03 Raadsprogramma 2022-2026 Samen vooruit, juist nu - bijlage 2 - Bijlagenboek

hoort bij raadsbesluit van 7 november 2022, de griffier ValidSigned door Hans Brokers op 08-11-2022

1 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

2 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Aanvullend op de ambities uit het raadsprogramma zijn er ook voorbeelden gegeven van de mogelijke invulling van deze ambities. Onderstaand staan voorbeelden vermeld van hoe hier door het college eventueel invulling aan gegeven kan worden.

3 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

4 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Inhoud Bijlage 1: Binnenstad ........................................................................................................... 7 1.1.

Versterking van de cultuur en historie: van zien naar gezien worden

7

1.2.

Gastvrije stad: van voorbijganger naar verblijven

7

1.3.

Wonen en ondernemen: van winkelstad naar bruisende leefstad

7

a. Meer groen in de binnenstad: van versteend naar aangenaam

7

b. Winkelvoorzieningen: voor dagelijkse boodschap en recreatief winkelen

7

c. Horeca: voor snelle consumptie en lang genieten

8

d. Stadsstructuur & Promotie: van ieder voor zich naar samen

8

Bijlage 2: Thema Dienstverlening ....................................................................................... 9 2.1. Informatievoorziening en communicatie

9

2.2. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar nodig

9

2.3. De gemeente als verbinder en spin in het web

9

2.5. Toegankelijk en vriendelijk

9

Bijlage 3: Thema (EU)regionale samenwerking ............................................................... 10 3.1. (EU)regionaal

10

3.2. Noordoost-Twente

10

Bijlage 4: Thema Klimaat ................................................................................................... 11 4.1. Samen zorgen we voor een duurzame stad

11

4.2. Actief werken aan het Klimaatakkoord: stap voor stap minder emissie van broeikasgassen 11 4.3. Klimaat-robuuste stad: groenblauwe dooradering van stad en land

11

a. Poule van coaches

11

b. Meer structurele inzet op het Klimaatakkoord

12

Hoofdstuk 5: Sociaal Domein

13

5.1. Een kwalitatief goed ondersteuningsaanbod

13

5.2. Samenwerken in de keten

13

Bijlage 6: Thema Veiligheid ............................................................................................... 14 6.1. Terugdringen van overlast en criminaliteit

14

6.2. Tegengaan van ondermijnende, georganiseerde criminaliteit

14

6.3. Versterken van de verbinding op het snijvlak zorg en veiligheid

14

6.4. Het ontwikkelen van een passende aanpak voor het gebruik van verdovende middelen

14

6.5. Verkeers- en spoorveiligheid

14

Bijlage 7: Thema Wijken .................................................................................................... 15 7.1. Ontmoeten: weet wat er leeft én voer uit waar behoefte aan is

15

7.2. Communicatie: informatie

15

Bijlage 8: Thema Wonen .................................................................................................... 16 8.1. Aantrekkelijkheid van Oldenzaal vergroten door stedelijke (her)ontwikkeling

16

8.2. Verduurzaming en vernieuwing van de bestaande woningvoorraad

16

5 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

6 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Bijlage 1: Binnenstad 1.1. Versterking van de cultuur en historie: van zien naar gezien worden Bijvoorbeeld door middel van projecties op de toren van de Plechelmusbasiliek, nieuwe culturele projecten, themadagen, evenementen of het samenvoegen van het museumaanbod op een Oldenzaals museumplein in de cultuurdriehoek van het masterplan. Het historisch verleden, zoals de Hanze, de Spaanse bezetting, Huttenkloas en het textielverleden, wordt in activiteiten – woord en beeld – zichtbaar en beleefd.

1.2. Gastvrije stad: van voorbijganger naar verblijven De verblijfskwaliteit kunnen we verbeteren door voetgangers meer ruimte te geven, de voorzieningen voor fietsers te verbeteren, openbare toiletten te realiseren en door te zorgen voor ‘handhaving met de Oldenzaalse glimlach’ (waarbij de nadruk ligt op informeren en voorthelpen en niet op het uitschrijven van boetes). Ook wordt bijvoorbeeld gedacht aan het instellen van een autovrij kernwinkelgebied, met flexibelere bevoorradingstijden voor winkeliers en bewoners. Verder wordt er gedacht aan meer, en beter, straatmeubilair en meer speelruimte op gepaste plekken (bijv. naast kruising Oostwal – Bisschopsstraat, de pleinen). De bereikbaarheid van de binnenstad kan verbeterd worden door verkeersmaatregelen, een bewaakte fietsenstalling, routegeleiding en bewegwijzering voor verkeer en bezoekers ook buiten de binnenstad: het station, het Hulsbeek en de meubelboulevard. Het parkeerregime kan vriendelijker voor Oldenzalers en (buitenlandse) bezoekers, bijvoorbeeld door het invoeren van flits parkeren, 1 e uur gratis parkeren en achteraf betalen.

1.3. Wonen en ondernemen: van winkelstad naar bruisende leefstad Zie voorbeelden onder hierboven genoemde ambities.

a. Meer groen in de binnenstad: van versteend naar aangenaam We geven prioriteit aan een (gedeeltelijke) herinrichting van de Ganzenmarkt of het Plechelmusplein. Bij civiele werken benutten we kansen zoals bijvoorbeeld de Vinkenstraat. We bieden ruimte aan ondernemers en inwoners voor het aanleggen van geveltuintjes voor hun winkels of woningen en stimuleren het uitbreiden van het bomenbestand. Ook ondersteunen we particuliere initiatieven voor meer groen in de binnenstad.

b. Winkelvoorzieningen: voor dagelijkse boodschap en recreatief winkelen We faciliteren winkeliers eigentijdse winkel- en horecaconcepten (speciale aandacht voor lokale producten) te ontwikkelen. Ook faciliteren we winkeliers om openingstijden en activiteiten in de binnenstad onderling af te stemmen, hierbij zien wij ook een rol weggelegd voor de Stadsnoabers. We willen langdurig leegstaande panden gebruiken voor het realiseren van woningen (al dan niet met een praktijk aan huis) en bij voorkeur niet voor het realiseren van kantoren. Daarbij vinden we het van belang dat gebouwen flexibel moeten kunnen wisselen van functie bij een wijzigende vraag of bij wijzigende omstandigheden.

7 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

c. Horeca: voor snelle consumptie en lang genieten Dit kunnen we realiseren door het verminderen van de regeldruk, het verruimen van vergunningen en van de openingstijden (bijv. bij de ‘Boeskool is Löss’) en door het wegnemen van onnodige belemmeringen. We onderzoeken de mogelijkheden om de warenmarkt te verplaatsen. Zo ontstaan er twee bruisende plekken, krijgt de warenmarkt de mogelijkheid om te groeien én krijgt de horeca op de Groote Markt meer ruimte.

d. Stadsstructuur & Promotie: van ieder voor zich naar samen Wij stellen voor om aan Oldenzaal Promotie voor de zomer van 2022 een eenmalige financiële bijdrage beschikbaar te stellen op basis van een concreet uitgewerkt plan. Mogelijk kunnen de verwachte ‘opbrengsten’ ingezet worden voor verdere promotie en marketing van de binnenstad van Oldenzaal.

8 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Bijlage 2: Thema Dienstverlening “Oldenzaal, een gemeente met een gezicht” 2.1. Informatievoorziening en communicatie We zorgen voor een duidelijke website (met een goede zoekmachine), deze website bevat directe links zodat mensen minder vaak door hoeven te klikken om bij de juiste informatie terecht te komen. We zorgen ervoor dat de ‘vraag reist’ en niet de klant, dit doen we door duidelijkheid te geven over waar men terecht kan met zijn/haar vraag. Verder zorgen we ervoor dat zowel raadsvergaderingen als politieke forums die in het stadhuis worden gehouden ook online – live – te volgen zijn. We houden ons bij dit alles uiteraard aan de servicenormen.

2.2. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar nodig We zorgen voor persoonlijke service voor inwoners die niet digitaal vaardig zijn. Daarnaast brengen we geen differentiatie aan in de tarieven voor onlinedienstverlening.

2.3. De gemeente als verbinder en spin in het web We gaan – actief – een haalbaarheidsonderzoek uitvoeren m.b.t. het stadhuis als ‘Huis van de stad’. Daarbij betrekken we al in een vroeg stadium onze potentiële partners.

2.4. Slimmere dienstverleningsprocessen We investeren in een nieuw klantinteractie- en servicesysteem voor het Klant Contact Centrum (KCC). Ook investeren we in een nieuw systeem voor meldingen in de openbare ruimte die te koppelen valt met de Buiten Beter App (Signalen). We vervangen onze e-formulieren (Open Formulieren). Verder zorgen we voor een koppeling tussen de diverse – nieuwe – systemen, uiteraard met inachtneming van de AVG.

2.5. Toegankelijk en vriendelijk We hebben aandacht voor kwetsbare groepen, daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan groepen die leven in armoede. Ook gaan we zorgen voor wegwijzers, flyers en/of aanspreekpunten binnen de gemeente en maken we de website inclusiever door deze ook toegankelijk te maken voor doven en slechtzienden. Daarnaast passen we onze openingstijden aan, aan de wensen en behoeften van onze klanten (inwoners). We verbeteren de toegang tot het Sociaal Plein en houden de mogelijkheid tot contant betalen in het stadhuis in stand.

9 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Bijlage 3: Thema (EU)regionale samenwerking Gelet op de kaderstellende rol van de raad, roepen wij het college op ons tijdig in de gelegenheid te stellen om onze wensen en bedenkingen kenbaar te maken over – de doelen van – bestuurlijke samenwerkingen. We brengen de bestuurlijke samenwerkingsverbanden in beeld én we onderzoeken of bestaande samenwerkingsverbanden voldoen aan de in het hoofdstuk ‘(eu)regionale samenwerking’ geformuleerde uitgangspunten. Daarbij is het ook van belang dat deze samenwerkingsverbanden een aantoonbare meerwaarde hebben voor alle betrokken partijen.

3.1. (EU)regionaal Het is voor Oldenzaal van waarde om zowel op bestuurlijk- als op ambtelijk niveau blijvend in te zetten op deze samenwerking, om daarmee input te leveren voor de landelijke én Europese agenda. Deze input moet daarnaast ook van betekenis zijn voor de lokale agenda. Ook zijn we voorstander van samenwerking met partners vlak over de grens (bijv. Nordhorn en Bad Bentheim), we vragen het college om bij deze samenwerking het voortouw te nemen.

3.2. Noordoost-Twente Wij onderstrepen de samenwerking op regionaal- en op sub-regionaal niveau (Noordoost Twente), waarbij wij opmerken dat er nadrukkelijk gekeken moet worden naar het doel van de samenwerking. Deze dient functioneel, effectief en efficiënt te zijn. We bevelen aan om eens in ‘de keuken’ van ons omliggende gemeenten te kijken, om te zien hoe zij invulling geven aan samenwerking.

10 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Bijlage 4: Thema Klimaat We hebben behoefte aan een meer meetbare en controleerbare programmabegroting en de plannen die we hiervoor ontwikkelen, zodat we beter kunnen sturen op het halen van de doelen.

4.1. Samen zorgen we voor een duurzame stad We gaan gedragsverandering stimuleren door in te zetten op nieuwe en andere vormen van duurzaamheid. Hierbij geven we zelf het goede voorbeeld. Middels het Singelpark, de Routekaart Maatschappelijk Vastgoed (wordt aan gewerkt) en de overeenkomst Lokaal Voedsel laten we zien wat het resultaat kan zijn van samen zorgen voor een duurzame stad. Door de lusten en lasten van de projecten lokaal te houden heeft Oldenzaal ook zelf baat bij de inzet die we tonen op het gebied van duurzaamheid. Door met name aandacht aan dit thema te schenken binnen het onderwijs, kan er zo jong mogelijk worden begonnen met de bewustwording van duurzaamheid. Dat is van belang, omdat de jeugd de toekomst heeft!

4.2. Actief werken aan het Klimaatakkoord: stap voor stap minder emissie van broeikasgassen De raad heeft behoefte aan duidelijkheid over hoe de gemeente Oldenzaal inhoud geeft aan de (regie)rol in de energietransitie. Waar staan we voor en welke prioriteiten stellen we? In de samenwerking met de Noordoost-Twentse gemeenten kunnen we als Oldenzaal vooral bijdragen in de actieve procesondersteuning en coördinatie. Als gemeente geven we tevens invulling aan het ‘Rijksprogramma Versnelling Verduurzaming Gebouwde Omgeving’ en het ‘Nationaal Isolatieprogramma’.

4.3. Klimaat-robuuste stad: groenblauwe dooradering van stad en land Voor de revitalisering van woonwijk Glinde-Hooiland stellen we een wijkplan op, met aantoonbaar meer groen/blauw ten opzichte van de huidige situatie. Deze revitalisering wordt bijvoorbeeld gefinancierd vanuit het GRP én daarbij accepteren we een verhoging van de rioolheffing. De ‘Hoofdstructuur Blauwe Aders’ wordt doorontwikkeld naar een ‘Waterbeheerprogramma Oldenzaal’ (tegen wateroverlast en droogte), waarin de visie voor het fijnmazige Blauwe Ader netwerk én de regenwaterbergingen – die geschikt zijn voor regenwateropslag bij droogte – inzichtelijk wordt gemaakt. Om meer schaduw en minder hitte in de stad te krijgen, zetten we in op meer groen – met name bomen. We passen de waterbeheersing hierop aan om de risico’s van schade door droogte zoveel mogelijk te verkleinen. Het verminderen van hitte en droogte in de stad kan worden gezien als een nieuwe functie in de openbare ruimte, waarbij een andere functie soms iets zal moeten inschikken (bijv. parkeren, brede rijbaan, etc.). Verder zorgen we ook voor meer groen op de Ganzenmarkt. We ontwikkelen ook een menukaart omtrent ‘klimaatsubsidies’, die eventueel gefinancierd kan worden vanuit het GRP (lastenverhoging).

a. Poule van coaches We maken gebruik van ‘klimaat-coaches’ die inzetbaar zijn bij scholen en die geschikt zijn voor het informeren van jeugd en jonge kinderen. Het belangrijkste daarbij is dat het gaat om het brede inzicht, dat op veel – duurzame – vlakken gedragsverandering nodig is.

11 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

b. Meer structurele inzet op het Klimaatakkoord We vragen aandacht voor alle 5 pijlers van het Klimaatakkoord, naast de reeds genoemde items zijn daarbij ook duurzame mobiliteit, handhaving en eigen gemeentelijk maatschappelijk vastgoed van belang. Circulaire economie Het toewerken naar een circulaire economie is een onderdeel van het Klimaatakkoord. De komende periode willen we duiding geven aan de circulaire economie in Oldenzaal, door het opstellen van een visie rondom dit onderwerp. Er moet hierbij aandacht zijn voor wat onze organisatie zelf kan doen, we moeten zelf het goede voorbeeld geven. Dit doen we bijvoorbeeld met ons inkoop- en aanbestedingsbeleid en door circulaire economie in te bedden binnen onze processen en projecten (van ontwerp tot uitvoering). We gaan hierbij van afvalbeleid naar grondstoffenbeleid.

c. We hebben lef Hierbij willen we ook ruimte geven aan inwoners, wijken en bedrijven(terreinen) die zelfvoorzienend (autonoom) willen zijn.

12 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Hoofdstuk 5: Sociaal Domein “Iedereen doet mee!” Aanvullend op de ambities uit het raadsprogramma zijn er ook voorbeelden gegeven van de mogelijke invulling van deze ambities. Onderstaand staan voorbeelden vermeld van hoe hier door het college eventueel invulling aan gegeven kan worden. Extra inzet op ‘een kwalitatief goed ondersteuningsaanbod’ en ‘samenwerken in de keten’ vergt een grotere inspanning en middelen van diverse partijen. We vragen het college om hiervoor met initiatieven te komen en zoveel als mogelijk samen te werken met partijen. Ook vragen wij het college met onze (strategische) partners in het Sociaal Domein in gesprek te blijven. Tot slot vragen we het college nadrukkelijk om meetbare doelen en ambities te koppelen aan de initiatieven, gericht op realisatie van bovenstaande ambities, richting een krachtige Oldenzaalse samenleving met zelfredzame, verbonden, veilige en gezonde inwoners.

5.1. Een kwalitatief goed ondersteuningsaanbod We organiseren de (sociale) basisondersteuning laagdrempelig, toegankelijk en zo dichtmogelijk bij de inwoners: op pantoffelafstand. Inwoners kunnen individueel óf in collectief verband zelf bijdragen aan de (sociale) basisondersteuning. Initiatieven van of voor de wijk – die ontstaan vanuit onze inwoners – benaderen we met een positieve grondhouding. Daarnaast hebben we bij initiatieven die vanuit andere domeinen komen (zoals de omgevingsvisie), aandacht voor de sociale component. Door in te zetten op het intensiveren van data gedreven werken willen we een gezamenlijke, breed gedragen aanpak ontwikkelen om data gedreven werken uit te rollen in het Oldenzaalse sociaal domein inclusief partners.

5.2. Samenwerken in de keten Er moet een merkbaar verbeterde vindbaarheid én toegankelijkheid van het Sociaal Plein komen. Dit Sociaal Plein is namelijk de verbindende schakel tussen de (sociale) basisondersteuning en de toegang tot de eerste- en/of tweedelijnsondersteuning. Om samenwerking te intensiveren, kiezen we strategische partners. In samenwerking met hen formuleren we strategische samenwerkingsagenda’s zodat er duurzame samenwerkingsrelaties ontstaan. Daarnaast willen we in algemene zin samenwerking stimuleren en ‘niet samenwerking’ ontmoedigen, daarbij kijken we hoe het subsidiebeleid hierin kan ondersteunen.

13 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Bijlage 6: Thema Veiligheid We verzoeken het college om met een voorstel te komen om de veiligheidsbeleving onder onze inwoners periodiek te meten.

6.1. Terugdringen van overlast en criminaliteit Wij vragen het college met voorstellen te komen voor – preventieve – maatregelen én inzet op bewustwording en gedragsbeïnvloeding ten aanzien van overlast en criminaliteit.

6.2. Tegengaan van ondermijnende, georganiseerde criminaliteit Om niet-integere partijen buiten te sluiten, verzoeken we het college een voorstel te doen voor de inbedding van de inzet van de Wet BIBOB én andere barrièremodellen in de reguliere werkprocessen. Daarnaast roepen we het college ook op tot het doen van voorstellen voor meer inzet op toezicht en handhaving op het gebied van ondermijning.

6.3. Versterken van de verbinding op het snijvlak zorg en veiligheid We dragen het college op om de ketensamenwerking (zorg, veiligheid en straf) te versterken doormiddel van een aantal kernpunten. We behouden wat goed is én verbeteren wat nodig is, we laten bestaande netwerken productief op elkaar aansluiten. Ook zorgen we voor een adequate aansturing, we verstevigen onze regierol en zorgen ervoor dat we beschikken over voldoende kennis en expertise binnen onze eigen organisatie. Verder creëren we ruimte voor het plegen van interventies ter de-escalatie, hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan woningen voor crisisopvang en/of een zogenaamd ‘maatjes-project’.

6.4. Het ontwikkelen van een passende aanpak voor het gebruik van verdovende middelen We verzoeken het college een voorstel te doen voor een plan van aanpak tegen verdovende middelen.

6.5. Verkeers- en spoorveiligheid We vragen het college om inwoners, periodiek, actief te informeren over de ontwikkelingen op én rond het spoor.

14 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Bijlage 7: Thema Wijken We zetten in op het zoeken van een passende werkvorm per wijk. Daarbij richten we in elke wijk een ontmoetingscentrum of ‘huiskamer’ in én ook moet elke wijk een herkenbaar centraal aanspreekpunt hebben (‘pantoffelafstand’). Verder roepen we op tot het versterken van het verenigingsleven, het ondersteunen van bewonersparticipatie en het regelen van een wijkondersteuner op het gebied van zorg.

7.1. Ontmoeten: weet wat er leeft én voer uit waar behoefte aan is Het is belangrijk om te weten wát er speelt, per wijk. Daarbij moet ook worden ingezet op het achterhalen van de wensen en ideeën van Oldenzalers met een buitenlandse achtergrond. Het hebben van – persoonlijk – contact met onze inwoners is daarbij het uitgangspunt. We hechten er waarde aan om samen met betrokken partijen zoveel mogelijk vanuit gezamenlijkheid te denken en te handelen naar onze inwoners toe. De haalbaarheid én realiteit van de in de wijken uit te voeren zaken dient een belangrijke afweging te zijn bij de uitvoering.

7.2. Communicatie: informatie We onderzoeken hoe de gemeente de samenwerking tussen betrokken partijen kan bevorderen óf kan stimuleren, daarbij sturen we op prioritering binnen de beschikbare middelen. Verder dienen we op wijkniveau naar de verschillende doelgroepen te kijken én te beoordelen of nader onderzoek nodig is. Vervolgens kunnen zo per wijk de actiepunten worden bepaald die mee genomen dienen te worden bij de uitvoering.

15 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek

Bijlage 8: Thema Wonen Een (t)huis voor iedereen Graag blijven we in gesprek met onze woon- zorgpartners, wij begeleiden én faciliteren diverse initiatieven en plannen voor de combinatie van wonen en zorg. Daarbij stimuleren we doorstroming, we verleiden ouderen tijdig voor te sorteren op een woning (én woonomgeving) waar ook zorg voor hen beschikbaar is. Dit doen we door hierover tijdig met deze doelgroep in gesprek te gaan. Verder is ook aanvullend beleid noodzakelijk, zodat iedere Oldenzaler zich gehoord en gezien voelt. Om tot de optimale plannen te komen, willen wij leren van de eerdere ervaringen én gaan we de totstandkoming van alternatieve woonvormen evalueren.

8.1. Aantrekkelijkheid van Oldenzaal vergroten door stedelijke (her)ontwikkeling We zetten bij de stedelijke (her) ontwikkeling in op een divers programma, dat zich richt op een betere balans tussen de verschillende woonwijken. We streven daarbij naar levensloopbestendige wijken waarbinnen voor iedere Oldenzaler – van jong tot oud – een eigen wooncarrière mogelijk is. Afstemming met WBO over de vastgoedstrategie voor sociale huur en onze strategische woonprogrammering is daarbij van belang. Bij de planontwikkeling houden we rekening met een afgebakende participatie, gelet op onze wens om de woningbouw te versnellen. Ook woningsplitsing kan bijdragen aan deze versnelling en zo aan het verminderen van de woningdruk, gelet op de grote vraag naar woningen met 2 slaapkamers. We stimuleren welstandsvrij bouwen en faciliteren in de woonprogrammering de transformatie van bestaand vastgoed. Ook continueren we de stedelijke vernieuwing door zoveel mogelijk de huidige binnenstedelijke locaties te ontwikkelen. Daarbij streven we naar een optimale verhouding tussen bebouwing en groen.

8.2. Verduurzaming en vernieuwing van de bestaande woningvoorraad Om de doelen m.b.t. de energietransitie te realiseren kijken we samen met WBO naar de mogelijkheden om wijkgerichte (bijv. wijkuitvoeringsplannen) en doelgroepgerichte plannen om elkaar af te stemmen én gezamenlijk uit te voeren. Ook Oldenzalers met een bestaande koopwoning gaan we verleiden om deze te verduurzamen. Mede door invulling te geven aan de warmtevisie en de RES – via het Energieloket én het digitale platform ‘Energie van Noordoost Twente’ – stimuleren we bewustwording. Met bovenstaande maatregelen en het gestelde in het raadsprogramma hoofdstuk ‘Klimaat’ en hoofdstuk ‘Sociaal Domein’ willen we de energielasten beheersbaar houden.

16 Raadsprogramma 2022-2026: Bijlagenboek