04 Programmabegroting 2023 - geamendeerd raadsvoorstel en -besluit

Bijlagen 2022 11 oktober 2022 Nr. 35/6 Reg.nr. INTB-22-05659 Bijlagen: 2

Agendapunt: 4

Voorstel tot het vaststellen van de Programmabegroting 2023

Aan de gemeenteraad

Met de voorliggende Programmabegroting 2023 bieden we u de 1e begroting van de nieuwe raadsperiode 2022-2026 aan. Uw raad heeft er bij de Kadernota 2023 voor gekozen om behoedzame financiele keuzes te maken en terughoudend om te gaan met nieuwe beleidsvoornemens voor de Programmabegroting 2023. Deze programmabegroting is dan ook beleidsarm te noemen. Met name door de verwerking van de positieve effecten van de meicirculaire 2022, zijn voor alle jaarschijven positieve begrotingssaldi ontstaan. Dit biedt ruimte voor de invulling van de ambities uit uw Raadsprogramma. Daarbij heeft uw raad ingestemd met het voorstel van het college om de gesignaleerde risico’s, zoals de sterk gestegen prijzen voor energie en bouwkosten, nu al zoveel mogelijk financieel af te dekken. Ook dit is verwerkt in de voorliggende begroting. Ons voorstel is om een beleidsmatige en financiële vertaling van het Raadsprogramma begin 2023 aan u voor te stellen in een bijstelling van deze begroting. Een gezonde financiële basis in onzekere tijden Oldenzaal beschikt over een gezonde financiële basis met een goed weerstandsvermogen. De voorliggende begroting is structureel sluitend voor de gehele planperiode. De meicirculaire 2022 had een positief effect op de gepresenteerde saldi bij de Kadernota 2023.

Door de stijging van de rijksuitgaven en de gunstige herverdeeleffecten ontstaat voor Oldenzaal een gunstig beeld. Desalniettemin zijn voor de gemeente de inkomsten vanuit het Rijk op de langere termijn nog hoogst onzeker. De actuele economische ramingen worden gedomineerd door onzekerheid als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Het belangrijkste economische gevolg is op dit moment voor Nederland een nog hogere energieprijs. De inflatie slaat dit jaar een gat in de koopkracht en de energiekosten pakken zeer verschillend uit voor verschillende huishoudens en sectoren. Met alle gevolgen van dien. De gemeente ondersteunt waar mogelijk. Bijvoorbeeld via het Sociaal Plein Oldenzaal. Samen met partners zet de gemeente in op het bieden van passende hulp op de plekken waar dit het hardst nodig is. Ook de gemeentelijke organisatie - en daarmee de voortgang op projecten en opgaves - staat onder druk. De arbeidsmarkt is krap en de opgaves worden complexer en groter. Om ons op de langere termijn te versterken, verkent Oldenzaal een samenwerking met Noaberkracht (Dinkelland en Tubbergen). Ongeacht de uitkomst van deze verkenning is het de komende tijd noodzakelijk om aandacht te houden voor het werven en behouden van voldoende gekwalificeerde medewerkers.

Beleidsarme programmabegroting: ruimte voor invulling ambities Raadsprogramma In deze begroting zijn voornamelijk de onvermijdbare en wettelijk verplichte beleidsvoornemens opgenomen, zoals de implementatie van de Omgevingswet per 1 januari 2023. Daarnaast is geld gereserveerd voor de nieuwe investeringsagenda van de Twente Board, het opstellen van een nieuwe Stadsvisie, de ontwikkeling van Studio 15, erfgoedhuis Michgorius, de website voor het Sociaal Plein

Oldenzaal en het inrichten van een vergaderlocatie met audiovisuele middelen om verschillende vergaderingen ook digitaal toegankelijk te kunnen maken. Deze programmabegroting is verder - zoals gezegd - beleidsarm, waardoor ruimte ontstaat die benut kan worden voor de invulling van de ambities uit uw Raadsprogramma. Gemeentelijke heffingen vereenvoudigd en licht gestegen Een (budget neutrale) vereenvoudiging van de gemeentelijke belastingen, conform uw motie van 25 juni 2021, is ook verwerkt in deze begroting. De voorgestelde afschaffing van de hondenbelasting is doorgevoerd, net als het vervallen van precario. Naast de compensatie voor de gederfde precarioen hondenbelasting, wordt op de OZB alleen inflatiecorrectie toegepast. Een gemiddeld huishouden in Oldenzaal zal een lichte stijging van de gemeentelijke lasten (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing samen) ervaren van € 20 per jaar. Meerjarenbegroting De gedetailleerde uitwerking van de begrotingsuitgangspunten en de genoemde effecten van de meicirculaire 2022 hebben geleid tot positieve afwijkingen ten opzichte van de gepresenteerde saldi bij de Kadernota. Hierdoor kunnen we u een begroting aanbieden die realistisch en structureel sluit voor de gehele planperiode. In onderstaande tabel wordt het begrotingsresultaat 2023-2026 aangegeven:

Totaal programmabegroting 2023

2023

2024

2025

2026

3.265

3.198

4.806

1.572

Enkele onderliggende risico’s en ontwikkelingen mogen daarbij wat ons betreft niet onvermeld blijven:  structureel nog te realiseren ombuigingen van € 1.291.000. Het niet realiseren van de taakstellingen heeft een direct (negatief) effect op het begrotingsresultaat;  renterisico: als gevolg van stijgende rentetarieven en de omvang van toekomstige investeringen lijken hogere financieringslasten onvermijdelijk. Indicatief leidt een stijging van de huidige (omslag) rente (0,5%) met 1% tot structurele extra lasten van ca. € 700.000 (stand 2023). Dit risico is gedeeltelijk afgedekt (€ 250.000) en benoemd in de paragraaf risico en weerstandsvermogen;  stelpost inflatie voor investeringen: in de Programmabegroting 2023 is vanaf 2024 een stelpost van € 520.000 opgenomen ter dekking van hogere kapitaallasten als gevolg van prijsstijgingen voor investeringen/kredieten. Of deze stelpost toereikend is, is onzeker;  aanbestedingen Sociaal Domein: voor de komende periode staan diverse aanbestedingen voor diensten/producten in het Sociaal Domein op de agenda. Naar verwachting zullen de kosten hiervan door de inflatieontwikkelingen aanzienlijk hoger uitvallen;  stelpost Energie (Gazprom): in de voorliggende Programmabegroting 2023 is een stelpost van € 450.000 opgenomen voor hogere energielasten. Deze stelpost wordt vooralsnog voor 4 jaar gedekt uit de Algemene Reserve.

Op dit moment is echter onzeker of dit budget toereikend zal blijken te zijn. De eerste indicaties geven namelijk fors hogere energielasten aan. De uiteindelijke hogere lasten voor de gemeente Oldenzaal zijn daarbij ook nog afhankelijk van eventuele Rijkscompensatie. Voorgesteld wordt derhalve om de definitieve financiële consequenties af te wachten en uw Raad voor te stellen deze als 1e wijziging op de begroting te verwerken. Bij de Kadernota 2023 en in deze Programmabegroting 2023 is er vooralsnog voor gekozen om de ingeschatte extra lasten gedurende 4 jaar te dekken uit de Algemene Reserve. Bij structurele hogere lasten zal bij 1e wijziging worden voorgesteld om de lasten te dekken uit de begrotingssaldi.

2

Met inachtneming van deze kanttekeningen bieden de begrotingssaldi van de Programmabegroting 2023, in combinatie met het ruime weerstandsvermogen, echter ruimte voor beleidsvoornemens uit het vast te stellen Raadsprogramma. Constructieve samenwerking Tot slot wenst het college dank uit te spreken aan uw raad voor de constructieve wijze waarop de eerste maanden van deze nieuwe raadsperiode zijn verlopen. En voor de wijze waarop uw raad, in samenwerking met college en ambtelijke organisatie, uw ambities heeft verwoord in het vast te stellen Raadsprogramma 2022-2026. Dit maakt dat vol vertrouwen kan worden uitgezien naar de komende planperiode en een prima toekomstperspectief kan worden geboden. In de vergadering van het politiek forum van 24 oktober 2022 is besloten uw raad te adviseren tot behandeling en besluitvorming over te gaan.

Oldenzaal, 1 november 2022 Het college van burgemeester en wethouders, de loco-secretaris,

de burgemeester,

S. de Bruin

P.G. Welman

Bijlagen  Programmabegroting 2023  Bijlagenboek Programmabegroting 2023

3

Nr. 1230

De raad van de gemeente Oldenzaal;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 11 oktober 2022, nr.35/6, reg.nr. INTB-22-05659; gelet op artikel 147, lid 2, jo artikelen 189 en 191 van de Gemeentewet;

besluit:

1. vast te stellen de Programmabegroting 2023, inclusief: o de daarin opgenomen voorstellen aanvullend en nieuw beleid; o budgetautorisatie zonder nadere besluitvorming voor kredietnummers:  6 Vervanging speelvoorziening Openbaar Groen 2023: € 171.000;  15 FC Berghuizen: renovatie veld 1: € 28.000;  19 Franciscusschool speeltoestellen: € 15.000;  20 Franciscusschool ver/nieuwbouw (tijdelijke huisvesting): € 50.000;  23 Drieëenheidsschool ver/nieuwbouw (tijdelijke huisvesting): € 125.000;  25 Haalbaarheidsonderzoek nieuwbouw De Essen: € 20.000;  34 Michgoriushuis (investering): € 100.000. o o *) o

het hierin opgenomen dekkingsplan, inclusief de voorgestelde tarieven OZB, afval en riool zoals opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen; het bij de begrotingsstukken behorende bijlagenboek 2023; Programma 1 dienstverlening en veiligheid (bestuur en organisatie) Verhoging budget rekenkamercommissie: € 20.045,- (€ 16.745,- plus € 3.300,-).

2. dat de voorstellen aanvullend/nieuw beleid met betrekking tot de volgende onderdelen nadere bespreking/autorisatie vergen in de gemeenteraad en daarom t.z.t. voor definitieve besluitvorming nog worden geagendeerd voor de gemeenteraad: o de kredieten uitvoering GRP 2023; o uitvoering verkeersknelpunten 2023; o Singelpark Fase 1; o de overige voorstellen 2023 met betrekking tot de binnen- en buitensportaccommodaties; o de overige voorstellen 2023 met betrekking tot de onderwijshuisvesting. *)3. a. éénmalig 1 miljoen euro te reserveren voor het instellen van een noodfonds, waarop onder door de raad geformuleerde - voorwaarden Oldenzaalse huishoudens en verenigingen die geconfronteerd worden met een noodsituatie als gevolg van deze ontwikkelingen, een beroep kunnen doen voor een renteloze lening, die op basis van draagkracht kan worden afgelost; dit noodfonds zal -ondanks de komst van landelijke initiatieven- in stand blijven als extra sociaal vangnet; b. dit noodfonds deels te dekken uit het restantbudget 2022 van het ‘Energiefonds’ en het vanuit de algemene reserve aanvullend te dekken tot het totaalbedrag van 1 miljoen voor dit noodfonds.

*)4. een bedrag van €840.000 te reserveren voor de continuering van de starterslening.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 7 november 2022 de griffier,

de voorzitter,

J.H. Brokers

P.G. Welman

*) aldus geamendeerd tijdens raadsvergadering van 7 november 2022, de griffier,

2