03b - Algemene Beschouwingen VVD

Hoort bij raadsbesluitnr. 1330 van 13 november 2023, de griffier,

H.B.

Voorzitter,

Na een aantal vette jaren, het waren er helaas geen zeven, komen er nu weer mager jaren aan. Dat was al enige tijd bekend, maar nu staan ze ook op papier. Met een gelukkig meevallende september circulaire gaaf we af op een tekort van 3 miljoen per jaar, dat baart zorgen. De kans dat de Rijksoverheid ons gaat compenseren is gering, zeker gezien het feit dat de Rijksoverheid zelf ook moet bezuinigen de komende jaren. Het brengt ons bij de beschouwing dat we echt een andere koers moeten gaan varen als gemeente. Daarbij moeten we naar ons idee veel meer gaan kijken naar de gemeenschap en niet alleen naar de gemeente. Wat liberalen betreft moet de gemeenschap meer ruimte krijgen ten koste van de gemeente, immers VVD’ers zijn voorstander van een zo klein en efficiënt mogelijke overheid. Echter, bij deze vrijheid hoort vanzelfsprekend de verantwoordelijkheid voor en door de gemeenschap. Bij die verantwoordelijkheid hoort ook een stuk financiële dekking, maar ook het accepteren van ontwikkelingen die wellicht niet welgevallig zijn. Zaken die nu vrijwel altijd bij de overheid worden neergelegd en waarvan je je kunt afvragen of dat terecht is. Sinds Corona is de houding richting de overheid veranderd en verhard. We zien dat bij veel dossiers terug: het spoor, complexe bouwprojecten en kinderboerderij De Höfte. Om met het spoor te beginnen.

Het spoor houdt de gemoederen behoorlijk bezig, althans als je afgaat op berichten in de media en inspraak tijdens de informatieavonden. Als VVD vroegen wij ons af of dit echt breed gedeeld wordt en hebben de afgelopen weken een kleine 200 huishoudens gesproken die naast of in de buurt van het spoor wonen. Dit is zeker geen perfecte steekproef geweest, maar het geeft wel een genuanceerder beeld. Minder dan 30% van de gesproken personen heeft echt last van het spoor en dan met name van trillingen. De rest van de mensen ervaart geen echte overlast, maar geeft wel aan dat het aantal treinen niet nog meer moet worden. We hebben hier als gemeente en als regio een belangrijke taak waarbij we moeten blijven hameren op het niet verder uitbreiden van het goederenspoor, handhaving van de maximum snelheid van treinen en het vervangen van treinmaterieel, omdat nieuwe treinen simpelweg veel minder overlast geven. Dan complexe bouwprojecten. Dit soort projecten is nooit eenvoudig te realiseren. Maar wat als deze projecten waardevolle cultuurhistorie in stand houden. Ik doel op de Mariakerk en de Drieeenheidskerk. Iconen in de stad, bouwwerken die we niet graag uit het straatbeeld zien verdwijnen. Ondernemers pakken de handschoen op, de gemeente denkt mee. Het leidt tot mooie, maar dure verbouwingen met impact op de omgeving.

Maar is het beperken van het aantal parkeerplaatsen erg als we daarmee een karakteristiek gebouw kunnen behouden? Is een extra winkelruimte een bezwaar als we daarmee een kerkgebouw kunnen redden? Wat ons betreft niet. Mensen moeten beseffen dat ze water bij de wijn moeten doen om zulke projecten levensvatbaar te houden. De term NIMBY is helaas een vervelende term, die steeds meer aan de oppervlakte opduikt. Een ander mooi voorbeeld is de verbouwing van de Aldi. Al jaren verbaas ik mij over de deplorabele staat van het complex aan de Ootmarsumsestraat. Bij de aankondiging van de nieuwbouwplannen dacht ik oprecht dat de buurt daar heel blij mee zou zijn. Het tegendeel was waar. De indieners van een bezwaar schreven 3 regels over de positieve aspecten van het plan en ongeveer 300 over de nadelen. Moeten we accepteren dat de samenleving zo in elkaar zit? Of moeten we proberen de verantwoordelijkheid steeds meer in de maatschappij te leggen? Wat ons betreft zeker het laatste.

We moeten NIMBY niet langer accepteren, maar overschakelen op QIMOT: Quality In My Own Town. Of in het Nederlands: KIOS: Kwaliteit in onze Stad. Als laatste voorbeeld voorzitter: De Höfte. De Höfte is een prachtige voorziening voor Oldenzaal en de Oldenzalers die zeker behouden moet blijven. Maar wat ons betreft niet tegen elke prijs. De Höfte vraagt ons een jaarlijkse extra subsidie van 65.000, dat is 55% meer dan de huidige subsidie. In een goed gesprek dat we met het bestuur hebben gehad kwam naar voren dat De Höfte zelf ook steken heeft laten vallen en te lang niet heeft gekeken naar nieuwe inkomstenbronnen. Na dit gesprek is er een orkaan aan berichten over ons heen gekomen, en helaas voornamelijk fake news met heel veel onjuiste informatie. Inmiddels is ook duidelijk dat De Höfte geen helpende hand van de gemeente wil aanpakken, maar alleen geld wil zien. Waar is het eigen plan van De Höfte? Hoe is het mogelijk dat je je als bestuur van De Höfte alleen maar richt op de gemeente en niet op de gemeenschap? Wordt ons stadtheater alleen gefinancierd door de gemeente? Nee. Worden sportclubs alleen gefinancierd door de gemeente? Nee. Worden welzijnsorganisaties alleen gefinancierd door de gemeente? Nee.

Waarom zou De Höfte dan wel alleen door de gemeente gefinancierd moeten worden? De manier waarop de Gemeenteraad en het College is bejegend de afgelopen weken is stuitend en diep triest. Met persoonlijke aanvallen op Raadsleden en partijen als dieptepunt. Zo ga je niet om met stadsgenoten die zich dag in dag uit inspannen om Oldenzaal leefbaar te houden. En helaas voor De Höfte: deze manier van communiceren heeft veel meer kwaad gedaan dan goed, ik hoop dat de betrokkenen zich dat beseffen. Voorzitter, de hulp die de gemeente geboden heeft is prima. Eerst kijken hoe de organisatie er voor staat en wellicht een tijdelijke overbrugging lijkt ons de juiste volgorde. En als blijkt dat het in de benen houden van de kinderboerderij niet mogelijk is onder de huidige voorwaarden, dan ligt er ook een taak voor de gemeenschap en niet alleen voor de gemeente. De voetbalclub in Glanebrug sluit de kantine omdat er geen vrijwilligers zijn, laten de Oldenzalers die deze voorziening belangrijk vinden zich inspannen als vrijwilliger, laat het bedrijfsleven en het onderwijs meebetalen aan de kosten. Samen met 120.000 euro subsidie van de gemeente moet het toch haalbaar zijn om deze mooie voorziening in de benen te houden! Ook dit is een voorbeeld van de grens tussen gemeente en gemeenschap. Die grens zal de komende decennia alleen maar meer overschreden worden richting de gemeenschap.

Is dat erg? Nee, dat is de realiteit waar we aan moeten wennen. Meer eigen verantwoordelijkheid, meer zelfredzaamheid en minder handje ophouden. Meer eigen initiatief, meer eigen actie, maar daar is nog nooit iemand slechter van geworden. Kijkend naar de begroting geldt dit adagium vooral voor het Sociaal Domein. Om de zorg voor de allerzwaksten betaalbaar te houden moeten we ook hier anders denken en meer aan de mensen zelf overlaten. We zien dat de nieuwe aanbestedingen in de jeugdzorg en de WMO veel duurder uitvallen, dus de kosten zullen de komende jaren fors toenemen. We zullen dus weer met elkaar het gesprek moeten aangaan over nieuwe groene maatregelen om het sociaal domein betaalbaar te houden. Onze begroting voor de komende jaren is diep rood, zeker in 2026 en 2027. Kan het College aangeven welke onderhandelingen er op dit moment spelen tussen de Gemeenten en de Rijksoverheid? Hoe groot wordt de kans geacht dat het Rijk alsnog gaat bijspringen? En zo niet, heeft het College al gedachten hoe wij dit gat kunnen dichten? We staan de komende decennia voor gigantische investeringen in schoolgebouwen, riolering, binnen- en buitensport, dus we zullen alles op alles moeten zetten om onze financiën op orde te houden. Wat ons betreft kan het niet zo zijn dat we geld en tijd investeren in projecten die niet noodzakelijk zijn.

Om die reden dienen we een amendement in om het project Vondelpark uit onze begroting te halen. Dat is heel jammer, omdat

het een StadsID betreft, maar financieel gezien is het uitvoeren van dit plan niet verstandig. Blijft overeind dat wij graag meer StadsID’s zien komen! Voorzitter, we leven in een tijd waar minderheden zich steeds meer roeren. Wij zijn en blijven een partij van en voor de stille meerderheid van Nederland en Oldenzaal. Voor de mensen die wat willen maken van hun leven. Voor ondernemers die snoeihard werken en de vrijheid willen hebben om te ondernemen. Voor iedereen die zich netjes aan de regels houdt en wil dat een sterke overheid optreedt tegen overtreders van de regels. Voor iedereen die leefbaarheid wil in zijn achtertuin en niet elke ontwikkeling wil tegenhouden. Voor mensen die fatsoenlijk met ons in gesprek gaan en niet de schreeuwers. Voor iedereen die Oldenzaal in het hart heeft zitten en zich in wil zetten om onze Boeskoolstad verder te brengen.