: Dank u wel voorzitter.

Nou misschien even zeg maar goed om met wat cijfermateriaal te beginnen, want bij de meicirculaire van dit jaar hebben wij extra geld gekregen voor het verstrekken en uitkeren van een energietoeslag en let wel het is categoriale bijstand, hè dus betekent dus voor iedereen gelijk. We kunnen als gemeente hooguit nog een keer kijken willen we het toekennen aan 110 procent van het sociaal minimum, 120 procent, 130 procent van het sociaal minimum, maar er mag niet verder gekeken worden zeg maar dan die inkomensgrens, die inkomensgrens zeg maar die we als college vastgesteld hebben. Meicirculaire, geld beschikbaar gekregen, iets meer als 1,4 miljoen euro. Op dat moment ging ook het aanvraagloket open, mensen konden 800 euro categoriale bijstandaanvragen als energie … voor de energietoeslag en dat hebben op dit moment zo’n 1070 personen gedaan. Inmiddels is ook de bijdrage verhoogd van 800 naar 1300 euro, dus 500 euro meer. Sommige mensen hadden al 800 euro gekregen, anderen hebben nog recht op die 500 euro, die wordt in september naar betaald en als je al dat met elkaar optelt dan geven wij ook zo ongeveer 1,4 miljoen euro uit aan de energietoeslag ten opzichte van die 1070 aanvragen die toegekend zijn. We hebben op dit moment nog 20 aanvragen in behandeling en de -25-

aanvraagtermijn die is verlengd tot 31 december ’22 en dan kan je zeggen 20 is weinig, maar aan de andere kant moeten we misschien ook wel realiseren dat sommige mensen op het einde van het jaar misschien inderdaad nog wel die energienaheffing gaan krijgen en op dat moment pas de ogen openen en denken van hè misschien moet ik toch die hulpvraag maar in gaan dienen. We hebben 170 aanvragen afgewezen en dat is het merendeel is gedaan op basis van inkomensoverschrijding, dus die zitten boven die 120 procent die wij als college vastgesteld hebben en dan kijkend naar die 120 procent, het merendeel van de gemeenten in Nederland kiezen voor die 120 procent. Het is ook het voorstel wat het Rijk in de richting van de gemeente heeft gedaan, die hebben het gezegd van ga op die 120 procent zitten. Er zijn enkele gemeenten die hoger zijn gaan zitten en voor zover wij weten, maar dat is de informatie van voor mijn vakantie moet ik eerlijkheidshalve zeggen, is er één gemeente die op 140 procent zit in Nederland en dat was 3,5 week geleden de gemeente Rotterdam en voor de rest zijn er een aantal gemeenten zeg maar die boven de 120 procent zitten.

In deze omgeving is het bijvoorbeeld Lochem en Zutphen, ik dacht 125 of 130 procent, maar er zijn ook gemeenten in Nederland die zeiden van goh we hebben zoveel tekorten op het Sociaal Domein, wij gaan gewoon een lager bedrag hanteren en hebben gekozen voor 110 procent van het sociaal minimum. Ophogen naar 130 of 140 procent wil het college vooralsnog afraden, omdat wij zeg maar gezien de tijd waarop wij deze motie binnenkregen ook totaal niet de financiële consequenties kunnen doorrekenen. Wat wij wel weten dat is dat wij in de septembercirculaire nog een keer weer extra geld krijgen voor de energietoeslag en voor zover we dat nu enigszins kunnen verwachten, gaat het om ettelijke tonnen, schatten we zo in, zo’n acht ton. Ons voorstel zou zijn om dat geld te reserveren en echt als we geld overhouden t.z.t.

te gaan bekijken hoe we die middelen gaan aanwenden voor eigenlijke doel waarvoor ze beschikbaar zijn gesteld en dan kom je weer terug zeg maar op die discussie over categoriale bijstand en individuele bijstand, want ik had eigenlijk veel liever gezien dat deze regeling een regeling was die in het kader van de bijzondere bijstand verstrekt zou kunnen worden, want dan had je een toetselement gehad over is er daadwerkelijk sprake van hoge energiekosten, is er daadwerkelijk sprake van een hogere eindafrekening en dat kan en mag bij categoriale bijstand niet en dan blijf ik weg uit discussies over dat mensen het ergens anders aan besteden. Mijn oproep zou dus ook zijn, laat dat geld mooi even zitten binnen het armoedebeleid. Op het moment dat we het geld over houden zullen we t.z.t. wel bij het bestemming in uw richting gaan komen en dan zou het verstrekken, hè het toekennen van een bepaald budget aan dus het budget bijzondere bijstand zou denk ik een hele goede oplossing kunnen zijn en let wel, ook bij die 170 aanvragen die we hebben afgewezen zaten schrijnende situaties tussen.

Die konden we dus niet repareren met de energietoeslag, maar die repareren we in het kader van die bijzondere bijstand en als de situatie zich inderdaad voordoet wat mevrouw Rödel ook als zei dat we straks in het najaar of misschien ergens volgend jaar te maken krijgen met een veel grotere hulpvraag, omdat dan pas blijkt zeg maar wat de gevolgen zijn van de energiearmoede, dan heb ik liever het instrument bijzondere bijstand ter beschikking dan dat ik een categoriale bijstand ter beschikking heb, want ik vind het schieten met hagel wat het Rijk op dit moment doet en ja schieten met hagel is het voordeel dat je altijd wat raakt, altijd wat raakt van mensen zeg maar die er recht op hebben, maar ook aantal mensen raakt die op dit moment echt die 130 of die 1300 euro nog niet nodig hebben en ik zou me echt willen focussen op die schrijnende gevallen, dus reserveer als raad nu, denk goed na en reserveer het geld daarvoor en leg de oproep bij het college neer om uiteindelijk zeg maar dit heel goed te gaan monitoren en uiteindelijk zeg maar ook in uw richting te komen met dit is het geld dat we over hebben en zo zouden we het willen inzetten. De voorzitter: Ja wethouder, als u even een momentje heeft, want er is een interruptie vanuit D66. Ga uw gang.

-26-

Mevrouw Ailo-Zaia: Dank u wel voorzitter en dank u wethouder voor deze uitleg. Juist dit is de reden waarom ik daarstraks bij het onderwerp binnenstad heel duidelijk heb aangekaart dat we die oranje maatregelen, dat zijn er meerdere die u op dit moment ook benoemd, die wij echt hoognodig nu moeten bespreken en zeer urgent zijn geworden. Waar dit punt dus ook onder valt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat was … u was aan het einde gekomen van uw betoog, wethouder? De heer Christenhusz: Volgens mij moeten we echt even de oranje maatregelen in het kader van het Sociaal Domein niet verwarren zeg maar met de discussie die we hier nu spelen, volgens mij daar moet u weer integraal gaan afwegen welke van die maatregelen u van oranje op groen of op rood wilt gaan zetten en dan is het denk ik wel goed om daarin mee te laten wegen de situatie van de energiearmoede waar we op dit moment in Nederland ook mee van doen hebben. Dat kan misschien voor u zeg maar de keuze bepalen van of u voor groen of voor rood gaat kiezen, maar pas ook even op zeg maar dat we de discussies niet gaan ja vermengen met elkaar, want dan maken we denk ik volgens mij de discussie hier vanavond nog moeilijker en het is al denk ik een hele moeilijke materie om gewoon met elkaar in beeld te blijven houden. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel.

Dan kijk nog even naar de heer Bouwman als indiener van deze motie of hij nog een reactie wil geven en dan wil ik ook de beraadslagingen, de heer Kramer ook, maar dan wil ik toch de beraadslagingen sluiten. Oké, er zijn nog een aantal fracties die willen reageren. Nou vooruit, dan doen we nog een tweede ronde, maar dan wil ik hem ook afronden, want we hebben vanavond ook nog een presidium staan, maar de heer Bouwman als eerste. De heer Bouwman: Dank u wel. Ik heb net eigenlijk een oproep aan de raad gedaan of er nog ruimte zit in een 140 procent, of we die dan kunnen verlagen naar 130 procent of iets in die richting, daar hoor ik graag wel even reactie over per fractie. Dank u wel. De voorzitter: Ik ga even rond, dan merk ik vanzelf hoe de fracties reageren. De heer Maartens. De heer Maartens: Dank u wel voorzitter. Nou het pleidooi van de wethouder is mij uit het hart gegrepen. Dat had u misschien al begrepen door mijn eerste termijn. Ik denk dat we van af moeten van die categoriale bijstand en dat we inderdaad op individueel niveau moeten kijken wat daar nodig is. Ik ben dus ook niet voor om van 140 naar 130 of 125 te gaan. We hebben de keuze gemaakt voor 120 en laten we de rest alsjeblieft individueel doen. De voorzitter: Ik kijk mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink: Ja dank u wel voorzitter.

Nou ja eens met of dank u wel voor de beantwoording van de vragen door de portefeuillehouder. Nou in de eerdere bijdrage hebben we ook al aangegeven dat we ook groot voorstander zijn van het inzetten van maatwerk, dus ook voorstander van die categoriale bijstand in plaats van hè, dat niet … geen voorstander van de categoriale bijstand, maar bijzondere bijstand daarvoor inzetten en een reactie van de heer Bouwman, daar zijn wij geen voorstander van, dus wij volgen hierin de lijn van het college. Dank u wel. De voorzitter: Ja. De heer Winkelhuis. De heer Winkelhuis: We hadden eigenlijk nog een antwoord tegoed op de vraag van de heer Maartens. Bij ons introductieprogramma hadden wij een toneelspeler die een schrijnende situatie naspeelde en dat was eigenlijk dit, iemand die met de handen in het haar zit en echt niet meer weet -27-

waar hij heen moet en die dus die toeslag kreeg en toen hebben wij ook de vraag gesteld, kun je die toeslag dan niet in termijnen doen of kun je die niet op een ander moment en daar was ik wel benieuwd of zijn wij wel benieuwd naar wat daar antwoord is van de wethouder. De voorzitter: Ja ik kijk nog even rond en dan mag ik of geef ik het college nog een tweede termijn, reactie. Mevrouw Nevels nog. Mevrouw Nevels: Wij gaan niet mee met het voorstel van de heer Bouwman. De voorzitter: Oké, dan ga ik naar het college. De heer Christenhusz. De heer Christenhusz: Categoriale bijstand houdt gewoon in dat op het moment dat je aanvraagt en je zit onder die 120 procent, dan moet je het bedrag uitkeren. Je mag er geen andere toeters en bellen aan vastmaken. Vandaar dat ik zei het is kort hagel. Ik had liever gehad dat het budget als bijzondere bijstand uitgekeerd was geweest. Dan hadden we er zelf meer werk mee gehad en let wel hè, we hebben ook rondom deze ruim duizend aanvragen is ook heel veel bergen met werk in dit huis verzet, maar dan hadden we er nog meer werk aan gehad, maar dan had je wel dat maatwerk kunnen leveren waar we volgens mij als raad en waar u als raad ook altijd van zegt dat je daar naar op zoek moet zijn. De voorzitter: Goed. Mag ik de beraad… De heer Kramer. En dan wil ik echter beraadslagingen beëindigen. De heer Kramer: Dank u voorzitter.

Ik zou tot slot op willen merken dat we vanavond twee monsters in het leven geroepen hebben. Aan de ene kant is dat de term integraal beleid voor de ondernemer en aan andere kant is dat de term preventie en maatwerk voor de mensen die wij over een aantal weken tegen zullen komen bij de Albert Heijn die hun boodschappen niet meer kunnen betalen en daarmee wilde ik eigenlijk afsluiten. De voorzitter: Dank u wel. Dan beëindig ik de beraadslagingen en dan breng ik de motie zoals ingediend bij monde van de heer Bouwman zoals die voorligt, die is ongewijzigd, dus ik breng hem in stemming. Wie is tegen deze motie? Ik zie GroenLinks, D66, het CDA, de WG en de VVD, dus de motie is verworpen. 5. Sluiting De voorzitter: Daarmee zijn we aan het eind gekomen van deze avond en ik sluit de beraadslagingen. Afsluiting om 21.28 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 19 september 2022. de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman

-28-