04 Programmabegroting 2025 - GEAMENDEERD Raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2024 15 oktober 2024 Nr. 35/8 Reg.nr. INTB-24-06577 Bijlagen: 2

Agendapunt: 4

Voorstel tot het vaststellen van de Programmabegroting 2025

Aan de gemeenteraad

Voor u ligt de programmabegroting 2025. Dit is een bijzondere begroting, omdat deze voor het eerst via het online platform Pepperflow wordt aangeboden. De vast te stellen programmabegroting 2025 is te raadplegen via: Welkom op het portaal van de gemeente Oldenzaal | Oldenzaal (begrotingsapp.nl) . In de programmabegroting leest u hoe wij blijven investeren in onze stad in een tijd waarin onze financiën onder druk staan. Deze begroting is een uitwerking van de kadernota 2025. We brengen focus aan De opgaven waar wij als gemeente voor staan zijn groot, op zowel maatschappelijk, organisatorisch als financieel vlak. Net als bij andere gemeenten is op lange termijn de financiële toekomst onzeker. We krijgen meer taken met beperkte middelen en capaciteit. We hebben daarom 3 thema’s bepaald om focus aan te brengen in onze plannen: • toekomstbestendige stedelijke ontwikkeling; • vergroenen van de stad; • integrale aanpak en toegang sociaal domein. Deze 3 opgaven zijn van groot belang voor de toekomst van onze gemeente. Dat betekent dat we blijven investeren om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden. We zijn dit jaar niet voor niks uitgeroepen tot de Leukste Gemeente van Nederland én Meest Seniorvriendelijke Gemeente van Nederland. De compacte stad in het groen, het bruisende karakter en de vele sociale activiteiten worden vooral door onze inwoners gewaardeerd.

We kunnen dus niet stilzitten en zetten vol in op de beste voorzieningen voor zowel onze huidige inwoners als toekomstige generaties. En dat geldt ook voor het versterken van de sociale basis zodat Oldenzalers zo vitaal en gezond mogelijk kunnen leven. We investeren in de voorzieningen We investeren de komende jaren fors in onderwijshuisvesting. Sommige scholen zijn 40 tot 50 jaar oud en dringend aan vernieuwing toe. Samen met de scholen streven we naar goed onderwijs door het realiseren van passende en duurzame schoolgebouwen en een optimaal onderwijsklimaat. Ook een groot deel van de gymzalen en sporthallen is sterk verouderd. We doen hierin dan ook een flinke investering zodat iedereen de kans krijgt om dichtbij huis te sporten en te bewegen in moderne en duurzame sportaccommodaties. We zetten daarnaast in op nieuwe huisvesting van het Sociaal plein, ontwikkeling en de realisatie van het wijkverbeterplan Glinde-Hooiland en de herinrichting van ons stadhuis. Al deze investeringen zijn nodig om onze stad toekomstbesteding te maken en ons voorzieningenniveau op peil te houden. Dat vraagt ook het nodige van ons op het gebied van stedelijke ontwikkeling. We hebben meer inwoners nodig en willen vooral meer jonge gezinnen aantrekken. Gezinnen zorgen voor aanwas en maken gebruik van de voorzieningen. Tot 2030 bouwen we minimaal 1.000 extra woningen.

In 2025 maken we Gravenweide fase 1 en Stakenbeek fase 2 bouwrijp en gaan we verder met de plannen voor de Nieuwe Post en het Pakhuis. Bij deze plannen geven we ook ruimte aan het vergroenen. De toekomstvisie 2040 is af en wordt het komende jaar verder uitgedragen. Samen bouwen we aan een stad die groeit, bloeit en toekomstbestendig is.

Een sluitende begroting vraagt iets van ons allemaal Voor het realiseren van onze groeiambities zijn financiële middelen nodig. Voor een paar projecten zijn we erin geslaagd om subsidie binnen te halen, namelijk voor de verduurzaming van de Franciscusschool, verduurzaming van het stadhuis (beide DUMAVA subsidie) en voor de ontwikkeling van het Singelpark met de Erfgoed Deal. Deze subsidies geven een duwtje in de rug om deze projecten te realiseren. Desondanks blijven onze financiën onder druk omdat we vanaf 2026 minder geld krijgen van het Rijk. Een sluitende begroting presenteren in financieel moeilijkere tijden is dan ook niet eenvoudig. Dat vraagt iets van ons allemaal; van de gemeentelijke organisatie, maar ook van onze inwoners, ondernemers en partners in de stad. In deze programmabegroting 2025 hebben we als eerste kritisch naar onze eigen uitgaven gekeken en getracht de effecten voor de samenleving te beperken. We hebben financieel-technische maatregelen ingeboekt, zoals verlenging afschrijvingstermijnen en een eenmalige correctie op indexeringen. Vooruitlopend op het Rijksbeleid zien we ons gedwongen om nu al een aantal belastingen en tariefsverhogingen door te voeren. Zo stijgen de tarieven OZB voor een gemiddeld (meerpersoons) huishouden € 4,75 per maand en de riool- afvalstoffenheffing met respectievelijk € 0,83 en € 1,25.

In totaal gaat een gemiddeld gezin € 6,83 per maand meer betalen. Deze verhoging is nodig om te voorkomen dat we in de problemen komen en er bezuinigd moet worden op de voorzieningen in de stad. Dit alles resulteert in een sluitende begroting voor 2025 en 2026. Mocht het Rijk over de brug komen met financiële middelen, dan gebruiken we een deel van de extra middelen om de OZB weer te verlagen. Vanaf 2027 een tekort op de begroting Vanaf 2027 echter, laat onze begroting een tekort zien. Het is voor ons dan niet langer mogelijk om met de huidige financiering van het Rijk alle taken en opgaven te vervullen. We krijgen de komende jaren minder geld terwijl ons takenpakket niet kleiner maar groter wordt. Samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten voeren we hierover het gesprek met het Rijk. We benadrukken steeds opnieuw dat de balans tussen taken en middelen moet worden hersteld. Ook het nieuwe regeerprogramma van kabinet Schoof biedt nog niet de gewenste financiële duidelijkheid voor gemeenten. Indien het Rijk de korting op het gemeentefonds niet terugdraait, dan ontkomen we er niet aan om de bezuinigingsmaatregelen uit het project ambities en middelen in balans in te boeken.

Robuust meerjarenperspectief maar blijvende onzekerheid voor de langere termijn Het geschetste financiële perspectief van de voorliggende Programmabegroting 2025 is in lijn met het geschetste beeld bij de kadernota 2025. De uitwerking van de geformuleerde uitgangspunten van de kadernota 2025 naar de uiteindelijk voorliggende Programmabegroting 2025 heeft per saldo geleid tot een verbetering van het meerjarig begrotingsresultaat 2025-2028. Oorzaak hiervan is met name de (incidenteel) meevallende meicirculaire 2025. Dit leidt tot een programmabegroting 2025 met positieve begrotingsresultaten voor de eerste 2 jaarschijven en negatieve saldi voor de jaren 2027 en 2028. Het tekort in 2028 wordt daarbij bewust zichtbaar gemaakt in afwachting van eventuele compensatie door het Rijk. Het gepresenteerde perspectief leidt waarschijnlijk tot een vorm van repressief toezicht voor Oldenzaal. Tegelijkertijd is sprake van een ‘vertekende’ situatie door enerzijds de opname van maatregelen uit het bezuinigingstraject ‘ambities en middelen in balans’ en anderzijds de incidentele, gedeeltelijke compensatie van het Rijk. Dit zorgt ervoor dat er nog steeds geen nieuw structureel en financieel houdbaar alternatief vanuit het Rijk beschikbaar is. Dit maakt het onderstaand gepresenteerde meerjarenperspectief weliswaar robuust maar ook onzeker voor de langere termijn.

2

Onderdelen (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Resultaat Kadernota

V

915

V

175

N

519

N

1.301

Uitwerking begroting (incl. meicirculaire 2024)

N

88

V

45

V

336

N

69

TOTAALRESULTAAT

V

827

V

220

N

183

N

1.370

Verwerken maatregelen Kadernota 2025 In de Programmabegroting 2025 zijn de maatregelen uit de Kadernota 2025 verwerkt (financieel-technische maatregelen, onder uitputting en belastingen & tarieven). De maatregelen uit het raadsvoorstel en besluit ‘Ambities en Middelen in balans’ zijn conform raadsbesluit nog niet verwerkt. Zoals afgesproken laten we de tekorten voor de jaarschijven 2027 en 2028 bewust ‘zien’ in afwachting van mogelijke compensatie door het Rijk. Mocht het Rijk ‘over de brug komen’ met financiële middelen dan wordt voorgesteld om met 50% van dat bedrag de OZB minder te verhogen en met 50% van dat bedrag overige bezuinigingsmaatregelen niet door te voeren. De resterende maatregelen worden voorlopig 'achter de hand' gehouden, in afwachting van het al dan niet tot uitkering komen van de zogenaamde 'claim op het Rijk'. Voorgenomen verkoop aandelen Twence In de voorliggende Programmabegroting 2025 is nog geen rekening gehouden met de voorgenomen verkoop van aandelen Twence. Het formele raadsbesluit hierover is nog niet genomen. Dit betekent wel dat de structurele begrote dividendinkomsten van €253.000 nog onderdeel uitmaken van de gepresenteerde begrotingssaldi. Bij de kadernota 2025 is overigens wel indirect voorgesorteerd op een mogelijke verkoop.

Als onderdeel van de technische maatregelen uit spoor 2 (Ambities en Middelen in balans) is bij het onderdeel ‘verminderen rentelasten (Treasury)’ namelijk indicatief aangegeven dat de ‘inzet van mogelijke middelen uit verkoop van deelnemingen of vastgoed’, bij een opbrengst van € 6 miljoen, een dempend effect op de rentelasten van ca. € 220.000 kan hebben. Constructieve samenwerking Op veel van fronten hebben we in de afgelopen periode grote stappen gezet, waarbij uw raad nauw en constructief betrokken is geweest. Met als basis de voorliggende Programmabegroting 2025 hebben we als college en raad voor de komende periode wederom een grote gezamenlijke verantwoordelijkheid. Want in 2025 gaan we niet stilzitten maar blijven we investeren in onze stad. We zijn tegelijkertijd realistisch en nemen onze verantwoordelijkheid wanneer het Rijk ons niet tegemoet komt. Met de voorliggende Programmabegroting 2025 geven we invulling aan deze ambities. Samen werken we aan onze stad Oldenzaal. In de vergadering van het politiek forum van 4 november 2024 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan. Oldenzaal, Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

G.A. Tiebot

P.G. Welman

Bijlagen 1. Programmabegroting 2025 (digitaal begrotingsap) 2. Instructie gebruik Pepperflow bij het stellen van vragen 3

Nr. 1416

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 15 oktober 2024, nr.35/8, reg.nr. INTB-24-06577; gelet op artikel 147, lid 2, jo artikelen 189 en 191 van de Gemeentewet

besluit:

1. vast te stellen de Programmabegroting 2025, inclusief: • de daarin opgenomen voorstellen aanvullend en nieuw beleid; • het hierin opgenomen dekkingsplan, inclusief de voorgestelde tarieven OZB, afval en riool zoals opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen; 2. alle kredieten met het vaststellen van deze Programmabegroting 2025 worden vrijgegeven m.u.v. de genoemde kredieten in punt 3; 3. de volgende kredieten vragen nadere bespreking en autorisatie van de gemeenteraad en worden op een later moment voor definitieve besluitvorming in de raad geagendeerd: • kredieten uitvoering GRP 2025; • krediet wijkverbeterplan Glinde Hooiland 2025; • uitvoering verkeersknelpunten 2025; • toekomstbestendig stadhuis; • huisvesting Sociaal Plein in Ganzenmarkt 11; • aankoop Sportcafé de Kolk; • de overige voorstellen 2025 met betrekking tot de onderwijshuisvesting; *4) • voor 2025 wordt €25.000 beschikbaar gesteld voor het ondersteunen van TwenteFM om haar journalistieke werk te continueren. Dit bedrag wordt onttrokken aan de algemene middelen; • voor 2026 wordt voorgenomen €25.000 beschikbaar te stellen voor het ondersteunen van TwenteFM om haar journalistieke werk te continueren. Dit bedrag wordt onttrokken aan de algemene middelen.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 13 november 2024 de griffier,

de voorzitter,

B.C. de Groot

P.G. Welman

*4) Aldus geamendeerd tijdens de raadsvergadering van 13 november 2024, de griffier,

B.C. de Groot